Chương 1, cơ sở lý luận của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên; chương 2, thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trên địa bàn Hà Tĩnh; chương 3, một số giải pháp và kiến nghị về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trên địa bàn Hà Tĩnh. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ TƢỞNG CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Lý tƣởng Theo Từ điển Tiếng Việt năm 1997 của Nhà xuất bản Đà Nẵng thì Lý tưởng được hiểu là mục đích cao nhất, tốt đẹp nhất mà người ta phấn đấu để đạt tới.
Theo quan điểm Triết học: Lý tưởng là sự phản ứng đặc thù hiện thực khách quan vào ý thức con người hoặc một nhóm xã hội nào đó dưới một hình mẫu, một mô hình toàn diện. Nội dung của lý tưởng, vì vậy được quy định bởi các quan hệ sản xuất thống trị cùng những đặc điểm tinh thần tâm lý của nhân cách. Dưới góc độ tâm lý học: Lý tưởng được xem là một bộ phận hợp thành quan trọng của xu hướng nhân cách, cùng với nhu cầu, hứng thú, thế giới quan, niềm tin.Vì thế lý tưởng là một mục tiêu cao đẹp, một hình ảnh mẫu mực, tương đối hoàn chỉnh, có sức lôi cuốn con người vươn tới nó. Để tiếp cận với bản chất khái niệm của lý tưởng, cần tìm hiểu thêm những đặc điểm của nó.
Lý tưởng có tính hiện thực vì những hình ảnh lý tưởng bao giờ cũng được xây dựng từ những chất liệu vốn có trong hiện thực, nó có sức mạnh thúc đẩy con người hoạt động để đạt mục đích hiện thực. Lý tưởng còn mang tính xã hội - lịch sử, vì không ai có thể vượt ra khỏi thời đại của mình. Hoạt động của con người bao giờ cũng diễn ra trong những điều kiện cụ thể của một xã hội cụ thể. Sống và hoạt động trong hoàn cảnh cụ thể đó, mỗi con người thường xuyên phân tích, đánh giá, chọn lọc, hệ thống và khái quát hóa thực tại để đi đến xây dựng cho bản thân một hình ảnh hoàn hảo, mẫu mực, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của mình.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lý tưởng là một bộ phận hợp thành của của ý thức con người, song sự tồn tại của lý tưởng đối với mỗi con người là một hiện tượng khách quan. Có thể cái hình mẫu hoàn thiện đối với mỗi con người cụ thể là khác nhau, không hoàn toàn giống nhau, song đã là con người xã hội, ai cũng có lý tưởng riêng mình. Lý tưởng vừa là mục tiêu cao cả mà con người hướng tới, vừa là một động lực thôi thúc con người hành động. Thiếu lý tưởng, con người cảm thấy mình mất phương hướng, thiếu niềm tin và cảm thấy cuộc đời nhạt nhẽo, vô vị.
Chính lý tưởng khơi dậy sự nổ lực nhận thức, sự nồng nhiệt của tình cảm, sự mãnh liệt của ý chí và quyết tâm trong hành động giúp con người vươn tới mục tiêu cao cả đó, bất chấp gian khổ, hi sinh. Như vậy, trong lý tưởng đã có sự thống nhất giữa các yếu tố: Nhận thức, tình cảm, ý chí, hành động. Nhờ đó, lý tưởng vừa có tác dụng như ngọn đèn định hướng, vừa như một động lực mạnh mẽ thúc đẩy con người hành động một cách thông minh, sáng tạo, quả cảm để đạt tới mục tiêu cao cả mà mình đã lựa chọn, ấp ủ và tôn vinh. Lý tƣởng cách mạng Lý tưởng cách mạng là những khát khao, nguyện vọng của mỗi người và toàn thể dân tộc Việt Nam về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Lý tưởng cách mạng được hiểu là lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH. Đó chính là nội dung cốt lõi nhất. Theo quan điểm lịch sử - cụ thể và quan điểm phát triển, nội dung của lý tưởng cách mạng trong từng giai đoạn cách mạng có thể khác nhau về mức độ, tầm quan trọng, song cái “bất biến” trong mọi thời kỳ của lý tưởng cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, là độc lập dân tộc gắn với CNXH. Nếu như trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thể hệ trẻ Việt Nam thấm nhuần chân lý “không có gì quý hơn độc lập tự do” và hướng tới một xã hội “ấm no, hạnh phúc”, thì ngày nay lý tưởng xã hội của chúng ta là “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lý tưởng cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc đến trong hệ thống tư tưởng của Người về chăm lo sự nghiệp “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau”. Đạo đức cách mạng, chí khí cách mạng, đường cách mạng, Đảng cách mạng, công tác cách mạng, cán bộ cách mạng, tư cách người cách mạng là những phạm trù được Hồ Chí Minh dùng trong các bài nói, bài viết của mình để truyền bá lý tưởng xã hội chủ nghĩa, lý tưởng cộng sản và phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam trước đây, cũng như trong quá trình lãnh đạo cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên CNXH sau này. Xét về mặt cấu trúc, người ta phân chia lý tưởng cách mạng theo các cách khác nhau, ở đây trong phạm vi luận văn chỉ đề cập đến lý tưởng cách mạng bao gồm lý tưởng xã hội và lý tưởng cá nhân. Đối với Việt Nam hiện nay, toàn thể dân tộc ta trong đó có thế hệ trẻ, đang phấn đấu xây dựng xã hội chủ nghĩa: dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chủ thể và đồng thời là sản phẩm của quá trình đó là những con người mới xã hội chủ nghĩa. Nói về chức năng của lý tưởng cách mạng, có thể xem xét nó dưới các góc độ sau: Thứ nhất, với tư cách là “hình chiếu tinh thần” của hiện tại vào tương lai, lý tưởng quyết định nội dung của những mục tiêu mà mỗi người đặc ra cho mình. Thứ hai, khi được xét như là quan niệm về cái hoàn thiện được hình thành trong mỗi cá nhân, thì lý tưởng lại được xem như là tiêu biểu, là thước đo để cá nhân đó tự đánh giá mình. Thứ ba, lý tưởng cách mạng, do bản thân nó chứa đựng tính chân lý khách quan, khoa học, nên không chỉ là một hiện tượng của ý thức thuần tuý, mà trở thành một động lực thực sự của hoạt động tinh thần và hoạt động thực tiễn cụ thể của con người hướng tới việc hiện thực hóa lý tưởng đó.
Từ đó, một hệ luận trực 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tiếp được rút ra là nhiệm vụ của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong điều kiện hiện nay là phải cụ thể hóa nội dung làm sáng tỏ cơ sở khoa học của lý tưởng đó, cùng việc tìm tòi những hình thức, phương pháp phong phú đa dạng để từng bước hiện thực hóa lý tưởng cách mạng phù hợp với đặc điểm của từng thời kỳ, gắn với thực hiện những công việc cụ thể hàng ngày của mỗi người. Thanh niên Theo luật Thanh niên ban hành năm 2005, thì Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi. Thanh niên là khái niệm dùng để chỉ một nhóm nhân khẩu - xã hội với một độ tuổi xác định, với những tâm sinh lý đặc thù và có một vai trò quan trọng trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Về độ tuổi thông thường được tính từ khoảng 15 đến 30 tuổi.
Tuy nhiên cách xác định độ tuổi thanh niên cũng không giống nhau ở các quốc gia, dân tộc khác nhau vào những thời kỳ khác nhau. Hiện nay ở Việt Nam độ tuổi thanh niên được xác định từ 15 đến 30 tuổi. Thanh niên là lớp người đang phát triển cả về thể chất, cả về tâm lý tinh thần, cả về nhu cầu tình cảm, trí tuệ và tài năng, ước mơ và lý tưởng, tư duy và tính cách. Đó cũng là thời kỳ hình thành những định hướng giá trị của cuộc sống đang trưởng thành về nhân cách.
Đặc điểm tâm lý nổi bật của thanh niên: yêu cái mới, chọn cái đẹp, luôn hướng tới tương lai, nhạy cảm với thực tiễn, dễ tiếp nhận với các giá trị cách tân và đổi mới, hăng hái xung phong, luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh chống lại những gì là cũ kỹ, lỗi thời, lạc hậu. Thanh niên là một nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù, chiếm số đông trong dân cư, đan xen trong các giai tầng, cơ cấu xã hội và cơ cấu nghề nghiệp. Thanh 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com niên không phải là một giai cấp (như các nhà xã hội học tư sản khẳng định), nhưng lại thường xuyên chịu ảnh hưởng của các quan hệ giai cấp, của dư luận xã hội, của lối sống cộng đồng. Vì thế có người cho rằng thanh niên là tấm gương phản chiếu của hình ảnh xã hội.
Thanh niên là lớp người trẻ tuổi, có sức khỏe và trí tuệ, có những đóng góp trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thanh niên rất nhạy bén với những các mới, tiến bộ khoa học mới nhưng cũng rất dễ mắc phải những sai lầm trong nhận thức của mình. Trong sự phát triển của đất nước hiện nay thanh niên đóng một vai trò rất quan trọng với vị trí là người chủ tương lai của đất nước. Vì vậy khẩu hiệu “đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” luôn luôn là khẩu hiệu của thanh niên Việt nam trong mọi hoàn cảnh lịch sử của đất nước.
Thanh niên là lực lượng lao động dự trữ của xã hội, là tài nguyên vô giá của mỗi quốc gia, dân tộc, là lực lượng tích cực tham gia vào quá trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Chính vì vậy trong công cuộc cải tạo xã hội, lực lượng chính trị nào nắm được thanh niên, lực lượng ấy sẽ dành phần thắng trong tay. Lịch sử cách mạng dân tộc Việt Nam đã chứng minh cho chân lý đó. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện.
Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, tự nguyện phấn đấu vì sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh theo định hướng XHCN.