ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI LÊ THỊ THU HẰNG (Chủ biên) TRẦN QUANG ĐẠT – NGUYỄN THỊ NGUYỆT GIÁO TRÌNH ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Ô TÔ Nghề: Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2021 LỜI NÓI ĐẦU Giáo trình Điều hòa không khí ô tô được biên soạn và thông qua Hội đồng sư phạm Nhà trường. Nội dung biện soạn ngắn gọn, dễ hiểu, súc tích. Các kiến thức trong toàn bộ giáo trình có mối liên hệ logic, chặt chẽ. Khi biên soạn giáo trình chúng tôi đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến môn học và phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề của công việc trong thực tế.
Nội dung của giáo trình được biên soạn gồm: Bài 1: Tổng quan hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô. Bài 2: Cấu tạo, hoạt động của các bộ phận hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô Bài 3: Hệ thống điều hoà không khí tự động trên xe ô tô Bài 4: Sửa chữa bảo dưỡng hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô. Giáo trình được biên soạn cho đối tượng là học sinh Cao đẳng nghề và nó cũng là tài liệu tham khảo bổ ích cho sinh viên Trung cấp nghề cũng như kỹ thuật viên đang làm việc ở các cơ sở kinh tế trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Cuốn giáo trình được biên soạn dựa theo nội dung các tài liệu tham khảo.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng cuốn giáo trình chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp để giáo trình được chỉnh sửa và ngày càng hoàn thiện hơn. Mọi góp ý xin gửi về Khoa điện Trường CĐN Việt Nam - Hàn Quốc thành phố Hà Nội Xin trân trọng cám ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Chủ biên: Lê Thị Thu Hằng 1 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 2 Bài 1 Tổng quan hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô .1 Giới thiệu về hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô .2 Sự thông gió và phân phối không khí trong xe .3 Nguyên lý của hệ thống lạnh ô tô.
12 Bài 2 Cấu tạo, hoạt động của các bộ phận hệ thống điều hoà không khí .1 Hệ thống sưởi .2 Hệ thống làm lạnh .3 Nguyên tắc hoạt động của các bộ phận điều khiển trong hệ thống. 37 Bài 3 Hệ thống điều hoà không khí tự động trên xe ô tô .2 Cấu tạo và hoạt động của các bộ phận. 60 Bài 4 Sửa chữa bảo dưỡng hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô.1 An toàn kỹ thuật trong bảo trì sửa chữa hệ thống điện lạnh ôtô .2 Dụng cụ và thiết bị thông thường khi sửa chữa, bảo trì hệ thống điện lạnh ôtô .3 Bảo trì sửa chữa hệ thống điện lạnh ôtô. Kiểm tra, chẩn đoán, sửa chữa hệ thống điện lạnh ôtô.
82 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 90 2 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Ô TÔ Mã mô đun: MĐ 29 Thời gian thực hiện mô đun: 60 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành: 43 giờ; Kiểm tra: 2 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Chương trình mô đun Điều hoà không khí ô tô được đưa vào học sau khi sinh viên đã được học các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở và chuyên môn - Tính chất: Đây là mô đun có tính chuyên sâu và mở rộng trong chương trình đào tạo của nghề kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí II. Mục tiêu của mô đun: Về kiến thức: - Trình bày được chức năng, nhiệm vụ, cấu tạo của các thiết bị trong hệ thống lạnh trên hệ thống điều hoà trên xe ô tô.
Về kỹ năng: - Sau khi học môn học này sinh viên có thể lắp đặt sửa chữa bảo dưỡng các thiết bị điện lạnh trên xe ô tô. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tính cẩn thận, tỷ mỷ, tinh thần làm việc nhóm, an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội dung của mô đun: Thời gian Tổng Lý Thực hành, thí Thi/ TT Các bài trong mô đun số thuyết nghiện, thảo Kiểm luận, bài tập tra Bài 1: Tổng quan hệ thống 6 2 4 1 điều hoà không khí trên xe ô tô 2 Bài 2: Cấu tạo, hoạt động của 14 5 8 1 các bộ phận hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô 3 3 Bài 3: Hệ thống điều hoà 15 3 12 không khí tự động trên xe ô tô 4 Bài 4: Sửa chữa bảo dưỡng hệ 25 5 19 1 thống điều hoà không khí trên xe ô tô Cộng 60 15 43 2 4 Bài 1 Tổng quan hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô Mục tiêu: - Hiểu được các kiến thức cơ bản, nguyên tắc làm việc của các thiết bị trên hệ thống điều hoà ô tô - Phân tích được các chức năng và chu kỳ làm lạnh hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô Nội dung chính: 1.1 Giới thiệu về hệ thống điều hoà không khí trên xe ô tô 1.1 Nhiệm vụ của hệ thống điều hòa trên ô tô Ngày nay, cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, nền công nghiệp ô tô đã và đang rất phát triển, những chiếc xe ra đời ngày càng vươn tới sự tiện nghi, an toàn và hiện đại hơn. Hệ thống điều hoà không khí trên ô tô có nhiệm vụ chính là điều khiển nhiệt độ trong xe, ngoài ra còn phải lọc, làm sạch không khí và làm tan sương ở mặt trong kính trước của xe.2 Phân loại điều hòa không khí trên ô tô Điều hòa không khí trên ô tô được phân loại theo vị trí giàn lạnh a.
Kiểu phía trước Hình 1.1 Giàn lạnh kiểu phía trước Giàn lạnh kiểu phía trước được gắn dưới bảng đồng hồ và được nối với giàn sưởi. Kiểu khoang hành lý Ở kiểu này cụm điều hòa không khí đặt ở cốp sau xe. Cửa ra và cửa vào của khí lạnh được đặt ở lưng ghế sau. Điều hòa không khí kiểu khoang hành lý c.
Kiểu kép Kiểu kép là sự kết hợp giữa kiểu phía trước và giàn lạnh phía sau được đặt trong khoang hành lý. Cấu trúc này cho phép không khí lạnh thổi ra từ phía trước và phía sau. Giàn lạnh kiểu kép Kiểu kép treo trần được sử dụng trong xe khách. Giàn lạnh kiểu kép treo trần 6 1.2 Sự thông gió và phân phối không khí trong xe 1.1 Thông gió Thông gió là công việc thổi khí sạch từ bên ngoài vào trong xe và cũng có tác dụng làm thông thoáng xe.
Có hai kiểu thông gió: thông gió tự nhiên và thông gió cưỡng bức.Thông gió tự nhiên Việc lấy không khí bên ngoài đưa vào trong xe nhờ chênh áp được tạo ra do chuyển động của xe được gọi là sự thông gió tự nhiên. Thông gió tự nhiên b. Thông gió cưỡng bức Trong các hệ thống thông gió cưỡng bức, người ta sử dụng quạt điện hút không khí đưa vào trong xe. Thông thường, hệ thống thông gió này được dùng chung với các hệ thống thông khí khác (hệ thống điều hoà không khí, bộ sưởi ấm).
Thông gió cưỡng bức 1.2 Lọc không khí Bộ lọc được đặt ở cửa hút của điều hoà không khí để làm sạch không khí đưa vào trong xe. Bộ làm sạch không khí là một thiết bị dùng để loại bỏ khói thuốc lá, bụi,. để làm sạch không khí trong xe. Bộ lọc không khí dùng một 7 motor quạt để lấy không khí ở trong xe và làm sạch không khí đồng thời khử mùi nhờ than hoạt tính trong bộ lọc.
Có mẫu xe không có bộ lọc. Bộ lọc không khí 1.3 Điều tiết không khí trong xe a. Điều khiển dòng không khí Việc điều khiển dòng không khí vào xe được thực hiện bằng việc điều chỉnh các núm chọn trên bảng điều khiển, gồm có núm chọn dòng khí vào, núm chọn nhiệt độ, núm chọn luồng không khí và núm chọn tốc độ quạt gió. Hình dạng của các núm chọn này khác nhau tuỳ theo kiểu xe và cấp nội thất, nhưng các chức năng thì giống nhau.
Cánh điều khiển dòng không khí Cánh dẫn lấy khí vào điều chỉnh lượng không khí vào trong xe, cánh trộn khí làm nhiệm vụ điều khiển nhiệt độ không khí trong xe, cánh dẫn luồng khí ra điều khiển lượng không khí ra. Các cánh điều khiển này được điều khiển bằng cáp dẫn hoặc bằng mô tơ. Điều khiển nhiệt độ ra - Điều khiển nhiệt độ bằng cách thay đổi lượng không khí lạnh đi qua giàn lạnh trộn với không khí ấm đi qua két sưởi nhờ thay đổi độ mở của cánh trộn không khí. - Điều khiển nhiệt độ bằng cảm biến nhiệt độ giàn lạnh từ đó điều khiển đóng ngắt máy nén.
Không khí cung cấp cho cabin có thể được lấy từ bên ngoài xe gọi là không khí tươi hoặc hồi một phần không khí đã được làm mát trong xe. Các kiểu hoạt động của cánh điều tiết Hình 1. Cánh điều tiết điều khiển bằng cáp * Loại điều khiển bằng dây cáp Một cần gạt trên bảng điều khiển nối với van qua dây cáp. Khi cần di chuyển, cánh van cũng dịch chuyển theo.
Loại này có cấu tạo đơn giản nhưng việc lựa chọn chế độ sẽ trở nên khó khăn khi độ ma sát của cáp lớn. * Loại dẫn động bằng motor Hình 1. Cánh điều tiết điều chỉnh bằng motor Ở loại này do motor điều khiển độ mở của cánh điều tiết nên việc lựa chọn chính xác nhưng cấu tạo phức tạp. Tuy nhiên loại này giảm được lực điều khiển và làm cho việc điều khiển dễ dàng.
Các chức năng điều chỉnh luồng khí cấp vào xe Hình 1. Các chức năng điều chỉnh luồng khí cấp vào xe * Có 5 chế độ dòng không khí ra. - FACE: Thổi lên vào nửa trên của cơ thể. Điều tiết đóng mở các cửa gió cho chế độ FACE 10 - BI-LE VEL: Thổi vào phần thân trên của cơ thể và xuống chân.
Điều tiết đóng mở các cửa gió cho chế độ BI-LEVEL - FOOT: Thổi vào chân Hình 1. Điều tiết đóng mở các cửa gió cho chế độ FOOT - DEF: Làm tan sương ở kính trước Hình 1. Điều tiết đóng mở các cửa gió cho chế độ DEF 11 - FOOT-DEF: Thổi vào chân và làm tan sương ở kính trước Hình 1. Điều tiết đóng mở các cửa gió cho chế độ FOOT-DEF 1.3 Nguyên lý của hệ thống lạnh ô tô Hệ thống lạnh ô tô là 1 chu trình khép kín của môi chất lạnh: Hình 1.
Sơ đồ thiết bị hệ thống 12 Hình 1.
