CHƯƠNG 1 CƠ SỞ THIẾT KẾ TRANG PHỤC Mã chương: MHMTT 10-01 Giới thiệu: Chất lượng của trang phục phụ thuộc không nhỏ vào chất lượng của công tác thiết kế. Để có được những bộ quần áo được thiết kế chính xác và khoa học, cần có những hiểu biết tổng quan về cơ sở thiết kế trang phục. Những kiến thức cơ sở này sẽ là nền tảng vững chắc cho công tác thiết kế từ mức độ cơ bản đến nâng cao. Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm, chức năng và yêu cầu về chỉ tiêu chất lượng của quần, áo; - Nhận biết được đặc trưng kích thước, hình dáng kết cấu của quần, áo; - Xác định đúng vị trí đo và phương pháp lấy các số đo để thiết kế quần, áo; - Xây dựng được hình trải bề mặt cơ thể trên cơ sở các số đo thiết kế quần áo; - Tự giác, tích cực và phát huy tính sáng tạo trong quá trình học tập; - Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác và tác phong công nghiệp.
Nội dung chính: 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ QUẦN ÁO Mục tiêu: - Giới thiệu các khái niệm về quần áo, chức năng của quần áo; - Phân loại quần áo và cách thức mã hóa quần áo; - Trình bày chỉ tiêu chất lượng và các yêu cầu đối với quần áo; 1. Khái niệm và chức năng của quần, áo 1. Khái niệm về quần áo: Trang phục nói chung, quần áo nói riêng là một trong những vật dụng cần thiết trước tiên trong cuộc sống của con người và được sử dụng riêng đối với mỗi người Trang phục bao gồm: quần, áo, váy, giày, mũ, găng tay, tất,….
Trong đó, phần chính là quần áo (bao gồm: quần, áo, váy và các sản phẩm phối hợp). Quần áo được hiểu là một sản phẩm hoặc một bộ sản phẩm nhằm che phủ và bảo vệ cơ thể con người. Quần áo hiện đại có thể được may từ nhiều loại vật liệu khác nhau: vải dệt thoi, vải dệt kim, vải không dệt, da lông tự nhiên và nhân tạo,… 10 Quần áo là kết quả của quá trình phát triển của xã hội loài người. Quá trình phát triển của quần áo chịu sự ảnh hưởng của sự phát triển xã hội, quá trình lao động, sự phát triển khoa học kỹ thuật, văn hóa, nghệ thuật, kinh tế, địa lý,… Nó thể hiện một phần quan trọng các yếu tố vật chất và tinh thần của một nền văn hóa.
Chức năng của quần áo Trong tất cả các giai đoạn của quá trình phát triển của xã hội loài người, quần áo đều thể hiện hai chức năng cơ bản, đó là: chức năng sử dụng và chức năng thông tin-thẩm mỹ. Chức năng sử dụng: - Chức năng bảo vệ: quần áo che chở và bảo vệ cơ thể con người tránh khỏi những tác động có hại của môi trường: tác động của khí hậu (mưa, gió, bức xạ nhiệt, ánh sáng,…), tác động cơ học của môi trường (bụi, xung chấn,…) - Chức năng sinh lý học: quần áo tạo điều kiện thuận tiện và tiện nghi cho cơ thể con người trong sinh hoạt và lao động; không làm cản trở các hoạt động của cơ thể, tạo điều kiện tốt cho quá trình trao đổi chất trên bề mặt da của cơ thể người. Chức năng thông tin – thẩm mỹ: - Chức năng thông tin, xã hội: trong lịch sử phát triển, quần áo luôn luôn là một trong những yếu tố chính thể hiện mối quan hệ của con người với tự nhiên và xã hội xung quanh. Quần áo trở thành một bộ phận không thể tách rời của văn hóa loài người.
Quần áo thể hiện trình độ văn hóa không chỉ của người mặc, mà còn của cả dân tộc, xã hội, thời kỳ đó - Chức năng thông tin cá nhân: qua quần áo, người ta có thể biết được một cách tương đối một số thông tin cơ bản về người mặc như: sở thích, tính cách, nghề nghiệp, vị trí xã hội,…. - Chức năng thẩm mỹ: quần áo góp phần nâng cao vẻ đẹp bên ngoài của con người nhờ sự lựa chọn màu sắc, hình dáng, cấu trúc, và các chi tiết trang trí trên quần áo với cơ thể người mặc. - Chức năng che khuyết điểm: Quần áo phải tạo được cảm giác khoan khoái, dễ chịu trong khi mặc, không làm biến dạng cơ thể vốn có của con người mà chỉ được phép làm nó đẹp hơn, ngay cả khi những cơ thể có khuyết điểm. Việc lựa chọn màu sắc, kiểu dáng, độ gia trong thiết kế quần áo sẽ góp phần che đi một số khuyết điểm nhỏ trên cơ thể (ngực ưỡn, lưng gù nhẹ, chân cong, vai lệch, da sậm màu, da xanh tái,…).
Mỗi chủng loại quần áo đều thể hiện đầy đủ cả hai nhóm chức năng cơ bản trên. Tuy nhiên, mức độ quan trọng của mỗi nhóm chức năng có thể là khác nhau. Phân loại và mã hóa quần, áo 1. Phân loại quần áo: Quần áo được sử dụng hiện nay rất phong phú và đa dạng về chủng loại, đối tượng và điều kiện sử dụng, chức năng và đặc điểm kết cấu.
Vì vậy, các yêu cầu khi thiết kế cũng khác nhau. Để thuận lợi cho quá trình sản xuất và sử dụng quần áo, người ta tiến hành phân loại quần áo theo một số đặc trưng sau: - Theo đối tượng sử dụng: o Theo giới tính: quần áo nam, quần áo nữ o Theo lứa tuổi: quần áo trẻ em (trẻ sơ sinh, mẫu giáo, thiếu nhi, thiếu niên), quần áo thanh niên, quần áo trung niên, quần áo cho người già. - Theo điều kiện khí hậu: quần áo xuân, hè, thu, đông - Theo phạm vi sử dụng: quần áo sinh hoạt, quần áo thể thao, quần áo lao động (quần áo làm việc, quần áo bảo hộ, quần áo bảo vệ,…), quần áo biểu diễn nghệ thuật. - Theo chức năng sử dụng: quần áo ngủ, quần áo mặc nhà, thường phục, đồng phục, quần áo lễ hội, quần áo dạ hội,… - Theo kết cấu: o Áo: sản phẩm che phủ phần cơ thể người từ cổ trở xuống o Quần: Sản phẩm che phủ phần cơ thể người từ eo trở xuống và chia thành hai ống để che phủ hai chi dưới.
o Váy: sản phẩm che phủ phần cơ thể người từ eo trở xuống và chỉ có một ống. Từ ba chủng loại chính đã nêu trên, còn có những sản phẩm phối hợp quần áo như sau: o Váy kết hợp với áo: nếu váy được thiết kế liền với áo thì ta có sản phẩm được gọi là áo liền váy hay áo váy. Nếu váy và áo là hai sản phẩm được thiết kế để luôn được mặc cùng với nhau, thì ta có bộ sản phẩm váy-áo (thường thì váy và áo có những đặc điểm giống nhau: màu, màu phối, vật liệu). o Quần kết hợp với áo: tương tự như khi kết hợp với váy và áo, ta sẽ có quần liền áo hoặc bộ quần áo.
Từ mỗi chủng loại quần áo nói trên, người ta có thể phân loại theo kết cấu, hình dáng, độ dài, rộng của các chi tiết của sản phẩm như sau: - Phân loại theo kết cấu của áo: o Theo chiều dài áo: áo dài, áo lửng và áo ngắn. o Theo chiều dài tay áo: tay dài, tay lửng và tay ngắn o Theo kiểu cổ: không cổ, cổ nằm, cổ đứng, cổ bẻ ve. - Phân loại theo kết cấu của quần: o Theo chiều dài: quần dài, quần lửng, quần ngắn. o Theo hình dáng ống quần: ống bó, ống thẳng, ống loe, ống vảy.
12 o Theo kiểu cắt: quần bà ba, quần ống què, quần âu, quần bò. - Theo kết cấu của váy: o Theo chiều dài: váy maxi, váy dài, váy lửng, váy ngắn, váy mini. o Theo hình dáng thân váy: váy bó, váy thẳng, váy xòe, váy phối hợp. - Theo số lớp của sản phẩm: o Sản phẩm 1 lớp: áo kiểu, quần âu, quần bò,… o Sản phẩm nhiều lớp: jắc két, vét, áo đầm,….
Mã hóa quần, áo Khi thiết kế quần áo, người ta thường đặt cho quần áo một hệ thống mã số, gọi là mã hóa quần áo, để đảm bảo yêu cầu về bản quyền và thương hiệu đối của nhà sản xuất. Tùy theo quốc gia, có thể có các qui ước về thiết lập hệ thống mã số này. Dưới đây là giải thích về cách làm mã số thông dụng: - Mã số thường có ít nhất 5 chữ số và mang một ý nghĩa nào đó. - Hai số đầu, nên là hai số cuối của năm hình thành nên mẫu trang phục.
- Số thứ ba, nên là thể hiện cho kiểu dáng của trang phục hoặc chất liệu (tùy ý) o Ví dụ: Mã hóa theo tên sản phẩm Mã 1: quần âu Mã 2: quần soọc Mã 3: áo kiểu Mã 4: áo phông (áo thun) Mã 5: áo jắc két Mã 6: các phụ kiện cho trang phục ……. Mã hóa theo giới tính của sản phẩm Mã 1: Kiểu trang phục dành cho nam Mã 2: Kiểu trang phục dành cho nữ Mã 3: Kiểu trang phục dành cho trẻ em Mã 4: Kiểu trang phục không phân biệt giới tính …………. Mã hóa theo độ dài của sản phẩm Mã 1: Kiểu trang phục từ chân cổ đến eo – hông (áo kiểu) Mã 2: Kiểu trang phục từ chân cổ đến đầu gối (áo đầm) Mã 3: Kiểu trang phục từ bụng đến gối (váy) Mã 4: Kiểu trang phục từ bụng đến chân (quần) …………… Mã hóa theo chất liệu Mã 1: vải dệt thoi cotton Mã 2: vải dệt kim cotton Mã 3: vải denim 13 Mã 4: vải tơ …………… - Các số cuối, nên là số thứ tự của bộ mẫu được doanh nghiệp sản xuất trong năm Ví dụ: Sản phẩm là quần âu, sản xuất năm 2012 và là bộ mẫu thứ 34, sẽ được mã hóa với số hiệu là 12134. Chỉ tiêu chất lượng và yêu cầu đối với quần, áo 1.
Các chỉ tiêu chất lượng: Bao gồm các chỉ tiêu chính: - Chỉ tiêu về ngoại quan – thẩm mỹ - Chỉ tiêu về công thái trang phục - Chỉ tiêu về kỹ thuật 1. Các yêu cầu đối với quần áo Cùng với sự phát triển của quần áo, các yêu cầu của chúng ngày càng được bổ sung và nâng cao. Các yêu cầu của quần áo là cơ sở xác định các chỉ tiêu chất lượng của sản phẩm may. Đối với quần áo, hiện nay tồn tại hai nhóm yêu cầu sau: - Nhóm yêu cầu tiêu dùng: nhằm thỏa mãn những đòi hỏi của người sử dụng sản phẩm.
Cụ thể như sau: o Sự phù hợp giữa kích thước, hình dạng của sản phẩm với cơ thể người mặc, đảm bảo cho người mặc có thể cử động dễ dàng khi mặc quần áo. Việc đáp ứng yêu cầu này, phụ thuộc vào việc lựa chọn phù hợp lượng gia giảm thiết kết, kiểu dáng,… của sản phẩm.