Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access Cho Ngành Quản Trị Mạng Máy Tính Trung Cấp

Giáo trình hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS Access dành cho ngành quản trị mạng máy tính trung cấp, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Mạng Máy Tính
• Đề tài: Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access Dành Cho Ngành Quản Trị Mạng Máy Tính
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS
• 1.1. Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access
• 1.2. Cơ Sở Dữ Liệu
• 1.3. Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ
• 1.4. Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Đặc điểm của Microsoft Access
• 1.5. Khởi động Microsoft Access
• 1.6. Các thành phần của Microsoft Access
• 1.7. Tạo tập tin cơ sở dữ liệu
• 1.8. Các thao tác trên tập tin cơ sở dữ liệu
• 1.9. Mở một cơ sở dữ liệu
• 1.10. Thu gọn và chỉnh sửa cơ sở dữ liệu (Compact & Repair Database)
• 1.11. Gỡ bỏ password
• 1.12. Các đối tượng trong cơ sở dữ liệu
• 1.13. BÀI TẬP CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 2.1. Khái niệm cơ sở dữ liệu
• 2.2. Đối tượng Table
• 2.3. Cấu trúc của Table
• 2.4. Một số thuộc tính của Field (cột hoặc trường)
• 2.5. Các thao tác trên Table
• 2.6. Thiết lập mối quan hệ giữa các bảng
• 2.7. Các loại quan hệ
• 2.8. Cách tạo quan hệ
• 2.9. Các thao tác trên bảng dữ liệu
• 2.10. Sao chép dữ liệu
• 2.11. Sắp xếp dữ liệu
• 2.12. Tìm kiếm và thay thế
• 2.13. Lọc dữ liệu
• 2.14. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: TRUY VẤN DỮ LIỆU
• 3.1. Khái niệm truy vấn dữ liệu
• 3.2. Các loại truy vấn dữ liệu
• 3.3. Tạo truy vấn Select Query bằng ngôn ngữ SQL
• 3.4. Các bước thực hiện
• 3.5. Một số toán tử thường dùng trong truy vấn
• 3.6. Sử dụng các phép toán và hàm trong mệnh đề Select. Tính toán thống kê trong Select Query
• 3.7. Tạo truy vấn bằng lưới QBE
• 3.8. Các thành phần trong màn hình lưới QBE
• 3.9. Một số thao tác cơ bản để tạo truy vấn bằng QBE. Tính toán thống kê
• 3.10. Truy vấn tham số
• 3.11. Make Table Query
• 3.12. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ GIAO DIỆN
• 4.1. Giới thiệu đối tượng Form
• 4.2. Cửa sổ thuộc tính
• 4.3. Thành phần của một thuộc tính
• 4.4. Các thuộc tính cơ bản trên form
• 4.5. Thiết kế Form. Thiết kế Form bằng Wizard
• 4.6. Thiết kế Form bằng design view
• 4.7. Các dạng Form thường gặp
• 4.8. Các điều khiển trên form
• 4.9. Option Button và Option Group
• 4.10. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: THIẾT KẾ BÁO CÁO
• 5.1. Giới thiệu Report
• 5.2. Các dạng của Report
• 5.3. Tạo Report bằng công cụ Report Wizard
• 5.4. Chỉnh sửa Report bằng Design View
• 5.5. Các thành phần của Report. Thiết kế Report bằng Design view
• 5.6. Các điều khiển thường dùng trên Report
• 5.7. Các thao tác chung trên điều khiển
• 5.8. Một số kỹ thuật thường dùng trong thiết kế
• 5.9. Ẩn hoặc hiện các thành phần của báo cáo
• 5.10. Tạo số thứ tự cho báo cáo
• 5.11. Ẩn hoặc hiện field khi trùng lắp
• 5.12. Đánh số trang
• 5.13. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 5
• 6. CHƯƠNG 6: MACRO
• 6.1. Giới thiệu Macro
• 6.2. Khái niệm thuộc tính, hành động và sự kiện
• 6.3. Cách tạo Macro
• 6.4. Các tập lệnh thường dùng
• 6.5. Macro có điều kiện
• 6.6. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 6
• 7. CHƯƠNG 7: MODULE
• 7.1. Giới thiệu Module
• 7.2. Visual Basic là gì
• 7.3. Khi nào sử dụng tập lệnh Visual Basic
• 7.4. Cách tạo Module
• 7.5. Các kiểu dữ liệu
• 7.6. Các kiểu dữ liệu cơ bản
• 7.7. Hằng và cách sử dụng hằng
• 7.8. Phạm vi hoạt động
• 7.9. Các cấu trúc lệnh
• 7.9.1. Cấu trúc IF
• 7.9.2. Cấu trúc điều kiện SELECT CASE
• 7.9.3. Cấu trúc FOR…NEXT
• 7.9.4. Cấu trúc WHILE…WEND
• 7.9.5. Cấu trúc DOWHILE…LOOP
• 7.9.6. Cấu trúc DO…LOOP WHILE
• 7.10. Một số hàm thông dụng
• 7.11. Đối tượng DoCmd
• 7.12. Thiết kế màn hình di chuyển dữ liệu
• 7.13. Thiết kế màn hình tìm kiếm dữ liệu
• 7.14. Thiết kế màn hình thao tác dữ liệu
• 7.15. BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƯƠNG 7
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access

Giáo trình Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access là tài liệu quan trọng dành cho sinh viên ngành Quản Trị Mạng Máy Tính. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về phần mềm MS Access, giúp người học nắm vững các khái niệm cơ bản về cơ sở dữ liệu và cách sử dụng phần mềm này trong quản lý dữ liệu.

1.1. Giới thiệu về Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access

MS Access là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ, cho phép người dùng lưu trữ và quản lý dữ liệu một cách hiệu quả. Tài liệu này sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các đối tượng trong MS Access.

1.2. Mục tiêu của giáo trình

Mục tiêu của giáo trình là cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng MS Access, từ việc tạo cơ sở dữ liệu đến thiết kế giao diện và báo cáo.

II. Vấn đề và Thách thức trong Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu

Trong quá trình học tập và ứng dụng Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access, sinh viên sẽ gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý dữ liệu và khả năng phát triển ứng dụng.

2.1. Những khó khăn trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu

Việc thiết kế và xây dựng cơ sở dữ liệu có thể gặp khó khăn do thiếu kiến thức về cấu trúc dữ liệu và mối quan hệ giữa các bảng.

2.2. Thách thức trong việc truy vấn dữ liệu

Truy vấn dữ liệu là một phần quan trọng trong quản lý cơ sở dữ liệu. Sinh viên cần nắm vững các loại truy vấn và cách sử dụng ngôn ngữ SQL để thực hiện truy vấn hiệu quả.

III. Phương pháp Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Hiệu Quả

Để xây dựng cơ sở dữ liệu hiệu quả trong MS Access, sinh viên cần áp dụng các phương pháp và kỹ thuật phù hợp. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quá trình quản lý dữ liệu.

3.1. Thiết kế cấu trúc bảng hợp lý

Thiết kế cấu trúc bảng là bước đầu tiên và quan trọng trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu. Cần xác định rõ các trường và kiểu dữ liệu cho từng bảng.

3.2. Thiết lập mối quan hệ giữa các bảng

Mối quan hệ giữa các bảng cần được thiết lập một cách chính xác để đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu. Việc này giúp dễ dàng trong việc truy vấn và quản lý dữ liệu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của MS Access trong Quản Trị Mạng

MS Access không chỉ là một công cụ quản lý cơ sở dữ liệu mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành Quản Trị Mạng Máy Tính. Việc áp dụng MS Access giúp nâng cao hiệu quả công việc.

4.1. Quản lý thông tin sinh viên

MS Access có thể được sử dụng để quản lý thông tin sinh viên trong các trường học, giúp theo dõi kết quả học tập và thông tin cá nhân một cách hiệu quả.

4.2. Tạo báo cáo và phân tích dữ liệu

Với khả năng tạo báo cáo, MS Access giúp người dùng dễ dàng phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định dựa trên thông tin đã được xử lý.

V. Kết luận và Tương Lai của Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu

Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu MS Access đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý dữ liệu. Tương lai của hệ thống này sẽ tiếp tục phát triển với nhiều tính năng mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng.

5.1. Xu hướng phát triển của MS Access

MS Access sẽ tiếp tục được cải tiến với các tính năng mới, giúp người dùng dễ dàng hơn trong việc quản lý và truy vấn dữ liệu.

5.2. Tầm quan trọng của việc học MS Access

Việc nắm vững MS Access sẽ giúp sinh viên có lợi thế trong thị trường lao động, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý dữ liệu và phát triển ứng dụng.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access (Mã môn học: MH11) được ban hành chính thức theo Quyết định số 323/QĐ-CĐCĐ ngày 06 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Môn học thuộc nhóm các môn học cơ sở bắt buộc trong chương trình đào tạo ngành Quản trị mạng máy tính trình độ Trung cấp, được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các học phần chung và môn Tin học văn phòng.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Người học nắm vững các khái niệm cơ bản về cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ; hiểu rõ quy trình và phương pháp khởi tạo 6 đối tượng cấu thành trong Microsoft Access bao gồm Bảng (Table), Truy vấn (Query), Biểu mẫu (Form), Báo cáo (Report), Tập lệnh tự động (Macro) và Đoạn mã chương trình (Module).
• Về kỹ năng: Người học hình thành và thực hiện thành thạo các thao tác cơ bản trên phần mềm Microsoft Access, từ thiết lập cấu trúc lưu trữ đến xử lý và kết xuất dữ liệu.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Xây dựng ý thức tự nghiên cứu, tinh thần trách nhiệm và tính cẩn trọng trong quy trình quản trị dữ liệu.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 7 chương với tổng thời lượng thực hiện là 65 giờ (25 giờ lý thuyết, 38 giờ thực hành/thảo luận và 2 giờ kiểm tra định kỳ). Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp tiếp cận thực tế, tập trung trực tiếp vào môi trường Microsoft Access 2013 trên hệ điều hành Windows. Giáo trình cung cấp các bảng thuộc tính kỹ thuật chi tiết, mẫu mặt nạ nhập liệu (Input Mask) và quy trình xử lý 5 dạng lỗi ràng buộc toàn vẹn dữ liệu cụ thể trong thực hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ tuần tự qua 7 chương kiến thức từ cơ bản đến nâng cao:

• Chương 1: Tổng quan về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access (1 giờ): Giới thiệu mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ, khái niệm trường (Field) và bản ghi/bộ (Record). Trình bày các đặc điểm của Access như kiểm tra khóa tự động, công cụ hỗ trợ Wizard, công cụ truy vấn QBE (Query By Example), nhúng OLE Object và lưu trữ toàn bộ đối tượng trong tập tin duy nhất có đuôi định dạng .accdb. Hướng dẫn sử dụng thanh Ribbon (các tab Home, Create, External Data, Database Tools), cửa sổ Navigation Pane và các thao tác trên tập tin: tạo mới (Blank Desktop Database), mở tệp độc quyền (Open Exclusive), nén và sửa lỗi (Compact & Repair Database), tạo và gỡ mật khẩu mã hóa (Encrypt/Decrypt with Password).
• Chương 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu (13 giờ): Cung cấp phương pháp thiết kế cấu trúc Table; phân loại 11 kiểu dữ liệu (Short Text, Long Text, Number, Date/Time, Currency, AutoNumber, Yes/No, OLE Object, Hyperlink, Attachment, Lookup Wizard); thiết lập các thuộc tính trường (Field Size, Format, Decimal Places, Input Mask, Caption, Default Value, Validation Rule, Validation Text, Required, Allow Zero Length); thiết lập khóa chính (Primary Key), khóa ngoại (Foreign Key) và thiết lập quan hệ liên kết bảng (1-1, 1-N, Enforce Referential Integrity, Cascade Update, Cascade Delete). Trình bày thao tác Import dữ liệu từ bên ngoài, sắp xếp, tìm kiếm - thay thế sử dụng ký tự đại diện (?, *, #) và 4 kỹ thuật lọc dữ liệu (lọc trực tiếp, lọc theo vùng chọn, Filter by Form, Advanced Filter/Sort).
• Chương 3: Truy vấn dữ liệu (14 giờ): Hướng dẫn kỹ thuật rút trích và xử lý dữ liệu bằng ngôn ngữ SQL và công cụ lưới đồ họa QBE. Giới thiệu các toán tử logic, toán tử so sánh, các hàm tính toán thống kê trong Select Query, xây dựng Parameter Query (truy vấn tham số) và Make Table Query (truy vấn tạo bảng).
• Chương 4: Thiết kế giao diện (15 giờ): Hướng dẫn xây dựng đối tượng Form phục vụ nhập liệu và hiển thị. Trình bày phương pháp sử dụng Form Wizard và chế độ Design View, quản lý cửa sổ thuộc tính (Property Sheet), cấu hình các điều khiển (Controls) như Text Box, Label, Command Button, Option Button và Option Group.
• Chương 5: Thiết kế báo cáo (13 giờ): Phương pháp tạo và định dạng Report bằng Report Wizard và Design View. Phân tích các thành phần cấu trúc của báo cáo (Report Header/Footer, Page Header/Footer, Detail), kỹ thuật gom nhóm dữ liệu (Grouping), tạo số thứ tự tự động, ẩn trường dữ liệu trùng lặp và phân trang tài liệu in.
• Chương 6: Macro (9 giờ): Khái niệm về thuộc tính (Property), hành động (Action) và sự kiện (Event). Hướng dẫn xây dựng tập lệnh Macro thực thi các chuỗi thao tác tự động và thiết lập Macro có điều kiện (Conditional Macro).
• Chương 7: Module: Giới thiệu ngôn ngữ Visual Basic for Applications (VBA). Cung cấp kiến thức về kiểu dữ liệu, khai báo biến, hằng số, phạm vi hoạt động; các cấu trúc lệnh rẽ nhánh và lặp (IF, SELECT CASE, FOR...NEXT, WHILE...WEND, DO WHILE...LOOP, DO...LOOP WHILE); sử dụng đối tượng DoCmd để thiết kế giao diện di chuyển, tìm kiếm và thao tác dữ liệu theo lập trình.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình hình thành nền tảng vững chắc về lý thuyết cơ sở dữ liệu quan hệ, bao gồm:

• Nguyên lý cấu trúc dữ liệu: Mô hình hóa thực thể thành các bảng hai chiều gồm các cột thuộc tính và các dòng bản ghi.
• Ràng buộc toàn vẹn dữ liệu: Cơ chế xác thực tính hợp lệ của khóa chính, khóa ngoại, kiểm tra miền giá trị nhập liệu và tính toàn vẹn tham chiếu liên kết giữa các thực thể liên quan.
• Kiến trúc quản lý sự kiện: Mối tương quan giữa giao diện người dùng (Form/Report), công cụ truy xuất (Query) và các trình điều khiển hành động (Macro/Module).

Kỹ năng phát triển

Người học được rèn luyện các kỹ năng kỹ thuật và năng lực thực hành chuyên môn:

• Kỹ năng kỹ thuật: Khởi tạo tập tin CSDL, thiết lập kiểu dữ liệu và mặt nạ định dạng chuẩn xác, cấu hình quan hệ bảng không xảy ra xung đột.
• Kỹ năng phân tích: Xử lý và trích xuất thông tin theo yêu cầu nghiệp vụ thông qua câu lệnh SQL, lưới QBE và các biểu thức lọc nâng cao.
• Kỹ năng nghiệp vụ: Thiết kế giao diện nhập liệu trực quan, thiết lập báo cáo in ấn chuyên nghiệp và ứng dụng mã lệnh VBA để tự động hóa xử lý dữ liệu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết cơ sở và thực hành ứng dụng trực tiếp trên hệ thống máy tính. Thời lượng thực hành, thảo luận và bài tập chiếm 38 giờ trên tổng số 65 giờ (tương đương 58,5%), đảm bảo người học nắm vững thao tác kỹ thuật qua từng bài học.

Phương pháp đào tạo sử dụng các bài tập tình huống quản lý cụ thể xuyên suốt chương trình:

• Cơ sở dữ liệu quản lý sinh viên với các bảng: SINHVIEN, LOP, MONHOC, KETQUA.
• Cơ sở dữ liệu quản lý nhân sự với các bảng liên kết 1-1: T_HOSONV và T_CHAMCONG06.
• Cơ sở dữ liệu quản lý danh mục và lớp học với liên kết 1-N: KHOA và LOP.
• Cơ sở dữ liệu quản lý chứng từ xuất nhập: PHIEU và CTPHIEU.
• Cơ sở dữ liệu theo dõi kết quả học tập: QLDiem.

Quy trình đánh giá kết quả học tập được thực hiện định kỳ:

• Đánh giá quá trình: Kiểm tra việc thực hiện các bài tập thực hành cuối mỗi chương (từ Chương 1 đến Chương 7).
• Kiểm tra định kỳ: Bố trí 2 bài kiểm tra thực hành chính thức (1 giờ tại Chương 3 về kỹ thuật truy vấn dữ liệu và 1 giờ tại Chương 6 về ứng dụng Macro).

Hướng dẫn tự học dành cho sinh viên:

• Thực hiện đầy đủ các bài tập thực hành trên máy cá nhân theo đúng thứ tự logic của giáo trình.
• Thực hành phân tích và xử lý 5 dạng lỗi nhập liệu thường gặp: lỗi sai kiểu dữ liệu, lỗi khóa chính rỗng, lỗi trùng khóa chính, lỗi bỏ trống trường bắt buộc (Required = Yes) và lỗi vi phạm ràng buộc toàn vẹn dữ liệu.
• Rèn luyện kỹ năng viết mã lệnh VBA trong đối tượng Module để mở rộng khả năng tùy biến chức năng phần mềm.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình thể hiện các đặc điểm kỹ thuật và tính cập nhật theo chuẩn chương trình đào tạo:

• Chuẩn hóa chương trình đào tạo: Được biên soạn và chỉnh sửa trực tiếp theo khung đề cương môn học hiện hành của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, đảm bảo tính chuẩn mực về sư phạm và khối lượng kiến thức nghề nghiệp.
• Tích hợp phiên bản phần mềm Microsoft Access 2013: Toàn bộ hệ thống giao diện, thanh Ribbon, cửa sổ Navigation Pane và các bảng thuộc tính trong giáo trình đều được xây dựng dựa trên phiên bản Access 2013, giúp người học tiếp cận môi trường làm việc trực quan trên hệ điều hành Windows hiện đại.
• Giải quyết trọn vẹn bài toán thực tế: Cung cấp phương pháp xây dựng hoàn chỉnh một ứng dụng quản lý quy mô vừa và nhỏ; hỗ trợ kết nối và trao đổi dữ liệu với các ứng dụng Microsoft Office khác (Word, Excel) thông qua kỹ thuật nhúng OLE Object và công cụ Import từ tab External Data.
• Định hướng phát triển lập trình ứng dụng: Giáo trình không chỉ dừng lại ở các thao tác đồ họa dựng sẵn (Wizard) mà mở rộng sang kỹ thuật lập trình mã nguồn với Module và Visual Basic for Applications (VBA), làm nền tảng kỹ thuật cho người học trước khi tiếp cận các hệ quản trị cơ sở dữ liệu cấp cao (như Microsoft SQL Server).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể:

• Học sinh, sinh viên: Phục vụ trực tiếp cho người học ngành Quản trị mạng máy tính trình độ Trung cấp và Cao đẳng tại các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần chung và môn Tin học văn phòng, có kỹ năng sử dụng máy tính căn bản trên môi trường Windows trước khi tiếp cận môn học.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực, làm căn cứ phân bổ thời lượng giảng dạy lý thuyết (25 giờ), hướng dẫn bài tập thực hành (38 giờ) và thiết kế đề kiểm tra đánh giá (2 giờ).
• Người tự học và tham khảo: Dành cho người mới bắt đầu tìm hiểu về cơ sở dữ liệu quan hệ, mong muốn trang bị kiến thức cơ sở về thiết kế bảng, truy vấn SQL, thiết kế biểu mẫu nhập liệu và tự động hóa tác vụ quản lý trên Access.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho học sinh ngành Quản trị mạng máy tính bậc Trung cấp và các đối tượng người học mới bắt đầu làm quen với hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ trên Windows.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi bắt đầu môn học?
Người học bắt buộc phải hoàn thành học phần Tin học văn phòng và các học phần kiến thức chung, có kỹ năng thao tác cơ bản với hệ điều hành Windows, phần mềm soạn thảo Word và bảng tính Excel.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu hướng dẫn thông thường là gì?
Giáo trình phân bổ thời lượng thực hành vượt trội (38 giờ thực hành trên tổng số 65 giờ), chuẩn hóa trên phiên bản Access 2013, cung cấp bảng phân tích chi tiết các thuộc tính trường, cấu trúc mặt nạ nhập liệu và hướng dẫn xử lý 5 dạng lỗi ràng buộc toàn vẹn dữ liệu cụ thể.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?
Người học cần kết hợp đọc lý thuyết với thao tác trực tiếp trên máy tính, thực hành tuần tự theo các bước: thiết lập Table -> tạo Query -> thiết kế Form -> xuất Report -> viết Macro và Module theo hệ thống bài tập cuối mỗi chương.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào đi kèm giáo trình?
Giáo trình cung cấp hệ thống bảng tra cứu kiểu dữ liệu, bảng tham số thuộc tính, mẫu mặt nạ dữ liệu, hệ thống câu hỏi lý thuyết, các bài tập thực hành theo giờ học và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 178.

---

Kết luận

Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access (MH11) cung cấp toàn diện kiến thức nền tảng và kỹ năng thực hành chuẩn mực về quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ. Nội dung giáo trình bao quát đầy đủ 6 đối tượng cấu thành của MS Access: Table, Query, Form, Report, Macro và Module.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Giai đoạn 1 (Chương 1 - 2): Nắm vững tổng quan giao diện Access 2013 và kỹ thuật thiết lập cấu trúc Table cùng các ràng buộc dữ liệu.
2. Giai đoạn 2 (Chương 3 & 5): Khai thác và xử lý thông tin thông qua ngôn ngữ truy vấn SQL, lưới QBE và thiết kế định dạng báo cáo in ấn.
3. Giai đoạn 3 (Chương 4, 6 & 7): Xây dựng giao diện Form nhập liệu, tự động hóa với Macro và lập trình mở rộng ứng dụng với Module VBA.

Để mở rộng kiến thức, người học nên kết hợp thực hành với các tài liệu tham khảo chuyên sâu về hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server và các kỹ thuật lập trình ứng dụng trên nền tảng Windows.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MS ACCESS NGÀNH, NGHỀ: QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 323/QĐ-CĐCĐ ngày 06 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2019 LỜI NÓI ĐẦU Bài giảng Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MS ACCESS đƣợc biên soạn dùng cho học sinh ngành Quản trị mạng máy tính bậc Trung cấp trong trƣờng, mục đích của bài giảng này là giúp đỡ ngƣời mới bắt đầu làm quen với môi trƣờng lập trình trên Windows thông qua MS Access. Bài giảng bao gồm 7 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MicroSoft Access Chƣơng 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu Chƣơng 3: Truy vấn dữ liệu Chƣơng 4: Thiết kế giao diện Chƣơng 5: Thiết kế báo cáo Chƣơng 6: Macro Chƣơng 7: Module Bài giảng không có ý định trình bày đầy đủ các kỹ thuật để xây dựng phần mềm thực tế. Những vấn đề đƣợc trình bày trong bài giảng chỉ là các kiến thức cơ sở cần thiết cho các lập trình viên tƣơng lai, trƣớc khi tiếp tục nghiên cứu các kỹ thuật lập trình ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, đối với các ứng dụng thực tế không quá phức tạp, các kiến thức và kỹ năng trình bày trong bài giảng này sẽ giúp cho chúng ta giải quyết trọn vẹn vấn đề.

Bài giảng này đã đƣợc chỉnh sửa lại theo đề cƣơng hiện hành, trong quá trình chỉnh sửa không tránh khỏi thiếu sót, kính mong các bạn đọc và quý đồng nghiệp góp ý, phê bình để bài giảng đƣợc hoàn thiện tốt hơn. GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS Mã môn học: MH11 Thời gian thực hiện môn học: 65 giờ; (Lý thuyết: 25 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 38 giờ; Kiểm tra: 2 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: − Vị trí: Môn học Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft Access thuộc nhóm các môn học cơ sở bắt buộc, đƣợc bố trí giảng dạy sau khi đã học xong các học phần chung và môn Tin học văn phòng. − Tính chất: Là môn học cơ sở bắt buộc của ngành cao trung cấp Quản trị mạng máy tính, cung cấp cho ngƣời học các kiến thức sử dụng phần mềm Microsoft Access.

Mục tiêu môn học: − Về kiến thức:  Hiểu đƣợc khái niệm cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu;  Trình bày đƣợc cách tạo các đối tƣợng trong MS Access. − Về kỹ năng:  Sử dụng thành thạo cơ bản phần mềm MS Access. − Về năng lực tự chủ và trách nhiệm  Hình thành ý thức tự học, có trách nhiệm và sáng tạo trong công việc. Nội dung môn học: 1.

Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, thí Số TT Tên chƣơng, mục Tổng Lý Kiểm nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập Chƣơng 1: Tổng quan về hệ quản trị cơ sở 1 1 1 0 0 dữ liệu MicroSoft Access 2 Chƣơng 2: Xây dựng cơ sở dữ liệu 13 5 8 0 3 Chƣơng 3: Truy vấn dữ liệu 14 5 8 1 4 Chƣơng 4: Thiết kế giao diện 15 5 10 0 5 Chƣơng 5: Thiết kế báo cáo 13 5 8 0 6 Chƣơng 6: Macro 9 4 4 1 Tổng 65 25 38 2 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 5 TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS. Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access. Cơ Sở Dữ Liệu.

Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ. Đặc điểm của Microsoft Access. Khởi động Microsoft Access.

Các thành phần của Microsoft Access. Tạo tập tin cơ sở dữ liệu. Các thao tác trên tập tin cơ sở dữ liệu. Mở một cơ sở dữ liệu.

Thu gọn và chỉnh sửa cơ sở dữ liệu (Compact & Repair Database). Gở bỏ password. Các đối tƣợng trong cơ sở dữ liệu. 10 BÀI TẬP CHƢƠNG 1.

12 XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU. Khái niệm cơ sở dữ liệu. Đối tƣợng Table .1 Cấu trúc của Table. Một số thuộc tính của Field (cột hoặc trƣờng ).

Các thao tác trên Table. Thiết lập mối quan hệ giữa các bảng. Các loại quan hệ. Cách tạo quan hệ.

Các thao tác trên bảng dữ liệu. Sao chép dữ liệu. Sắp xếp dữ liệu. Tìm kiếm và thay thế.

Lọc dữ liệu. 33 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 2. 46 TRUY VẤN DỮ LIỆU. Khái niệm truy vấn dữ liệu.

Các loại truy vấn dữ liệu. Tạo truy vấn Select Query bằng ngôn ngữ SQL. Các bƣớc thực hiện. Một số toán tử thƣờng dùng trong truy vấn.

Sử dụng các phép toán và hàm trong mệnh đề Select. Tính toán thống kê trong Select Query. Tạo truy vấn bằng lƣới QBE. Các thành phần trong màn hình lƣới QBE.

Một số thao tác cơ bản để tạo truy vấn bằng QBE. Tính toán thống kê. Truy vấn tham số. Make Table Query.

75 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 3. 84 THIẾT KẾ GIAO DIỆN. Giới thiệu đối tƣợng Form. Cửa sổ thuộc tính.

Thành phần của một thuộc tính. Các thuộc tính cơ bản trên form. Thiết kế Form. Thiết kế Form bằng Wizard.

Thiết kế Form bằng design view. Các dạng Form thƣờng gặp. Các điều khiển trên form. Option Button và Option Group.

100 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 4. Giới thiệu Report. Các dạng của Report. Tạo Report bằng công cụ Report Wizard.

Chỉnh sửa Report bằng Design View. Các thành phần của Report. Thiết kế Report bằng Design view. Các điều khiển thƣờng dùng trên Report.

Các thao tác chung trên điều khiển. Một số kỹ thuật thƣờng dùng trong thiết kế. Ẩn hoặc hiện các thành phần của báo cáo. Tạo số thứ tự cho báo cáo.

Ẩn hoặc hiện field khi trùng lắp. Đánh số trang. 124 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 5. Giới thiệu Macro.

Khái niệm thuộc tính, hành động và sự kiện. Cách tạo Macro. Các tập lệnh thƣờng dùng. Macro có điều kiện.

134 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 6. Giới thiệu Module. Visual Basic là gì. Khi nào sử dụng tập lệnh Visual Basic.

Cách tạo Module. Các kiểu dữ liệu. Các kiểu dữ liệu cơ bản. Hằng và cách sử dụng hằng.

Phạm vi hoạt động. Các cấu trúc lệnh. Cấu trúc IF. Cấu trúc điều kiện SELECT CASE.

Cấu trúc FOR…NEXT. Cấu trúc WHILE…WEND. Cấu trúc DOWHILE…LOOP. Cấu trúc DO…LOOP WHILE.

Một số hàm thông dụng. Đối tƣợng DoCmd. Thiết kế màn hình di chuyển dữ liệu. Thiết kế màn hình tìm kiếm dữ liệu.

Thiết kế màn hình thao tác dữ liệu. 162 BÀI TẬP THỰC HÀNH CHƢƠNG 7. 165 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 178 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU MICROSOFT ACCESS Mục đích : Cung cấp cho sinh viên một cái nhìn tổng quan về phần mềm Microsoft Access , những đối tƣợng chính của phần mềm đồng thời trình bày cho sinh viên mô hình dữ liệu quan hệ đƣợc quản lý bởi Access.

Giới thiệu về Hệ quản trị CSDL Microsoft Access Microsoft Access là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ, nó trợ giúp cho ngƣời sử dụng lƣu trữ thông tin dữ liệu bên ngoài vào máy tính dƣới dạng các bảng và có thể tính toán, xử lý trên dữ liệu trong các bảng đã lƣu trữ 1. Cơ Sở Dữ Liệu Là tập hợp dữ liệu đƣợc lƣu trữ một cách có tổ chức nhằm giúp việc xem, tìm kiếm, lấy thông tin đƣợc nhanh chóng và chính xác 1. Mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ: Dữ liệu bên ngoài đƣợc đƣa vào máy tính thể hiện trong các bảng. Mỗi bảng gồm nhiều cột và nhiều dòng.

Mỗi cột có một tên duy nhất mô tả về một thuộc tính của thực thể mà ta đang quản lý gọi là trƣờng hoặc vùng (field). Mỗi dòng mô tả thông tin chi tiết về các thuộc tính của một đối tƣợng cụ thể trong quản lý gọi là một bản ghi hay một bộ (Record). Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ: Là phần mềm dùng để tạo lập Cơ Sở Dữ Liệu theo mô hình Cơ Sở Dữ Liệu quan hệ và thao tác trên CSDL đó. Đặc điểm của Microsoft Access  Hỗ trợ cơ chế tự động kiểm tra khóa chính, miền giá trị.

của dữ liệu bên trong các bảng  Với công cụ trình thông minh (wizard ) cho phép ngƣời dùng sử dụng có thể thiết kế các đối tƣợng trong Microsoft Access một cách nhanh chóng.  Công cụ QBE sẽ hỗ trợ cho ngƣời sử dụng có thể thực hiện các truy vấn mà không cần quan tâm đến cú pháp của các câu lệnh trong ngôn ngữ truy vấn SQL. Trang 5  Đối tƣợng kết nhúng OLE cho phép ngƣời sử dụng có thể đƣa vào bên trong tập tin cơ sở dữ liệu Access khác nhƣ Word, Excel, âm thanh, hình ảnh …  Tất cả các đối tƣợng của ứng dụng đƣợc lƣu trong tập tin cơ sở dữ liệu duy nhất và có phần mở rộng là. Khởi động Microsoft Access Start \ Programs \ Microsoft Office \ Microsoft Access 2013 hay khởi động shortcut Microsoff Access 2013 từ Desktop 1.

Các thành phần của Microsoft Access Trong cửa sổ làm việc của Access gồm có những thành phần cơ bản của một ứng dụng trên Windows (hình 1.1) Ribbon Navigation Pane Hình 1. Cửa sổ Navigation Pane  Thanh Ribbon chứa các Tab lệnh : Home, Create, External Data, và Database Tools, mỗi Tab chứa các nhóm lệnh liên quan.