Giáo trình Mô đun Hàn ống cơ bản Nghề Hàn - Trường CĐN Việt - Đức Hà Tĩnh

Giáo trình hàn ống cơ bản đầy đủ, chi tiết. Tài liệu cung cấp lý thuyết và hướng dẫn thực hành kỹ thuật hàn ống các vị trí cho người học nghề hàn.

Chuyên ngành

Hàn

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Giáo trình

2017

56
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Hàn Ống Cơ Bản

Hàn ống là một kỹ thuật hàn quan trọng trong ngành công nghiệp xây dựng, dầu khí và cơ khí. Đây là quá trình nối các ống lại với nhau bằng cách nóng chảy kim loại để tạo mối hàn chắc chắn. Kỹ thuật hàn ống đòi hỏi kiến thức sâu về lý thuyết và kỹ năng thực hành cao. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ cơ bản đến nâng cao về giáo trình hàn ống, giúp bạn nắm vững các kiến thức và kỹ năng cần thiết để trở thành một thợ hàn chuyên nghiệp.

1.1. Khái niệm Hàn Ống

Hàn ống là kỹ thuật ghép nối các ống bằng nhiệt độ cao và áp lực. Quá trình này tạo ra một mối hàn có độ bền tương đương hoặc cao hơn ống gốc. Hàn ống được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như hệ thống ống nước, ống khí, ống dầu và các công trình kỹ thuật khác.

1.2. Tầm Quan Trọng của Hàn Ống

Chất lượng hàn ống quyết định độ an toàn và tuổi thọ của hệ thống. Mối hàn không tốt có thể gây rò rỉ, nổ hay hỏng hóc các thiết bị. Do đó, việc học kỹ thuật hàn ống đúng cách là rất cần thiết cho những người làm việc trong ngành công nghiệp.

II. Lý Thuyết Hàn Ống Chi Tiết

Phần lý thuyết là nền tảng quan trọng để hiểu rõ quá trình hàn ống. Bạn cần nắm vững các kiến thức về cấu tạo ống, loại vật liệu, nhiệt độ hàn, và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn. Hiểu biết lý thuyết sâu sắc sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình thực hành.

2.1. Cấu Tạo và Vật Liệu Ống

Ống được cấu tạo bởi các lớp kim loại khác nhau. Những loại vật liệu phổ biến là thép carbon, thép không gỉ, và hợp kim. Mỗi loại vật liệu có đặc tính khác nhau, yêu cầu nhiệt độ hàn và kỹ thuật khác nhau. Việc xác định đúng loại vật liệu là bước đầu tiên trước khi thực hiện hàn.

2.2. Nhiệt Độ và Quá Trình Hàn

Nhiệt độ hàn thường dao động từ 1500 đến 3000 độ C tùy theo loại vật liệu. Quá trình hàn bao gồm: chuẩn bị mặt ống, tạo cung điện, nóng chảy kim loại, và làm nguội từ từ. Kiểm soát nhiệt độ chính xác giúp tránh biến dạng và nứt vỡ mối hàn.

III. Kỹ Năng Thực Hành Hàn Ống

Sau khi hiểu rõ lý thuyết, bạn cần thực hành để phát triển kỹ năng tay nghề. Thực hành thường xuyên giúp bạn nắm vững các động tác, cách cầm máy hàn, điều chỉnh dòng điện, và tốc độ hàn. Một thợ hàn giỏi cần có kinh nghiệm và sự kiên nhẫn để hoàn thiện mỗi mối hàn.

3.1. Chuẩn Bị và An Toàn Khi Hàn

Trước hàn, phải chuẩn bị công cụ, kiểm tra thiết bị, và đảm bảo an toàn lao động. Mặc đủ bảo vệ: mũ bảo vệ, kính hàn, áo hàn chịu lửa, và giầu bảo vệ. Kiểm tra cung điện, độ ẩm môi trường, và khiếm khuyết trên ống trước khi bắt đầu.

3.2. Các Kỹ Thuật Hàn Phổ Biến

Có nhiều kỹ thuật hàn: hàn TIG, hàn MIG, hàn que tay, và hàn lõi thuốc. Mỗi kỹ thuật có ưu nhược điểm riêng. Hàn TIG phù hợp cho ống mỏng, hàn que tay cho ống dày. Thợ hàn cần thành thạo nhiều kỹ thuật để làm việc hiệu quả trong các điều kiện khác nhau.

IV. Kiểm Tra Chất Lượng và Hoàn Thiện

Kiểm tra chất lượng mối hàn là bước không thể thiếu trong quy trình hàn ống. Mối hàn phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, không có nứt, rò rỉ hay bong tróc. Việc kiểm tra giúp đảm bảo an toàn cho hệ thống. Bạn cần biết các phương pháp kiểm tra: kiểm tra bằng mắt, dùng dung dịch, hay các kỹ thuật cao cấp khác.

4.1. Tiêu Chuẩn Chất Lượng Mối Hàn

Mối hàn tốt phải có: hình dạng đều, không có lỗ rò, không bong tróc, không nứt. Chiều dày mối hàn, chiều cao valang phải đúng tiêu chuẩn. Độ bền kéo và uốn của mối hàn phải vượt qua các bài test. Các tiêu chuẩn này được quy định theo ASME, ISO hoặc các chuẩn quốc gia.

4.2. Phương Pháp Kiểm Tra và Chứng Chỉ

Kiểm tra bằng mắt thường, dùng dung dịch thẩm thấu, siêu âm, hoặc X-quang để phát hiện khuyết tật. Thợ hàn chuyên nghiệp cần có chứng chỉ hành nghề công nhân kỹ thuật. Chứng chỉ này chứng minh năng lực của bạn và là yêu cầu bắt buộc trong nhiều công trình lớn.

22/12/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề để học sinh tự xác định chế độ hàn và chuẩn mép hàn. - Trong từng bài tập giáo viên thao tác mẫu về kỹ thuật hàn. - Tổ chức học sinh luyên tập theo nhóm, số lượng học sinh mỗi nhóm tuỳ theo số máy thực có. Hướng dẫn học sinh tự kiểm tra chất lượng bài tập bằng cách đối chiếu với mối hàn mẫu của giáo viên và sản phẩm mẫu.

- Giáo viên thường xuyên hỗ trợ kỹ năng khai triển tính toán phôi 3. Nh÷ng träng t©m ch­¬ng tr×nh cÇn chó ý: - Tính toán khai triển phôi - Gá phôi hàn dạng ống - Kỹ thuật hàn nối ống có vát mép không vát mép ở các vị trí khác nhau trong không gian - An toàn và vệ sinh phân xưởng 4. Tµi liÖu cÇn tham kh¶o: [1]. Trương Công Đạt- Công nghệ hàn- NXBKHKT-1983 [2].

Hoàng Tùng- Sổ tay hàn - NXBKHKT – 2006 MỤC LỤC Bài 1: HÀN NỐI ỐNG KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG. 12 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn. Tính chế độ hàn ống :.

Đường kính que hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn. Kỹ thuật hàn :. Cách dao động que hàn:.

Chiều dài hồ quang:. Kỹ thuật nối que:. Kiểm tra mối hàn. An toàn lao động:.

18 Bài 2: HÀN NỐI ỐNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG. 19 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn. Tính chế độ hàn ống :.

Đường kính que hàn:. Cường độ dòng điện hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn. Kỹ thuật hàn :.

Cách dao động que hàn:. Chiều dài hồ quang:. Kiểm tra mối hàn. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách khắc phục.

An toàn lao động:. 25 Bài 3: HÀN NỐI ỐNG KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN ĐỨNG. 27 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn.

Tính chế độ hàn ống :. Đường kính que hàn:. Cường độ dòng điện hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn.

Kỹ thuật hàn :. Cách dao động que hàn:. Chiều dài hồ quang:. Kỹ thuật nối que:.

Kiểm tra mối hàn. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách khắc phục. An toàn lao động:. 33 Bài 4: HÀN NỐI ỐNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN ĐỨNG.

33 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn. Tính chế độ hàn ống :. Đường kính que hàn:.

Cường độ dòng điện hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn. Kỹ thuật hàn :. Cách dao động que hàn:.

Chiều dài hồ quang:. Kỹ thuật nối que:. Kiểm tra mối hàn. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách khắc phục.

An toàn lao động:. 40 Bài 5: HÀN NỐI ỐNG KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN NGANG. 41 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn.

Tính chế độ hàn ống :. Đường kính que hàn:. Cường độ dòng điện hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn.

Kỹ thuật hàn :. Cách dao động que hàn:. Chiều dài hồ quang:. Kỹ thuật nối que:.

Kiểm tra mối hàn. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách khắc phục. An toàn lao động:. 48 Bài 6: HÀN NỐI ỐNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN NGANG.

48 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn.1 Chuẩn bị dụng cụ .2 Thiết bị hàn. Tính chế độ hàn ống :. Đường kính que hàn:.

Cường độ dòng điện hàn:. Kỹ thuật gá đính phôi hàn. Kỹ thuật hàn :. Cách dao động que hàn:.

Chiều dài hồ quang:. Kỹ thuật nối que:. Kiểm tra mối hàn. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách khắc phục.

An toàn lao động:. 55 Bài 1: HÀN NỐI ỐNG KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG Mục tiêu của bài: Sau khi học xong bài học này người học sẽ có khả năng: - Trình bày các kiểu liên kết khi hàn ống, khó khăn khi hàn ống. - Chuẩn bị phôi hàn ống đúng kích thước bản vẽ, làm sạch hết các vết dầu mỡ, các vết ô-xy hoá ở trên phôi. - Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ hàn, đồ gá hàn thích hợp, đầy đủ, an toàn.

- Gá phôi hàn chắc chắn, hàn đính đúng kích thước bản vẽ, đảm bảo vị trí tương quan của các chi tiết. 12 - Chọn chế độ phù hợp với chiều dày vật liệu liệu và kiểu liên kết hàn. - Hàn nối ống đảm bảo độ sâu ngấu, đúng kích thước bản vẽ, không rỗ khí ngậm xỉ, không cháy thủng kim loại, ít biến dạng. - Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng của mối hàn.

- Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh phân xưởng 1: Các kiểu liên kết hàn khi hàn ống. Khã kh¨ n chñ yÕu khi hµn èng lµ cã nh÷ng thÕhµn tæng tÊt c¶ c¸ c thÕhµn trong kh«ng gian, ph¶i th­êng xuyªn thay ®æi gãc ®é que hµn, tay hµn ph¶i th­êng xuyªn xoay theo ®­êng kÝnh èng v× thÕ ®ßi hái ng­êi thî hµn ph¶i cã tay nghÒ giái, cæ tay dÎ o. Chuẩn bị dụng cụ thiết bị, phôi hàn 2.1 Chuẩn bị dụng cụ - Búa tay, búa gỏ xĩ, bàn chải sắt, kìm hàn, kính hàn, găng tay, tạp dề…. - Các dụng cụ bảo hộ lao động khác như quần áo bảo hộ lao động; giày cách điện vv 2.2 Thiết bị hàn - Máy hàn, bàn hàn, dây cáp hàn, buồng hàn - Máy mài tay, máy mài hai đá, cưa máy, cưa tay.3 Phôi hàn: - Ống có đường kính: D = 100 x 4 mm - Cắt phôi bằng cưa máy có kích thước (200 x 100 x 4)mm số lượng 2 phôi/1hs - Dùng dũa lấy bavia, làm cho hai mép hàn thẳng phẳng.

- Tiến hành làm sạch bằng bàn chải sắt hai tấm phôi, đặc biệt là hai mép hàn.mục đích tẩy sạch vết bẩn, han rỉ, dầu mỡ, sơn, nước và các chất bẩn bám lên nó ở cả về hai bên phía rãnh hàn với một chiều rộng nhất định khoảng (20 – 30 )mm 3. Tính chế độ hàn ống : 3. Đường kính que hàn: Ký hiệu là d, đơn vị là( mm). s + Công thức tính : d = +1 2 Trong đó d là đường kính que hàn S là chiều dày vật hàn - Thay số vào ta có d = (4 / 2) + 1 = 3.0 thực tế dùng que 3,2 để hàn bài tập 13 3.

Cường độ dòng điện hàn: Ký hiệu là Ih đơn vị là Am pe ( A). + Công thức tính: Ih = ( β +  d ) d Trong đó Ih: Cường độ dòng điện hàn β, : là hệ số thực nghiệm β = 20, =6 - Thay số vào ta có Ih = ( 20 + 6 x 3,2 ) 3,2 = 125 (A) + Công thức thực nghiệm: Ih = k. Ký hiệu là Uh đơn vị là ( V). + Công thức tính Uh =( a + b ) lhq, a là điện áp rơi trên cực A nốt, b là điện áp rơi trên chiều dài hồ quang Chú ý: - NÕu chiÒu dµi hå quang cµng lín th× qu·ng ®­êng dÞch chuyÓn cña c¸c giät kim lo¹ i láng tõ que hµn vµo vòng hµn cµng dµi, do ®ã chóng dÔ bÞt¸ c ®éng xÊu cña m«i tr­êng kh«ng khÝ.

MÆt kh¸c, hµn víi hå quang dµi, ®iÖn ¸p hå quang sÏ t¨ng, chiÒu s©u ngÊu gi¶m, sù mÊt m¸ t kim lo¹ i do b¾n toÐ, bay h¬i trong qu¸ tr×nh hµn t¨ ng lª n, bÒ mÆ t mèi hµn hå ghÒvµ bÞkhuyÕt tËt lÑm ch©n. - NÕu chiÒu dµi hå quang qu¸ bÐ th× sù ch¸ y cña nã kh«ng æn ®Þnh, dßng ®iÖn cã hiÖn t­îng chËp m¹ch th­êng xuyªn, ®iÖn ¸p hå quang gi¶m, chiÒu réng mèi hµn gi¶m, bÒ mÆt mèi hµn kh«ng mÞn, nh­ng khi hµn b»ng dßng DC hå quang Ýt bÞ thæi lÖch h¬n. Tèc ®é hµn V h: Tèc ®é hµn lµ tèc ®é dÞch chuyÓn que hµn däc theo trôc mèi hµn. NÕu tèc ®é hµn qu¸ lín mèi hµn sÏ hÑp, chiÒu s©u ngÊu gi¶m, kh«ng ph¼ng vµ cã thÓ bÞ gi¸m ®o¹n.

Ng­îc l¹i, nÕu tèc ®é hµn qu¸ nhá sÏ bÞ hiÖn t­îng ch¸y ch©n, kim lo¹i c¬ b¶n bÞ nung nãng qu¸ møc, vïng ¶nh h­ëng nhiÖt lín, chiÒu réng vµ chiÒu s©u ngÊu cña mèi hµn t¨ng฀ - Tèc ®é hµn hå quang tay phô thuéc vµo lo¹i que hµn (hÖ sè ®¾p), c­êng ®é dßng hµn vµ tiÕt diÖn ngang cña mèi hµn. V×thÕ, ®Ót¨ ng n¨ ng suÊt lao ®éng cã thÓsö dông que hµn cã hÖsè ®¾p lí n, hµn ví i dßng ®iÖn cao ë møc cho phÐp, hoÆ c chän kiÓu v¸ t mÐp chi tiÕt thÝch hî p ®ÓtiÕt diÖn mèi hµn lµ bÐnhÊt. Kỹ thuật gá đính phôi hàn 4. Đính phôi - Khi đính phôi hàn ở dạng ống ta không thể thực hiện khi để phôi ở trên mặt phẳng như khi đính phôi dạng tấm, mà ta phải dùng đồ gá bằng khối V, sau đó cho phôi lên trên khối V rồi tiến hành chỉnh sửa sau đó mới tiến hành hàn đính.2: Chuẩn bị phôi hàn -.

Hàn đính phải tiến hành với số lượng và kích thước nhất định tuỳ thuộc vào độ dày của chi tiết, chiều dài của mối hàn. Ví dụ, các chi tiết mỏng cần hàn đính dày hơn so với các chi tiết dày. Số lượng mối hàn đính phải đảm bảo được vị trí tương đối của các chi tiết trong khi hàn (độ phẳng, độ rộng đồng tâm, khe hở hàn,…) thông thường kích thước các mối hàn được lấy như sau: 14 - Chiều dài mối hàn đính bằng 3  4 lần chiều dày vật hàn nhưngkhông lớn hơn 30  40 mm - Chiều cao mối hàn đính bằng 0,5  0,7 chiều dày vật hàn - Khoảng cách giữa các mối hàn đính bằng 40  50 lần chiều dày vật hàn, nhưng không quá 300 mm - Mặc dù mối hàn chỉ có chức năng chính là định vị các chi tiết để chúng không biến dạng tự do khi hàn. Song cũng phải coi nó là một phần quan trọng của mối hàn sau này.

Vì vậy, nó cũng cần thực hiện với chất lượng tốt, cụ thể các mối hàn đính phải được thực hiện bằng chính loại que hàn, chế độ hàn (đặc biệt nếu có yêu cầu nung nóng sơ bộ) như đối với mối hàn chính thức và cũng phải do chính người thợ sẽ hàn đó thực hiện.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ