D A I HOC QUÓC G I À HA N Ó I TRUÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI VA NHÀN VÀN MAI VÀN MÓ GIAO DUC TIÈNG VIÉT TRONG HE THÒNG GIÀO DUC SONG N G Q C H O N G U Ò I DAN TOC THIÉU SO TRÉN DIA BÀN DAKLAK - TU GÓC NHÌN THUC TIÉN CHUYÉN NGANH: LY LUÀN NGÒIM N G O MA SO : ' 5.08 LUAN VAN THAC SÌ Nguài huóng dàn; PGS.Tràn Tri Dòi f'Al HOC O-UOCGIAHA ',OI HA NOI - 2000 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai QUY irÒC VIÉT TÀT TRONG LUÀN VÀN DTTS: Dàn toc thiéu so CNH: Còng nghièp hoà HDH: Hién dai hoà DTBD: Dàn toc bàn dia - SXHH: San xuà't hàng hoà - BT\Ti: Bó tue vàn hoà - BTCS: Bó tue ca so - THCS: Trung hoc co sd - THPT: Trung hoc phó thóng N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai LÒI CAM DOAN Tòi xin cam doari day là còng trinh nghién cùu cùa riéng tóL Càc so liéu, két qua néu trong ludn vàn này là trung thuc va chua tùng dixac ai còng bó trong bàt cu còng trinh nào. N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai MUC LUC truìvj. Tinh càp thiét cùa de tài 1 2. Miic dich va nhièm vu nghién ciru 5 3.
Dói tuong va pham vi nghién cuu 7 4. Phuang phàp nghién ctiu 8 B. NOI DUNG CHINH 10 CHirONG 1: NHÙNG VÀN DE CHUNG LIÈN QUAN DÈN VIÈC GIAO DUC TIÈNG QUÓC GIÀ TRONG HE THÓNG GIÀO DUC SONG NGÌTCHO NGUOI DTTS Ó DAKXAK iO I. Su' can thiét phài day m a n h viéc giào due tiéng quoc già cho dóng bào càc DTTS trén dia bàn Daklak IO 1.
Mot so khài niém va vàn de chung 10 1. Tlié nào là uéng quóe già ? Vai Irò cùa tiéng quóc già trong còng dóng giào due song ngù 10 1. Càch hiéu ve còng dóng song ngù va vàn de giào diie song ngù 12 1. Chi'nh sàch ngòn ngù - nhùng ành hudng cùa nò trong vièc phàt trién ngòn ngù va phàt trién giào due tiéng quóc già trong càc còng dóng song ngù H 2.
Vai trò cùa tiéng quóe già trong he thóng giào due song ngù dói vói su phàt trién càc DTTS trén dia bàn Daklak 18 2. Tié'ng Viét vói vàn de giao tiép, giao luu cùa còng dóng càc DTTS trén dia bàn Daklak 20 2. Tié'ng Viét vdi vàn de phàt trién nhàn thùc, tu duy cùa ngudi DTTS trén dia bàn Daklak 22 2. Vièc phàt trién giào auc tiéng Viét trong he thóng giào diic song ngù va ành huong cùa nò dói vdi su phàt trién kinh té - xà bòi, vàn hoà cùa ne;uòi DTTS trén dia bàn Daklak 2? II- NhùTig quan diém cùa Dang va Nhà nude ta ve giào due tiéng Viét trong he thóng giào due song ngù cho nguòi DTTS va su' vàn dung trén dia bàn Daklak.
26 1- Kinh nehiém cùa mot so nude trén thè 2Ìdi ve i^iào due tiene quóc già. 26 2- Quan diém cùa Dàng va Nhà nuóc ta ve giào due tiéng quóc iiia trone he thóng t^iào due som^ ni^ù cho neudi DTTS. 3S N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai (^HirONG II: (;IA<) DUC TIÈN(; VIKT TRONG IIK IlIÒNC; (ilAO inc SONG NGÙ Clio NGl ()I DTTS TRÉN D(A BÀN DAKL.VK - HIÈN TRANG VA NHlONG GIAI PHAP DE XIÀT. KIÈN NC-HI 43 I- Vài net ve diéu kién tu nhién, xà hói và trinh dò phàt trién ciia dia bàn Daklak.
43 1- Ve diéu kién tu nhién 43 2~ Ve diéu kién xà hòi 45 3- Mot vài nhàn xét ve trình dò phàt inén ve càc mat trén dia bàn Daklak 48 II- Thuc trang giào due tiéng Viét trong he thóng giào due song ngù cho nguòi DTTS trén dia bàn Daklak 52 l" Dòi net ve thuc trang giào due déng Viét cho ngudi dàn toc 53 trén dia bàn Daklak. 2- Két qua khào sàt ve tình hình giào due déng Vièt d Daklak 57 3- Nhàn xét chung ve tình hình giào due tiéng Viét - nguyén nhàn cùa thuc trang dò. 73 III- Nhùng giài phàp de xuàt và nhùng kién nghi lién quan dén phàt trién giào due tiéng Viét cho nguòi DTTS a Daklak. 82 1- Mot so giài phàp co bàn 82 2- Mot so kién nghi 89 e- PHÀN KÉT LUÀN 92 TÀI LIÉU THAM KHÀO 99 PHU LUC 1 103 PHU LUC 2 105 PHU LUC 3 107 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai A- PHÀiN MÓ DAV 1- TÌNH GAP THIÉT CÙA DE TAI: Daklak là mot trong 14 tinh duac xem là tình hoàn toàn mién aùi a nude la.
Tuy con ed nhùng khd khan nhàl dinh song là dia bàn ed nhùng nel dàc thù riéng so vdi nhiéu dnh mién nùi và viing dàn toc khàc, ké cà càc tinh d Tày Nguyén. Tmh dàc thù dd thè hièn trén cà hai bình dièn: sinh thài tu nhién và smh thài xà hói - nhàn vàn. Tmdc hét, xét ve mal tu nhién, dù là mot dnh mién nùi nhung Daklak [à mot tinh duac thién nhién uu ai rat nhiéu: dal dai phì nhiéu. khi hàu ^:tn noà nén ed nhiéu thè manh ve tróng irot và chàn nuòi, dàc bièt là phàt trién :àc vùng chuyén canh cày còng nghièp và chàn nuòi già sue lón.
Dia hình o dàv. ngoai tris miòt so dia bàn co nhiéu khó khan, càch trd. duac tinh xé'p vao Khu vuc HI. con !ai là khà bang phàng, nén giao ihòng ducmg bò tuang dói .huàn lai giùa càc vùng trong tinh.
Do diéu kién tu nhién và vi tri dia ly nhu ^'a\. Daklak tra thành mot tình ed liém nàng kinh té Idn. ed vi tri hét sue chién ludc ve nhiéu mal trén dia bàn Tày Nguyén ndi riéng và càc vùng dàn toc mién nui tronii ca nude ndi chung. Ndi iinh dac thù ve ITnh vuc sinh thài xà hòi và nhàn vàn.
trudc hét ohm ké dén co càu thành phàn dàn toc trén dia bau. Theo thóng ké cùa Ban dàn [o^ tinh, hién nay Daklak ed dén 37 dàn toc cùng chung ^óng trén manh dai nav. Su da daiv^ ve lòc ngUài dàn dén suda dqiv^ ve vàn hoà. nhàl la su da daw^ '•.
Tfnh da dang này là mot trong nhùng dàc dicm gàv nhiéu kho knan cho viéc phàt trién giào due. nhàl là già(ì due :igòn ngù, irone dò. nn te giào due uéng quóc già cho ngudi DTTS trén dia bàn. Vdi diéu kièn tu nhién uu dai nhu dà noi.
dòi sdnu kinh tè và vàn h'. N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai cu dàn trén dia bàn sé de dàng phàt trién, song d Daklak lai khòng nhu vày. Cung theo thóng ké cùa Ban dàn toc tình, hièn nay trén dia bàn Daklak vàn con hon 100 thòn, buon thuòc 30 xà, phuòng, vdi 145.000 ngudi, ma chù yéu là dóng bào càc DTTS vàn dang trong tình trang mù chù và ddi nghèo. Thuc té này cho thà'y ddi song kinh té và vàn hoà cùa mot bò phan khà lón cu dàn nguòi DTTS trén dia bàn Daklak con a mot diém xuàt phàt thàp.
Nhiing tién bò cùa nén vàn minh vàt chat và tinh ihàn dén vói dóng bào chua duac bao nhiéu. Nhiéu tap tiic lac hàu vàn con, nhu tình trang du canh du c\x, sinh con nhiéu, ma nói bàt là thói quen làm dén dàu hay dén day. Co the nói su dói nghèo và tình trang mù chù nhu hai nguòi ban dóng hành dói vói ngudi DTTS nai day. Chfnh diéu này dà tao ra mot su càch biét khà xa giùa ho vdi ngudi Kinh ngay trén dia bàn chù dùng nói gì dén nhiéu khu vuc khàc.
Dòi song kinh té, vàn hoà thàp dà ành huong tièu ciré dén su phàt trién giào diic, trong dò co vàn de giào due tiéng quóc già cho ngudi DTTS trén dia bàn. Và mot khi tiéng quóc già - mot còng cii dùng uong giao dép chung trén mot pham vi khòng gian ròng và ò nhiéu Imh vuc bi han che, hoàc dùng hon là trình dò su diing nò dang a dudi mùc bình thuòng dói vdi mot bò phàn cu dàn ngudi DTTS, nhàt là nguòi a vùng sàu, vùng xa - dà ành hudng tnrc dép dén su phàt trién kinh té - xà hói cùa vùng lành thò làm han che rat nhiéu dén viéc phàt trién dòi song vai chà't và dnh thàn cùa dóng bào. Trudc thuc trang nhu vày, nhàm phàt trién kinh té - xà hòi, ón dinh ddi song ve moi màt cùa cu dàn là nguòi DTTS trén dia bàn Daklak, nhàt là cu dàn vùng sàu, vùng xa - vùng con nhiéu khó khan, thì khòng the nào khàc han là phài tap trung moi diéu kién thuàn lai theo dùng nghla "quóc sàch hàng dàu" cho phàt trién giào due. dàc bièt là tàng cuòng giào due tiéng quóc già trong he thóng giào diic song ngù "dàn toc - Viét" cho ho.
Bài vi, "giào due. mot mat là diudc do cùa trình dò phàt tnén kinh [é, vàn hoà xà hòi, mot màt là còng cu. là dóng lire de thuc hién nhièm vu phàt trién ày"[9;6]. Diéu này cune N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmai duac Unesco - mot lo chùc vàn hoa.
khoa hoc, giào due ed ay ti'n nhàl trén thè ^ndi chi rò ràng:"khòng ed mot su tién bò và thành dal nao co thè tàch rai khdi su tién bò và thành dal trong iTnh vUc giào due cùa quóc già dò. Và nhùng quóc già nào coi nhe giào due hoàc khòng dù in thùc và khà nàng càn thiét de làm giào due mot càch co hiéu qua thì so phàn cua quóc già dò xem nhu dà an bài và diéu dò con tói té han cà su phà sàn"[2;6].Totler: "Tuang lai cùa con nguòi hoàn toàn phu thuòc vào giào duc"f2;6]. Nhu vày, trong thdi dai ngày nay, vai irò cùa giào due gàn nhu quyét dinh dói vói su phàt trién ó mot dà't nude nói chung, dói vdi mot dia bàn. hay mot còng dóng dàn toc nhu còng dóng DTTS Viét Nam nói riéng.
Tuy nhién, trong viéc phàt tnén giào diic, dào tao, thì déng quóc già giù mot vai trò hét sue quan trong, néu khòng nói là quyét dinh dói vdi su phàt tnén ày. Cùng vdi y nghìa ày ma quyét dinh 53/CP cùa Hòi dóng chinh phù (1980) dà nhàn manh ràng: 'uéng và chù phó thòng là ngòn ngù chung cùa còng dóng càc dàn toc Viét Nam. Nò là phuang tièn giao luu khòng thè thiéu duac giùa càc dia phuang va càc dàn toc trong cà n\xóc. giùp cho càc dia phuang và càc dàn toc ed thè phàt tnén óòn\y déu ve càc màt kmh té vàn hoà, khoa hoc kv thuàt.
lane cudns khòi doàn két dàn lòc và thuc hién quyén bình dàng dàn toc" [6:9]. Diéu này lai càng quan trong han dói vói càc còng dóng DTTS à mot dia bàn nhu Daklak. Sd dì chung tòi de càp dèa vai tro cùa giao due, dàc hièl là giào due tiéng quóc già trén dia bàn là vi, nhu trén dà nói.