Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun An toàn điện được ban hành kèm theo Quyết định số 88/QĐ-TCNCC ngày 14 tháng 08 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Củ Chi, biên soạn dựa trên chương trình khung của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Thành phố Hồ Chí Minh dành cho nghề Điện công nghiệp ở trình độ Trung cấp nghề. Mô đun có dung lượng thời gian đào tạo là 30 giờ, giữ vị trí là môn học đào tạo cơ sở bắt buộc nhằm trang bị các quy tắc an toàn kỹ thuật và biện pháp phòng hộ lao động trước khi người học tiếp cận các mô đun chuyên môn nâng cao.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc hình thành nhận thức và kỹ năng thực hành kỹ thuật an toàn:

  • Phân tích các tác động sinh lý học và cơ chế tổn thương của dòng điện đối với cơ thể người.
  • Xác định các dạng tai nạn điện và nguyên nhân xuất phát từ con người, thiết bị, môi trường.
  • Nắm vững các thông số quy chuẩn quốc gia về khoảng cách an toàn, rào chắn và vùng làm việc.
  • Thực hiện đúng quy trình an toàn khi làm việc với máy phát, trạm biến áp, động cơ điện, thiết bị đóng cắt và hệ thống ắc quy.
  • Thực hiện thuần thục các phương pháp tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện và kỹ thuật hồi sức tim phổi.
  • Lắp đặt, kiểm tra và tính toán hệ thống nối đất bảo vệ, nối dây trung tính và thiết bị bảo vệ dòng rò (RCD).

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo tiến trình logic gồm 3 chương chính, tiếp cận từ tổng quan bảo hộ lao động đến chuyên sâu kỹ thuật an toàn điện. Điểm đặc thù của tài liệu là tích hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý thuyết định lượng (điện trở cơ thể người, dòng điện cho phép, phân lượng dòng qua tim) với quy chuẩn kỹ thuật pháp lý (Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT) và tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế (IEC 60364).

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình bao gồm 3 chương trọng tâm với các khái niệm và nguyên lý kỹ thuật:

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: AN TOÀN ĐIỆN                        |
+-------------------------------------------------------------------------+
       |
       +--> CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ AN TOÀN ĐIỆN
       |    - Tác dụng nhiệt, điện phân, sinh lý của dòng điện
       |    - Thống kê tỷ lệ tai nạn điện (cấp điện áp, dạng tiếp xúc)
       |    - Trang bị bảo hộ lao động và dụng cụ cá nhân cách điện
       |    - Thiết bị bảo vệ dòng rò RCD và hệ thống nối đất TN-S (IEC 60364)
       |
       +--> CHƯƠNG 2: CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG HỘ LAO ĐỘNG
       |    - Phòng chống nhiễm độc hóa chất (đường xâm nhập, cơ chế tác hại)
       |    - Phòng chống bụi (phân loại hạt bụi, bệnh nghề nghiệp silicose)
       |    - Phòng chống cháy nổ (phân loại đám cháy A-E, phương tiện dập lửa)
       |    - Thông gió công nghiệp và lọc sạch khí thải (hấp phụ, xúc tác)
       |
       +--> CHƯƠNG 3: AN TOÀN ĐIỆN
            - Cơ chế sinh lý học điện giật: mô hình điện trở người (Rng ≈ 1000 Ω)
            - Ngưỡng dòng điện an toàn (Ing ≤ 10 mA AC, Ing ≤ 50 mA DC)
            - Quy chuẩn khoảng cách an toàn điện áp đến 500 kV (QĐ 12/2008/QĐ-BCT)
            - Quy trình thao tác an toàn với thiết bị điện công nghiệp
            - Kỹ thuật sơ cấp cứu trong "thời gian vàng" 5 phút (nằm sấp, nằm ngửa, CPR)
            - Tính toán và lắp đặt hệ thống nối đất bảo vệ (Rd ≤ 4 Ω)
  • Chương 1: Khái quát chung về an toàn điện: Phân tích ba tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người gồm tác dụng nhiệt (gây bỏng mô, cơ quan nội tạng), tác dụng điện phân (phân ly máu và dịch hữu cơ) và tác dụng sinh lý (co rút bắp thịt, ngừng tuần hoàn và hô hấp). Đưa ra bảng thống kê tai nạn điện: tỷ lệ xảy ra ở điện áp $U \le 1000\text{V}$ chiếm $76{,}4%$, ở $U > 1000\text{V}$ chiếm $23{,}6%$; phân loại tiếp xúc trực tiếp ($55{,}9%$) và tiếp xúc gián tiếp chạm vỏ ($22{,}8%$). Giới thiệu cấu tạo, nguyên lý thiết bị bảo vệ dòng rò RCD với dòng tác động $I_{cắt} \ge 5, 10, 20, 30\text{ mA}$ và hệ thống nối đất mạng TN-S theo chuẩn IEC 60364.
  • Chương 2: Các biện pháp phòng hộ lao động: Trình bày cơ chế nhiễm độc hóa chất qua đường hô hấp, da, tiêu hóa; tác động phá hủy tế bào gan, suy giảm chức năng bài tiết của thận, tổn thương hệ thần kinh ngoại vi do hexan, mangan, chì. Định nghĩa và phân loại bụi theo kích thước (bụi bay $0{,}001 - 1,\mu\text{m}$, mù $0{,}1 - 10,\mu\text{m}$, khói $0{,}001 - 0{,}1,\mu\text{m}$, bụi lắng $> 1,\mu\text{m}$) cùng các bệnh phổi nhiễm bụi (silicose chiếm $40 - 70%$, asbestose, aluminose, siderose). Phân loại đám cháy từ A đến E, nguyên lý dập tắt bằng nước, hơi nước (chiếm tối thiểu $35%$ thể tích), bọt hóa học $\text{Al(OH)}_3$ và bột chữa cháy $\text{CaCO}_3$. Phân tích nguyên lý thông gió tự nhiên, thông gió nhân tạo (thổi/hút cục bộ) và các phương pháp xử lý khí thải (hấp phụ bằng than hoạt tính, silicagen).
  • Chương 3: An toàn điện: Làm rõ cơ chế điện giật do tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp; mô tả mô hình mạch tương đương điện trở người ($R_1, C_1, R_2, R_3, C_3$). Thiết lập ngưỡng dòng điện không nguy hiểm ($I_{ng} \le 10\text{ mA}$ với dòng xoay chiều $50-60\text{ Hz}$ và $I_{ng} \le 50\text{ mA}$ với dòng một chiều). Quy định các khoảng cách an toàn theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện ban hành kèm Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT. Chi tiết hóa kỹ thuật sơ cấp cứu trong "thời gian vàng" 5 phút đầu tiên; quy tắc lập Phiếu giao việc/Phiếu công tác (2 bản); công thức tính điện áp tiếp xúc $U_{tx}$ và quy chuẩn lắp đặt điện cực nối đất nhân tạo ($R_d \le 4,\Omega$).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

  1. Lý thuyết sinh vật lý về tác động của dòng điện: Mô tả mối liên hệ giữa cường độ dòng điện, tần số ($50-60\text{ Hz}$ là dải nguy hiểm nhất do ion đổi chiều chuyển động liên tục gây kích thích cực đại) và thời gian tiếp xúc đối với sự tê liệt hệ hô hấp, rung tâm thất và sốc điện.
  2. Mô hình điện trở cơ thể người: Xác định cấu trúc điện trở gồm lớp sừng cách điện ngoài da dày $0{,}05 - 0{,}2\text{ mm}$ và điện trở nội mô ($570 - 1000,\Omega$). Giá trị điện trở người dao động từ $40 - 100\text{ k}\Omega$ ở điều kiện da khô nguyên vẹn xuống dưới $1000,\Omega$ khi da ẩm ướt hoặc bị đâm thủng ở điện áp $10 - 50\text{V}$. Giá trị quy ước trong tính toán an toàn điện là $R_{ng} \approx 1000,\Omega$.
  3. Nguyên lý phân chia dòng điện và điện áp tiếp xúc: Thiết lập mô hình toán học giải thích sự giảm điện áp tiếp xúc khi vỏ thiết bị được nối đất: $$U_{tx} = \frac{U_f \cdot R_d}{R_{sc} + R_d}$$ Trong đó: $U_f$ là điện áp pha sự cố, $R_d$ là điện trở nối đất bảo vệ, $R_{sc}$ là điện trở cách điện sự cố.
  4. Phân lượng dòng điện qua tim: Xác định mức độ rủi ro theo đường dẫn dòng điện qua cơ thể: từ chân qua chân chiếm $0{,}4%$, từ tay qua tay chiếm $3{,}3%$, từ tay trái qua chân chiếm $3{,}7%$, từ tay phải qua chân chiếm $6{,}7%$ (nguy hiểm nhất do trục tim nằm dọc theo hướng truyền dòng điện).

Kỹ năng phát triển

  • Kỹ năng kỹ thuật: Đo đạc điện trở cách điện của mạng điện dưới $1000\text{V}$ (yêu cầu $\ge 1\text{ k}\Omega/\text{V}$) và thiết bị đến $500\text{V}$ (yêu cầu $\ge 0{,}5\text{ M}\Omega/\text{V}$); thi công đóng cọc tiếp địa thép tròn ($\phi \ge 10\text{ mm}$ hoặc $6\text{ mm}$ tráng kẽm), thép góc ($4\text{ mm}$) hoặc thép ống ($3{,}5\text{ mm}$) dài $2 - 3\text{ m}$ vào rãnh sâu $0{,}5 - 0{,}7\text{ m}$; kiểm tra mối hàn tiếp địa bằng búa trọng lượng $1\text{ kg}$.
  • Kỹ năng phân tích và đánh giá rủi ro: Phân loại môi trường làm việc theo 3 cấp độ (phòng ít nguy hiểm: độ ẩm $\le 75%$, nhiệt độ $5 - 25^\circ\text{C}$; phòng nguy hiểm: độ ẩm $> 75%$, nhiệt độ $> 25^\circ\text{C}$ hoặc có bụi dẫn điện; phòng đặc biệt nguy hiểm: độ ẩm $\approx 100%$ hoặc sàn dẫn điện). Tra cứu chính xác khoảng cách an toàn từ rào chắn đến phần mang điện theo các cấp điện áp từ dưới $15\text{ kV}$ đến $500\text{ kV}$.
  • Kỹ năng thực hành quy trình và ứng cứu khẩn cấp: Lập và thực hiện phiếu công tác an toàn điện; thực hiện đúng quy trình cô lập nguồn điện và nối đất di động 3 pha; thao tác thuần thục 3 kỹ thuật sơ cứu nạn nhân bị điện giật: phương pháp nằm sấp (12 lần/phút), phương pháp nằm ngửa (16 - 18 lần/phút), kỹ thuật hồi sức tim phổi kết hợp hà hơi thổi ngạt (14 lần/phút) và ép tim ngoài lồng ngực (100 lần/phút) theo tỷ lệ 15 lần ép tim : 2 lần thổi ngạt.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng phương pháp tiếp cận tích hợp (competency-based training), kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết định lượng và thực hành kỹ năng thao tác chuẩn hóa trong thời lượng 30 giờ đào tạo.

+--------------------------------------------------------------------------+
|                      TIẾN TRÌNH ĐÀO TẠO VÀ ĐÁNH GIÁ                      |
+--------------------------------------------------------------------------+
|  1. Lý thuyết tích hợp:                                                  |
|     - Cơ sở sinh vật lý & Thông số kỹ thuật an toàn                      |
|     - Hệ thống Quy chuẩn QĐ 12/2008/QĐ-BCT & Tiêu chuẩn IEC 60364        |
+--------------------------------------------------------------------------+
|  2. Tình huống & Thực hành xưởng:                                        |
|     - Phân tích case study sai sót đóng cắt, chạm vỏ thiết bị            |
|     - Thực hành đo điện trở cách điện, lắp đặt cọc tiếp địa (Rd ≤ 4 Ω)   |
|     - Diễn tập sơ cấp cứu (CPR, nằm sấp, nằm ngửa) trên mô hình          |
+--------------------------------------------------------------------------+
|  3. Đánh giá kết quả:                                                    |
|     - Kiểm tra trắc nghiệm/tự luận về quy chuẩn an toàn và thông số lưới |
|     - Kiểm tra thực hành thao tác quy trình an toàn & sơ cấp cứu 5 phút  |
+--------------------------------------------------------------------------+
  • Phân tích tình huống (Case studies): Nghiên cứu các trường hợp tai nạn điển hình từ dữ liệu thực tế, như đóng điện nhầm khi có người đang sửa chữa ($23{,}6%$), đóng cắt thiết bị gây phát sinh hồ quang, làm việc gần đường dây cao áp không đảm bảo khoảng cách an toàn, hoặc sự cố rò điện khi thiết bị không được nối đất bảo vệ ($22{,}2%$).
  • Bài tập thực hành tại xưởng:
    • Thao tác sử dụng trang thiết bị bảo hộ cá nhân đặc chủng (găng tay, giày/ủng cách điện, sào cách điện, vòng đeo ngắn mạch).
    • Thực hành quy trình cô lập nguồn điện: cắt điện nhìn thấy điểm hở, khóa cơ cấu truyền động, khóa van khí nén khoang máy cắt, treo biển cảnh báo an toàn.
    • Lắp đặt hệ thống tiếp địa nhân tạo: đào rãnh, đóng cọc tiếp địa thẳng đứng, hàn nối thanh dẫn ngang và đo kiểm tra điện trở nối đất đạt trị số $\le 4,\Omega$.
    • Diễn tập các bước sơ cấp cứu tại chỗ trên mô hình y tế trong khung "thời gian vàng" 5 phút.
  • Phương pháp đánh giá (Assessment methods):
    • Đánh giá lý thuyết: Kiểm tra khả năng ghi nhớ các thông số quy chuẩn (bảng khoảng cách an toàn, bảng cường độ dòng điện tác động, phân lượng dòng qua tim) và hiểu biết về cơ chế bảo vệ của RCD, hệ thống nối đất TN-S.
    • Đánh giá kỹ năng thực hành: Chấm điểm quy trình thao tác an toàn khi đóng/cắt thiết bị điện, kiểm tra an toàn trước khi vận hành và độ chính xác của các thao tác cấp cứu hồi sức tim phổi.
  • Hướng dẫn tự học: Người học tự ôn tập theo hệ thống câu hỏi cuối mỗi bài, tra cứu đối chiếu các bảng quy định khoảng cách an toàn theo cấp điện áp và rèn luyện phản xạ xử lý tình huống khẩn cấp theo nhóm đôi (nguyên tắc làm việc tối thiểu 2 người).

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng trong ngành điện công nghiệp:

  • Tích hợp Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia về An toàn điện: Tài liệu cập nhật toàn diện các điều khoản theo Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT ngày 17/06/2008 của Bộ Công Thương, cung cấp hệ số khoảng cách an toàn cụ thể:
    • Khoảng cách rào chắn vùng làm việc: cấp điện áp đến $15\text{ kV}$ là $0{,}7\text{ m}$ (khoảng cách từ rào chắn đến phần mang điện là $0{,}35\text{ m}$); cấp $15 - 35\text{ kV}$ là $1{,}0\text{ m}$ ($0{,}6\text{ m}$); cấp $35 - 110\text{ kV}$ là $1{,}5\text{ m}$ ($1{,}5\text{ m}$); cấp $220\text{ kV}$ là $2{,}5\text{ m}$ ($2{,}5\text{ m}$); cấp $500\text{ kV}$ là $4{,}5\text{ m}$ ($4{,}5\text{ m}$).
    • Khoảng cách cho phép nhỏ nhất khi làm việc có điện và làm việc gần đường dây điện áp trên $1000\text{V}$.
    • Khoảng cách an toàn giữa dây cáp thép với đường dây đang có điện ($2{,}5\text{ m}$ đối với cấp đến $35\text{ kV}$; $6{,}0\text{ m}$ đối với cấp $220 - 500\text{ kV}$).
    • Khoảng cách an toàn khi làm việc trên một mạch đã cắt điện của đường dây đi chung cột với mạch đang mang điện ($3{,}0\text{ m}$ cho cấp đến $35\text{ kV}$; $6{,}0\text{ m}$ cho cấp $220\text{ kV}$).
  • Chuẩn hóa hệ thống nối đất theo tiêu chuẩn quốc tế: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế IEC 60364 vào nội dung giảng dạy, hướng dẫn cấu trúc mạng nối đất TN-S (3 pha 5 dây với dây trung tính N và dây bảo vệ PE tách biệt hoàn toàn) kết hợp thiết bị chống dòng rò RCD để loại trừ nguy cơ điện giật gián tiếp.
  • Gắn kết an toàn điện với bảo hộ lao động đa ngành: Giáo trình không cô lập kiến thức điện mà liên kết trực tiếp với các yếu tố môi trường nhà xưởng: tác hại của hóa chất công nghiệp, bụi hô hấp, phân loại đám cháy từ A đến E, phản ứng tạo bọt hóa học chữa cháy và các giải pháp thông gió khử nhiệt/khí độc.

Đối tượng sử dụng giáo trình

+--------------------------------------------------------------------------+
|                      ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH                        |
+--------------------------------------------------------------------------+
| 1. Sinh viên / Học viên:                                                 |
|    - Trình độ: Trung cấp nghề, Cao đẳng nghề                             |
|    - Chuyên ngành: Điện công nghiệp, Kỹ thuật điện, Tự động hóa          |
|    - Yêu cầu tiên quyết: Mạch điện cơ bản, Đo lường điện, Khái niệm AC/DC|
+--------------------------------------------------------------------------+
| 2. Giảng viên / Giáo viên đào tạo nghề:                                  |
|    - Xây dựng bài giảng lý thuyết 30 giờ và kế hoạch bài tập thực hành   |
|    - Thiết lập bảng kiểm tra kỹ năng thao tác quy trình an toàn xưởng    |
+--------------------------------------------------------------------------+
| 3. Kỹ thuật viên & Công nhân vận hành:                                   |
|    - Tài liệu tham khảo chuẩn bị thi sát hạch quy trình an toàn điện định|
|      kỳ theo Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT                                |
|    - Cẩm nang tra cứu thông số kỹ thuật thi công tiếp địa và an toàn trạm|
+--------------------------------------------------------------------------+
  • Sinh viên / Học sinh học nghề: Tài liệu học tập bắt buộc cho học sinh, sinh viên hệ Trung cấp nghề và Cao đẳng nghề thuộc nghề Điện công nghiệp, Kỹ thuật lắp đặt điện và Điều khiển trong công nghiệp.
  • Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các kiến thức cơ sở về Vật lý đại cương (phần Điện học), Lý thuyết Mạch điện cơ bản, hiểu rõ các đại lượng điện áp ($U$), dòng điện ($I$), điện trở ($R$), tần số công nghiệp ($50\text{ Hz}$) và nguyên lý hoạt động của máy biến áp, máy phát điện, động cơ không đồng bộ.
  • Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình khung để thiết kế tiến trình bài giảng 30 giờ, xây dựng các bài tập mô phỏng tình huống rò rỉ điện, hướng dẫn thực hành thi công cọc tiếp địa và tổ chức thi đánh giá định kỳ kỹ năng an toàn điện.
  • Cán bộ kỹ thuật và công nhân điện: Phục vụ công tác tự nghiên cứu, ôn luyện quy trình an toàn trước các kỳ kiểm tra sát hạch thẻ an toàn lao động định kỳ tại các doanh nghiệp sản xuất, công trình xây lắp trạm và lưới điện.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho người học trình độ Trung cấp nghề Điện công nghiệp, đồng thời phù hợp làm tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành Điện - Điện tử, kỹ thuật viên vận hành lưới điện, thợ điện bảo trì nhà máy và cán bộ phụ trách an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần nắm vững các định luật cơ bản trong mạch điện (Định luật Ohm, Định luật Kirchhoff), các thông số của dòng điện xoay chiều 1 pha và 3 pha ($220\text{V}/380\text{V}$), cấu tạo cơ bản của khí cụ đóng cắt (cầu dao, máy cắt, áptômát) và máy điện cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu an toàn lao động chung là gì?

Tài liệu định lượng hóa các yếu tố nguy hiểm dựa trên thông số kỹ thuật chính xác: điện trở mô cơ thể ($R_{ng} \approx 1000,\Omega$), phân lượng dòng qua tim, ngưỡng dòng điện giật ($10\text{ mA}$ AC, $50\text{ mA}$ DC), bảng khoảng cách an toàn cụ thể theo cấp điện áp đến $500\text{ kV}$ trích xuất từ Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT và tiêu chuẩn mạng nối đất TN-S theo IEC 60364.

4. Làm sao để tự học và nắm vững kiến thức trong giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp học lý thuyết với việc ghi nhớ các bảng tra cứu thông số kỹ thuật (bảng khoảng cách an toàn, bảng phản ứng sinh học theo cường độ dòng điện). Đồng thời, cần chủ động luyện tập các thao tác sơ cấp cứu (nằm sấp, nằm ngửa, ép tim, thổi ngạt) và giải các bài toán tính toán phân chia dòng rò, điện áp tiếp xúc $U_{tx}$.

5. Giáo trình có cung cấp các tài liệu pháp lý và kỹ thuật bổ trợ nào?

Giáo trình trích dẫn và liên kết trực tiếp với các văn bản:

  • Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện (Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT của Bộ Công Thương).
  • Tiêu chuẩn quốc tế IEC 60364 về mạng nối đất và bảo vệ chống chạm điện.
  • Các bảng tiêu chuẩn kích thước điện cực tiếp địa nhân tạo và quy định hành lang bảo vệ lưới điện cao áp.

Kết luận

Giáo trình An toàn điện của Trường Trung cấp nghề Củ Chi cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện, chuẩn hóa và có cơ sở khoa học về an toàn điện và bảo hộ lao động. Giá trị của giáo trình nằm ở sự kết hợp giữa phân tích cơ chế sinh học, các mô hình tính toán kỹ thuật nối đất bảo vệ và hệ thống quy chuẩn an toàn lưới điện công nghiệp.

Lộ trình học tập đề xuất:

  1. Tiếp cận nền tảng lý thuyết sinh thái học của dòng điện và các yếu tố nguy hại môi trường xưởng (Chương 1 & 2).
  2. Nắm vững hệ thống quy chuẩn khoảng cách, quy trình an toàn đóng cắt và kỹ năng sơ cấp cứu khẩn cấp (Chương 3).
  3. Thực hành thi công hệ thống tiếp địa ($R_d \le 4,\Omega$), kiểm tra điện trở cách điện và vận hành bảo vệ RCD.

Nguồn tài liệu bổ trợ cần kết hợp nghiên cứu gồm Quyết định số 12/2008/QĐ-BCT, tiêu chuẩn IEC 60364 cùng các quy trình an toàn lao động hiện hành của ngành điện lực.