Giáo Trình Cơ Khí Đại Cương Nghề Cắt Gọt Kim Loại Trình Độ Trung Cấp Cao Đẳng 2021

Giáo trình cơ khí đại cương nghề cắt gọt kim loại trình độ trung cấp cao đẳng nghề cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Tác giả: Lê Văn Hùng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ
• Chuyên ngành: Cơ Khí Đại Cương
• Đề tài: Nghề Cắt Gọt Kim Loại
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SẢN XUẤT CƠ KHÍ
• 1.1. Khái niệm về quá trình sản xuất cơ khí
• 1.2. Khái niệm về chất lượng bề mặt của sản phẩm
• 1.3. Khái niệm về độ chính xác gia công cơ khí
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU DÙNG TRONG CƠ KHÍ
• 2.1. Tính chất chung của kim loại và hợp kim
• 2.2. Kim loại và hợp kim màu
• 2.3. Đồng và hợp kim đồng
• 2.4. Nhôm và hợp kim nhôm
• 2.5. Hợp kim cứng
• 3. CHƯƠNG 3: PHÔI ĐÚC, CHẾ TẠO PHÔI ĐÚC
• 3.1. Khái niệm chung về đúc kim loại
• 3.2. Đúc kim loại màu
• 3.3. Các phương pháp đúc đặc biệt
• 4. CHƯƠNG 4: GIA CÔNG KIM LOẠI BẰNG ÁP LỰC
• 4.1. Khái niệm chung về gia công kim loại bằng áp lực
• 4.2. Kéo kim loại
• 4.3. Ép kim loại
• 4.4. Rèn tự do
• 4.5. Dập thể tích
• 4.6. Kỹ thuật dập tấm
• 5. CHƯƠNG 5: KỸ THUẬT HÀN
• 5.1. Khái niệm chung
• 5.2. Hàn hồ quang bằng tay
• 5.3. Hàn hồ quang tự động và bán tự động
• 5.4. Hàn và cắt kim loại bằng khí
• 5.5. Hàn điện tiếp xúc
• 5.6. Các phương pháp hàn đặc biệt
• 6. CHƯƠNG 6: GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI
• 6.1. Nguyên lý cắt gọt kim loại
• 6.2. Máy cắt kim loại
• 6.3. Phân loại và ký hiệu
• 6.4. Truyền dẫn và truyền động trong máy cắt kim loại
• 6.5. Các loại cơ cấu truyền động trong máy cắt kim loại
• 6.6. Máy cắt tia lửa điện
• 7. CHƯƠNG 7: XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ BỀ MẶT KIM LOẠI
• 7.1. Khái niệm chung
• 7.2. Các phương pháp xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại
• 7.3. Xử lý nhiệt kim loại
• 7.4. Các phương pháp xử lý bề mặt khác
• 7.5. Bảo vệ chống gỉ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Cơ Khí Đại Cương 2021

Giáo trình Cơ khí đại cương 2021 cung cấp kiến thức nền tảng về nghề cắt gọt kim loại. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về quy trình sản xuất cơ khí mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để áp dụng trong thực tế. Nội dung giáo trình được thiết kế khoa học, dễ hiểu, phù hợp với nhu cầu đào tạo hiện nay.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Cơ khí đại cương

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình sản xuất cơ khí, chất lượng bề mặt và độ chính xác gia công. Sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về các loại vật liệu và phương pháp gia công kim loại.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng nghề, những người đang theo học ngành cơ khí và các kỹ thuật viên trong lĩnh vực chế tạo máy. Nó cũng hữu ích cho những ai muốn nâng cao kiến thức về cắt gọt kim loại.

II. Những thách thức trong nghề cắt gọt kim loại hiện nay

Nghề cắt gọt kim loại đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc lựa chọn vật liệu đến công nghệ gia công. Các kỹ thuật viên cần phải nắm vững các quy trình và công nghệ mới để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Sự cạnh tranh trong ngành cũng đòi hỏi các kỹ thuật viên phải không ngừng học hỏi và cải tiến kỹ năng.

2.1. Vấn đề về chất lượng bề mặt sản phẩm

Chất lượng bề mặt sản phẩm là yếu tố quan trọng trong cắt gọt kim loại. Độ nhẵn và độ chính xác của bề mặt ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và tuổi thọ của sản phẩm. Các kỹ thuật viên cần áp dụng các phương pháp gia công phù hợp để đạt được yêu cầu này.

2.2. Khó khăn trong việc lựa chọn vật liệu

Việc lựa chọn vật liệu phù hợp cho quá trình cắt gọt kim loại là một thách thức lớn. Các kỹ thuật viên cần hiểu rõ tính chất của từng loại vật liệu để có thể áp dụng đúng phương pháp gia công, từ đó đảm bảo chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp gia công cắt gọt kim loại hiệu quả

Để đạt được hiệu quả cao trong gia công cắt gọt kim loại, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và công nghệ tiên tiến. Việc sử dụng máy cắt kim loại phù hợp và kỹ thuật gia công chính xác sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu lãng phí.

3.1. Nguyên lý cắt gọt kim loại

Nguyên lý cắt gọt kim loại dựa trên việc sử dụng dụng cụ cắt để loại bỏ vật liệu thừa từ phôi. Các yếu tố như tốc độ cắt, độ sâu cắt và loại dụng cụ cắt đều ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm.

3.2. Các loại máy cắt kim loại phổ biến

Có nhiều loại máy cắt kim loại khác nhau, bao gồm máy tiện, máy phay và máy khoan. Mỗi loại máy có những ưu điểm và ứng dụng riêng, giúp đáp ứng nhu cầu gia công đa dạng trong ngành cơ khí.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cắt gọt kim loại trong sản xuất

Cắt gọt kim loại đóng vai trò quan trọng trong sản xuất cơ khí. Các sản phẩm được gia công từ kim loại không chỉ có độ chính xác cao mà còn đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường. Việc áp dụng công nghệ cắt gọt hiện đại giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Các sản phẩm tiêu biểu từ cắt gọt kim loại

Các sản phẩm như chi tiết máy, linh kiện điện tử và thiết bị công nghiệp đều được sản xuất thông qua quá trình cắt gọt kim loại. Chất lượng của các sản phẩm này phụ thuộc vào kỹ thuật gia công và vật liệu sử dụng.

4.2. Kết quả nghiên cứu về cắt gọt kim loại

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ cắt gọt tiên tiến có thể giảm thiểu thời gian gia công và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các phương pháp mới như cắt bằng laser và cắt bằng nước đang được ứng dụng rộng rãi.

V. Kết luận và tương lai của nghề cắt gọt kim loại

Nghề cắt gọt kim loại đang phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. Tương lai của ngành này hứa hẹn sẽ có nhiều cơ hội mới cho các kỹ thuật viên. Việc không ngừng học hỏi và cải tiến kỹ năng sẽ giúp họ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành cắt gọt kim loại

Ngành cắt gọt kim loại đang chuyển mình với sự phát triển của công nghệ tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Những xu hướng này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp cho kỹ thuật viên cắt gọt kim loại

Với sự phát triển của ngành công nghiệp chế tạo, nhu cầu về kỹ thuật viên cắt gọt kim loại ngày càng tăng. Các kỹ thuật viên có tay nghề cao sẽ có nhiều cơ hội việc làm và phát triển sự nghiệp.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VỀ GIÁO TRÌNH CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG (NGHỀ CẮT GỌT KIM LOẠI)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Cơ khí đại cương (Mã số môn học: MHCG 10) do Lê Văn Hùng chủ biên, được Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ (thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) biên soạn và ban hành năm 2021 tại Hà Nội. Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho hệ Cao đẳng nghề thuộc nhóm ngành Cắt gọt kim loại, giữ vai trò là môn học kỹ thuật cơ sở cốt lõi. Trong chương trình đào tạo, môn học này được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các môn học tiên quyết bao gồm MHCG 7, MHCG 8 và MHCG 9.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học hệ thống kiến thức tổng quát về quá trình sản xuất cơ khí, bao gồm: quy trình công nghệ chế tạo máy, chỉ tiêu chất lượng bề mặt, phương pháp kiểm soát độ chính xác gia công, tính chất các nhóm vật liệu kim loại - hợp kim, nguyên lý chế tạo các loại phôi (đúc, gia công áp lực, hàn) và nguyên lý gia công cắt gọt bằng máy công cụ. Về mặt kỹ năng, giáo trình hướng đến khả năng phân loại vật liệu, lựa chọn phương pháp tạo phôi tương ứng với yêu cầu kỹ thuật của chi tiết, đồng thời nắm vững các biện pháp bảo vệ bề mặt kim loại ngắn hạn trong quá trình gia công.

Giáo trình được cấu trúc theo hệ thống 7 chương logic, tiếp cận tuần tự từ lý thuyết sản xuất cơ bản, khoa học vật liệu, các phương pháp gia công tạo phôi thô cho đến gia công cắt gọt và xử lý bề mặt hoàn thiện. Điểm đặc thù của tài liệu là tính thực hành kỹ thuật cao, gắn liền với các tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam (TCVN) và hệ thống đo lường quốc tế (ISO).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân chia dung lượng học phần thành 7 chương chuyên đề với tiến trình phát triển nội dung chặt chẽ:

• Chương 1: Các khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí (Mã MHCG 10-1): Giới thiệu sơ đồ sản xuất cơ khí, các giai đoạn thiết kế, quy trình công nghệ (phân tích thành phần nguyên công, bước, động tác). Phân loại 3 dạng sản xuất (đơn chiếc, hàng loạt, hàng khối). Phân tích chỉ tiêu chất lượng bề mặt qua thông số độ nhám $R_a$, $R_z$ (theo TCVN 2511-78) và cơ lý lớp bề mặt. Hệ thống hóa độ chính xác gia công, dung sai kích thước trục - lỗ (TCVN 2244-99, ISO), sai số hình dáng/vị trí, 20 cấp chính xác và các hệ thống lắp ghép (lắp lỏng, lắp chặt, lắp trung gian).
• Chương 2: Vật liệu dùng trong cơ khí (Mã MHCG 10-02): Khái quát cơ tính (độ bền $\sigma$, độ cứng Brinell HB, Rockwell HRC/HRB/HRA, Vickers HV, tính dẻo $\delta%$, độ dai va chạm $a_k$), lý tính, hóa tính và tính công nghệ. Phân loại và ký hiệu thép cacbon (TCVN 1765-75, TCVN 1766-75, TCVN 1822-76), thép hợp kim (kết cấu, dụng cụ, chuyên dùng), các loại gang (gang trắng, gang xám GX, gang cầu GC, gang dẻo GZ), kim loại và hợp kim màu (đồng đỏ, Latông, Brông, nhôm và hợp kim nhôm), cùng các nhóm hợp kim cứng thiêu kết ($WC-Co$, $WC-TiC-Co$, $WC-TiC-TaC-Co$).
• Chương 3: Phôi đúc, chế tạo phôi đúc (Mã MHCG 13-03): Thực chất công nghệ đúc, cấu tạo khuôn đúc cát (lòng khuôn, lõi, hệ thống rót, đậu ngót, đậu hơi), vật liệu làm khuôn và lõi (cát $SiO_2$, đất sét bentonit, chất dính kết silicat/nước thủy tinh), công nghệ đúc gang xám bằng lò đứng và lò chõ, công nghệ đúc kim loại màu, cùng các phương pháp đúc đặc biệt (đúc trong khuôn kim loại, đúc áp lực, đúc ly tâm).
• Chương 4: Gia công kim loại bằng áp lực (Mã MHCG 10-4): Bản chất biến dạng dẻo của kim loại, điều kiện cán vào ($f > \tan \beta$), công nghệ kéo, ép kim loại, rèn tự do, dập thể tích và kỹ thuật dập tấm.
• Chương 5: Kỹ thuật hàn: Nguyên lý và phạm vi ứng dụng của hàn hồ quang tay, hàn hồ quang tự động/bán tự động, hàn - cắt kim loại bằng khí, hàn điện tiếp xúc và các phương pháp hàn đặc biệt.
• Chương 6: Gia công cắt gọt kim loại: Nguyên lý cắt gọt kim loại, hệ thống phân loại, ký hiệu, cơ cấu truyền dẫn - truyền động trên máy cắt gọt và công nghệ gia công bằng tia lửa điện (EDM).
• Chương 7: Xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại: Các phương pháp xử lý nhiệt kim loại, công nghệ biến tính bề mặt và kỹ thuật bảo vệ chống gỉ cho chi tiết cơ khí.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp các khối lý thuyết kỹ thuật cơ sở:

• Lý thuyết dung sai và đo lường: Xác định miền dung sai theo chuỗi kích thước danh nghĩa TCVN 192-66, sai lệch trên ($ES, es$), sai lệch dưới ($EI, ei$), khoảng dung sai ($IT_l, IT_t$).
• Lý thuyết biến dạng dẻo và luyện kim: Trạng thái ứng suất, nhiệt độ kết tinh, các giai đoạn biến dạng (đàn hồi, dẻo, phá hủy) trong công nghệ cán, rèn, dập.
• Cơ sở nhiệt động học quá trình đúc và hóa bền kim loại: Quá trình oxy hóa mẻ liệu, nguyên lý hoạt động của chất trợ dung ($CaF_2, Na_2CO_3$), sự tạo xỉ và cơ chế biến tính tổ chức hạt kim loại.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Đọc hiểu ký hiệu bản vẽ cơ khí liên quan đến độ nhám ($R_a, R_z$), cấp chính xác (từ cấp 01 đến cấp 18), ký hiệu vật liệu (ví dụ: C45, CT38, GX 21-40, GC 42-12, LCuZn30, BCuAl5, WCCo8).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá và tính toán chế độ co ngót của vật đúc, xác định tỷ số kéo dài và lượng ép khi cán kim loại, so sánh phạm vi ứng dụng của các thang đo độ cứng (HB, HRC, HRB, HV).
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Sử dụng các dụng cụ đo kiểm kích thước (thước cặp, panme, calíp, căn mẫu, đồng hồ so) và lựa chọn phương pháp gia công phôi phù hợp theo từng dạng sản xuất (đơn chiếc, hàng loạt, hàng khối).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Chương trình môn học Cơ khí đại cương được thiết kế với tổng thời lượng 30 giờ, bao gồm sự phân bổ cụ thể: 22 giờ giảng dạy lý thuyết, 5 giờ dành cho thực hành/thí nghiệm/thảo luận/bài tập, và 3 giờ dành cho kiểm tra - thi kết thúc môn.

Nội dung bài học	Tổng số giờ	Lý thuyết	Thực hành / Thí nghiệm / Bài tập	Kiểm tra / Thi
Phần Mở đầu & Chương 1	3.0	2.5	0.5	0
Chương 2: Vật liệu dùng trong cơ khí	5.0	4.0	1.0	0
Chương 3: Phôi đúc, chế tạo phôi đúc	4.0	3.0	1.0	0
Chương 4: Gia công kim loại bằng áp lực	4.0	4.0	0	0
Chương 5: Kỹ thuật hàn	4.0	3.0	1.0	0
Chương 6: Gia công cắt gọt kim loại	6.0	3.0	2.0	1.0 (Kiểm tra)
Chương 7: Xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại	2.0	2.0	0	0
Thi kết thúc môn học	2.0	0	0	2.0 (Thi)
Tổng cộng	30.0	22.0	5.0	3.0

Phương pháp sư phạm tích hợp trong giáo trình kết hợp giữa thuyết giảng nguyên lý cơ sở và đối chiếu bảng tra tiêu chuẩn kỹ thuật. Hệ thống bài tập và câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương (như phân tích thành phần quy trình công nghệ, phân biệt nguyên công - bước - động tác, phân biệt các dạng sản xuất) buộc người học phải liên hệ trực tiếp giữa lý thuyết với cấu trúc phân xưởng sản xuất thực tế.

Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện thông qua bài kiểm tra định kỳ (1 giờ sau khi hoàn thành Chương 6) và bài thi kết thúc môn học (2 giờ). Về mặt tự học, người học được yêu cầu rèn luyện kỹ năng tra cứu các mác vật liệu kim loại đen, kim loại màu và giải mã dung sai lắp ghép theo hệ thống lỗ cơ bản ($H$) hoặc hệ thống trục cơ bản ($h$).

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Cơ khí đại cương (2021) chuẩn hóa các hệ thống quy chuẩn kỹ thuật trong ngành chế tạo máy theo Tiêu chuẩn Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế:

• Hệ thống hóa chỉ tiêu nhám bề mặt theo TCVN 2511-78, quy định rõ 14 cấp độ nhẵn bóng tương ứng với các phương pháp gia công cắt gọt (tiện, phay, bào, doa, mài, đánh bóng).
• Quy chuẩn dung sai và hệ thống lắp ghép chi tiết trục - lỗ theo TCVN 2244-99 và hệ thống phân cấp kích thước danh nghĩa ưu tiên theo TCVN 192-66.
• Cập nhật các tiêu chuẩn mác thép: thép cacbon thông dụng theo TCVN 1765-75 (CT31 đến CT61), thép cacbon kết cấu theo TCVN 1766-75 (C08 đến C85), thép dụng cụ theo TCVN 1822-76 (CD70 đến CD130) và đồng kỹ thuật theo TCVN 1659-75.

Tài liệu tích hợp các công nghệ gia công tiên tiến bên cạnh các phương pháp truyền thống:

1. Công nghệ đúc đặc biệt: Đúc dưới áp lực cao, đúc trong khuôn kim loại, đúc ly tâm đứng và nằm ngang nhằm nâng cao độ chính xác bề mặt đạt cấp 6 đến cấp 8 ($R_z = 10 \div 20,\mu m, R_a = 0.63,\mu m$).
2. Gia công phi truyền thống: Giới thiệu nguyên lý vận hành của máy cắt gia công bằng tia lửa điện (EDM).
3. Vật liệu kỹ thuật cao: Đưa vào chương trình các hệ hợp kim cứng ba cacbit thiêu kết ($WC + TiC + TaC + Co$), hợp kim bền nhiệt ($10Cr18Ni12$), brông berili ($Cu - 2%Be$) và hợp kim biến dạng duralumin ($Al-Cu-Mg$).

Dữ liệu sản xuất thực tiễn được trích dẫn cụ thể qua các tỷ trọng: vật đúc chiếm 40–80% khối lượng máy móc thông thường (đạt 90% trong kết cấu ngành cơ khí), trong khi khối lượng chi tiết rèn dập chiếm tới 90% trong chế tạo máy bay và 80% trong công nghiệp ô tô.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Đối tượng đào tạo chính: Học sinh, sinh viên theo học trình độ Cao đẳng nghề thuộc nghề Cắt gọt kim loại, Công nghệ chế tạo máy hoặc Kỹ thuật cơ khí tại các trường cao đẳng, trường dạy nghề kỹ thuật công nghệ.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối lượng kiến thức của các học phần kỹ thuật nền tảng gồm MHCG 7, MHCG 8 và MHCG 9 trước khi tiếp cận giáo trình này.
• Mục đích sử dụng của giảng viên: Tài liệu cung cấp đề cương chi tiết, bảng phân bổ thời lượng (30 giờ chuẩn) và hệ thống phân loại vật liệu, công nghệ phôi để xây dựng giáo án lý thuyết kết hợp bài tập thảo luận tại xưởng.
• Mục đích tự học và tra cứu kỹ thuật: Là tài liệu tham khảo cho kỹ thuật viên cơ khí, thợ tiện, thợ phay và nhân viên kiểm tra chất lượng (KCS) tại các xưởng sản xuất để tra cứu nhanh ký hiệu mác thép, độ cứng vật liệu, cấp dung sai lắp ghép và phương pháp đo kiểm tương ứng.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh, sinh viên hệ Cao đẳng nghề ngành Cắt gọt kim loại và các ngành thuộc khối cơ khí chế tạo máy, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho giáo viên dạy nghề kỹ thuật.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học bắt buộc phải tích lũy kiến thức từ các môn học tiên quyết có mã số MHCG 7, MHCG 8 và MHCG 9 theo khung chương trình đào tạo nghề trước khi học môn Cơ khí đại cương (MHCG 10).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với tài liệu khác?

Tài liệu tập trung cô đọng vào quy trình công nghệ và khả năng ứng dụng chế tạo phôi trong 30 giờ đào tạo; tích hợp đầy đủ hệ thống ký hiệu tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 1765-75, TCVN 1766-75, TCVN 2511-78, TCVN 2244-99) đối chiếu với tiêu chuẩn quốc tế ISO và tiêu chuẩn Liên Xô cũ.

4. Làm sao để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?

Người học cần học lý thuyết gắn liền với việc tra cứu các bảng thông số: bảng cấp độ nhẵn bề mặt, bảng chọn thang đo độ cứng Brinell/Rockwell, bảng mác thép - gang, đồng thời giải quyết các câu hỏi phân tích quy trình công nghệ và cấu trúc khuôn đúc ở cuối mỗi chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Giáo trình đi kèm hệ thống sơ đồ kết cấu khuôn đúc cát, sơ đồ dầm chặt khuôn bằng máy dằn/ép, cấu tạo lò đứng/lò chõ nấu gang, bảng tra cứu thông số nhám bề mặt và dung sai trục - lỗ phục vụ bài tập ứng dụng.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Cơ khí đại cương (MHCG 10) do Lê Văn Hùng chủ biên cung cấp hệ thống kiến thức nền tảng hoàn chỉnh về công nghệ sản xuất cơ khí, từ các thông số hình học bề mặt, tiêu chuẩn dung sai lắp ghép đến khoa học vật liệu và các kỹ thuật tạo phôi, gia công cắt gọt.

Lộ trình học tập đề xuất được phân bổ theo 3 giai đoạn:

1. Nắm vững khái niệm sản xuất, dung sai đo lường (Chương 1) và cơ tính vật liệu (Chương 2).
2. Nghiên cứu các phương pháp chế tạo phôi thô gồm đúc, gia công áp lực, kỹ thuật hàn (Chương 3, 4, 5).
3. Tiếp cận nguyên lý máy cắt gọt kim loại, công nghệ EDM và xử lý bề mặt bảo vệ sản phẩm (Chương 6, 7).

Tài liệu là cơ sở lý thuyết định chuẩn cho sinh viên nghề Cắt gọt kim loại trước khi bước vào các mô-đun thực hành chuyên sâu trên máy công cụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Các khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí Mã chương: MHCG 10 - 1 Giới thiệu: “Các khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí” chủ yếu giới thiệu các khái niệm cơ bản về quá trình sản xuất và quá trình công nghệ và các dạng sản xuất. Trình bày và giải thích được các khái niệm cơ bản của SX cơ khí - Trình bày được khái niệm, yếu tố tạo thành chất lượng bề mặt sản phẩm. - Trình bày được khái niệm và các yếu tố tạo nên độ chính xác gia công cơ khí. Các khái niệm về quá trình sản xuất 1.

Sơ đồ quá trình sản xuất cơ khí Kỹ thuật cơ khí là môn học giới thiệu một cách khái quát quá trình sản xuất cơ khí và phương pháp công nghệ gia công kim loại và hợp kim để chế tạo các chi tiết máy hoặc kết cấu máy. Quá trình sản xuất và chế tạo đó bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau được tóm tắt như sau: 9 1. Quá trình thiết kế Là quá trình khởi thảo, tính toán, thiết kế ra một dạng sản phẩm thể hiện trên bản vẽ kỹ thuật, thuyết minh, tính toán, công trình v.Đó là quá trình tích luỹ kinh nghiệm, sử dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật để sáng tạo ra những sản phẩm mới ngày càng hoàn thiện. Bản thiết kế là cơ sở để thực hiện quá trình sản xuất, là cơ sở pháp lý để kiểm tra, đo lường, thực hiện các hợp đồng.

Quá trình sản xuất Quá trình sản xuất là quá trình tác động trực tiếp của con ng−ời thông qua công cụ sản xuất nhằm biến đổi tài nguyên thiên nhiên hoặc bán thành phẩm thành sản phẩm cụ thể đáp ứng yêu cầu của xã hội. Quá trình sản xuất thường bao gồm nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn tương ứng với một công đoạn, một phân xưởng hay một bộ phận.làm những nhiệm vụ chuyên môn khác nhau. Quá trình sản xuất được chia ra các công đoạn nhỏ, theo một quá trình công nghệ.

Qui trình công nghệ QTCN là một phần của quá trình sản xuất nhằm trực tiếp làm thay đổi trạng thái của đối tượng sản xuất theo một thứ tự chặt chẽ, bằng một công nghệ nhất định. Ví dụ: QTCN nhiệt luyện nhằm làm thay đổi tính chất vật lý của vật liệu chi tiết như độ cứng, độ bền.Các thành phần của quy trình công nghệ bao gồm: a/ Nguyên công: là một phần của quá trình công nghệ do một hoặc một nhóm công nhân thực hiện liên tục tại một chỗ làm việc để gia công chi tiết (hay một nhóm chi tiết cùng gia công một lần). b/ Bước: là một phần của nguyên công để trực tiếp làm thay đổi trạng thái hình dáng kỹ thuật của sản phẩm bằng một hay một tập hợp dụng cụ với chế độ làm việc không đổi. Khi thay đổi dụng cụ, thay đổi bề mặt, thay đổi chế độ.ta đã chuyển sang một bước mới.

c/ Động tác: là tập hợp các hoạt động, thao tác của công nhân để thực hiện nhiệm vụ của bước hoặc nguyên công. Dạng sản xuất Tuỳ theo quy mô sản xuất, đặc trưng về tổ chức, trang bị kỹ thuật và quy trình công nghệ mà có các dạng sản xuất sau: a/ Sản xuất đơn chiếc: là dạng sản xuất mà sản phẩm được sản xuất ra với số lượng ít và thường ít lặp lại và không theo một quy luật nào. Chủng loại mặt hàng rất đa dạng, số lượng mỗi loại rất ít vì thế phân xưởng, nhà máy thường sử dụng các dụng cụ, thiết bị vạn năng. Đây là dạng sản xuất thường dùng trong sửa chữa, thay thế.