Giáo Trình Hệ Thống Thông Tin Quản Lý của Phạm Thị Thanh Hồng

Khám phá giáo trình hệ thống thông tin quản lý của Phạm Thị Thanh Hồng, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên và chuyên gia.

• Tác giả: Phạm Thị Thanh Hồng
• Người hướng dẫn: GVC. Phạm Thị Thanh Hồng
• Trường học: Đại học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin quản lý
• Đề tài: Giáo Trình Hệ Thống Thông Tin Quản Lý
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ
• 1.1. Thời đại thông tin
• 1.2. Những đặc trưng của thời đại thông tin
• 1.3. Đặc điểm của nền kinh tế trong thời đại thông tin
• 1.4. Hệ thống thông tin quản lý
• 1.5. Thế nào là một hệ thống
• 1.6. Hệ thống thông tin quản lý
• 1.7. Các thành phần cơ bản của hệ thống thông tin quản lý
• 1.8. Vai trò và tác động của hệ thống thông tin trong doanh nghiệp
• 1.9. Xu hướng phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ CỦA HỆ THỐNG THÔNG TIN
• 2.1. CPU và Bộ nhớ cấp
• 2.2. Bộ vi xử lý và công suất xử lý
• 2.3. Lưu trữ và truy xuất dữ liệu
• 2.4. Thiết bị vào và thiết bị ra
• 2.5. Các dạng máy tính
• 2.6. Lựa chọn phần cứng
• 2.7. Hệ thống truyền thông
• 2.8. Định nghĩa hệ thống truyền thông
• 2.9. Các cấu trúc liên kết mạng
• 2.10. Mạng theo phạm vi
• 2.11. Dịch vụ mạng và công nghệ băng thông rộng
• 2.12. Phần mềm hệ thống
• 2.13. Phần mềm ứng dụng
• 3. CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ DỮ LIỆU
• 3.1. Dữ liệu và thông tin
• 3.2. Thông tin trong doanh nghiệp
• 3.3. Các dạng thông tin trong doanh nghiệp
• 3.4. Các đặc tính của thông tin
• 3.5. Nguồn thông tin của doanh nghiệp
• 3.6. Nguồn thông tin bên ngoài
• 3.7. Nguồn thông tin bên trong doanh nghiệp
• 3.8. Mô hình dữ liệu
• 3.9. Mô hình khái niệm
• 3.10. Mô hình thực hiện — mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ
• 3.11. Thiết kế cơ sở dữ liệu
• 3.12. Xác định thực thể và các thuộc tính của thực thể
• 3.13. Chuẩn hóa dữ liệu
• 3.14. Biểu diễn các quan hệ dữ liệu
• 3.15. Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
• 3.16. Tệp dữ liệu
• 3.17. Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu
• 3.18. Lựa chọn phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu
• 3.19. Duy trì và phát triển cơ sở dữ liệu
• 3.20. Công nghệ, quản lý, và người sử dụng cơ sở dữ liệu
• 3.21. Kho dữ liệu và khai thác dữ liệu
• 3.22. Liên kết công nghệ website với các siêu cơ sở dữ liệu
• 3.23. Các nguyên tắc quản trị cơ sở dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ
• 4.1. Quy trình phát triển hệ thống thông tin
• 4.2. Biểu tra và phân tích hệ thống
• 4.3. Thiết kế hệ thống
• 4.4. Vận hành và bảo trì hệ thống
• 4.5. Các phương pháp xây dựng và phát triển hệ thống thông tin
• 4.6. Phương pháp chu kỳ hệ thống (SDLC)
• 4.7. Hệ thống mẫu thử nghiệm
• 4.8. Các phương pháp quản lý xây dựng và phát triển hệ thống thông tin
• 4.9. Sử dụng nội lực
• 4.10. Mua phần mềm dùng sẵn
• 4.11. Người dùng tự xây dựng phần mềm
• 4.12. Thuê dịch vụ ứng dụng
• 4.13. Nguyên nhân thành công và thất bại trong xây dựng và phát triển hệ thống thông tin
• 4.14. Vai trò của người sử dụng
• 4.15. Mức độ hỗ trợ của nhà quản lý
• 4.16. Mức độ rủi ro và độ phức tạp của dự án
• 4.17. Chất lượng quản lý quá trình thực hiện
• 5. CHƯƠNG 5: CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN NỘI BỘ CỦA DOANH NGHIỆP
• 5.1. Phân loại theo mục đích phục vụ của thông tin đầu ra
• 5.2. Hệ thống thông tin xử lý giao dịch
• 5.3. Hệ thống thông tin tự động hóa văn phòng
• 5.4. Hệ chuyên gia
• 5.5. Hệ thống thông tin phục vụ quản lý
• 5.6. Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
• 5.7. Hệ thống thông tin hỗ trợ điều hành
• 5.8. Mối quan hệ giữa các hệ thống nói trên
• 5.9. Phân loại hệ thống thông tin theo chức năng nghiệp vụ
• 5.10. Hệ thống thông tin marketing
• 5.11. Hệ thống thông tin quản lý sản xuất
• 5.12. Hệ thống thông tin nhân lực
• 5.13. Hệ thống thông tin kế toán và tài chính
• 5.14. Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
• 5.15. Vai trò của nhà quản lý trong các doanh nghiệp
• 5.16. Các dạng quyết định trong doanh nghiệp
• 5.17. Quá trình ra quyết định
• 5.18. Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
• 5.19. Các yếu tố cấu thành của hệ thống thông tin hỗ trợ quyết định
• 5.20. Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định theo nhóm
• 6. CHƯƠNG 6: CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN TÍCH HỢP
• 6.1. Khái niệm về tích hợp các chức năng và quy trình nghiệp vụ
• 6.2. Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
• 6.3. Lợi ích và thách thức của hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
• 6.4. Các chủ thể liên quan đến việc triển khai ERP
• 6.5. Hệ thống quản lý chuỗi cung ứng
• 6.6. Vai trò của hệ thống quản lý chuỗi cung ứng
• 6.7. Yêu cầu đối với hệ thống quản trị chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp sản xuất
• 6.8. Hệ thống quản lý quan hệ khách hàng
• 6.9. Chức năng của CRM
• 6.10. Một số giải pháp CRM có uy tín trên thế giới
• 6.11. Hệ thống thông tin cung cấp tri thức
• 6.12. Công việc cung cấp thông tin và tri thức là gì?
• 6.13. Một số đặc điểm trong quản lý tri thức
• 6.14. Vai trò của hệ thống tin cung cấp tri thức trong các tổ chức
• 6.15. Các yêu cầu đối với hệ thống thông tin cung cấp tri thức
• 6.16. Thương mại điện tử
• 6.17. Sử dụng hệ thống thông tin tạo ưu thế cạnh tranh
• 6.18. Thương mại điện tử: một mô hình kinh doanh mới
• 6.19. Các dạng hoạt động thương mại điện tử
• 6.20. Sự khác biệt giữa thương mại điện tử và thương mại theo truyền thống
• 7. CHƯƠNG 7: QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DOANH NGHIỆP
• 7.1. Thách thức đối với các doanh nghiệp
• 7.2. Thiết lập và tích hợp các hệ thống
• 7.3. Thu hút khách hàng
• 7.4. Các vấn đề về quản lý và quyết định
• 7.5. Kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin
• 7.6. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin trong thời đại
• 7.7. Mạng doanh nghiệp và mạng mở rộng
• 7.8. Chuẩn hóa, kết nối và tích hợp
• 7.9. Quản lý hệ thống thông tin trong hoạt động kinh doanh toàn cầu
• 7.10. Các vấn đề có liên quan tại vùng, miền, quốc gia
• 7.11. Chuẩn hóa và tích hợp các hệ thống thông tin toàn cầu
• 7.12. Quản lý nguồn nhân lực đó
• HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH ACCESS
• GIỚI THIỆU VỀ CSDL TRONG MÔI TRƯỜNG ACCESS 2007
• GIỚI THIỆU VỀ CSDL TRONG MÔI TRƯỜNG ACCESS 2007 (TIẾP)
• TẠO BÁO CÁO VÀ MENU LỰA CHỌN VỚI MS ACCESS 2003
• QUERIES VÀ THỐNG MENU CHỌN
• SỬ DỤNG EXCEL TRONG HỖ TRỢ RA QUYẾT ĐỊNH
• Phân tích độ nhạy và phân tích hồi quy
• Phân tích độ nhạy một chiều
• Phân tích độ nhạy hai chiều
• Phân tích hồi quy
• SCENARIO, GOAL SEEK, SOLVER
• Bài toán phân tích tình huống
• Bài toán tìm điểm hòa vốn bằng Goal Seek
• Bài toán quy hoạch tuyến tính (Linear Programming)
• Đưa công cụ Solver vào trong Data
• Bài tập phân tích kinh doanh trên EXCEL
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ THUẬT NGỮ CHUYÊN NGÀNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hệ thống thông tin quản lý

Trong thời đại thông tin hiện nay, hệ thống thông tin quản lý (HTTQM) đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp. Cuốn Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý của Phạm Thị Thanh Hồng cung cấp cái nhìn tổng quan về những khái niệm cơ bản và vai trò của HTTQM trong quản lý doanh nghiệp. Đặc biệt, giáo trình nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý thông tin và dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định và tối ưu hóa quy trình làm việc. "Thông tin và tri thức trở thành nguồn lực quan trọng, là sức mạnh to lớn, giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh". Điều này cho thấy sự cần thiết phải ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và phát triển doanh nghiệp.

1.1. Thời đại thông tin

Thời đại thông tin đã tạo ra một cuộc cách mạng trong cách thức hoạt động của doanh nghiệp. Sự bùng nổ của công nghệ thông tin đã làm thay đổi cách thức giao tiếp, xử lý và lưu trữ thông tin. Doanh nghiệp cần phải nhanh chóng thích ứng với những thay đổi này để không bị tụt lại phía sau. "Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ giới hạn trong các doanh nghiệp lớn mà còn lan rộng tới tất cả các loại hình doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ". Điều này chứng tỏ rằng hệ thống thông tin quản lý là một yếu tố không thể thiếu trong mọi lĩnh vực kinh doanh.

II. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin

Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin là nền tảng cho mọi hoạt động của hệ thống thông tin quản lý. Nó bao gồm các thành phần như phần cứng, phần mềm, dữ liệu và quy trình. Phạm Thị Thanh Hồng đã chỉ ra rằng việc lựa chọn và xây dựng một cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin phù hợp là rất quan trọng. "Cơ sở hạ tầng mạnh mẽ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai và phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp". Điều này nhấn mạnh rằng đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin là một chiến lược cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.1. Các thành phần của cơ sở hạ tầng

Các thành phần chính của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin bao gồm CPU, bộ nhớ, thiết bị lưu trữ, và các thiết bị mạng. Mỗi thành phần đều có vai trò riêng trong việc hỗ trợ hoạt động của hệ thống thông tin quản lý. "Sự kết hợp đồng bộ giữa các thành phần này sẽ tạo ra một hệ thống thông tin hiệu quả, giúp doanh nghiệp xử lý thông tin nhanh chóng và chính xác". Việc hiểu rõ về các thành phần này là điều kiện tiên quyết để tối ưu hóa quản lý dữ liệu trong doanh nghiệp.

III. Quản lý dữ liệu

Quản lý dữ liệu là một trong những nội dung quan trọng nhất trong hệ thống thông tin quản lý. Dữ liệu là tài sản quý giá của doanh nghiệp và việc quản lý tốt dữ liệu sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn. Phạm Thị Thanh Hồng nhấn mạnh rằng "thông tin trong doanh nghiệp phải được tổ chức và lưu trữ một cách khoa học để phục vụ cho việc phân tích và ra quyết định". Điều này cho thấy vai trò của quản lý dữ liệu trong việc tối ưu hóa quy trình kinh doanh và nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Các loại dữ liệu trong doanh nghiệp

Trong doanh nghiệp, dữ liệu có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau như dữ liệu khách hàng, dữ liệu sản phẩm, và dữ liệu tài chính. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc quản lý và khai thác thông tin. "Mỗi loại dữ liệu đều có giá trị riêng và cần được quản lý một cách hiệu quả để phục vụ cho các mục tiêu khác nhau của doanh nghiệp". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một chiến lược quản lý dữ liệu phù hợp.

IV. Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin quản lý

Quá trình xây dựng và phát triển hệ thống thông tin quản lý cần phải tuân theo một quy trình rõ ràng và khoa học. Phạm Thị Thanh Hồng đã đề cập đến các bước quan trọng trong quy trình này, từ việc xác định yêu cầu cho đến việc triển khai và bảo trì hệ thống. "Một hệ thống thông tin được xây dựng tốt sẽ giúp doanh nghiệp quản lý thông tin hiệu quả hơn và nâng cao khả năng cạnh tranh". Điều này cho thấy rằng việc xây dựng một hệ thống thông tin chất lượng là một yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp.

4.1. Quy trình phát triển hệ thống

Quy trình phát triển hệ thống thường bao gồm các bước như phân tích yêu cầu, thiết kế hệ thống, lập trình, kiểm thử và triển khai. Mỗi bước đều có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng hệ thống hoạt động hiệu quả. "Việc thực hiện từng bước một cách cẩn thận sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo rằng hệ thống đáp ứng được nhu cầu của người dùng". Điều này cho thấy rằng quy trình phát triển hệ thống cần được thực hiện một cách nghiêm túc và có hệ thống.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý do Giảng viên chính Phạm Thị Thanh Hồng (Bộ môn Quản trị kinh doanh, Viện Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội) biên soạn, được Nhà xuất bản Bách Khoa – Hà Nội phát hành (tái bản lần thứ ba, có sửa chữa năm 2012; Mã số xuất bản: 964-2012/CXB/56-42/BKHN). Đây là học liệu thuộc khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành, giữ vị trí cầu nối giữa công nghệ thông tin và khoa học quản trị trong chương trình đào tạo đại học các ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế, và Hệ thống thông tin kinh tế.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học hệ thống khái niệm chuẩn mực về hệ thống thông tin (HTTT), cơ chế vận hành của cơ sở hạ tầng kỹ thuật, phương pháp mô hình hóa dữ liệu, cùng quy trình phân tích và triển khai các hệ sinh thái phần mềm trong doanh nghiệp. Người học được trang bị năng lực nhận diện vai trò chiến lược của thông tin như một nguồn lực cạnh tranh, song hành với năm nguồn lực truyền thống (nhân sự, tài chính, quy trình, phong cách quản lý và nguyên vật liệu).

Cấu trúc giáo trình gồm 7 chương lý thuyết tuần tự và 2 phần tài liệu thực hành chuyên sâu. Cách tiếp cận của tài liệu là sự kết hợp giữa tiếp cận quản trị (Management-oriented) và tiếp cận kỹ thuật (Technical-oriented). Điểm đặc sắc về mặt học thuật của cuốn sách là sự gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết hệ thống trừu tượng với các công cụ định lượng và phần mềm tác nghiệp cụ thể (Microsoft Access, Microsoft Excel Solver), giúp người học chuyển hóa kiến thức tổ chức luồng thông tin thành giải pháp xử lý dữ liệu khả thi trên máy tính.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung giáo trình được cấu trúc theo 7 chương chuyên đề với sự phát triển logic từ nền tảng công nghệ, mô hình hóa dữ liệu đến các ứng dụng tích hợp và quản trị chiến lược:

Chương 1: Giới thiệu về HTTTQL (Khái niệm, 5 thành phần, 5 giai đoạn phát triển)
   │
Chương 2: Cơ sở hạ tầng công nghệ (Phần cứng, phần mềm, mạng truyền thông, OSI)
   │
Chương 3: Quản lý dữ liệu (Mô hình quan hệ, chuẩn hóa, DBMS, Data Warehouse, Data Mining)
   │
Chương 4: Xây dựng và phát triển HTTT (SDLC, Prototyping, mua ngoài / tự phát triển, rủi ro dự án)
   │
Chương 5: Các HTTT nội bộ doanh nghiệp (TPS, OAS, MIS, DSS, EIS, phân hệ chức năng)
   │
Chương 6: Các HTTT tích hợp (ERP, SCM, CRM, KMS, Thương mại điện tử)
   │
Chương 7: Quản trị ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp (Kế hoạch hóa, chuẩn hóa, hệ thống toàn cầu)

• Chương 1: Giới thiệu về hệ thống thông tin quản lý: Xác lập nền tảng về bối cảnh kinh tế tri thức, sự phân biệt giữa công nghệ thông tin và hệ thống thông tin. Chương này giới thiệu mô hình 5 thành phần của HTTT (hạ tầng phần cứng/truyền thông, phần mềm, cơ sở dữ liệu, quy trình, con người), 5 giai đoạn tiến hóa ứng dụng CNTT theo phân loại của Ray Trygstad (1920s–1990s: Kế toán, Tác nghiệp, Thông tin, Mạng, Internet) và 4 xu hướng công nghệ chủ đạo theo Alter (2002).
• Chương 2: Cơ sở hạ tầng công nghệ của hệ thống thông tin: Phân tích cấu trúc phần cứng máy tính gồm khối xử lý trung tâm (CPU, ALU, Control Unit), kiến trúc xử lý tuần tự (von Neumann) và xử lý song song, tập lệnh RISC/CISC; các phương tiện lưu trữ thứ cấp (RAID, SAN, NAS, bộ nhớ Flash, đĩa quang); hệ thống truyền thông, phương thức truyền tín hiệu (đồng bộ/dị bộ, đơn công/bán song công/toàn song công), mô hình tham chiếu OSI 7 tầng, cấu trúc topo mạng (Bus, Sao, Vòng) và phạm vi mạng (LAN, WAN, Internet).
• Chương 3: Quản lý dữ liệu: Trình bày lý thuyết dữ liệu và thông tin, mô hình dữ liệu quan hệ, quy trình chuẩn hóa dữ liệu, kiến trúc hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS), kỹ thuật liên kết website với siêu cơ sở dữ liệu cùng các công nghệ nâng cao như kho dữ liệu (Data Warehouse) và khai phá dữ liệu (Data Mining).
• Chương 4: Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin quản lý: Giới thiệu phương pháp luận vòng đời phát triển hệ thống (SDLC - System Development Life Cycle) gồm các bước điều tra, phân tích, thiết kế, cài đặt, bảo trì; phương pháp tạo mẫu thử nghiệm (Prototyping); so sánh các hình thức đầu tư phần mềm (tự phát triển, mua gói thương mại, người dùng tự tạo, thuê dịch vụ ASP) cùng các yếu tố rủi ro dự án.
• Chương 5: Các hệ thống thông tin nội bộ của doanh nghiệp: Phân loại hệ thống theo mục đích phục vụ (TPS - Xử lý giao dịch, OAS - Tự động hóa văn phòng, ES - Hệ chuyên gia, MIS - Phục vụ quản lý, DSS - Hỗ trợ ra quyết định, EIS - Hỗ trợ điều hành) và theo chức năng nghiệp vụ (Marketing, Sản xuất, Nhân lực, Tài chính - Kế toán); phân tích sâu quy trình ra quyết định của Herbert Simon và hệ thống hỗ trợ ra quyết định nhóm (GDSS).
• Chương 6: Các hệ thống thông tin tích hợp: Khái quát các hệ sinh thái doanh nghiệp liên chức năng gồm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), quản lý chuỗi cung ứng (SCM), quản lý quan hệ khách hàng (CRM), hệ thống quản trị tri thức (KMS), và các mô hình kinh doanh thương mại điện tử (B2B, B2C, C2C).
• Chương 7: Quản trị ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp: Khảo sát các thách thức về tích hợp hệ thống, lập kế hoạch ứng dụng CNTT chiến lược, vấn đề chuẩn hóa hạ tầng trong bối cảnh kinh doanh toàn cầu và quản lý nguồn nhân lực thông tin.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập các khung lý thuyết kinh điển trong quản trị hệ thống:

1. Lý thuyết hệ thống tổng quát: Xem xét doanh nghiệp như một hệ thống mở tiếp nhận đầu vào (dữ liệu thô từ môi trường nội/ngoại vi), xử lý qua quy trình nghiệp vụ và cung cấp đầu ra (báo cáo, quyết định quản trị) có kèm cơ chế phản hồi (Feedback loops).
2. Các quy luật và chuẩn mực kỹ thuật: Tích hợp định luật Moore về tốc độ vi xử lý, mô hình mạng 7 tầng OSI, kiến trúc lưu trữ mảng đĩa dự phòng RAID (Redundant Array of Inexpensive Disks), cùng kỹ thuật chuẩn hóa bảng dữ liệu nhằm loại trừ dư thừa và bảo đảm tính toàn vẹn quan hệ.
3. Mô hình phát triển hệ thống: Khung chu kỳ hệ thống SDLC phân định rõ ràng trách nhiệm giữa người phân tích hệ thống (Systems Analyst) và người sử dụng cuối (End-user).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thiết kế lược đồ thực thể - thuộc tính, tạo lập bảng dữ liệu, thiết lập khóa chính/khóa ngoại, xây dựng truy vấn dữ liệu (Queries), biểu mẫu (Forms) và báo cáo (Reports) trong môi trường Microsoft Access.
• Kỹ năng phân tích định lượng (Analytical skills): Ứng dụng Microsoft Excel thực hiện các bài toán phân tích độ nhạy một chiều/hai chiều, phân tích hồi quy dự báo kinh doanh, sử dụng công cụ Scenario Manager, Goal Seek tìm điểm hòa vốn và công cụ Solver giải bài toán tối ưu hóa quy hoạch tuyến tính (Linear Programming).
• Kỹ năng thực tiễn (Practical competencies): Đánh giá và lựa chọn giải pháp phần cứng/phần mềm phù hợp quy mô doanh nghiệp; nhận diện nguyên nhân thành công và thất bại khi triển khai các dự án ERP/CRM; phân tích rủi ro trong quản lý thay đổi quy trình nghiệp vụ.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm kết hợp giữa diễn giải nguyên lý khoa học và thực hành tình huống có số liệu kiểm chứng:

[Giảng dạy lý thuyết & Khung mô hình] 
       │
       ▼
[Nghiên cứu Case Study thực tiễn ("Cửa sổ thông tin")]
       │
       ▼
[Thảo luận câu hỏi ôn tập & Bài tập nhóm]
       │
       ▼
[Thực hành máy tính: MS Access & MS Excel Solver]

• Bài tập tình huống thực tiễn (Case studies): Tài liệu tích hợp các chuyên mục "Cửa sổ thông tin" phản ánh sát thực tế vận hành. Điển hình như trường hợp của Hyundai Motor America xử lý bài toán tự động hóa lực lượng bán hàng thông qua trang bị máy tính di động Compaq LTE 286 chạy bảng tính Lotus 1-2-3, trình xử lý văn bản DisplayWrite IV và cơ sở dữ liệu Rbase; hoặc chuyên đề phân tích của IBM về ứng dụng điện toán đám mây (Cloud Computing, LotusLive, Blue Cloud) trong các tổ chức.
• Thực hành ứng dụng công cụ: Phần hướng dẫn thực hành cuối giáo trình cung cấp hướng dẫn thao tác chi tiết từng bước trên máy tính:
  1. Thực hành Microsoft Access: Xây dựng CSDL từ khâu tạo bảng, liên kết quan hệ 1-Nhiều, viết câu lệnh truy vấn có điều kiện đến tạo giao diện menu chọn cho người dùng.
  2. Thực hành phân tích quyết định trên Microsoft Excel: Xử lý trực tiếp các tập dữ liệu kinh doanh thông qua công cụ phân tích tình huống Scenario, kỹ thuật Goal Seek và mô hình hóa bài toán quy hoạch tuyến tính bằng Solver.
• Phương pháp đánh giá và tự học: Mỗi chương kết thúc bằng hệ thống câu hỏi ôn tập lý thuyết, bài tập thảo luận nhóm và các bài toán phân tích tình huống. Sinh viên có thể tự đánh giá khả năng hiểu biết từ mức độ nhận biết cấu trúc phần cứng đến mức độ tổng hợp giải pháp chiến lược thông qua các yêu cầu thiết kế hệ thống giả định.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu thể hiện rõ quá trình sửa chữa, bổ sung qua 3 lần tái bản với việc tích hợp nhiều dữ liệu công nghệ hiện đại ở thời điểm xuất bản:

• Bảng số liệu vi xử lý và phần cứng: Thống kê chi tiết lịch sử tiến hóa của các dòng vi xử lý Intel từ thế hệ 4004 (năm 1971 với tốc độ 0.06 MIPS) qua các thế hệ 8086, Pentium, Itanium, Centrino đến kiến trúc Core i3, Core i5, Core i7 (giai đoạn 2010–2011 với xung nhịp vượt 2.66 GHz).
• Dự báo công nghệ chiến lược: Cập nhật bảng xếp hạng Top 10 công nghệ chiến lược của tổ chức nghiên cứu Gartner trong các năm 2010, 2011 và 2012, bao gồm: Điện toán đám mây (Cloud Computing), Dữ liệu lớn (Big Data), Điện toán bộ nhớ trong (In-Memory Computing), Di động hóa (Mobile Applications), và Công nghệ LTE.
• Gắn liền bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam: Phân tích trực tiếp các rào cản ứng dụng CNTT của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam, nhu cầu thích ứng với chuẩn quản lý chất lượng ISO 9000, chính sách mã nguồn mở của Chính phủ, và các mối liên kết hạ tầng thực tế tại Công viên Phần mềm Quang Trung và Công ty VNTT.

Nội dung cập nhật	Dữ kiện trích xuất từ giáo trình	Ứng dụng trong phân tích quản trị
Tiến trình phần cứng	Bảng tiến hóa chip Intel (4004 $\rightarrow$ Core i7)	Đánh giá năng lực xử lý và quy luật suy giảm chi phí phần cứng (Định luật Moore).
Xu hướng công nghệ	Báo cáo Gartner (2010 - 2012)	Lập kế hoạch tiếp cận công nghệ mới: Điện toán đám mây, Dữ liệu lớn, Thiết bị di động.
Thực tiễn doanh nghiệp	Case study Hyundai Motor, khảo sát IBM CIO Study	Phân tích bài toán cắt giảm chi phí giao dịch, tự động hóa kênh bán hàng và tối ưu luồng thông tin.
Hạ tầng CSDL & Mạng	Cấu trúc SAN, NAS, RAID, cáp quang, giao thức TCP/IP	Lựa chọn phương án lưu trữ tập trung và thiết kế đường truyền ổn định cho doanh nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học chính quy và văn bằng hai: Giáo trình được thiết kế chuẩn cho sinh viên từ năm thứ hai hoặc năm thứ ba thuộc các khối ngành: Quản trị kinh doanh, Kinh tế công nghiệp, Kế toán - Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng, và Quản trị hệ thống thông tin.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần: Tin học đại cương (kỹ năng sử dụng máy tính, hệ điều hành cơ bản), Nguyên lý quản trị học (nắm vững cơ cấu tổ chức và các chức năng quản lý), và Toán kinh tế / Thống kê kinh doanh (để tiếp cận các mô hình hồi quy và quy hoạch tuyến tính).
• Giảng viên chuyên ngành: Tài liệu cung cấp khung đề cương chi tiết 7 chương lý thuyết cùng hệ thống câu hỏi thảo luận, bài tập nhóm và dữ liệu thực hành phòng máy, thuận tiện cho việc xây dựng bài giảng, đề thi và giáo án thực hành.
• Chuyên viên và nhà quản lý doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý chức năng, chuyên viên phân tích quy trình kinh doanh (Business Analyst) và cán bộ quản trị dữ liệu cần tra cứu nguyên lý tích hợp hệ thống ERP/CRM/SCM cũng như phương pháp sử dụng công cụ ra quyết định.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?
Tài liệu phục vụ sinh viên đại học ngành kinh tế, quản trị và quản lý công nghiệp cần trang bị kiến thức nền tảng về tổ chức hệ thống thông tin, đồng thời phù hợp cho học viên cao học và cán bộ quản lý muốn củng cố tư duy quản trị hệ thống.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?
Người học cần có kiến thức cơ bản về tin học văn phòng (hệ điều hành, soạn thảo, bảng tính cơ sở), các nguyên lý quản trị doanh nghiệp cơ bản và kiến thức toán học cơ sở phục vụ phân tích số liệu.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu thuần túy về CNTT là gì?
Giáo trình không đi sâu vào kỹ thuật lập trình mã nguồn, mà tập trung vào năng lực quản trị hệ thống: cách dữ liệu được thu thập, lưu trữ, xử lý và phân phối để hỗ trợ trực tiếp cho các cấp lãnh đạo ra quyết định, giải quyết bài toán kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4. Làm thế nào để tự học và nắm vững kiến thức trong giáo trình hiệu quả?
Người học nên kết hợp đọc hiểu lý thuyết từng chương (Chương 1 đến 7), trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối chương, sau đó thực hành trực tiếp các bài tập CSDL trên MS Access và các mô hình phân tích tối ưu hóa bằng Solver/Goal Seek trên MS Excel theo tài liệu hướng dẫn ở phần cuối sách.

5. Giáo trình có các tài liệu và công cụ bổ trợ nào đi kèm?
Sách tích hợp trực tiếp các bảng đối sánh thuật ngữ chuyên ngành (trang 265), danh mục tài liệu tham khảo trong và ngoài nước (trang 263), cùng hai hướng dẫn thực hành kỹ thuật chi tiết: Thực hành CSDL Microsoft Access và Phân tích ra quyết định trên Microsoft Excel.

---

Kết luận

Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý của tác giả Phạm Thị Thanh Hồng là học liệu đại học có cấu trúc chuẩn mực, phản ánh toàn diện mối quan hệ tương hỗ giữa nền tảng công nghệ thông tin và quy trình quản trị doanh nghiệp. Giá trị cốt lõi của cuốn sách nằm ở việc hệ thống hóa các nguyên lý quản lý dữ liệu, phân loại chính xác các tầng hệ thống thông tin tác nghiệp - tích hợp, đồng thời cung cấp kỹ năng thực hành phân tích định lượng trực tiếp.

Lộ trình học tập đề xuất là tiếp cận tuần tự từ nhận thức hệ thống (Chương 1-2), đến kỹ thuật dữ liệu và phát triển dự án (Chương 3-4), vận dụng vào các phân hệ nghiệp vụ cụ thể (Chương 5-7), và hoàn thiện năng lực giải quyết vấn đề thông qua phần thực hành MS Access và MS Excel Solver. Người học có thể tra cứu thêm hệ thống thuật ngữ chuyên ngành (trang 265) và các tài liệu tham khảo kinh điển được tác giả trích dẫn (Laudon & Laudon, Alter, Kroenke) để mở rộng chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHAM THI THANH HONG n ■ LAN Cac chinhanh Kiosks May chu Diem ban hang May ban h^ng NC Doi tcic \ Internet Truyen thong kinhdoanh * khong day PC Khach hang Mac PDA va cac Cdsd ha tang chung ifrg dung Dien thoai di Unix thong tin dong vS PCS Workstation 1071 Bl/A 10764 NHA XUAT BAN BACH KHOA - GVC. PHAM THI THANH HONG GBAO TRBNH HE THONG THONG TDM QUAN LY (Tai ban lan thir ba, c6 stra chira) MGC NG AN HANG TIP. HO CMU MBNH NHA XUAT BAN BACH KHOA - HA NQI Ban quyen thupc ve NXB Bach Khoa — Ha Npi. Moi hinh thuc xuat ban, sao chep ma khong co sir cho phep bang van ban cua NXB la vi pham phap lu£t.

Ma so: 964 - 2012/CXB/56 - 42/BKHN Bien muc tren xuat ban pham cua Thir vien Quoc gia Viet Nam Pham Thi Thanh H6ng Giao trinh hd thong thdng tin quan ty I Pham Thi Thanh H6ng. : Bach khoa Ha N6i, 2012.: hinh ve, bang ; 24cm Thir muc: tr. H6 thtfng thOng tin quan If 2.00285 - dcl4 BKH0013p-CIP 2 L6’i noi dau Nhung nam gan day, vai tro cua cac he thong thong tin trong doanh nghiep da ngay cang lorn manh. Tir cho chi dupe su dung de ho trp mpt so hoat dpng trong van phong, he thong thong tin da tro nen c6 vai tro chien lupc trong doanh nghiep.

Dac bipt, nhung thanh tun ve cong nghe thong tin va ung dung cua chung trong cac ITnh vuc da dang khac nhau cua doanh nghiep da khien cho doanh nghiep ngay cang chu y nhieu horn toi vipc ap dung nhung thanh tuu cong nghp thong tin vao cong viec nham gia tang uru the canh tranh v& tao co hoi cho minh. Hipn nay, trao luu ung dung thanh tuu cong nghp thong tin khong chi gioi han o cac doanh nghiep 1dm tam co da quoc gia ma dang lan rpng trong tat ca cac dang doanh nghiep, ke cac doanh nghiep vira va nhd o cac nude dang phat trien. Tuy nhien, viec ung dung thanh tuu cong nghe thong tin khong phai don gian ngay ca doi voi cac doanh nghiep tam co da quoc gia doi dao ca ve kinh nghiem, nguon tai luc va nhan luc. Hon nua, mpt ung dung thanh cong trong doanh nghiep nay chua chac da co the dem lai thanh cong tuong tu cho mot doanh nghiep khac.

Cuon Giao trinh He thong thong tin quan ly dupe viet nhSm cung cap nhung kien thuc co ban cho sinh vien bac dai hoc trong qua trinh tiep can voi kha nang ung dung cac thanh tuu ve cong nghe thong tin trong nhung linh vuc kinh doanh khac nhau. Cau true cua giao trinh nhu sau: Chuong 1: Gioi thipu ve hp thong thong tin quan ly. Chuong 2: Co so ha tang cong nghp cua hp thong thong tin. Chuong 3: Quan ly nguon du lieu.

Chuong 4: Xay dpng va phat trien he thong thong tin quan ly. Chuong 5: Cac hp thong thong tin npi bp cua doanh nghiep. Chuong 6: Cac he thong thong tin tich hop. Chuong 7: Quan ly ung dpng cong nghe thong tin trong doanh nghiep.

Tac gia xin tran trpng cam on c£c thay co giao cua Vien Kinh te & Quan ly, cac epng tac vien, ban be dong nghipp va cac hpc vien da gop y va lam viec tich cue dd cho giao trinh dupe ra mat ban dpc. Tuy da co rat nhieu co gang, cuon giao trinh van khong tranh khdi nhung han che v& thieu s6t, mong ban dpc thu loi. Mpi y kien gop y xin gui ve Bp mon Quan tri kinh doanh, Vipn Kinh te va Quan ly, Dai hpc Bach khoa Ha Npi, so 1 Dai Co Vipt, Ha Npi; dipn thoai 04. 38692301; email: hongptt—fem@ mail.

Tdc gia 3 MUC LUC ■ ■ LC5INOI DAU. GIOI THlEU VE HE TH6NG THONG TIN QUAN LY. Thai dai thong tin. Nhicng dac trung ctia then dai thong tin.

Dae diem cua nen kinh te trong thai dai thong tin. He thong thong tin quan ly. The nao la mot he thong. He thong thong tin quan ly.

Cac thanh phan co ban cua hp thong thong tin quan ly. Vai trd va tac dong cua he thong thong tin trong doanh nghiep. Xu huong phat trien cua cong ngh? thong tin va truyen thong. CO SO HA TANG CONG NGHfi CtlA HE TH6NG THONG TIN.

CPU va Bo nhoso cap. Bp vi xu ly va cong sudt xu ly. Lira trie va truy xuat du lipu. Thiet bi vao va thiet bi ra.

Cac dang may tinh. Lua chon phan cung. He thong truyen thong. D}nh nghta he thong truyen thong.

Cac cau true lien ket mang. Mang theo pham vi. Dich vu mang va cong nghp bang thong rpng. Phan mem hp thong.

Phan mem ungdung. QUAN LY DU* LIEU. Dir lieu va thong tin. Thong tin trong doanh nghiep.

Cac dang thong tin trong doanh nghipp. Cac dac tinh cua thong tin 68 3. Nguon thong tin cua doanh nghigp 70 3. Nguon thong tin ben ngoai.

Nguon thong tin ben trong doanh nghiep 71 3. Mo hinh du lieu 71 3. Mo hinh khai niem 71 3. Mo hinh thicc hien — mo hinh co so die lieu quan h$ 72 3.

Thiet ke co so du lieu 76 3. Xdc djnh thuc the va cac thupc tinh cua thuc the. Chuan hoa die lipu 77 3. Bieu dien cac quan he du li?u 79 3.

He quan tri co so du lieu 81 3. Tep die lieu 81 3. He thong quan ly co so du lieu 82 3. Lua chpn phan mem quan ly co so die lieu 83 3.

Duy tri va phat trien co so du lieu 84 3. Cong nghe, quan ly, va nguoi su dyng co so du lieu. Kho die lieu va khai thac die lieu 85 3. Lien ket cong nghe website voi cac sieu co so die lieu 89 3.

Cac nguycn tic quan tri co so du lieu 90 CHlTONG 4. XAY Dl/NG VA PHAT TRIEN HE THONG THONG TIN QUAN LY 95 4. Quy trinh phat trien he thong thong tin 95 4. Bieu tra va phan tich he thong 95 4.

Thiet ke hp thong. Van hanh va bao tri he thong. Cac phuong phap xay d\mg va phat trien h? thong thong tin 109 4. Phuongphap chu ky hp thong (SDLC) 109 4.

Hp thong mau thu nghipm 113 4. Cac phuong phap quan ly xay dimg va phat triin he thong thong tin 114 4. Sic dung npi hcc 114 4. Mua phan mem dung san.

Ngicdri diing ticxay dyng phan mem. Thue dich vu icng dung. Nguyen nhan thanh cong va that bai trong xay dymg va phat tricn he thong thong tin. Vai tro cua ngicdri sic dung125 4.

Miic dp ho trpr cua nha quan ly. Mice dp rid ro va dp phicc tqp cua dy an. Chat hepmg quan ly qua trinh thicc hipn. CAC HE TH6NG THONG TIN N()I BQ CUA DOANH NGHlEP.

Phan loai theo muc dich phuc vu cua thong tin dau ra. He thong thong tin xic ly gido dich. Hp thong thong tin ty dpng hoa vanphong. He chuyen gia.

He thong thong tin phuc vu quan ly. Hp thong thong tin ho trprra quyet dinh. He thong thong tin ho trpr dieu hanh. Moi quan he giica cac he thong noi Iren.

Phan loai he thong thong tin theo chuc nSng nghipp vu. He thong thong tin marketing. He thong thong tin quan ly san xudt. He thong thong tin nhan lyc.

He thong thong tin ke loan va tai chinh. He thong thong tin ho trg ra quyet dinh. Vai tro cua nha quan ly trong cac doanh nghipp. Cac dang quyet dinh trong doanh nghipp.

Qua trinh ra quyet dinh. Khai nipm hp thong thong tin ho trpr ra quyet dinh. Cac yeu to cdu thanh cua hp thong thong tin ho trpr quyet dinh. Hp thong thong tin hd trprra quyet dinh theo nhom.

CAC HE TH6NG THONG TIN TICK HQP. Khai niem ve tich hop cdc chuc nang va quy trinh nghipp vy. He thong hoach dinh nguon luc doanh nghipp. Lgi ich va thach thuc cua he thong hoach dinh nguon luc doanh nghiep.

Cac chu the lien quan den viec trien khai ERP. He thong quan ly chuoi cung ung. Vai tro cua he thong quan ly chuoi cung ung. Yeu cau doi voi he thong quan trj chuoi cung ung cho cac doanh nghiep san xuat.

He thong quan ly quan h? khach hang. Chuc nang cua CRM. Mot so giai phap CRM cd uy tin tren the giai. He thong thong tin cung cap tri thuc.

Cong viec cung cap thong tin va tri thuc la gi?. Mot so dqc diem trong quan ly tri thuc. Vai tro cua he thong tin cung cap tri thuc trong cac to chuc. Cacyeu cau doi vai he thong thong tin cung cap tri thuc.

Thuomg mai dien tu. Sir dung he thong thong tin tao uu the canh tranh. Thuomg mai dien tic: mot mo hinh kinh doanh med. Cac dang hoat dong thuomg mai dien tu.

Su khac biet giica thuomg mai dien tu va thuomg mai theo truyen thong. QUAN LY UNG DUNG CONG NGHE THONG TIN TRONG DOANH NGHIfiP______________________________________________ 199 7. Thach thuc doi voi cac doanh nghiep. Thiet lap va tich hap cac he thong.

Thu hut khach hang. Cac van de ve quan ly va quyet dinh. Ke hoach ung dung cong nghe thong tin. Co so ha tang cong nghe thong tin trong thdi dg.

Mang doanh nghiep va mqng ma rpng. Chuan hda, ket noi va tich hap. Quan ly h$ thong thong tin trong hoat dpng kinh doanh toan cau. Cac van de cd lien quan tai vung, mien, quoc gia.

Chuan hda va tich hpp cac hp thong thong tin toan cau. Quan ly nguon nhan hcc do. HU*6NG DAN THtfC HANH ACCESS. Gldl THIEU V£ CSDL TRONG MOI TRUING ACCESS 2007.

GlOlTHTEU Vt CSDL TRONG MOI TRUING ACCESS 2007 (TIEP). TAO BAO CAO VA MENU LI/A CHQN VOl MS ACCESS 2003. QUERIES VA THONG MENU CHQN. SU* DVNG EXCEL TRONG H6 TRQ RA QUYET DINH.

Phan tich do nhay va phan tich hoi quy. Phan tich do nhay mot chieu. Phan tich dp nhpy hai chieu. Phan tich hoi quy.

SCENARIO, GOAL SEEK, SOLVER. Bai toan phan tich tlnh huong. Bai toan tim diem hda von bang Goal Seek. Bai toan quy hoach tuyen tinh (Linear Programming).

Dura cong cu Solver vao trong Data. 258 Bai tap phan tich kinh doanh tren EXCEL.259 TAI LIEU THAM KHAO. 263 MQT S6 THUAT NGU* CHUYEN NGANH.265 8 Chucrng 1 GIO’l THIEU VE ■ HE THdNG thong tin quAn ly ■ Npi dung chinh — Thdi dai thong tin. — Cac khai niem co ban lien quan tai he thong thong tin.

— Tai sao phai quan ly he thong thong tin? — He thong thong tin la gi? — Cac dang he thong thong tin trong doanh nghiep. — Xu huong phat trien ung dung cong nghe thong tin trong quan ly doanh nghiep.