ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/ MÔ ĐUN: KHAI THÁC INTERNET NGÀNH, NGHỀ: TIN HỌC VĂN PHÒNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-CĐCĐ ngày tháng năm 20… của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 202… TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, dạy nghề đã đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực dồi dào và có chất lƣợng cho sự nghiệp xậy dựng và phát triển đất nƣớc. Nhận thấy quá trình phát triển của Internet và các ứng dụng của nó dần trở nên một phần quan trọng không thể thiếu trong cuốc sống hàng ngày của chúng ta. Ngày nay Internet và các ứng dụng của nó không còn là khái niệm xa lạ nữa mọi ngƣời, mọi lứa tuổi đều biết đến Internet, Internet còn là công cụ không thể thiếu đƣợc mọi ngƣời và một số ngành nghề… Với sự ra đời của Internet, tiến bộ của viễn thông, các trở ngại về khoảng cách và thời gian trong lƣu thông thông tin trong phạm vi hẹp và toàn cầu không còn là một trở ngại lớn.
Các dịch vụ xã hội có những thay đổi lớn lao. Các ngành quản lý đã áp dụng một cách triệt để trong việc áp dụng Internet vào hoạt động của ngành mình. Với việc gửi thƣ điện tử, truy cập Internet giúp tăng thêm hiệu xuất làm việc, giảm thời gian thực hiện. Chƣơng trình khung đào tạo Internet và ứng dụng đã đƣợc xây dựng trên cơ sở phân tích các tài liệu liên quan.
Một mặt làm giáo trình nội bộ trong trƣờng và làm tài liệu giảng dạy; học tập cho giảng viên, học sinh - sinh viên ngành Tin học ứng dụng trình độ Cao đẳng, Trung cấp trong Trƣờng Cao đẳng GTVT Trung ƣơng I. Mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện giảng dạy. Nội dung của cuốn giáo trình này thời lƣợng gồm 45 tiết bao gồm: Chƣơng 1: Tổng quan về Internet Chƣơng 2: Các dịch vụ trên Internet Chƣơng 3: Dịch vụ thƣ điện tử Chƣơng 4: Tìm và quản lý thông tin Trong quá trình hoàn thành dù đã rất cố gắng nhƣng cũng không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Tác giả rất mong nhận đƣợc sự góp ý của độc giả để giáo trình trở nên hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn! MỤC LỤC CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ INTERNET. Giới thiệu Internet. Cấu trúc hạ tầng. Các phƣơng pháp kết nối INTERNET.
Tạo kết nối Internet. Một số Quản trị điển hình trên Internet. World Wide Web (WWW). Thƣ điện tử (EMAIL).
Truyền tập tin (FTP). Đăng nhập từ xa (TELNET). Giới thiệu trình duyệt web. Trình duyệt Google Chrome.
21 CHƢƠNG II: DỊCH VỤ THƢ ĐIỆN TỬ. Các khái niệm cơ bản. Sử dụng thƣ điện tử GMAIL. Đăng ký hộp thƣ Gmail.
Sử dụng hộp thƣ Gmail. Sử dụng hộp thƣ Yahoo mail. Quản trị thƣ điện tử. Các ứng dụng của Google.
42 CHƢƠNG 3: TÌM KIẾM THÔNG TIN TRÊN INTERNET. Một số website tìm kiếm thông tin trên Internet. Sử dụng từ khoá (keyword) để tìm kiếm. Tìm kiếm bằng Google.
Tìm kiếm nâng cao. Download tập tin từ Internet về máy tính. Upload tập tin lên mạng internet. 71 CHƢƠNG 4: TRAO ĐỔI THÔNG TIN TRÊN INTERNET.
Trao đổi thông tin bằng facebook messenger. Những tính năng cụ thể Facebook Messenger. Đăng ký tài khoản facebook. Đăng ký tài khoản skype.
Điện thoại internet - điện thoại Ip phone. 83 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ INTERNET Mục tiêu Học xong chƣơng này, ngƣời học có khả năng: - Trình bày đƣợc các khái niệm cơ bản về Internet - Thực hiện đƣợc các phƣơng pháp kết nối Internet; tạo kết nối Internet. - Nghiêm túc, cẩn thận, chính xác, đảm bảo an toàn khi sử dụng máy tính, và các thiết bị điện. Giới thiệu Internet Internet đƣợc xem nhƣ là một “mạng của các mạng”, đƣợc hình thành bằng việc kết nối các máy tính và các mạng máy tính riêng rẽ với nhau, tạo ra một mạng chung rộng lớn có tính chất toàn cầu.
Năm 1989, dịch vụ World Wide Web (WWW hay Web) ra đời, với những tính năng ƣu việt, đã phát triển nhanh chóng để cấu thành phần lớn nhất của Internet. Những dịch vụ (thành phần) còn lại của Internet gồm: + E-mail - Thƣ điện tử + Internet Ralay Chat (IRC) - Hội thoại qua Internet + FTP - Truyền file + E-commerce - Thƣơng mại điện tử + Video Conference - Cầu truyền hình đƣợc thiết lập giữa các máy tính với sự trợ giúp của các thiết bị ghi hình số. + Internet Telephony - Điện thoại Internet + Gopher - Dịch vụ tra cứu thông tin trên mạng theo chủ đề đƣợc tổ chức thành các menu. + Usenet - Dịch vụ nhóm thông tin, về cơ bản cũng tƣơng tự nhƣ e-mail, ngoại trừ việc những thông điệp của ngƣời gửi đƣợc đánh địa chỉ cho cả một nhóm thay vì một cá nhân, và bất kỳ ai muốn cũng có thể đọc mọi thông điệp này.
Dịch vụ này đƣợc thiết kế cho những hoạt động nhƣ những diễn đàn công cộng để trao đổi thông tin, ý kiến, thảo luận. Với tốc độ phát triển phi thƣờng, qui mô của Internet đã tăng lên nhanh hơn bất kỳ mạng nào khác đã từng đƣợc tạo, kể cả mạng điện thoại chuyển mạch công cộng (PSTN). Đầu năm 1998, hơn 2 triệu Web server và hơn 30 triệu hệ thống máy tính đã đƣợc nối kết với Internet và những con số này đã tăng ổn định trong suốt thời gian từ đó đến nay. Kết quả là Internet có thể đƣợc xem nhƣ là sự hiện thân cơ bản và đầu tiên của một siêu xa lộ thông tin hoặc cơ sở hạ tầng thông tin của các quốc gia.
Ban đầu Internet đƣợc định hƣớng nghiên cứu và bộ giao thức truyền thông TCP/IP của nó đã đƣợc thiết kế cho một môi trƣờng đoàn thể ôn hoà, trong đó những ngƣời dùng tin cậy lẫn nhau và quan tâm đến một sự trao đổi thông tin tự do, thoải mái. Nhƣng do tính hữu dụng của nó, Internet đã đƣợc phát triển và mở rộng để liên kết ngày càng nhiều những con ngƣời có những sở thích và hành vi đạo lý khác nhau. Điều đó khiến cho Internet ngày càng xoay chuyển khỏi mục đích ban đầu. Ngày nay, môi trƣờng Internet ít mang tính đoàn thể và ít đáng tin cậy hơn.
Nó chứa đựng tất cả những tình huống nguy hiểm, những con ngƣời có ý đồ xấu và những rủi ro mà ngƣời ta có thể tìm thấy trong xã hội. Cùng với những ngƣời dùng có mục đích tốt và chân thật của Internet, cũng có những ngƣời cố ý xâm nhập vào những hệ thống máy tính đƣợc nối kết với nó. Kết quả là Internet bị quấy rầy bởi những kẻ phá rối. Trong môi trƣờng này, tính mở rộng của Internet hoá ra là một con dao hai lƣỡi.
Kể từ ngay sự bắt đầu của nó, nhƣng đặc biệt kể từ sự mở rộng của nó vào những năm 1990 và sự thƣơng mại hoá của nó, Internet đã trở thành một mục tiêu phổ biến để tấn công. Thực tế, số lỗ hổng bảo mật đã leo thang nhanh hơn sự phát triển của toàn bộ Internet. Ngày nay, những cá nhân, tổ chức thƣơng mại và các cơ quan chính phủ phụ thuộc vào Internet cho sự truyền thông và nghiên cứu, do đó có nhiều thứ hơn để mất nếu các site của họ bị hƣ hại. Thực tế, hầu nhƣ mọi ngƣời trên Internet đều dễ bị tấn công và những vấn đề bảo mật của Internet là trọng tâm của sự chú ý, tạo ra nhiều mối lo sợ khi kết nối vào Internet.
Những mối quan tâm về vấn đề bảo mật đã bắt đầu làm nản lòng những mong đợi quá nhiệt huyết về tính sẵn sàng của Internet cho toàn bộ hoạt động thƣơng mại, có thể làm trì hoãn hoặc ngăn cản nó trở thành một phƣơng tiện quy mô lớn cho cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia, hoặc cơ sở hạ tầng thông tin toàn cầu. Một số nghiên cứu đã thẳng thắn cho thấy nhiều cá nhân và công ty tránh nối kết với Internet chỉ vì những mối quan tâm bảo mật. Đồng thời, các nhà phân tích cảnh báo các công ty về những nguy hiểm của việc không nối kết với Internet. Trong tình huống xung đột này, hầu nhƣ mọi ngƣời đồng ý rằng Internet cần sự bảo mật nhiều hơn và tốt hơn.Mạng máy tính là một nhóm các máy tính , thiết bị ngoại vi đƣợc kết nối với nhau thông qua các phƣơng tiện truyền dẫn nhƣ: cáp, sóng điện từ, tia hồng ngoại… giúp các thiết bị này có thể trao đổi với nhau một cách dễ dàng.
Các phƣơng pháp kết nối INTERNET Muốn truy cập Internet, ta phải tạo ra một kết nối với Internet. Có ba phƣơng pháp kết nối phổ biến nhất hiện nay là: dịch vụ trực tuyến, nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), và truy nhập trực tiếp. Truy cập Internet trực tiếp (direct access) Cách truy cập này không cần đến modem, mà thuê bao riêng một đƣờng truyền chuyên dụng (leased line) để truy cập Internet 24/24 giờ. Dịch vụ trực tuyến (online service) Một số doanh nghiệp nhƣ: AOL, Computer Serve, Microsoft Network (MSN), ., cung cấp nhiều dịch vụ truyền thông, trong đó có truy nhập trực tuyến Internet.
Khi sử dụng dịch vụ trực tuyến, ta phải chạy chƣơng trình kết nối của các doanh nghiệp này để đăng nhập vào các dịch vụ cũng của họ. Nhà cung cấp dịch vụ Internet ISP (Internet Service Provider) ISP là một công ty chuyên dụng, cung cấp các tuỳ chọn không nhiều bằng dịch vụ trực tuyến. Ngoài việc cấp quyền truy cập Internet, ISP còn cấp cho khách hàng một tài khoản e-mail. Ở Việt nam hiện có các ISP đang hoạt động là: Công ty điên toán và truyền số liệu VDC, VNN của Tổng công ty Bƣu chính Viễn thông, công ty FPT, Viettel và Netnam của Viện Công nghệ Thông tin Quốc gia.
Hiện nay các ISP cung cấp hai dịch vụ kết nối vào Internet phổ biến là dịch vụ quay số (Dial- up) và ASDL. Dịch vụ quay số Với dịch vụ này, việc truyền dữ liệu qua mạng đƣợc thực hiện thông qua đƣờng điện thoại bằng công nghệ chuyển mạch tƣơng tự, sử dụng giao thức PPP (point to point protocol).