Giáo trình bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong máy thi công mặt đường - CĐ GTVT Trung ương I

Giáo trình bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong cho nghề vận hành máy thi công mặt đường trình độ trung cấp, cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề
• Chuyên ngành: Bảo Dưỡng Kỹ Thuật Động Cơ Đốt Trong
• Đề tài: Giáo Trình Bảo Dưỡng Kỹ Thuật Động Cơ Đốt Trong Nghề Vận Hành Máy Thi Công Mặt Đường Trình Độ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. BÀI 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 1.1. Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong
• 1.1.1. Khái niệm về động cơ đốt trong
• 1.1.2. Phân loại động cơ đốt trong kiểu Piston
• 1.2. Cấu tạo tổng quát và các thông số kỹ thuật cơ bản
• 1.2.1. Cấu tạo tổng quát của động cơ đốt trong
• 1.2.2. Các thông số kỹ thuật cơ bản của động cơ
• 1.3. Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ và 2 kỳ
• 1.3.1. Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ
• 1.3.1.1. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ
• 1.3.1.2. Nguyên lý làm việc của động cơ điêzel 4 kỳ
• 1.3.2. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 2 kỳ quét vòng
• 1.3.3. So sánh ưu nhược điểm của động cơ 4 kỳ và 2 kỳ
• 1.3.4. So sánh ưu nhược điểm của động cơ xăng và động cơ điêzel
• 1.4. Nguyên lý làm việc của động cơ nhiều xy lanh
• 1.4.1. Nguyên lý làm việc của động cơ 4 xy lanh
• 1.4.2. Nguyên lý làm việc của động cơ 6 xy lanh
• 1.4.3. So sánh động cơ 1 xy lanh và động cơ nhiều xy lanh
• 1.5. Khái niệm và phân loại bảo dưỡng kỹ thuật
• 1.5.1. Khái niệm về công tác bảo dưỡng kỹ thuật
• 1.5.2. Phân loại bảo dưỡng kỹ thuật
• 1.5.2.1. Bảo dưỡng kỹ thuật thường xuyên (8-12h làm việc)
• 1.5.2.2. Bảo dưỡng sau 50h làm việc
• 1.5.2.3. Bảo dưỡng sau 250h làm việc
• 1.5.2.4. Bảo dưỡng sau 500h làm việc
• 1.5.2.5. Bảo dưỡng sau 1000h làm việc
• 1.5.2.6. Bảo dưỡng sau 2000h làm việc
• 1.5.2.7. Bảo dưỡng sau 3000h làm việc
• 2. BÀI 2: BẢO DƯỠNG CƠ CẤU TRỤC KHUỶU THANH TRUYỀN
• 2.1. Nhiệm vụ, cấu tạo của các chi tiết trong bộ phận cố định
• 2.1.1. Xy lanh và các te
• 2.2. Nhiệm vụ, cấu tạo của các chi tiết trong bộ phận chuyển động
• 2.3. Nội dung bảo dưỡng định kỳ
• 3. BÀI 3: BẢO DƯỠNG CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ
• 3.1. Nhiệm vụ, yêu cầu cơ cấu phân phối khí
• 3.1.1. Hệ thống phân phối khí dùng xupáp
• 3.1.2. Hệ thống phân phối khí loại ngăn kéo phân phối (van trượt)
• 3.1.3. Hệ thống phân phối khí loại kết hợp (vừa ngăn kéo vừa có xupáp)
• 3.2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động các loại hệ thống phân phối khí
• 3.2.1. Hệ thống phân phối khí loại xupáp treo
• 3.2.2. Hệ thống phân phối khí loại trục cam đặt trên nắp máy
• 3.2.3. Hệ thống phân phối khí dùng van trượt
• 3.2.4. Hệ thống phân phối khí hỗn hợp
• 3.3. Bảo dưỡng kỹ thuật cơ cấu phân phối khí
• 3.3.1. Mục đích, nội dung của bảo dưỡng
• 3.3.2. Nội dung của bảo dưỡng
• 3.3.3. Nội dung, yêu cầu về đánh giá
• 4. BÀI 4: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG BÔI TRƠN
• 4.1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống bôi trơn động cơ
• 4.2. Phân loại các phương pháp bôi trơn
• 4.3. Cấu tạo, nguyên lý làm việc hệ thống bôi trơn
• 4.3.1. Các bộ phận của hệ thống bôi trơn
• 4.4. Nội dung và yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng cho hệ thống bôi trơn động cơ
• 5. BÀI 5: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG LÀM MÁT
• 5.1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống làm mát động cơ
• 5.1.1. Các hệ thống làm mát
• 5.1.2. Phân loại hệ thống làm mát động cơ
• 5.2. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống làm mát động cơ
• 5.2.1. Hệ thống làm mát bằng không khí
• 5.2.2. Hệ thống làm mát bằng nước
• 6. BÀI 6: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU
• 6.1. Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng
• 6.1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống nhiên liệu động cơ
• 6.1.2. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng
• 6.2. Hệ thống nhiên liệu động cơ Điêzel
• 6.2.1. Nhiệm vụ và yêu cầu của hệ thống nhiên liệu động cơ Điêzel
• 6.2.2. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ Điêzel
• 6.2.3. Các bộ phận của hệ thống nhiên liệu động cơ Điêzel
• 6.3. Nội dung và yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng cho hệ thống nhiên liệu động cơ xăng
• 6.4. Quy trình bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống nhiên liệu động cơ xăng
• 6.5. Bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống nhiên liệu động cơ Điêzel

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện giáo trình bảo dưỡng động cơ đốt trong

Giáo trình bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong là một tài liệu nền tảng trong chương trình đào tạo vận hành máy xây dựng trình độ trung cấp. Nội dung này cung cấp kiến thức và kỹ năng thiết yếu để đảm bảo máy thi công mặt đường hoạt động ổn định, hiệu quả và an toàn. Việc nắm vững các nguyên tắc từ giáo trình cơ khí động lực này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn tối ưu hóa hiệu suất công việc, giảm thiểu chi phí sửa chữa đột xuất. Trọng tâm của giáo trình là trang bị cho người học khả năng thực hiện công tác bảo dưỡng theo đúng quy trình kỹ thuật, từ các thao tác cơ bản hàng ngày đến các cấp bảo dưỡng định kỳ phức tạp hơn. Theo tài liệu gốc của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I, mô-đun này là bắt buộc, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo trì trong ngành. Nội dung bao gồm giới thiệu tổng quan về cấu tạo động cơ đốt trong, nguyên lý hoạt động của động cơ 2 kỳ và 4 kỳ, cùng các hệ thống phụ trợ quan trọng. Việc hiểu rõ cấu trúc và chức năng của từng bộ phận là tiền đề để thực hiện công tác chẩn đoán và sửa chữa động cơ máy lu hay các loại máy thi công khác một cách chính xác. Giáo trình này được biên soạn dựa trên kinh nghiệm thực tế và tham khảo nhiều nguồn tài liệu, đảm bảo tính cập nhật và ứng dụng cao, là sách hướng dẫn kỹ thuật động cơ không thể thiếu cho học viên.

1.1. Tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lý động cơ đốt trong

Động cơ đốt trong là một loại động cơ nhiệt, biến đổi hóa năng của nhiên liệu thành cơ năng ngay bên trong xi lanh. Cấu tạo động cơ đốt trong nói chung bao gồm hai cơ cấu chính và năm hệ thống phụ trợ. Hai cơ cấu chính là cơ cấu trục khuỷu - thanh truyền, có nhiệm vụ biến chuyển động tịnh tiến của piston thành chuyển động quay của trục khuỷu, và cơ cấu phân phối khí, dùng để nạp hỗn hợp khí cháy và xả khí thải. Năm hệ thống phụ trợ bao gồm: hệ thống nhiên liệu, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống đánh lửa (đối với động cơ xăng), và hệ thống khởi động. Mỗi hệ thống đều giữ một vai trò không thể thiếu để động cơ có thể vận hành. Nguyên lý làm việc cơ bản được chia thành động cơ 4 kỳ và 2 kỳ, với mỗi chu trình công tác hoàn thành trong 4 hoặc 2 hành trình của piston. Việc phân loại động cơ còn dựa vào nhiều tiêu chí khác như loại nhiên liệu (xăng, diesel), cách tạo hỗn hợp cháy, hay cách bố trí xi lanh.

1.2. Tầm quan trọng của bảo dưỡng định kỳ máy công trình

Công tác bảo dưỡng định kỳ máy công trình là yếu tố sống còn để duy trì hiệu suất và độ bền của thiết bị. Theo giáo trình, việc chăm sóc kỹ thuật bao gồm các biện pháp như quan sát, làm sạch, bổ sung nhiên liệu, dầu mỡ, nước làm mát, kiểm tra, xiết chặt và điều chỉnh. Các cấp bảo dưỡng được phân loại rõ ràng theo giờ làm việc: bảo dưỡng thường xuyên (8-12 giờ), bảo dưỡng sau 50 giờ, 250 giờ, 500 giờ, 1000 giờ, 2000 giờ và 3000 giờ. Mỗi cấp độ có một danh mục công việc cụ thể, từ kiểm tra đơn giản đến thay thế các bộ phận quan trọng như lọc dầu, lọc nhiên liệu. Việc tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình này giúp phát hiện sớm các hư hỏng tiềm ẩn, ngăn ngừa sự cố nghiêm trọng, đảm bảo an toàn cho người vận hành và giảm thiểu thời gian chết của máy, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế chung. Đây là nội dung cốt lõi trong mọi giáo án bảo dưỡng động cơ trung cấp nghề.

II. Top thách thức trong bảo dưỡng kỹ thuật động cơ thi công

Công tác bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong của máy thi công mặt đường đối mặt với nhiều thách thức. Môi trường làm việc khắc nghiệt với bụi bẩn, độ ẩm cao và tải trọng lớn là nguyên nhân chính gây ra hao mòn và hư hỏng nhanh chóng. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc thực hiện kỹ thuật chẩn đoán hư hỏng động cơ một cách chính xác khi không có đủ thiết bị hiện đại. Người thợ vận hành thường phải dựa vào kinh nghiệm, quan sát các dấu hiệu bất thường như tiếng gõ lạ, màu khói xả, hay sự sụt giảm công suất. Thêm vào đó, việc thiếu hụt tài liệu sửa chữa máy rải thảm hoặc các loại máy chuyên dụng khác khiến công tác sửa chữa trở nên mò mẫm và kém hiệu quả. Một thách thức khác là đảm bảo an toàn lao động khi sửa chữa máy. Các rủi ro như bỏng do nhiệt, chấn thương do các bộ phận chuyển động, hoặc ngộ độc hóa chất luôn hiện hữu. Việc tuân thủ các quy trình an toàn, trang bị đầy đủ đồ bảo hộ và có kiến thức vững chắc về cấu tạo máy là yêu cầu bắt buộc nhưng không phải lúc nào cũng được thực hiện nghiêm túc. Cuối cùng, việc quản lý và tuân thủ lịch bảo dưỡng định kỳ máy công trình cũng là một vấn đề, đòi hỏi sự kỷ luật và kế hoạch chi tiết từ đơn vị quản lý.

2.1. Kỹ thuật chẩn đoán các hư hỏng động cơ thường gặp

Việc chẩn đoán chính xác là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình sửa chữa. Các hư hỏng thường gặp trên động cơ máy thi công bao gồm: động cơ khó khởi động, hoạt động không ổn định, hao dầu bôi trơn, quá nhiệt, hoặc phát ra tiếng kêu bất thường. Kỹ thuật chẩn đoán hư hỏng động cơ đòi hỏi người thợ phải có khả năng phân tích tổng hợp nhiều yếu tố. Ví dụ, khói xả màu đen có thể do thừa nhiên liệu, trong khi khói xanh là dấu hiệu dầu bôi trơn lọt vào buồng đốt. Tiếng gõ lách cách ở phần trên động cơ có thể liên quan đến khe hở xupáp, trong khi tiếng gõ trầm ở phần dưới thường liên quan đến mòn bạc lót trục khuỷu. Việc sử dụng các dụng cụ đo kiểm cơ bản như đồng hồ đo áp suất nén, áp suất dầu là rất cần thiết để xác định nguyên nhân một cách khoa học, thay vì chỉ dựa vào cảm tính.

2.2. Nguyên tắc an toàn lao động khi sửa chữa máy thi công

An toàn là ưu tiên hàng đầu. Nguyên tắc an toàn lao động khi sửa chữa máy thi công yêu cầu người thực hiện phải được đào tạo bài bản và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định. Trước khi tiến hành, phải đảm bảo máy đã được tắt hoàn toàn, ngắt kết nối ắc quy để tránh khởi động bất ngờ. Cần chèn bánh xe và hạ các bộ phận công tác xuống đất một cách an toàn. Khi làm việc với các hệ thống nhiên liệu, tuyệt đối không hút thuốc hoặc sử dụng nguồn lửa. Khi kiểm tra hệ thống làm mát đang nóng, phải cẩn thận khi mở nắp két nước để tránh bị bỏng do hơi nước áp suất cao. Việc sử dụng đúng dụng cụ, mặc đồ bảo hộ cá nhân (găng tay, kính mắt, giày an toàn) và giữ cho khu vực làm việc sạch sẽ, gọn gàng cũng là những yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu tai nạn lao động.

III. Quy trình bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu và phân phối khí

Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền và cơ cấu phân phối khí là hai bộ phận xương sống của động cơ đốt trong, quyết định trực tiếp đến chu trình làm việc và hiệu suất. Quy trình bảo dưỡng máy thi công cho các cơ cấu này đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác cao. Đối với cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, công việc bảo dưỡng tập trung vào việc kiểm tra độ mòn, khe hở của các bạc lót, chốt piston và xi lanh. Theo giáo trình, việc lắng nghe tiếng động cơ để phát hiện tiếng gõ lạ là một kỹ năng quan trọng. Bảo dưỡng định kỳ bao gồm việc siết lại các ốc hãm, làm sạch cặn bẩn trong cacte dầu và thay dầu đúng chủng loại, đúng thời điểm. Với cơ cấu phân phối khí, nhiệm vụ chính là đảm bảo các xupáp đóng mở đúng thời điểm và kín khít. Công việc bảo dưỡng quan trọng nhất là kiểm tra và điều chỉnh khe hở nhiệt xupáp. Nếu khe hở quá lớn sẽ gây tiếng kêu, giảm hiệu suất; nếu quá nhỏ sẽ làm kênh xupáp, gây mất áp suất nén và có thể làm cháy xupáp. Việc thực hiện đúng giáo án bảo dưỡng động cơ trung cấp nghề sẽ giúp người học nắm vững các thao tác này.

3.1. Bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu thanh truyền chi tiết

Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền là bộ phận chịu tải trọng cơ học và nhiệt độ rất lớn. Nội dung bảo dưỡng bao gồm kiểm tra tình trạng bên ngoài, siết chặt các bu lông, đặc biệt là bu lông thanh truyền và bu lông nắp ổ trục chính. Việc kiểm tra khe hở lắp ghép là cực kỳ quan trọng; khe hở dọc trục của trục khuỷu và khe hở hướng tâm của bạc lót phải nằm trong giới hạn cho phép của nhà sản xuất. Thay dầu động cơ và làm sạch cacte là công việc định kỳ bắt buộc. Theo giáo trình, người vận hành phải đảm bảo chỉ sử dụng dầu đúng mã hiệu, không để động cơ quá tải và luôn theo dõi áp suất dầu trong khi làm việc. Bất kỳ tiếng gõ bất thường nào cũng cần được xác định nguyên nhân và khắc phục ngay để tránh hư hỏng nghiêm trọng.

3.2. Kiểm tra và điều chỉnh cơ cấu phân phối khí hiệu quả

Cơ cấu phân phối khí có nhiệm vụ đóng mở các cửa nạp và cửa xả đúng theo pha làm việc của động cơ. Yêu cầu quan trọng nhất là phải đảm bảo đóng kín buồng cháy. Công tác bảo dưỡng chủ yếu là kiểm tra và điều chỉnh khe hở nhiệt xupáp. Trình tự điều chỉnh phải tuân theo thứ tự nổ của động cơ và thực hiện khi piston của xi lanh tương ứng đang ở điểm chết trên cuối kỳ nén. Sử dụng căn lá có độ dày phù hợp để đo và điều chỉnh vít hoặc miếng đệm cho đến khi đạt thông số tiêu chuẩn. Theo tài liệu, khe hở tiêu chuẩn thường từ 0.20-0.30mm cho xupáp nạp và 0.30-0.40mm cho xupáp xả, tùy thuộc vào từng loại động cơ. Việc điều chỉnh chính xác giúp động cơ hoạt động êm ái, tối ưu hóa quá trình trao đổi khí và nâng cao công suất.

IV. Phương pháp bảo trì hệ thống bôi trơn làm mát nhiên liệu

Các hệ thống chất lỏng của động cơ, bao gồm bôi trơn, làm mát và nhiên liệu, đóng vai trò tuần hoàn và hỗ trợ, đảm bảo động cơ hoạt động trong điều kiện tối ưu. Tài liệu bảo trì động cơ diesel nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự sạch sẽ và ổn định của các hệ thống này. Hệ thống bôi trơn có nhiệm vụ giảm ma sát, làm mát, làm sạch và bảo vệ các chi tiết chuyển động. Hệ thống làm mát giữ cho nhiệt độ động cơ ổn định trong giới hạn cho phép, tránh quá nhiệt gây bó kẹt piston. Hệ thống nhiên liệu cung cấp nhiên liệu sạch với áp suất và lưu lượng phù hợp cho từng chế độ tải. Phương pháp bảo trì chung cho cả ba hệ thống là kiểm tra thường xuyên mức chất lỏng, phát hiện và khắc phục rò rỉ, thay thế các bộ lọc (lọc dầu, lọc nhiên liệu) theo đúng định kỳ. Đặc biệt, hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng hơn do các chi tiết có độ chính xác rất cao và dễ bị hỏng do nhiên liệu bẩn hoặc có lẫn nước. Việc tuân thủ quy trình bảo dưỡng giúp ngăn ngừa phần lớn các sự cố và đảm bảo động cơ vận hành bền bỉ.

4.1. Chăm sóc hệ thống bôi trơn và làm mát động cơ đúng cách

Đối với hệ thống bôi trơn và làm mát, việc bảo dưỡng hàng ngày bao gồm kiểm tra mức dầu trong cacte và mức nước trong két làm mát. Nếu thiếu phải bổ sung đúng chủng loại. Cần thường xuyên theo dõi đồng hồ đo áp suất dầu và nhiệt độ nước làm mát khi động cơ hoạt động. Định kỳ, cần thay dầu và lọc dầu, súc rửa hệ thống làm mát và kiểm tra sức căng của dây đai dẫn động bơm nước, quạt gió. Giáo trình chỉ rõ, chỉ cho động cơ mang tải khi nhiệt độ nước làm mát cao hơn 50°C và duy trì trong khoảng 75-95°C để đạt hiệu suất tốt nhất và giảm mài mòn. Việc giữ sạch các cánh tản nhiệt của két nước và két dầu cũng rất quan trọng để đảm bảo khả năng giải nhiệt hiệu quả.

4.2. Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ diesel chuyên sâu

Hệ thống nhiên liệu động cơ diesel hoạt động với áp suất rất cao và các chi tiết như bơm cao áp, vòi phun được chế tạo với độ chính xác cực lớn. Do đó, nhiên liệu sạch là yêu cầu tối quan trọng. Quy trình bảo dưỡng bao gồm việc xả cặn và nước ở đáy thùng nhiên liệu và các bầu lọc định kỳ. Thay thế lõi lọc thô và lọc tinh theo đúng số giờ làm việc quy định. Một công việc quan trọng khác là xả không khí (xả e) ra khỏi hệ thống sau khi thay lọc hoặc khi hết nhiên liệu, nếu không động cơ sẽ không thể khởi động. Kiểm tra và điều chỉnh áp suất phun của vòi phun, góc phun sớm cũng là những công việc bảo dưỡng cấp cao hơn, thường được thực hiện tại xưởng để đảm bảo động cơ hoạt động tiết kiệm và đạt công suất tối đa.

V. Ứng dụng giáo trình trong đào tạo vận hành máy xây dựng

Giáo trình bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong không chỉ là một tài liệu lý thuyết mà còn là kim chỉ nam cho hoạt động thực hành trong chương trình đào tạo vận hành máy xây dựng. Việc ứng dụng hiệu quả giáo trình giúp thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức học thuật và kỹ năng thực tế tại công trường. Nội dung của giáo trình được cấu trúc thành các mô-đun đào tạo nghề cơ khí rõ ràng, mỗi mô-đun tập trung vào một hệ thống hoặc cơ cấu cụ thể của động cơ. Cách tiếp cận này cho phép học viên nắm bắt kiến thức một cách có hệ thống, từ tổng quan đến chi tiết. Các bài học được thiết kế để kết hợp giữa lý thuyết trên lớp và thực hành tại xưởng. Học viên được hướng dẫn trực tiếp trên các mô hình động cơ cắt bổ và trên các máy thi công thực tế. Qua đó, các kỹ năng như tháo lắp, kiểm tra, đo đạc, điều chỉnh và thay thế các bộ phận được rèn luyện một cách thành thạo. Việc bám sát sách hướng dẫn kỹ thuật động cơ chuẩn giúp đảm bảo chất lượng đào tạo đồng bộ và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp xây dựng.

5.1. Phân tích mô đun đào tạo nghề cơ khí động lực trọng tâm

Mô đun "Bảo dưỡng động cơ đốt trong" là một mô-đun đào tạo nghề cơ khí động lực cốt lõi. Mô đun này được chia thành các bài học nhỏ, tương ứng với các chương trong giáo trình. Ví dụ: Bài 1 giới thiệu chung về động cơ, Bài 2 tập trung vào cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, Bài 3 về cơ cấu phân phối khí, và các bài tiếp theo về các hệ thống bôi trơn, làm mát, nhiên liệu. Mỗi bài học đều có mục tiêu rõ ràng về kiến thức, kỹ năng và thái độ. Phương pháp giảng dạy kết hợp thuyết trình, thảo luận và thực hành trực quan. Việc phân tích kỹ từng mô-đun giúp giáo viên xây dựng kế hoạch bài giảng chi tiết, chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ và vật tư cần thiết cho các buổi thực hành, đảm bảo học viên có thể thực hiện được các công việc bảo dưỡng một cách độc lập sau khi hoàn thành khóa học.

5.2. Xây dựng giáo án bảo dưỡng động cơ cho trình độ trung cấp

Dựa trên giáo trình, việc xây dựng một giáo án bảo dưỡng động cơ trung cấp nghề hiệu quả là rất quan trọng. Giáo án cần xác định rõ mục tiêu của từng buổi học, nội dung lý thuyết cần truyền đạt, các bước thực hành cần thực hiện, và tiêu chí đánh giá kết quả. Ví dụ, một buổi học về điều chỉnh khe hở xupáp sẽ bao gồm phần lý thuyết về tầm quan trọng của khe hở nhiệt, sau đó là phần thực hành các bước tháo nắp giàn cò, xác định điểm chết trên, sử dụng căn lá để đo và điều chỉnh. Giáo án cũng cần tích hợp các yếu tố về an toàn lao động và sử dụng dụng cụ đúng cách. Việc đánh giá kỹ năng của học viên được thực hiện thông qua các bài tập thực hành, trong đó họ phải tự mình hoàn thành một quy trình bảo dưỡng cụ thể và sản phẩm phải đạt được các yêu cầu kỹ thuật đề ra.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho tài liệu bảo trì động cơ

Giáo trình bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong nghề vận hành máy thi công mặt đường là một tài liệu bảo trì động cơ diesel và động cơ xăng vô cùng giá trị, cung cấp một nền tảng kiến thức vững chắc và toàn diện. Nội dung của giáo trình đã hệ thống hóa một cách khoa học các quy trình bảo dưỡng máy thi công, từ những khái niệm cơ bản về cấu tạo, nguyên lý đến các thao tác kỹ thuật chuyên sâu cho từng hệ thống. Việc nắm vững và áp dụng những kiến thức này không chỉ giúp người vận hành làm chủ thiết bị, nâng cao hiệu suất làm việc mà còn góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an toàn lao động và kéo dài tuổi thọ của máy móc. Đây là một tài liệu không thể thiếu trong các cơ sở đào tạo nghề và cũng là một nguồn tham khảo hữu ích cho các kỹ thuật viên, thợ sửa chữa tại các công trường. Trong tương lai, với sự phát triển của công nghệ, các giáo trình cơ khí động lực cần được cập nhật liên tục để bắt kịp xu hướng mới. Việc tích hợp thêm kiến thức về chẩn đoán điện tử, các hệ thống điều khiển thông minh và các loại nhiên liệu mới sẽ là định hướng phát triển tất yếu để đáp ứng yêu cầu của ngành.

6.1. Tổng kết giá trị cốt lõi của tài liệu sửa chữa động cơ

Giá trị cốt lõi của tài liệu sửa chữa máy rải thảm và các loại máy thi công khác nằm ở tính hệ thống, tính chuẩn hóa và tính ứng dụng cao. Tài liệu cung cấp một quy trình chuẩn, giúp người học và người làm kỹ thuật tránh được các phương pháp làm việc tự phát, thiếu cơ sở khoa học. Nó chuẩn hóa các thuật ngữ, thông số kỹ thuật và phương pháp kiểm tra, tạo ra một ngôn ngữ chung trong ngành. Hơn nữa, với việc được biên soạn dựa trên thực tiễn, tài liệu đảm bảo rằng các kiến thức và kỹ năng được đào tạo có thể áp dụng ngay vào công việc hàng ngày, giải quyết các vấn đề thực tế mà người vận hành và sửa chữa thường xuyên gặp phải. Đây chính là nền tảng để xây dựng một đội ngũ lao động kỹ thuật có tay nghề cao.

6.2. Xu hướng cập nhật kiến thức sửa chữa động cơ hiện đại

Ngành công nghiệp động cơ đang thay đổi nhanh chóng. Các động cơ hiện đại ngày càng được trang bị nhiều hệ thống điều khiển điện tử phức tạp để tối ưu hóa hiệu suất và giảm phát thải. Do đó, xu hướng cập nhật kiến thức sửa chữa động cơ máy lu và các thiết bị khác là tất yếu. Các giáo trình trong tương lai cần bổ sung các chương về hệ thống phun nhiên liệu điện tử (Common Rail cho diesel, EFI cho xăng), các loại cảm biến và bộ điều khiển điện tử (ECU), cũng như các kỹ năng sử dụng máy chẩn đoán để đọc lỗi và phân tích dữ liệu. Bên cạnh đó, kiến thức về các tiêu chuẩn khí thải mới và công nghệ xử lý khí thải (bộ lọc hạt DPF, hệ thống SCR) cũng cần được tích hợp để đào tạo ra những kỹ thuật viên toàn diện, có khả năng làm việc với các thế hệ máy móc mới nhất.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH BẢO DƯỠNG KỸ THUẬT ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

• Tên giáo trình/mô đun: Giáo trình mô đun: Bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong
• Nghề đào tạo: Vận hành máy thi công mặt đường
• Trình độ đào tạo: Trung cấp nghề / Cao đẳng nghề
• Cơ quan ban hành: Bộ Giao thông Vận tải – Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I (Khoa Công trình)
• Năm xuất bản: 2017 (Hà Nội)

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong do tập thể giáo viên Khoa Công trình thuộc Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I biên soạn và ban hành năm 2017. Trong chương trình đào tạo nghề Vận hành máy thi công mặt đường trình độ trung cấp, đây là mô đun chuyên môn bắt buộc, đóng vai trò nền tảng kỹ thuật trước khi người học tiếp cận các mô đun chuyên sâu về vận hành và khai thác máy xây dựng trên công trường.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung trang bị cho người học hệ thống kiến thức toàn diện về cấu tạo, thông số kỹ thuật và nguyên lý làm việc của động cơ đốt trong (động cơ xăng và động cơ diesel); nắm vững quy trình kiểm tra, bảo dưỡng kỹ thuật các cơ cấu và hệ thống chính; đồng thời rèn luyện kỹ năng thực hành tháo lắp, kiểm tra, căn chỉnh và khắc phục các sai hỏng thông thường trên động cơ máy thi công cơ giới.

Về mặt cấu trúc, giáo trình được thiết kế theo phương pháp tích hợp mô đun, phân chia thành 6 bài học chính: từ lý thuyết nguyên lý tổng quát (Bài 1) đến quy trình bảo dưỡng cụ thể cho từng cụm chi tiết cơ khí và hệ thống phụ trợ (Bài 2 đến Bài 6). Điểm đặc sắc của tài liệu là sự kết hợp chặt chẽ giữa bảng thông số kết cấu định lượng, hình vẽ sơ đồ phân rã chi tiết và các bảng quy trình thao tác kỹ thuật theo từng cấp bảo dưỡng định kỳ dựa trên số giờ làm việc thực tế của máy móc.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai qua 6 bài học chính theo logic phát triển từ tổng quan hệ thống đến bảo dưỡng chuyên sâu từng bộ phận:

1. Bài 1 - Giới thiệu chung động cơ đốt trong: Trình bày định nghĩa động cơ nhiệt biến đổi hóa năng thành nhiệt năng và cơ năng trực tiếp trong xy lanh; phân loại động cơ kiểu pít tông theo chu trình công tác (2 kỳ, 4 kỳ), loại nhiên liệu (xăng, diesel, khí ga), phương pháp nạp (tự nhiên, tăng áp) và cách bố trí xy lanh (thẳng hàng, chữ V, hình sao). Phân tích chu trình nhiệt động 4 kỳ ($0^\circ - 720^\circ$ góc quay trục khuỷu) và 2 kỳ; so sánh động cơ 1 xy lanh với động cơ nhiều xy lanh (động cơ 4 xy lanh thứ tự nổ 1-3-4-2; động cơ 6 xy lanh thứ tự nổ 1-5-3-6-2-4; động cơ 12 xy lanh trên máy kéo K-701). Đồng thời xác lập chế độ bảo dưỡng kỹ thuật định ngạch theo thời gian vận hành: thường xuyên (8–12 giờ), 50 giờ, 250 giờ, 500 giờ, 1000 giờ, 2000 giờ và 3000 giờ.
2. Bài 2 - Bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu thanh truyền: Cung cấp cấu tạo và vật liệu chế tạo nhóm chi tiết cố định (thân máy bằng gang hoặc hợp kim nhôm, nắp máy, ống lót xy lanh khô/ướt, đáy cácte, đệm amiăng lót đồng) và nhóm chi tiết chuyển động (pít tông đỉnh bằng/lồi/lõm, xéc măng khí/dầu, thanh truyền tiết diện chữ I, bạc lót hai nửa, trục khuỷu đủ cổ/trồn cổ, bánh đà dạng đĩa/vành/chậu). Thiết lập quy trình bảo dưỡng ngày và bảo dưỡng định kỳ cấp 1, cấp 2, cấp 3.
3. Bài 3 - Bảo dưỡng cơ cấu phân phối khí: Khảo sát các dạng kết cấu cơ cấu phân phối khí: loại xupáp đặt bên, xupáp treo, trục cam đặt trên nắp máy (SOHC/DOHC), cơ cấu van trượt và hỗn hợp. Phân tích nguyên lý đóng mở cửa nạp/xả, bộ phận truyền động (bánh răng, đai, xích) và phương pháp kiểm tra, hiệu chỉnh khe hở nhiệt xupáp.
4. Bài 4 - Bảo dưỡng hệ thống bôi trơn: Phân tích các phương pháp bôi trơn cưỡng bức, bôi trơn vung tóe và bôi trơn hỗn hợp (pha dầu vào xăng theo tỷ lệ 1/15 đến 1/20 ở động cơ 2 kỳ). Trình bày cấu tạo bơm dầu, bầu lọc dầu, cácte chứa dầu và nội dung bảo dưỡng, thay thế dầu mỡ định kỳ.
5. Bài 5 - Bảo dưỡng hệ thống làm mát: Phân loại hệ thống làm mát bằng không khí (cánh tản nhiệt) và làm mát bằng nước (tuần hoàn cưỡng bức gồm két nước, bơm nước, quạt gió, van hằng nhiệt duy trì dải nhiệt độ tiêu chuẩn $75^\circ\text{C} - 95^\circ\text{C}$). Trình bày quy trình xúc rửa két nước, kiểm tra rò rỉ và kiểm tra hoạt động của van hằng nhiệt.
6. Bài 6 - Bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu: Phân chia thành hai nhánh động cơ:
   • Động cơ xăng: Cấu tạo và bảo dưỡng bộ chế hòa khí, bơm xăng cơ khí, bầu lọc xăng, bầu lọc không khí dạng giấy hoặc dầu.
   • Động cơ diesel: Phân tích bơm chuyển tiếp nhiên liệu, bộ tách nước ly tâm có phao đo mức, bầu lọc thô, bầu lọc tinh 2 cấp (lọc hạt cặn nhỏ hơn 0,06 mm), bơm cao áp PE, vòi phun kín có kim phun áp suất điều chỉnh $170 \pm 5\text{ kg/cm}^2$, bộ điều tốc (cơ khí, chân không, thủy lực loại 1 chế độ, 2 chế độ, mọi chế độ) và bộ điều chỉnh góc phun sớm tự động. Hướng dẫn chi tiết quy trình xả khí (xả bọt khí) trong hệ thống nhiên liệu diesel.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố các nguyên lý nhiệt động lực học và cơ học động cơ đốt trong thông qua hệ thống công thức và thông số kỹ thuật tiêu chuẩn:

• Các thông số hình học và nhiệt động:
  • Thể tích làm việc của xy lanh: $$V_s = \frac{\pi \cdot D^2}{4} \cdot S = V_h - V_c$$ (Trong đó: $D$ là đường kính xy lanh, $S$ là hành trình pít tông, $V_h$ là thể tích toàn bộ, $V_c$ là thể tích buồng cháy).
  • Tỷ số nén ($\varepsilon$): $$\varepsilon = \frac{V_h}{V_c}$$ Động cơ xăng có $\varepsilon = 6 - 10{,}5$; động cơ diesel có $\varepsilon = 16 - 23$.
  • Góc lệch công tác giữa các xy lanh trên động cơ 4 kỳ: $$\delta = \frac{720^\circ}{i}$$ (với $i$ là số lượng xy lanh).
• Nguyên lý chuyển đổi trạng thái chất khí: Áp suất cuối kỳ nén động cơ xăng đạt $20 - 40\text{ kg/cm}^2$; động cơ diesel đạt áp suất nén $30 - 50\text{ kg/cm}^2$, nhiệt độ nén $550^\circ\text{C} - 750^\circ\text{C}$ (vượt nhiệt độ tự cháy của dầu diesel là $300^\circ\text{C}$) và áp suất cháy cực đại $60 - 70\text{ kg/cm}^2$.
• Khung định mức dung sai cơ khí: Khe hở miệng xéc măng ở trạng thái tự do bằng $1/10$ bán kính xéc măng; khe hở cạnh rãnh xéc măng từ $0{,}02 - 0{,}20\text{ mm}$; độ dày ống lót kim loại mỏng đầu nhỏ thanh truyền $0{,}01 - 0{,}04\text{ mm}$.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật chuyên môn (Technical skills): Thực hiện đúng trình tự tháo lắp các cụm tổng thành cơ khí; tháo, làm sạch và thay thế lõi bầu lọc xăng, bầu lọc không khí, bầu lọc diesel; kiểm tra và hiệu chỉnh áp suất phun của vòi phun cao áp đạt $170 \pm 5\text{ kg/cm}^2$; thực hành phương pháp xả khí từ thùng nhiên liệu, bầu lọc thô, bầu lọc tinh, bơm cao áp đến các đầu vòi phun trên đường ống áp lực cao.
• Kỹ năng phân tích và chẩn đoán (Analytical skills): Nhận biết tình trạng kỹ thuật của động cơ thông qua việc theo dõi áp suất dầu bôi trơn, nhiệt độ nước làm mát, màu sắc khí xả và nhận diện tiếng gõ cơ khí bất thường; phân tích các hiện tượng mòn, bó kẹt pít tông, rò rỉ gioăng đệm nắp máy hoặc tụt áp suất buồng cháy.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Thực hiện nghiêm ngặt quy trình chạy rà trơn động cơ mới hoặc sau sửa chữa; kiểm soát dải nhiệt độ vận hành ổn định ($75^\circ\text{C} - 95^\circ\text{C}$); lập và ghi nhật trình máy thi công; tuân thủ quy tắc an toàn lao động trong xưởng sửa chữa và bảo dưỡng hiện trường.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm tích hợp (Integrated Pedagogical Approach), kết hợp đồng bộ giữa giờ giảng lý thuyết nguyên lý hoạt động trên lớp và giờ thực hành kỹ năng thao tác trên mô hình cắt bổ cùng động cơ thực tế tại xưởng.

• Bài tập và xử lý tình huống kỹ thuật (Case studies): Người học tiếp cận các tình huống sai hỏng thường gặp trong khai thác máy công trình, chẳng hạn như: động cơ bị nóng quá nhiệt độ cho phép, áp suất dầu bôi trơn báo động thấp, hệ thống nhiên liệu diesel bị lọt khí gây chết máy, hiện tượng phun rớt ở kim phun hoặc van kim buồng phao bộ chế hòa khí đóng không kín làm tràn xăng.
• Thực hành quy trình kỹ thuật (Practical exercises): Cung cấp các bảng chỉ dẫn từng bước (Step-by-step procedures) có kèm yêu cầu kỹ thuật rõ ràng. Ví dụ: Bảng quy trình tháo/lắp bầu lọc xăng, quy trình bảo dưỡng bầu lọc không khí bằng khí nén thổi ngược từ trong ra ngoài, các bước xả cặn bộ lọc tách nước và thao tác nén ép lò xo điều chỉnh vòi phun.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Sử dụng hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá ở cuối mỗi bài học để đo lường mức độ nắm vững lý thuyết (trình bày cấu tạo, nhiệm vụ, phân tích nguyên nhân hư hỏng); kết hợp bài kiểm tra kỹ năng thực hành định lượng dựa trên độ chính xác của lực siết bu lông nắp máy, độ đồng đều khe hở và thời gian hoàn thành quy trình thao tác.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học sử dụng sơ đồ cấu tạo và hình vẽ phân rã trong giáo trình để tự đối chiếu với thiết bị thực tế; đọc hiểu các tài liệu kỹ thuật, sổ tay vận hành của nhà sản xuất máy xây dựng để áp dụng vào các dòng động cơ cụ thể.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuẩn hóa chương trình đào tạo: Giáo trình giải quyết tình trạng giảng dạy bằng tài liệu tự biên soạn phân tán tại các cơ sở dạy nghề giai đoạn trước năm 2017, thiết lập bộ khung tài liệu giảng dạy chuẩn cho nghề Vận hành máy thi công mặt đường tại Trường Cao đẳng GTVT Trung ương I.
• Tích hợp các kết cấu cơ khí hiện đại: Bên cạnh các kết cấu truyền thống, giáo trình cập nhật kết cấu trục cam đặt trên nắp máy (SOHC/DOHC), các dạng thân máy đúc bằng hợp kim nhôm sử dụng ống lót xy lanh bằng gang ép chặt, các phương án giảm dao động ngang và chống bó kẹt pít tông (tiện vát bệ chốt, thân pít tông dạng ô van, xẻ rãnh co giãn nhiệt).
• Chi tiết hóa hệ thống nhiên liệu diesel chuyên dụng: Tài liệu làm rõ kết cấu bộ tách nước ly tâm có phao kiểm tra mức, bầu lọc tinh 2 cấp, các chủng loại bộ điều tốc (1 chế độ, 2 chế độ, mọi chế độ) và nguyên lý làm việc của bộ định thời phun sớm tự động bằng quả văng ly tâm – cơ cấu giữ vai trò quyết định công suất động cơ máy thi công nặng.
• Gắn liền thực tiễn ngành máy xây dựng: Nội dung kỹ thuật phản ánh đúng điều kiện vận hành khắc nghiệt của máy công trình (làm việc tại môi trường nhiều bụi đất, tải trọng thay đổi liên tục), qua đó nhấn mạnh các quy trình bảo dưỡng hàng ngày cho bầu lọc không khí và xả cặn lắng thùng dầu.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Dành cho học sinh, sinh viên hệ trung cấp và cao đẳng nghề thuộc các chuyên ngành Vận hành máy thi công mặt đường, Vận hành máy xây dựng, Cơ khí máy công trình và Công nghệ kỹ thuật ô tô.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các môn học nền tảng gồm: Vẽ kỹ thuật cơ khí, Vật liệu học và Xử lý nhiệt, Cơ học cơ sở, Nhiệt kỹ thuật và các quy định chung về an toàn lao động trong xưởng cơ khí.
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức cho các bài giảng lý thuyết chuyên ngành và hướng dẫn thực hành tại xưởng bảo dưỡng động cơ; làm căn cứ xây dựng ngân hàng đề thi kiểm tra tay nghề và đánh giá kỹ năng nghề bậc 2/5 và 3/5.
• Cán bộ kỹ thuật và tự học: Tài liệu tham khảo cho đội ngũ công nhân lái máy, kỹ thuật viên bảo dưỡng tại các công ty xây dựng công trình giao thông, trạm sửa chữa cơ giới để tra cứu thông số dung sai, chu kỳ bảo dưỡng định ngạch và quy trình chuẩn đoán hư hỏng.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng đào tạo nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho hệ trung cấp nghề ngành Vận hành máy thi công mặt đường, đồng thời dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên cao đẳng kỹ thuật máy công trình, công nghệ cơ khí ô tô và công nhân vận hành thiết bị cơ giới đường bộ.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận mô đun này?

Học viên cần nắm chắc kiến thức cơ sở về vật liệu cơ khí (gang xám, thép hợp kim, hợp kim nhôm), nguyên lý đo lường dung sai lắp ghép, kỹ thuật nguội cơ bản, đọc bản vẽ kỹ thuật và quy tắc an toàn thiết bị nhiệt - cơ khí.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các giáo trình động cơ đốt trong thông thường là gì?

Giáo trình không đi sâu vào tính toán lý thuyết nhiệt động phức tạp mà tập trung vào cấu tạo chi tiết thực tế của các động cơ lắp trên máy xây dựng (như máy kéo, máy ủi, máy lu), xây dựng quy trình bảo dưỡng thực hành trực quan và gắn liền hệ thống định ngạch bảo dưỡng theo số giờ vận hành máy ($8-12\text{h}$, $50\text{h}$, $250\text{h}$, $500\text{h}$, $1000\text{h}$, $2000\text{h}$, $3000\text{h}$).

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Người học nên kết hợp đọc hiểu nguyên lý từng cụm chi tiết (trong Bài 1, 2, 3, 4, 5, 6) với việc tra cứu các bảng quy trình tháo lắp; sau đó đối chiếu trực tiếp trên mô hình động cơ thực tập và thực hành các thao tác kiểm tra khe hở, xả bọt khí theo đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật nêu trong văn bản.

5. Giáo trình có những tài liệu tham khảo bổ trợ nào?

Tài liệu được xây dựng dựa trên sự tham khảo có chọn lọc từ các giáo trình chuyên ngành động cơ và máy xây dựng tiêu chuẩn trong nước do các nhà xuất bản uy tín ban hành (NXB Giáo dục, NXB Khoa học và Kỹ thuật, NXB Giao thông Vận tải).

---

Kết luận

Giáo trình Bảo dưỡng kỹ thuật động cơ đốt trong (Khoa Công trình – Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I, 2017) là tài liệu học thuật kỹ thuật hoàn chỉnh, cung cấp hệ thống kiến thức cấu tạo động cơ kết hợp quy trình bảo dưỡng định ngạch cho ngành vận hành máy công trình giao thông.

Lộ trình học tập đề xuất cho học viên:

1. Tiếp cận lý thuyết nhiệt động và chu trình làm việc tại Bài 1.
2. Đi sâu vào cấu tạo và cơ cấu truyền lực cơ khí tại Bài 2 và Bài 3.
3. Nghiên cứu các hệ thống phụ trợ bôi trơn, làm mát tại Bài 4 và Bài 5.
4. Nắm vững kỹ thuật chuyên sâu về hệ thống nhiên liệu và quy trình xả khí, cân chỉnh vòi phun tại Bài 6.

Danh mục tài liệu tham khảo chính thức được trích dẫn:

1. Nguyễn Tất Tiến (2009), Nguyên lý động cơ đốt trong, NXB Giáo dục.
2. Phạm Minh Tuấn (2006), Động cơ đốt trong, NXB Khoa học & Kỹ thuật.
3. Nguyễn Văn Hùng, Phạm Quang Dũng, Nguyễn Thị Mai (1996), Máy xây dựng, NXB Khoa học kỹ thuật Hà Nội.
4. Nguyễn Đình Thuận (1995), Sử dụng máy xây dựng, NXB Giao thông vận tải Hà Nội.
5. Trần Văn Tuấn, Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Hoài Nam (1996), Khai thác máy xây dựng, NXB Giáo dục Hà Nội.
6. Nguyễn Phước Bình (2004), Giáo trình máy xây dựng, Đại học Bách khoa Đà Nẵng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU Mô đun: Bảo dơiỡng động cơ đốt trong là một trong những mô đun bắt buộc trong chojơng trình đào tạo nghề Vận hành máy thi công mặt đơiờng. Trình độ trung cấp, nhằm trang bị cho ngơiời học nghề một số kiến thức, kỹ năng cơ bản về bảo doiỡng động cơ đốt trong. Hiện nay các cơ sở đạy nghề đều đang sử dụng tài liệu giảng dạy theo nội dung tự biên soạn, chơja đojợc có giáo trình giảng dạy chuẩn ban hành thống nhất, vì vậy các giáo viên và học sinh sinh viên đang thiếu tài liệu dé giảng dạy và tham khảo. Nhằm đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập trong giai đoạn mới của nhà trojing, tập thể giáo viên khoa Công trình đã biên soạn giáo trình modun bảo dơỡng động cơ hệ Trung cấp nghề, giáo trình này gồm những nội dung chính nhơi sau: Giới thiệu chung về động cơ đốt trong 'Bảo dơiỡng cơ cấu trục khuỷu thanh truyền 'Bảo dơiỡng cơ cấu phân phối khi 'Bảo dơiỡng hệ thống bôi trơn 'Bảo dơiỡng hệ thống làm mát Bảo dolỡng hệ thống nhiên liệu Trong quá trình biên soạn chúng tôi đã tham khảo các nguồn tải liệu sẵn có, trong noiớc và với kinh nghiệm giảng dạy thực tế.

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, tuy: nhiên không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất trân trọng và cám ơn những ý kiến đóng của đồng nghiệp và các nhà chuyên môn để giáo trình "8áo dưỡng động cơ" đạt đokợc sự hoàn thiện trong những lần biên soạn sau nay. MỤC LỤC BÀI 1. GIGI THIEU CHUNG DONG CO DOT TRONG.1 Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong: 7 1.

Khái niệm về động cơ đốt trong:.12 Phân loại động cơ đốt trong kiểu Piston:. Cấu tạo tổng quát và các thông số kỹ thuật cơ bản 8 1. Cấu tạo tổng quát của động cơ đốt trong 8 1. Các thông số kỹ thuật cơ bản của động c‹ 10 1.

Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ và 2 kỳ: 12 1.1, Nguyên lý làm việc của động cơ 4 ky 12 1. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 4 kỳ l2 1. Nguyên lý làm việc của động cơ điêzel 4 kỳ. Nguyên lý làm việc của động cơ xăng 2 kỳ qu t v ng.

Nguyên lý làm việc 16 1. So sinh oqu nhoygediém cua dong co 4 ky và 2 kỳ: 16 1. So sinh ou nhoyge diém cita động cơ xăng và động cơ đêzel:. Nguyên lý làm việc của động cơ nhiều xy lanh.

Nguyên ly kim việc của động cơ 4 xỉ lanh. Nguyên lý làm việc của động co 6 xỉ lanh 18 1. So sánh động cơ 1 xỉ lanh và động cơ nhiều xỉ lanh. Khái niệm và phân loại bảo dojỡng kỹ thuật.

Khái niệm về công tác bao dojimg ky thuat 19 1.Phân loại bio doing kỹ thuật. Bảo dơiỡng kỹ thuật thojờng xuyén (8-12h lam việc). Bảo doing sau 50h làm vị 20 1. Bảo dojðng sau 250h làm việc.

Bio dojing sau 500h làm việc. Bảo dơjỡng sau 1000h làm việc.6, Bảo dojỡng sau 2000h làm việc. Bảo dơiỡng sau 3000h làm việc. BẢO: DŒ|ÕÔNG: CƠCẦU TRỤC KHUYU THANH TRUYỀN.

Nhiệm vụ, cấu tạo của các chỉ tiết trong bộ phận có định 2. Xy lanh và các te 2.Nhiệm vụ, cấu tạo của các chỉ tiết trong bộ phận chuyển động. Nội dung bảo đơỡng định kỳ. BẢO DG|ÕNG CƠ CẦU PHÂN PHOL Kí 3.

Nhiệm vụ, yêu cầu cơ cấu phân phối khí. BADE VỀ nunamenicnroniniintnsninaintninnn 1 3.Hệ thống phân phối khí dùng xu pap 3.2 Hệ thống phân phối khí loại ngăn k o phân phối (van trơiợt).3 Hệ thống phân phối khí loại kết hợp (vừa ngăn k o vừa có xu páp). NHẬN DẠNG HỆ THÔNG PHÂN PHÓI KHÍ. si eee SE.

83: u tạo và nguyên lý hoạt động các loại hệ thống phân phối khí 3.