SỞ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: THỰC TẬP GÒ NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. 1 Đồng Tháp 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 3 LỜI GIỚI THIỆU Cùng với công cuộc đổi mới công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, kỹ thuật lạnh đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam.
Máy điều hòa nhiệt độ đã trở nên quen thuộc trong đời sống và sản xuất. Các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí phục vụ trong đời sống và sản xuất như: chế biến, bảo quản thực phẩm, bia, rượu, in ấn, điện tử, thông tin, y tế, thể dục thể thao, du lịch. đang phát huy tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế, đời sống đi lên. Cùng với sự phát triển kỹ thuật lạnh, việc đào tạo phát triển đội ngũ kỹ thuật viên lành nghề được Đảng, Nhà nước, Nhà trường và mỗi công dân quan tâm sâu sắc để có thể làm chủ được máy móc, trang thiết bị của nghề.
Giáo trình “Thực hành gò’’ được biên soạn dùng cho chương trình dạy nghề KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ đáp ứng cho hệ Cao đẳng nghề và Trung cấp nghề. Nội dung của giáo trình cung cấp các kiến thức cơ bản nhất về phương pháp gò. Hình thành và rèn luyện các kỹ năng Gò được các chi tiết hình trụ, hình khối hộp chữ nhật, hình côn, ống rẽ với vật liệu tôn có chiều dày khác nhau phục vụ cho công việc lắp đặt, sửa chữa điều hoà, máy lạnh Giáo trình dùng để giảng dạy trong các Trường Cao đẳng nghề cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các trường có cùng hệ đào tạo vì đề cương của giáo trình bám sát chương trình khung quốc gia của nghề. Trong quá trình biên soạn mặc dù có rất nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những thiếu sót.Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô giáo và các bạn học sinh để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Chủ biên Nguyễn Văn Mười 4 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. SỬ DỤNG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ, AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH CÔNG NGHIỆP. Sử dụng thiết bị dụng cụ nghề gò. Sử dụng thiết bị.
Sử dụng dụng cụ. GẤP MÉP THEO ĐƯỜNG THẲNG. Cấu tạo các loại dụng cụ và kỹ thuật gấp mép theo đường. Cấu tạo các loại dụng cụ gấp mép.
Các phương pháp gấp mép theo đường thẳng. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Phương pháp gấp mép theo đường thẳng. GẤP MÉP THEO CUNG TRÒN VÀ GÒ HÌNH TRỤ.
Gấp mép theo cung tròn. Cấu tạo các loại dụng cụ và kỹ thuật gấp mép theo cung tròn. Phương pháp gấp mép theo cung tròn. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng.
Phương pháp gò cung tròn. Cấu tạo các loại dụng cụ và kỹ thuật gò hình trụ. Phương pháp gò hình trụ. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng.
Phương pháp gò hình trụ. Cấu tạo các loại dụng cụ và kỹ thuật gò hình côn. Phương pháp gò hình côn. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng.
Phương pháp gò hình côn. GÒ KHỐI HỘP CHỮ NHẬT. Gò hình hộp chữ nhật. Cấu tạo các loại dụng cụ và kỹ thuật gò khối hộp chữ nhật:.
Phương pháp gò hình hộp chữ nhật. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Phương pháp gò hình hộp chữ nhật.67 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Thực tập gò Mã môn học:MĐ 15 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí:Được bố trí vào học kỳ 1 trước khi học sinh học các mô đun chuyên môn nghề. - Tính chất: + Là môn học cơ sở.
+ Cung cấp kiến thức về dung sai lắp ghép, sử dụng dụng cụ đo làm nền tảng lý thuyết để học sinh tiếp tục học tập ở các môn học, mô đun sau. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Giải thích được hệ thống dung sai lắp ghép theo TCVN 2244-2245. + Vận dụng được để tra, tính toán dung sai kích thước, dung sai hình dạng và vị trí, độ nhám bề mặt và dung sai lắp ghép các mối ghép thông dụng. + Trình bày được các phương pháp đo, đọc, sử dụng, bảo quản các loại dụng cụ đo thông dụng và phổ biến trong ngành cơ khí.
- Về kỹ năng: + Xác định được dung sai một số chi tiết điển hình và các kích thước cần chú ý khi chế tạo. + Ghi được ký hiệu dung sai kích thước, dung sai hình dạng và vị trí, nhám bề mặt lên bản vẽ. + Sử dụng được các dụng cụ đo cơ bản của nghề cắt gọt kim loại. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện được tính kỷ luật, nghiêm túc, có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập.
+ Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ trong quá trình học. SỬ DỤNG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ, AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH CÔNG NGHIỆP Giới thiệu:Sử dụng thiết bị, dụng cụ của nghề gò, các biện pháp an toàn và vệ sinh công nghiệp khi thực hành gò. Mục tiêu: - Trình bày được cách sử dụng dụng cụ nghề gò. - Sử dụng thành thạo các thiết bị, dụng cụ gò.
- Thực hiện được các biện pháp bảo đảm an toàn và vệ sinh công nghiệp trước, trong và sau khi gò. - Rèn luyện tính kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc và chủ động trong học tập. Nội dung chính: 1. Sử dụng thiết bị dụng cụ nghề gò 1.
Sử dụng thiết bị Thiết bị chủ yếu trong nghề gò bằng tay là máy mài 2 đá a. Cấu tạo máy mài 2 đá: Hình 1. An toàn lao động khi sử dụng máy mài 2 đá * Nguy cơ mất an toàn: 8 - Các bộ phận và cơ cấu sản xuất: Cơ cấu chuyển động, trục, khớp nối truyền động, đồ gá, các bộ phận chuyển động tịnh tiến. - Văng bắn: Các mảnh dụng cụ, vật liệu gia công văng bắn ra như dụng cụ cắt, đá mài, phôi, chi tiết gia công, bavia khi làm sạch chi tiết… - Điện giật: do hở dây dẫn điện, chạm điện ra vỏ máy, từ các dây dẫn, cầu dao điện, ổ cắm điện.
- Bỏng: Kim loại nóng, vật liệu được làm nóng do ma sát. - Nhiễm độc: Chất độc công nghiệp xâm nhập vào cơ thể con người qua quá trình thao tác, tiếp xúc… - Bụi công nghiệp: Gây các tổn thương cơ học, bụi độc hay nhiễm độc sinh ra các BNN, gây cháy nổ, hoặc ẩm điện gây ngắn mạch… - Nguy hiểm nổ: Nổ hóa học và nổ vật lý. - Va quệt: Các đầu vít trên bàn phay, đầu phân độ và những mấu lồi gây vướng làm chấn thương. * Điều kiện kỹ thuật an toàn: - Thực hiện các quy định an toàn lao động khi sử dụng máy công cụ.
- Chỉ có những công nhân đã qua huấn luyện và có giấy chứng nhận mới được phép lắp đá và điều chỉnh đá mài. Khi chọn đá để gia công phải theo đúng yêu cầu của công nghệ mài. - Trước lúc cho máy chạy phải kiểm tra đá, bu lông bắt đá, bệ tỳ, bao che và chiều quay của đá xem có bảo đảm an toàn không. - Cấm sử dụng máy mài không có hộp bao che đá và không có bệ tỳ, hộp bao che phải chắc chắn.
Khe hở từ mép đá đến mép bệ tỳ: ≤3mm. - Mặt bệ tỳ có chiều cao sao cho khi đặt vật gia công tỳ điểm tiếp xúc so với tấm trục đá trong mặt phẳng nằm ngang: ≤ 10mm. - Cấm dùng búa thép để gõ, điều chỉnh đá mài. Khi máy mài làm việc không được đứng đối diện với phần hở của hộp bao che đá.
Phải chạy thử ít nhất 1 phút trước khi vận hành máy và ít nhất 3 phút sau khi thay đá mài. Cấm không để máy chạy quá tốc độ quy định. 9 - Đá mài phải được bảo quản ở nơi khô ráo, không được để chung với kho chứa axít và các chất ăn mòn. - Trường hợp máy mài không có kính che bụi, cho phép làm việc nhưng bắt buộc phải đeo kính trắng BHLĐ.
- Cấm sử dụng đá bị mẻ, rạn nứt, bị mòn và phần đá còn lại < 3mm tính từ mép mặt bích máy mài 2 đá. Cấm mài khi trên máy chỉ còn 1 đá. Cấm mài 2 mặt bên của đá. - Mài chi tiết không tỳ quá mạnh, không mài 1 điểm.
Cho tiếp xúc từ từ, không để xảy ra va đập mạnh giữa vật gia công và máy. Cấm mài 2 người trên cùng 1 đá. - Cấm mài kim loại mềm như đồng, nhôm và gỗ, cao su trên máy mài 2 đá. - Máy mài mặt phẳng, mài trục cơ phải gá chặt các chi tiết mài.
- Khi mài các chi tiết có nhiều bụi thì phải có biện pháp phòng bụi cho công nhân như sử dụng thiết bị hút, thổi bụi. Sử dụng dụng cụ a. Kéo cắt tôn: Có rất nhiều lại kéo cắt tôn trên thị trường, ví dụ: Hình 1. Các loại kéo cắt tôn 10 b.
Đe gò: Có rất nhiều loại đe, mỗi loại đe đều có các công dụng riêng Hình 1. Bộ đe có 12 hình dạng khác nhau Hình 1. Êtô: Là dụng cụ giá dùng để kẹp chặt vật gia công. Êtô có nhiều loại như Êtô máy được lắp trên máy khoan, phay,… và Êtô nguội.
Êtô nguội có 3 kiểu: - Êtô chân: Loại này có chân dài và được bắt chặt vào chân bàn nguội nhờ bộ phận giữ kẹp. - Êtô song hành: Loại này khi di chuyển má kẹp, hai má kẹp luôn luôn song song với nhau vì vậy 2 má kẹp tiếp xúc mặt với vật gia công. Loại này được gá trên bàn nguội nhờ có lỗ bulông trên mặt đế. Đây là loại Êtô được dùng nhiều để gia công các chi tiết chính xác.
Êtô song hành 1- Lỗ lắp vào bàn nguội; 2- Bulông; 3- Bàn cố định; 4- Bàn quay; 5- Tay quay; 6- Má mộng; 7- Miếng kẹp; 8- Má tĩnh; 9- Đai ốc 10- Vít me; 11- Bulông kẹp; 12- Rãnh T. 12 - Êtô tay: là loại cầm tay, dùng để kẹp và giữ vật gia công có kích thước nhỏ. Êtôtay * Sử dụng Êtô bàn: - Đứng ở vị trí thích hợp.