ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC NINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP BẮC NINH GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: MĐ 31 - BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ NGÀNH: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 433a/QĐ-CĐCN ngày 12 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh) Bắc Ninh, năm 2022 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí trên ô tô được biên soạn theo chương trình giảng dạy của nhà trường năm 2022. Nội dung của giáo trình đã được biên soạn trên cơ sở kế thừa những nội dung được giảng dạy ở các trường, kết hợp với những nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo.
Giáo trình được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu. Các kiến thức trong toàn bộ giáo trình có mối quan hệ lôgíc chặt chẽ. Tuy vậy, giáo trình chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo cho nên người dạy, người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan để việc sử dụng giáo trình có hiệu quả hơn. Nội dung của giáo trình được biên soạn gồm các bài: Bài 1: Tổng quan về hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Bài 2: Tháo – lắp hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Bài 3: Kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống ĐHKK trên ô tô Giáo trình được biên soạn cho đối tượng là học viên ngành Công nghệ ô tô.
Ngoài ra có thể là tài liệu tham khảo cho học viên các ngành nghề khác có liên quan. Mặc dù đội ngũ biên soạn đã cố gắng nhưng không tránh khỏi những sai sót. Rất mong nhận được mọi ý kiến đóng góp chia sẻ để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, các đơn vị liên kết, các tác giả và các nhà xuất bản sách tham khảo đã giúp đỡ chúng tôi hoàn thành giáo trình này.
Bắc Ninh, ngày……tháng……năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ biên 2. Võ Văn Hùng – Thành viên 3. Lê Đức Tùng – Thành viên 2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU.
TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN ÔTÔ. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống điều hòa không khí trên ô tô. Phân loại theo vị trí lắp đặt. Phân loại theo phương pháp điều khiển .3 Phân loại theo chức năng.
Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa không khí. Nguyên lý hoạt động. Cấu tạo các bộ phận trong hệ thống điều hòa không khí. Nguyên lý hoạt động chung của máy nén.
Thiết bị trao đổi nhiệt. Bộ ngưng tụ (Giàn nóng). Van tiết lưu trang bị bầu cảm biến. Van tiết lưu có ống cân bằng bên ngoài.
Các bộ phận khác. Bộ ly hợp điện từ. Bình lọc/ Hút ẩm. Nhận dạng các chi tiết của hệ thống.
THÁO - LẮP HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN ÔTÔ. Quy trình tháo, lắp thống điều hòa không khí trên ô tô. Quy trình tháo. Quy trình lắp.
Thực hành tháo lắp và kiểm tra. KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮAHỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN ÔTÔ. Đặc điểm sai hỏng của hệ thống điều hòa không khí. Quy trình kiểm tra chẩn đoán sai hỏng hệ thống điều hòa không khí.
Kiểm tra chẩn đoán thông qua dấu hiệu bên ngoài. Dùng máy và thiết bị kiểm tra. 46 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ Mã mô đun: MĐ 31 Thời gian thực hiện mô đun: 60 giờ (Lý thuyết: 17 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 41 giờ; Kiểm tra: 02 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH07, MH08,.
- Tính chất: Mô đun chuyên môn ngành bắt buộc. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được yêu cầu, nhiệm vụ của hệ thống điều hòa không khí ô tô + Trình bày được sơ đồ cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô + Nêu được các hiện tượng và giải thích được nguyên nhân các sai hỏng thông thường + Trình bày được phương pháp kiểm tra, chẩn đoán, bảo dưỡng và sửa chữa sai hỏng của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô - Kỹ năng: + Sử dụng đúng các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn. + Tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sữa chữa được các chi tiết, bộ phận của hệ thống điều hoà không khí trên ô tô đúng quy trình và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật do nhà chế tạo quy định. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có thể thực hiện công việc theo nhóm hoặc cá nhân.
+ Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên III. Nội dung mô đun: 5 BÀI 1. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN ÔTÔ MỤC TIÊU - Phát biểu được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô.
- Giải thích được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô - Nhận dạng đúng thành phần và vị trí lắp đặt trên mô hình, trên xe ô tô. - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống điều hòa không khí trên ô tô 1. Nhiệm vụ Hệ thống điều hòa không khí trên ôtô có nhiệm vụ duy trì nhiệt độ và độ ẩm thích hợp, cung cấp một lượng không khí đã được lọc sạch lưu thông trong khoang hành khách của ô tô 1.
Yêu cầu Hệ thống điều hòa trên ô tô phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Duy trì nhiệt độ thích hợp theo yêu cầu của người sử dụng - Tuần hoàn không khí trong xe với tốc độ phù hợp (<= 0,1mm/s) - Lượng bụi, khí CO2 hơi bốc ra của nhiên liệu trong cabin không được vượt quá giới hạn cho phép - Độ ẩm tương đối trong xe nằm trong giới hạn cho phép (Khoảng 30 – 60%) 1. Phân loại theo vị trí lắp đặt a. Kiểu phía trước Giàn lạnh của kiểu phía trước được gắn sau bảng đồng hồ và được nối với giàn sưởi. Quạt giàn lạnh được dẫn dộng bằng môtơ quạt.
Gió từ bên ngoài hoặc không khí tuần hoàn bên trong được cuốn vào. Không khí đã làm lạnh (hoặc sấy) được đưa vào bên trong. Kiểu kép Kiểu kép là kiểu kết hợp giữa kiểu phía trước với giàn lạnh phía sau được đặt trong khoang hành lý. Cấu trúc này không cho không khí thổi ra từ phía trước 6 hoặc từ phía sau.
Kiểu kép cho năng suất lạnh cao hơn và nhiệt độ đồng đều ở mọi nơi trong xe. Kiểu kép treo trần Kiểu này được sử dụng trong xe khách. Phía trước bên trong xe được bố trí hệ thống điều hòa kiểu phía trước kết hợp với giàn lạnh treo trần phía sau. Kiểu kép treo trần cho năng suất lạnh cao và nhiệt độ phân bố đều.
Phân loại theo phương pháp điều khiển a. Kiểu bằng tay Kiểu này cho phép điều khiển nhiệt độ bằng tay các công tắc và nhiệt độ dầu ra bằng cần gạt. Ngoài ra còn có cần gạt hoặc công tắc điều khiển tốc độ quạt, điều khiển lượng gió, hướng gió. Kiểu tự động Ðiều hòa tự động điều khiển nhiệt độ mong muốn, bằng cách trang bị bộ điều khiển điều hòa và ECU động cơ.
Ðiều hòa tự động điều khiển nhiệt độ không khí ra và tốc độ động cơ quạt một cách tự động dựa trên nhiệt độ bên trong xe, bên ngoài xe, và bức xạ mặt trời báo về hộp điều khiển thông qua các cảm biến tương ứng, nhằm điều khiển nhiệt độ bên trong xe theo nhiệt độ mong muốn.3 Phân loại theo chức năng Do chức năng và tính năng cần có của hệ thống điều hòa khác nhau tùy theomôi trường tự nhiên và quốc gia sử dụng, hệ thống điều hòa không khí có thể chiathành 2 loại tùy theo tính năng của nó. Loại đơn: Loại này bao gồm một bộ thông thoáng được nối hoặc là với bộsưởi hoặc là hệ thống làm lạnh, chỉ dùng để sưởi ấm hay làm lạnh. Loại dùng cho tất cả các mùa Loại này kết hợp một bộ thông gió với một bộ sưởi ấm và hệ thống làm lạnh. Hệ thống điều hòa này có thể sử dụng trong những ngày lạnh, ẩm để làm khôkhông khí.
Tuy nhiên, nhiệt độ trong khoang hành khách sẽ bị hạ thấp xuống, điều đó có thể gây ra cảm giác lạnh cho hành khách. Nên để tránh điều đó hệ thống nàysẽ cho không khí đi qua két suởi để sấy nóng. Ðiều này cho phép điều hòa khôngkhí đảm bảo được không khí có nhiệt độ và độ ẩm thích hợp. Ðây chính là ưu điểm chính của điều hòa không khí loại 4 mùa.
Loại này cũng có thể chia thành loại điều khiển nhiệt độ thuờng, lái xe phải điều khiển nhiệt độ bằng tay khi cần. Và loại điều khiểntự động, nhiệt độ bên ngoàivà bên trong xe luôn được máy tính nhận biết và bộ sưởi hay bộ điều hòa 7 khôngkhí sẽ tự động hoạt động theo nhiệt độ do lái xe đặt ra, vì vậy duy trì đuợc nhiệt độbên trong xe luôn ổn dịnh. Còn trong các hệ thống điều hòa không khí và hệ thống lạnh trên các xe đông lạnh, xe lửa, các xe ôtô vận tải lớn…cũng vẫn áp dụng theo nguyên lý làmlạnh trên, nhưng về mặt thiết bị và sự bố trí của các bộ phận trong hệ thống thì cósự thay đổi để cho thích ứng với đặc điểm cấu tạo và những yêu cầu sử dụng phùhợp với công dụng của từng loại thiết bị giao thông vận tải nhằm phụcvụ tốt hơncho nhu cầu của con người. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa không khí 2.
Cấu tạo Hệ thống điều hòa không khí trên ôtô nói chung bao gồm một bộ thông gió, một bộ hút ẩm, một bộ sưởi ấm và một bộ làm lạnh.