Giáo Trình Cơ Khí Đại Cương Nghề Cắt Gọt Kim Loại Trình Độ Trung Cấp Cao Đẳng 2021

Giáo trình cơ khí đại cương nghề cắt gọt kim loại trình độ trung cấp cao đẳng nghề cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Tác giả: Lê Văn Hùng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ
• Chuyên ngành: Cơ Khí Đại Cương
• Đề tài: Nghề Cắt Gọt Kim Loại
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SẢN XUẤT CƠ KHÍ
• 1.1. Khái niệm về quá trình sản xuất cơ khí
• 1.2. Khái niệm về chất lượng bề mặt của sản phẩm
• 1.3. Khái niệm về độ chính xác gia công cơ khí
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU DÙNG TRONG CƠ KHÍ
• 2.1. Tính chất chung của kim loại và hợp kim
• 2.2. Kim loại và hợp kim màu
• 2.3. Đồng và hợp kim đồng
• 2.4. Nhôm và hợp kim nhôm
• 2.5. Hợp kim cứng
• 3. CHƯƠNG 3: PHÔI ĐÚC, CHẾ TẠO PHÔI ĐÚC
• 3.1. Khái niệm chung về đúc kim loại
• 3.2. Đúc kim loại màu
• 3.3. Các phương pháp đúc đặc biệt
• 4. CHƯƠNG 4: GIA CÔNG KIM LOẠI BẰNG ÁP LỰC
• 4.1. Khái niệm chung về gia công kim loại bằng áp lực
• 4.2. Kéo kim loại
• 4.3. Ép kim loại
• 4.4. Rèn tự do
• 4.5. Dập thể tích
• 4.6. Kỹ thuật dập tấm
• 5. CHƯƠNG 5: KỸ THUẬT HÀN
• 5.1. Khái niệm chung
• 5.2. Hàn hồ quang bằng tay
• 5.3. Hàn hồ quang tự động và bán tự động
• 5.4. Hàn và cắt kim loại bằng khí
• 5.5. Hàn điện tiếp xúc
• 5.6. Các phương pháp hàn đặc biệt
• 6. CHƯƠNG 6: GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI
• 6.1. Nguyên lý cắt gọt kim loại
• 6.2. Máy cắt kim loại
• 6.3. Phân loại và ký hiệu
• 6.4. Truyền dẫn và truyền động trong máy cắt kim loại
• 6.5. Các loại cơ cấu truyền động trong máy cắt kim loại
• 6.6. Máy cắt tia lửa điện
• 7. CHƯƠNG 7: XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ BỀ MẶT KIM LOẠI
• 7.1. Khái niệm chung
• 7.2. Các phương pháp xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại
• 7.3. Xử lý nhiệt kim loại
• 7.4. Các phương pháp xử lý bề mặt khác
• 7.5. Bảo vệ chống gỉ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Cơ Khí Đại Cương 2021

Giáo trình Cơ khí đại cương 2021 cung cấp kiến thức nền tảng về nghề cắt gọt kim loại. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về quy trình sản xuất cơ khí mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để áp dụng trong thực tế. Nội dung giáo trình được thiết kế khoa học, dễ hiểu, phù hợp với nhu cầu đào tạo hiện nay.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Cơ khí đại cương

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình sản xuất cơ khí, chất lượng bề mặt và độ chính xác gia công. Sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về các loại vật liệu và phương pháp gia công kim loại.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng nghề, những người đang theo học ngành cơ khí và các kỹ thuật viên trong lĩnh vực chế tạo máy. Nó cũng hữu ích cho những ai muốn nâng cao kiến thức về cắt gọt kim loại.

II. Những thách thức trong nghề cắt gọt kim loại hiện nay

Nghề cắt gọt kim loại đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc lựa chọn vật liệu đến công nghệ gia công. Các kỹ thuật viên cần phải nắm vững các quy trình và công nghệ mới để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Sự cạnh tranh trong ngành cũng đòi hỏi các kỹ thuật viên phải không ngừng học hỏi và cải tiến kỹ năng.

2.1. Vấn đề về chất lượng bề mặt sản phẩm

Chất lượng bề mặt sản phẩm là yếu tố quan trọng trong cắt gọt kim loại. Độ nhẵn và độ chính xác của bề mặt ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và tuổi thọ của sản phẩm. Các kỹ thuật viên cần áp dụng các phương pháp gia công phù hợp để đạt được yêu cầu này.

2.2. Khó khăn trong việc lựa chọn vật liệu

Việc lựa chọn vật liệu phù hợp cho quá trình cắt gọt kim loại là một thách thức lớn. Các kỹ thuật viên cần hiểu rõ tính chất của từng loại vật liệu để có thể áp dụng đúng phương pháp gia công, từ đó đảm bảo chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp gia công cắt gọt kim loại hiệu quả

Để đạt được hiệu quả cao trong gia công cắt gọt kim loại, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và công nghệ tiên tiến. Việc sử dụng máy cắt kim loại phù hợp và kỹ thuật gia công chính xác sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu lãng phí.

3.1. Nguyên lý cắt gọt kim loại

Nguyên lý cắt gọt kim loại dựa trên việc sử dụng dụng cụ cắt để loại bỏ vật liệu thừa từ phôi. Các yếu tố như tốc độ cắt, độ sâu cắt và loại dụng cụ cắt đều ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm.

3.2. Các loại máy cắt kim loại phổ biến

Có nhiều loại máy cắt kim loại khác nhau, bao gồm máy tiện, máy phay và máy khoan. Mỗi loại máy có những ưu điểm và ứng dụng riêng, giúp đáp ứng nhu cầu gia công đa dạng trong ngành cơ khí.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cắt gọt kim loại trong sản xuất

Cắt gọt kim loại đóng vai trò quan trọng trong sản xuất cơ khí. Các sản phẩm được gia công từ kim loại không chỉ có độ chính xác cao mà còn đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường. Việc áp dụng công nghệ cắt gọt hiện đại giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Các sản phẩm tiêu biểu từ cắt gọt kim loại

Các sản phẩm như chi tiết máy, linh kiện điện tử và thiết bị công nghiệp đều được sản xuất thông qua quá trình cắt gọt kim loại. Chất lượng của các sản phẩm này phụ thuộc vào kỹ thuật gia công và vật liệu sử dụng.

4.2. Kết quả nghiên cứu về cắt gọt kim loại

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ cắt gọt tiên tiến có thể giảm thiểu thời gian gia công và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các phương pháp mới như cắt bằng laser và cắt bằng nước đang được ứng dụng rộng rãi.

V. Kết luận và tương lai của nghề cắt gọt kim loại

Nghề cắt gọt kim loại đang phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. Tương lai của ngành này hứa hẹn sẽ có nhiều cơ hội mới cho các kỹ thuật viên. Việc không ngừng học hỏi và cải tiến kỹ năng sẽ giúp họ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành cắt gọt kim loại

Ngành cắt gọt kim loại đang chuyển mình với sự phát triển của công nghệ tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Những xu hướng này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp cho kỹ thuật viên cắt gọt kim loại

Với sự phát triển của ngành công nghiệp chế tạo, nhu cầu về kỹ thuật viên cắt gọt kim loại ngày càng tăng. Các kỹ thuật viên có tay nghề cao sẽ có nhiều cơ hội việc làm và phát triển sự nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BỘ LAO ĐỘNG -THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GIÁO TRÌNH Tên môn học: CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ Hà Nội , năm 2021 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. Tài liệu này là loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Hiện nay, trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, chế tạo máy là một ngành quan trọng của nền kinh tế quốc dân được sử dụng trong hầu hết các lĩnh vực công nông nghiệp. Các cán bộ kỹ thuật trong ngàng chế tạo máy được đào tạo phải có kiến thức kỹ thuật cơ bản đồng thời phải biết vận dụng những kiến thức đó để giải quyết những vấn đề cụ thể trong thực tế sản xuất như chế tạo, lắp ráp, sử dụng, sửa chữa. Với mục đích đó, tài liệu này cung cấp những phần lý thuyết cơ bản nhất trong lĩnh vực công nghệ chế tạo máy, những yếu tổ ảnh hưởng đến chất lượng khi gia công cơ khi, đồng thời giới thiệu các phương pháp gia công thông dụng để tạo ra các dạng bề mặt đạt yêu cầu khác nhau về chất lượng gia công. Trong tài liệu này cũng trình bày một số quy trình công nghệ gia công các chi tiết điển hình đã được áp dụng trong thực tế sản xuất, các biện pháp kỹ thuật để đảm bảo chất lượng khi lắp một sản phẩm. Do xuất bản lần đầu, nên cuốn sách không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc và các đồng nghiệp. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Chủ Biên Lê Văn Hùng 3 MỤC LỤC TT NỘI DUNG TRANG I Chương 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SẢN XUẤT CƠ KHÍ 8 1. Khái niệm về quá trình sản xuất cơ khí 8 1. Khái niệm về chất lượng bề mặt của sản phẩm 10 1. Khái niệm về độ chính xác gia công cơ khí 13 II Chương 2: VẬT LIỆU DÙNG TRONG CƠ KHÍ 18 2. Tính chất chung của kim loại và hợp kim 18 2. Kim loại và hợp kim màu 25 2. Đồng và hợp kim đồng 2. Nhôm và hợp kim nhôm 2. Hợp kim cứng 28 III Chương 3: PHÔI ĐÚC, CHẾ TẠO PHÔI ĐÚC 29 3. Khái niệm chung về đúc kim loại 29 3. Đúc kim loại màu 43 3. Các phương pháp đúc đặc biệt 45 IV Chương 4: GIA CÔNG KIM LOẠI BẰNG ÁP LỰC 47 4. Khái niệm chung về gia công kim loại bằng áp lực 47 4. Kéo kim loại 55 4. Ép kim loại 58 4. Rèn tự do 59 4. Dập thể tích 65 4. Kỹ thuật dập tấm 69 4 V Chương 5: KỸ THUẬT HÀN 78 5. Khái niệm chung 78 5. Hàn hồ quang bằng tay 79 5. Hàn hồ quang tự động và bán tự động 85 5. Hàn và cắt kim loại bằng khí 86 5. Hàn điện tiếp xúc 93 5. Các phương pháp hàn đặc biệt 94 VI Chương 6: GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI 97 6. Nguyên lý cắt gọt kim loại 97 6. Máy cắt kim loại 101 6. Phân loại và ký hiệu 6. Truyền dẫn và truyền động trong máy cắt kim loại 6. Các loại cơ cấu truyền động trong máy cắt kim loại 6. Máy cắt tia lửa điện. VII Chương 7: XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ BỀ MẶT KIM LOẠI 119 7. Khái niệm chung 119 7. Các phương pháp xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại 119 7. Xử lý nhiệt kim loại 7. Các phương pháp xử lý bề mặt khác 7. Bảo vệ chống gỉ 5 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Mã số của môn học: MHCG 10 Thời gian của môn học: 30 giờ. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔN HỌC - Vị trí: + Môn học Cơ khí đại cương được bố trí sau khi sinh viên đã học xong các môn học MHCG 7, MHCG 8, MHCG 9. - Tính chất: + Là môn học kỹ thuật cơ sở thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề cơ khí. + Là môn học giúp cho học sinh, sinh viên có hiểu biết khái quát về quá trình sản xuất cơ khí. MỤC TIÊU MÔN HỌC: + Kiến thức: - Trình bày được những khái niệm cơ bản về quá trình sản xuất, chất lượng bề mặt và độ chính xác gia công, tính công nghệ trong kết cấu - Trình bày được khái quát các loại vật liệu dùng trong cơ khí. - Trình bày được những nguyên lý cơ bản về chế tạo các loại phôi đúc, phôi rèn - dập, phôi hàn và cắt kim loại. - Trình bày nguyên lý cắt gọt kim loại, các loại máy công cụ và các cơ cấu thường dùng trên máy công cụ, cũng như các công việc có thể thực hiện được trên các máy công cụ thông dụng. - Nêu được các dạng ăn mòn kim loại, cách xử lý và bảo vệ bề mặt các sản phẩm cơ khí. + Kỹ năng: - Nhận biết được các loại vật liệu, phân biệt, lựa chọn được các loại phôi phù hợp với các công việc gia công cơ khí. - Nhận biết được các loại máy dùng để tạo phôi, gia công cắt gọt. - Bảo vệ ngắn hạn được chi tiết sản phẩm khi gia công. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. NỘI DUNG MÔN HỌC: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Số TT/ Thực hành, Lý MÃ Tên các bài trong mô đun Tổng thí nghiệm, Kiểm thuy BÀI số thảo luận, tra ết bài tập MỞ ĐẦU 0.5 Chương 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ I 2.5 SẢN XUẤT CƠ KHÍ 1. Khái niệm về quá trình sản xuất cơ khí 1. Khái niệm về chất lượng bề mặt của sản phẩm 1. Khái niệm về độ chính xác gia công cơ khí Chương 2: VẬT LIỆU DÙNG TRONG CƠ II 5 4 1 KHÍ 2. Tính chất chung của kim loại và hợp kim 2. Kim loại và hợp kim màu 2. Đồng và hợp kim đồng 2. Nhôm và hợp kim nhôm 2. Hợp kim cứng 2. Vật liệu khác III Chương 3: PHÔI ĐÚC, CHẾ TẠO PHÔI ĐÚC 4 3 1 3. Khái niệm chung về đúc kim loại 3. Đúc kim loại màu 3. Các phương pháp đúc đặc biệt Chương 4: GIA CÔNG KIM LOẠI BẰNG ÁP IV 4 4 LỰC 4. Khái niệm chung về gia công kim loại bằng áp lực 4. Kéo kim loại 4. Ép kim loại 7 4. Rèn tự do 4. Dập thể tích 4. Kỹ thuật dập tấm V Chương 5: KỸ THUẬT HÀN 4 3 1 5. Khái niệm chung 5. Hàn hồ quang bằng tay 5. Hàn hồ quang tự động và bán tự động 5. Hàn và cắt kim loại bằng khí 5. Hàn điện tiếp xúc 5. Các phương pháp hàn đặc biệt VI Chương 6: GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI 6 3 2 1 6. Nguyên lý cắt gọt kim loại 6. Máy cắt kim loại 6. Phân loại và ký hiệu 6. Truyền dẫn và truyền động trong máy cắt kim loại 6. Các loại cơ cấu truyền động trong máy cắt kim loại 6. Máy cắt tia lửa điện. Kiểm tra Chương 7: XỬ LÝ VÀ BẢO VỆ BỀ MẶT KIM VII 2 2 LOẠI 7. Khái niệm chung 7. Các phương pháp xử lý và bảo vệ bề mặt kim loại 7. Xử lý nhiệt kim loại 7. Các phương pháp xử lý bề mặt khác 7. Bảo vệ chống gỉ Thi kết thúc MH 2 2 Tổng cộng 30 22 5,0 3 8 Chương 1: Các khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí Mã chương: MHCG 10 - 1 Giới thiệu: “Các khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí” chủ yếu giới thiệu các khái niệm cơ bản về quá trình sản xuất và quá trình công nghệ và các dạng sản xuất. Trình bày và giải thích được các khái niệm cơ bản của SX cơ khí - Trình bày được khái niệm, yếu tố tạo thành chất lượng bề mặt sản phẩm. - Trình bày được khái niệm và các yếu tố tạo nên độ chính xác gia công cơ khí. Các khái niệm về quá trình sản xuất 1. Sơ đồ quá trình sản xuất cơ khí Kỹ thuật cơ khí là môn học giới thiệu một cách khái quát quá trình sản xuất cơ khí và phương pháp công nghệ gia công kim loại và hợp kim để chế tạo các chi tiết máy hoặc kết cấu máy. Quá trình sản xuất và chế tạo đó bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau được tóm tắt như sau: 9 1. Quá trình thiết kế Là quá trình khởi thảo, tính toán, thiết kế ra một dạng sản phẩm thể hiện trên bản vẽ kỹ thuật, thuyết minh, tính toán, công trình v.Đó là quá trình tích luỹ kinh nghiệm, sử dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật để sáng tạo ra những sản phẩm mới ngày càng hoàn thiện. Bản thiết kế là cơ sở để thực hiện quá trình sản xuất, là cơ sở pháp lý để kiểm tra, đo lường, thực hiện các hợp đồng. Quá trình sản xuất Quá trình sản xuất là quá trình tác động trực tiếp của con ng−ời thông qua công cụ sản xuất nhằm biến đổi tài nguyên thiên nhiên hoặc bán thành phẩm thành sản phẩm cụ thể đáp ứng yêu cầu của xã hội. Quá trình sản xuất thường bao gồm nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn tương ứng với một công đoạn, một phân xưởng hay một bộ phận.làm những nhiệm vụ chuyên môn khác nhau. Quá trình sản xuất được chia ra các công đoạn nhỏ, theo một quá trình công nghệ. Qui trình công nghệ QTCN là một phần của quá trình sản xuất nhằm trực tiếp làm thay đổi trạng thái của đối tượng sản xuất theo một thứ tự chặt chẽ, bằng một công nghệ nhất định. Ví dụ: QTCN nhiệt luyện nhằm làm thay đổi tính chất vật lý của vật liệu chi tiết như độ cứng, độ bền.Các thành phần của quy trình công nghệ bao gồm: a/ Nguyên công: là một phần của quá trình công nghệ do một hoặc một nhóm công nhân thực hiện liên tục tại một chỗ làm việc để gia công chi tiết (hay một nhóm chi tiết cùng gia công một lần). b/ Bước: là một phần của nguyên công để trực tiếp làm thay đổi trạng thái hình dáng kỹ thuật của sản phẩm bằng một hay một tập hợp dụng cụ với chế độ làm việc không đổi. Khi thay đổi dụng cụ, thay đổi bề mặt, thay đổi chế độ.ta đã chuyển sang một bước mới. c/ Động tác: là tập hợp các hoạt động, thao tác của công nhân để thực hiện nhiệm vụ của bước hoặc nguyên công.