SỞ LAO ĐỘNG TB& XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HÀN TRONG MÔI TRƯỜNG KHÍ BẢO VỆ CO2 CƠ BẢN NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số 234/QĐ-CĐN ngày 05 tháng 8 năm 2020 của Trường Cao đẳng nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc ngành/nghề khác của nhà trường. Cần giảng dạy bổ sung những môn học, mô đun bắt buộc và một số môn học, mô đun tự chọn mà trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp chưa giảng dạy.
1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung nghề Hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các mô đun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các mô đun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay.
Mô đun 20: Hàn trong môi trường khí bảo vệ CO2 cơ bản là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nam, ngày … tháng.
năm 2020 Giảng viên biên soạn Vũ Quang Phiệt 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN MIG, MAG. Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng của phương pháp hàn MIG, MAG.2 Vật liệu hàn MIG, MAG.3 Thiết bị, dụng cụ hàn MIG, MAG. Chế độ hàn MIG, MAG.
Kỹ thuật hàn MIG, MAG. Các khuyết tật của mối hàn. Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của người công nhân khi hàn MIG, MAG. 23 BÀI 2: VẬN HÀNH MÁY HÀN MIG/MAG.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy hàn MIG, MAG. Vận hành, sử dụng và bảo quản máy hàn MIG, MAG. Góc nghiêng mỏ hàn, tầm với dây hàn. Các phương pháp chuyển động mỏ hàn.
Phương pháp gây và duy trì hồ quang hàn, kết thúc hồ quang. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng khi hàn MIG, MAG. 35 BÀI 3: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN (1F). Kiến thức có liên quan:.
Trình tự thực hiện :. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. 40 BÀI 4: HÀN GIÁP MỐI THÉP CACBON THẤP – VỊ TRÍ HÀN 1G. Kiến thức có liên quan.
Trình tự thực hiện. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. 44 BÀI 5: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN (2F). Kiến thức có liên quan.
Trình tự thực hiện. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. 49 BÀI 6: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN (3F). Kiến thức có liên quan:.
Trình tự thực hiện :. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO:. 55 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Hàn trong môi trường khí bảo vệ CO2 cơ bản Mã mô đun: MĐ20 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07- MH13 và MĐ18, MĐ19.
- Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Là mô đun có vai trò rất quan trọng, người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng hàn công nghệ cao. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày chính xác cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị hàn MIG, MAG. + Giải thích đầy đủ thực chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn MIG, MAG.
+ Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn MIG, MAG. + Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn MIG, MAG. + Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. - Về kỹ năng: + Hàn các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1G, 1F, 2F, 3F đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
+ Giải thích rõ các nguyên tắc an toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng làm việc độc lập, làm việc theo nhóm, sáng tạo ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc trong điều kiện làm việc thay đổi. Có ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp. + Hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đã định sẵn theo sự phân công; + Đánh giá hoạt động của cá nhân và kết quả thực hiện của nhóm; + Quản lý, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện công việc của cá nhân, tổ, nhóm.
Nội dung cuả mô đun: 4 BÀI 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN MIG, MAG Mã bài: 20.01 Mục tiêu Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Kiến thức: + Trình bày chính xác cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị hàn MIG, MAG. + Giải thích đầy đủ thực chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn MIG, MAG. + Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn MIG, MAG. + Nhận biết các khuyết tật trong mối hàn khi hàn MIG, MAG.
- Kỹ năng: + Đấu nối, vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn MIG, MAG. + Điều chỉnh được chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Học tập nghiêm túc; có ý thức kỷ luật; làm việc độc lập, làm việc theo nhóm; hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đánh giá được kết quả thực hiện của bản thân và các thành viên trong nhóm. Nội dung chính 1.
Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng của phương pháp hàn MIG, MAG.1 Thực chất của phương pháp hàn MIG, MAG. Hàn MIG/MAG là quá trình hàn hồ quang điện cực nóng chảy trong môi trường khí bảo vệ, trong đó nguồn nhiệt hàn được cung cấp bởi hồ quang tạo ra giữa điện cực nóng chảy (dây hàn) và vật hàn. Khi hàn kim loại nóng chảy được bảo vệ khỏi tác dụng của oxi và nito từ môi trường xung quanh bởi một loại khí hoặc hỗn hợp khí. Tiếng Anh phương pháp này gọi là GMAW (Gas metal arc welding).
5 Sơ đồ nguyên lý hàn MIG, MAG Khí bảo vệ có thể là khí trơ (Ar, He hoặc hỗn hợp Ar +He) không tác dụng với kim loại lỏng trong khi hàn hoặc là các loại khí hoạt tính (CO2; CO2 + O2; CO2 + Ar) có tác dụng chiếm chỗ đẩy không khí ra khỏi vùng hàn và hạn chế tác dụng xấu của nó. - Nếu dùng khí bảo vệ là khí hoạt tính như CO2, để hàn thép thường, thép hợp kim thấp thì gọi là phương pháp hàn MAG (Metal Active Gas). - Nếu dùng khí bảo vệ là khí trơ như Ar, He để hàn thép hợp kim và kim loại màu thì gọi là phương pháp hàn MIG (Metal Inert Gas). GMAW sử dụng hồ quang được thiết lập giữa dây điện cực nóng chảy và được cấp tự động vào chi tiết hàn.
Hồ quang này sẽ được bảo vệ bằng dòng khí trơ hoặc khí có tính khử. Sự cháy của hồ quang được duy trì nhờ các hiệu chỉnh đặc tính điện của hồ quang. Chiều dài hồ quang và cường độ dòng điện hàn được duy trì tự động trong khi tốc độ hàn và góc mỏ hàn được duy trì bởi thợ hàn. GMAW có thể được thực hiện bán tự động hoặc tự động.
- Chất lượng mối hàn cao, sảm phẩm ít cong vênh do tốc độ hàn lớn. Nguồn nhiệt tập trung, hiệu suất sử dụng nhiệt lớn, vùng ảnh hưởng nhiệt bé. - Năng suất cao, gấp 2,5 lần so với hàn hồ quang tay. - Tính công nghệ cao hơn so với hàn dưới lớp thuốc vì có thể hàn được mọi vị trí trong không gian.
- Giá thành thấp. - Năng lượng hàn thấp, ít biến dạng nhiệt. - Hàn được hầu hết các kim loại. 6 - Dễ tự động hóa.
- Điều kiện lao động tốt hơn so với hàn hồ quang tay và trong quá trình hàn không phát sinh khí độc. Phạm vi ứng dụng. Hàn MIG/MAG nói chung được sử dụng rộng rãi trong các công việc hàn. Nó không những hàn được các loại thép kết cấu thông thường, mà còn có thể hàn các loại thép không gỉ, thép chịu nhiệt, thép bền nóng, các hợp kim đặc biệt, hợp kim nhôm, magie, niken, đồng, các hợp kim có ái lực hóa học mạnh với oxy.
Phương pháp này có thể hàn ở mọi vị trí, chiều dày vật hàn từ (0,4 4,8)mm chỉ cần hàn một lớp và không cần vát mép, từ (1,6 10)mm hàn một lớp có vát mép, từ )3,2 25)mm hàn nhiều lớp.2 Vật liệu hàn MIG, MAG.1 Vật liệu hàn. * Nhiệm vụ của dây hàn: Dây hàn làm nhiệm vụ dẫn dòng điện tới hồ quang và cung cấp một phần kim loại nóng chảy cho bể hàn. Dưới tác dụng của hồ quang, tuỳ thuộc loại khí bảo vệ được sử dụng và thông số hàn, kim loại nóng chảy trong bể hàn sẽ thay đổi thành phần do kết hợp với khí và do một số thành phần hợp kim loại bị cháy, để khử ảnh hưởng của quá trình nói trên, dây hàn được hợp kim hóa để làm cho mối hàn cũng có những đặc tính giống kim loại cơ bản.