Luận văn giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, Bình Định

Giáo dục lý luận chính trị (LLCT) đóng vai trò then chốt trong công tác tư tưởng của Đảng. 105 trang · Trường Đại Học Quy Nhơn · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tiệm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tuấn Anh
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Giáo Dục Lý Luận Chính Trị Cho Cán Bộ, Đảng Viên Tại Trung Tâm Chính Trị Thị Xã Hoài Nhơn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở CƠ SỞ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Lý luận chính trị
• 1.2.1. Lý luận
• 1.2.2. Chính trị
• 1.3. Giáo dục lý luận chính trị
• 2. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở CƠ SỞ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ THỊ XÃ HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Tổng quan về Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn và đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2. Tổng quan về kết quả thực hiện công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.1. Công tác đào tạo lý luận chính trị
• 2.2.2. Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị
• 2.2.3. Kết quả giáo dục chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.3.1. Về số lượng các lớp giáo dục lý luận chính trị
• 2.2.3.2. Về chất lượng giáo dục lý luận chính trị
• 2.2.3.3. Về thực hiện mục tiêu giáo dục lý luận chính trị
• 2.2.3.4. Về thực hiện nội dung, chương trình giáo dục lý luận chính trị
• 2.2.3.5. Về hình thức và phương pháp giáo dục lý luận chính trị
• 2.2.3.6. Về công tác giảng dạy của giảng viên tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.3.7. Về hoạt động học tập của cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.3.8. Về hình thức đánh giá kết quả giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 2.2.4. Đánh giá về thực trạng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở CƠ SỞ TẠI TRUNG TÂM CHÍNH TRỊ THỊ XÃ HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Phương hướng nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp và hệ thống chính trị về giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở
• 3.2.2. Tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy Trung tâm đủ biên chế theo quy định
• 3.2.3. Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy, học tập; thường xuyên bổ sung, cập nhật kiến thức mới, tình hình, chủ trương, nhiệm vụ của địa phương, đơn vị
• 3.2.4. Tăng cường bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị
• 3.2.5. Tăng cường đầu tư in ấn, hiện đại hóa trang bị thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm Chính trị thị xã
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Dục Lý Luận Chính Trị Vai Trò Mục Tiêu

Giáo dục lý luận chính trị (LLCT) đóng vai trò then chốt trong công tác tư tưởng của Đảng. Mục tiêu chính là bồi dưỡng lý luận chính trị, truyền đạt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, bồi dưỡng kiến thức và nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, xây dựng và quản lý Nhà nước cho cán bộ, đảng viên. Điều này góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức cách mạng, giúp đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu mới và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đảng ta khẳng định: “Công tác tư tưởng lý luận đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng...”. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập lý luận, coi đó là kim chỉ nam cho công việc thực tế.

1.1. Bản Chất và Vai Trò của Giáo Dục Lý Luận Chính Trị

Giáo dục LLCT là quá trình truyền bá, xây dựng, bảo vệ và phát triển tư tưởng, lý luận của giai cấp cầm quyền nhằm tập hợp, quy tụ và phát huy vai trò của quần chúng. Nó giúp cán bộ, đảng viên nắm vững chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng, từ đó nâng cao nhận thức và hành động đúng đắn. Giáo dục LLCT không chỉ trang bị kiến thức mà còn rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, giúp cán bộ, đảng viên kiên định mục tiêu lý tưởng.

1.2. Mục Tiêu Cụ Thể của Giáo Dục Lý Luận Chính Trị

Mục tiêu của giáo dục LLCT là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cụ thể, giáo dục LLCT giúp cán bộ, đảng viên nắm vững Nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước, vận dụng sáng tạo vào thực tiễn công tác. Đồng thời, giáo dục LLCT còn góp phần đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

II. Thách Thức Trong Giáo Dục Lý Luận Chính Trị Hiện Nay

Mặc dù có vai trò quan trọng, giáo dục LLCT hiện nay đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự thay đổi nhanh chóng của tình hình thế giới và trong nước, đòi hỏi nội dung và phương pháp giáo dục phải liên tục được cập nhật, đổi mới. Bên cạnh đó, sự chống phá của các thế lực thù địch, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên cũng là những thách thức không nhỏ. Ngoài ra, trình độ nhận thức, kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ, đảng viên cũng khác nhau, đòi hỏi phải có phương pháp giáo dục phù hợp.

2.1. Sự Thay Đổi Nhanh Chóng của Tình Hình Thế Giới

Tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, khó lường, tác động sâu sắc đến Việt Nam. Điều này đòi hỏi giáo dục LLCT phải kịp thời cập nhật thông tin, phân tích, đánh giá tình hình, giúp cán bộ, đảng viên có cái nhìn đúng đắn, khách quan. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục về chủ quyền quốc gia, an ninh biên giới, biển đảo, giúp cán bộ, đảng viên nâng cao ý thức trách nhiệm trong bảo vệ Tổ quốc.

2.2. Sự Chống Phá của Các Thế Lực Thù Địch

Các thế lực thù địch không ngừng tìm cách xuyên tạc, bóp méo lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, gây chia rẽ nội bộ, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Do đó, giáo dục LLCT phải tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa. Cần chú trọng giáo dục về tư tưởng Hồ Chí Minh, về đường lối đổi mới của Đảng, về những thành tựu to lớn của đất nước.

2.3. Sự Suy Thoái về Tư Tưởng Chính Trị Đạo Đức Lối Sống

Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên là một vấn đề nhức nhối, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Giáo dục LLCT phải tập trung khắc phục tình trạng này, tăng cường giáo dục về đạo đức cách mạng, về lối sống giản dị, trung thực, liêm khiết, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Cần phát huy vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục Lý Luận Chính Trị

Để nâng cao chất lượng giáo dục LLCT, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy là yếu tố then chốt. Cần tăng cường tính thực tiễn, tính hấp dẫn của nội dung, chương trình, đồng thời áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học. Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy.

3.1. Đổi Mới Nội Dung Chương Trình Giáo Dục

Nội dung, chương trình giáo dục LLCT cần được rà soát, cập nhật thường xuyên, đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính hiện đại. Cần tăng cường giáo dục về những vấn đề mới, những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn, đồng thời giảm tải những nội dung lý luận khô khan, trừu tượng. Cần chú trọng giáo dục về tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, về những thành tựu và hạn chế trong quá trình đổi mới.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy

Phương pháp giảng dạy cần được đổi mới theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học. Cần tăng cường sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như thảo luận nhóm, đóng vai, giải quyết tình huống, trình bày dự án. Cần khuyến khích người học tự nghiên cứu, tự học, tự bồi dưỡng. Cần sử dụng các phương tiện trực quan, các công nghệ thông tin hiện đại trong giảng dạy.

3.3. Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Giảng Viên

Đội ngũ giảng viên là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục LLCT. Cần có chính sách thu hút, bồi dưỡng, đãi ngộ đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm thực tiễn, có tâm huyết với nghề. Cần tạo điều kiện cho giảng viên được học tập, nâng cao trình độ, được tham gia nghiên cứu khoa học, được đi thực tế. Cần tăng cường kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giáo Dục Lý Luận Chính Trị Tại Hoài Nhơn

Tại Trung tâm chính trị thị xã Hoài Nhơn, công tác giáo dục LLCT cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở đã được quan tâm thực hiện tốt. Việc tổ chức các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tiến hành thuận lợi nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Thường trực Thị ủy, sự phối hợp giúp đỡ của các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Thị ủy, sự phối hợp của các hội, đoàn thể thị xã và sự nhiệt tình tham gia giảng dạy của các đồng chí giảng viên. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục.

4.1. Thực Trạng Giáo Dục Lý Luận Chính Trị Tại Hoài Nhơn

Trong những năm 2018 - 2022, công tác giáo dục LLCT cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tại Hoài Nhơn đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như: đối tượng dự học các chương trình, chuyên đề có sự chênh lệch về độ tuổi, trình độ và môi trường hoạt động, công tác. Các điều kiện đáp ứng cho học viên ở các đơn vị ở xa chưa có (nhà ăn, nơi nghỉ trưa); Tình hình dịch bệnh COVID - 19 diễn biến phức tạp và kéo dài nên việc mở lớp chưa thực hiện đúng theo kế hoạch được Thường trực Thị ủy phê duyệt.

4.2. Giải Pháp Cụ Thể Cho Hoài Nhơn

Để nâng cao hiệu quả giáo dục LLCT tại Hoài Nhơn, cần tập trung vào một số giải pháp cụ thể. Cần rà soát, điều chỉnh nội dung, chương trình bồi dưỡng cho phù hợp với từng đối tượng, từng địa bàn. Cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy. Cần có chính sách khuyến khích cán bộ, đảng viên tham gia học tập. Cần tăng cường kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục LLCT.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng và Hướng Phát Triển

Giáo dục LLCT có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để nâng cao chất lượng giáo dục LLCT, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy là yếu tố then chốt. Cần tăng cường tính thực tiễn, tính hấp dẫn của nội dung, chương trình, đồng thời áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Đầu Tư Vào Giáo Dục Lý Luận

Đầu tư vào giáo dục LLCT là đầu tư vào tương lai của đất nước. Một đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt sẽ là lực lượng nòng cốt để thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Do đó, cần có sự quan tâm, đầu tư thích đáng cho giáo dục LLCT, cả về nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ sở vật chất.

5.2. Hướng Phát Triển Giáo Dục Lý Luận Trong Tương Lai

Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động, giáo dục LLCT cần tiếp tục đổi mới, phát triển để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Cần tăng cường giáo dục về chủ nghĩa yêu nước, về tinh thần tự hào dân tộc, về ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia. Cần tăng cường giáo dục về những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Cần tăng cường giáo dục về những thành tựu to lớn của đất nước trong quá trình đổi mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, toàn Đảng bộ thị xã Hoài Nhơn có 8.758 đảng viên sinh hoạt tại 71 tổ chức cơ sở Đảng và 327 chi bộ trực thuộc, trong đó có 155 chi bộ thôn, khu phố chiếm 47,7%. Địa bàn thị xã bao gồm 17 đơn vị hành chính cấp xã, phường với tổng dân số 208.133 người. Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa cán bộ ngày càng cao, công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở đóng vai trò là kim chỉ nam định hướng nhận thức và hành động cách mạng. Tuy nhiên, độ tuổi bình quân của đội ngũ đảng viên hiện ở mức 45,12 tuổi, cùng sự phân hóa về trình độ học vấn từ trung học cơ sở (1.695 đồng chí) đến đại học và sau đại học (3.193 đồng chí), tạo ra nhiều thách thức đối với công tác giảng dạy tại Trung tâm Chính trị thị xã.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị giai đoạn 2018 - 2022 tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định; đánh giá toàn diện những mặt đạt được, chỉ ra các hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị trong giai đoạn mới. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 17 xã, phường của thị xã Hoài Nhơn trong khung thời gian 5 năm (2018 - 2022). Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực giúp cấp ủy địa phương xây dựng đề án nâng cấp thiết chế giáo dục chính trị, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học viên đạt kết quả khá giỏi trên 90% và hoàn thiện chuẩn đầu ra cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa lý luận và thực tiễn, khẳng định lý luận bắt nguồn từ thực tiễn và quay trở lại chỉ đạo, dẫn dắt thực tiễn. Đề tài vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về huấn luyện lý luận chính trị, nhấn mạnh quan điểm học để làm việc, làm người, làm cán bộ và xem lý luận như chiếc kim chỉ nam dẫn đường. Bên cạnh đó, luận văn quán triệt hệ thống quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng lý luận, đặc biệt là các quy định về chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Chính trị cấp huyện theo Quy định số 208-QĐ/TW ngày 08 tháng 11 năm 2019 của Ban Bí thư.

Năm khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong luận văn gồm:

• Lý luận chính trị: Hệ thống các quan điểm có tính quy luật phản ánh tư tưởng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, dùng để định hướng, quản lý và điều hành xã hội.
• Giáo dục lý luận chính trị: Quá trình truyền bá, xây dựng, bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng nhằm bồi dưỡng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng cho cán bộ và nhân dân.
• Cán bộ, đảng viên ở cơ sở: Lực lượng công tác trực tiếp tại hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thôn, khối phố, giữ vai trò cầu nối đưa đường lối của Đảng vào đời sống nhân dân.
• Trung tâm Chính trị cấp huyện: Đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp ủy cấp huyện, có chức năng tổ chức đào tạo sơ cấp lý luận chính trị và bồi dưỡng chuyên đề cho cán bộ, đảng viên cơ sở.
• Chất lượng giáo dục lý luận chính trị: Mức độ đáp ứng toàn diện về nâng cao tri thức, rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn của người học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hai kênh chính: dữ liệu thứ cấp từ 12 báo cáo tổng kết giai đoạn 2018 - 2022 của Ban Tuyên giáo Thị ủy Hoài Nhơn và Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn; dữ liệu sơ cấp từ quá trình điều tra, khảo sát thực tế.

Nghiên cứu sử dụng mẫu khảo sát gồm 350 cán bộ, đảng viên và giảng viên tham gia các lớp học tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng dựa trên cơ cấu 71 tổ chức cơ sở Đảng nhằm đảm bảo tính đại diện cho từng nhóm đối tượng: cán bộ chuyên trách cấp xã, bí thư chi bộ thôn/khu phố, cán bộ đoàn thể và đảng viên mới kết nạp. Phương pháp phân tích kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, logic - lịch sử và so sánh tỷ lệ phần trăm đối chiếu qua các năm. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa chính xác sự chuyển biến về số lượng và chất lượng đào tạo, chỉ rõ mối tương quan giữa năng lực giảng dạy của giảng viên và mức độ tiếp thu của học viên trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 2018 đến hết năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô mở lớp và cơ cấu học viên, giai đoạn 2018 - 2022 Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn đã tổ chức thành công 19 lớp bồi dưỡng đối tượng kết nạp Đảng cho 1.436 quần chúng ưu tú, 15 lớp bồi dưỡng đảng viên mới cho 1.307 đồng chí, 6 lớp bồi dưỡng cấp ủy viên và bí thư chi bộ cho 649 cán bộ cơ sở, cùng 1 khóa đào tạo Sơ cấp lý luận chính trị quy mô 39 học viên hoàn thành trọn vẹn 295 tiết học.

Thứ hai, về chất lượng đào tạo và bồi dưỡng, tỷ lệ học viên đạt kết quả kiểm tra cuối khóa xếp loại khá và giỏi luôn duy trì ở mức cao trên 80%. Đáng chú ý, năm 2018 tỷ lệ khá và giỏi đạt 94,8%, năm 2020 đạt 96,6% và năm 2022 đạt 92,41% (với tỷ lệ xuất sắc và giỏi chiếm trên 60% ở các lớp đảng viên mới và đối tượng kết nạp Đảng). Tỷ lệ học viên tham gia học tập thực tế so với chỉ tiêu triệu tập đạt mức ấn tượng từ 85% đến 95%.

Thứ ba, về năng lực đội ngũ giảng viên, Trung tâm duy trì 3 giảng viên chuyên trách đều có trình độ đại học trở lên (trong đó 2 đồng chí có trình độ thạc sĩ và 4 đồng chí có trình độ cao cấp lý luận chính trị tính gộp toàn bộ lãnh đạo, giảng viên). Đội ngũ giảng viên kiêm nhiệm gồm 14 đồng chí là lãnh đạo các ban xây dựng Đảng, phòng, ban chuyên môn thị xã, tham gia đảm nhận từ 50% đến 70% tổng khối lượng bài giảng chuyên đề.

Thứ tư, về thực trạng phân tầng trình độ của toàn Đảng bộ, trong số 8.758 đảng viên toàn thị xã, có 3.309 đồng chí đã qua đào tạo lý luận chính trị. Trong đó, trình độ sơ cấp đạt 1.838 người (chiếm 55,54%), trung cấp đạt 1.293 người (chiếm 39,08%) và cao cấp hoặc cử nhân đạt 178 người (chiếm 5,38%). Toàn bộ bức tranh dữ liệu này có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột so sánh biến động số lượng học viên qua 5 năm kết hợp với bảng cơ cấu trình độ lý luận chính trị của đảng viên.

Thảo luận kết quả

Kết quả tích cực trên bắt nguồn từ sự chỉ đạo sát sao của Ban Thường vụ Thị ủy Hoài Nhơn và sự chủ động bám sát các hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương, đặc biệt là Quyết định số 883-QĐ/BTGTW ngày 24 tháng 11 năm 2021. Việc lồng ghép nội dung Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị vào bài giảng đã giúp học viên nâng cao nhận thức tư tưởng và bản lĩnh chính trị.

Tuy nhiên, nghiên cứu phát hiện sự sụt giảm số lượng lớp trong các năm 2020 (10 lớp với 816 lượt người) và năm 2021 (9 lớp với 570 lượt người), giảm lần lượt 513 và 246 lượt người so với năm 2019 do tác động phức tạp của dịch bệnh và biến động tổ chức bộ máy khi thực hiện sáp nhập rồi tách rời Trung tâm Chính trị với Ban Tuyên giáo. Giảng viên kiêm nhiệm đôi lúc gặp khó khăn về thời gian giảng dạy do áp lực công tác chuyên môn tại cơ quan chủ quản. Cơ sở vật chất của Trung tâm chưa có khu nội trú và nhà ăn phục vụ các học viên ở xa thuộc các xã ven biển như Hoài Hải.

Khi đối chiếu với các công trình học thuật tiêu biểu, kết quả này bổ sung cơ sở thực tiễn vững chắc cho nghiên cứu của Vũ Ngọc Am (2014) về tính cấp thiết phải đổi mới nội dung giáo dục lý luận chính trị ở cơ sở, đồng thời củng cố nhận định của Quản Văn Sỹ (2022) và Phạm Tất Thắng (2010) về vai trò then chốt của việc bồi dưỡng lý luận nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ nội dung, giáo trình và phương pháp giảng dạy lý luận chính trị. Ban Giám đốc và giảng viên Trung tâm cần giảm thời lượng thuyết trình thụ động, tăng thời lượng thảo luận xử lý tình huống thực tế tại cơ sở lên tối thiểu 30% tổng thời lượng khóa học. Ứng dụng công nghệ thông tin và bài giảng điện tử tương tác tại 100% các lớp học, hoàn thành triển khai trong năm 2023 - 2024 nhằm tăng tính trực quan và khả năng tiếp thu của người học.

Thứ hai, kiện toàn tổ chức bộ máy và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên. Ban Tổ chức Thị ủy phối hợp với Trung tâm Chính trị bổ sung đủ định biên từ 4 đến 6 cán bộ theo đúng Quy định số 208-QĐ/TW. Trường Chính trị tỉnh Bình Định và Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức các lớp bồi dưỡng phương pháp sư phạm hiện đại định kỳ 1 lần/năm cho 100% đội ngũ 3 giảng viên chuyên trách và 14 giảng viên kiêm nhiệm, duy trì chế độ dự giờ tối thiểu 2 tiết/giảng viên/học kỳ trong giai đoạn 2023 - 2025.

Thứ ba, nâng cấp cơ sở vật chất và hiện đại hóa trang thiết bị giảng dạy. Ủy ban nhân dân thị xã Hoài Nhơn bố trí nguồn kinh phí đầu tư xây dựng nhà ăn, phòng nghỉ trưa cho học viên ở các xã, phường xa trung tâm; trang bị hệ thống âm thanh, máy chiếu và mạng internet tốc độ cao cho 100% phòng học chuyên dụng, lộ trình thực hiện hoàn thành trước quý IV năm 2024.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế phối hợp quản lý và kiểm tra, đánh giá chất lượng học viên. Ban Tuyên giáo Thị ủy chủ trì phối hợp với 71 tổ chức cơ sở Đảng giám sát chặt chẽ tỷ lệ chuyên cần, đổi mới hình thức thi tốt nghiệp bằng viết thu hoạch gắn với đề xuất giải pháp tại địa phương. Đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ học viên xếp loại khá, giỏi đạt từ 90% đến 95% hàng năm và đảm bảo 100% bí thư chi bộ thôn, khu phố được bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ giai đoạn 2023 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám đốc và đội ngũ giảng viên các Trung tâm Chính trị cấp huyện: Tham khảo mô hình phân bổ 295 tiết học chương trình sơ cấp lý luận, quy trình đổi mới phương pháp giảng dạy tích cực và bộ công cụ khảo sát nhu cầu người học để nâng cao chất lượng bài giảng.
• Cấp ủy, Ban Tuyên giáo và Ban Tổ chức các huyện, thị, thành ủy: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham chiếu xây dựng đề án quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở và tối ưu hóa cơ chế phối hợp liên ngành giữa các ban xây dựng Đảng.
• Cán bộ, công chức, bí thư chi bộ thôn, khối phố tại các địa phương: Tiếp cận các chuyên đề lý luận gắn liền với thực tiễn xử lý tình huống chính trị - xã hội tại cơ sở, nâng cao kỹ năng vận động quần chúng và điều hành sinh hoạt chi bộ.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Chính trị học và Xây dựng Đảng: Khai thác khung lý thuyết chuẩn hóa, hệ thống dữ liệu khảo sát 5 năm (2018 - 2022) và phương pháp luận tiếp cận nghiên cứu trường hợp làm tài liệu nghiên cứu học thuật có giá trị.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng trình độ lý luận chính trị của đội ngũ đảng viên tại thị xã Hoài Nhơn hiện nay ra sao?

Theo số liệu thống kê đến ngày 31 tháng 12 năm 2022, trong tổng số 8.758 đảng viên toàn Đảng bộ, có 3.309 đồng chí có trình độ lý luận chính trị các cấp. Trong đó, sơ cấp lý luận chiếm 1.838 người (55,54%), trung cấp chiếm 1.293 người (39,08%) và cao cấp, cử nhân chiếm 178 người (5,38%), phản ánh nỗ lực chuẩn hóa cán bộ liên tục qua các năm.

Quy mô đào tạo và bồi dưỡng tại Trung tâm Chính trị thị xã Hoài Nhơn giai đoạn 2018 - 2022 đạt mức nào?

Trong 5 năm, Trung tâm đã triển khai 19 lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho 1.436 học viên, 15 lớp đảng viên mới cho 1.307 học viên, 6 lớp cấp ủy viên cơ sở cho 649 cán bộ, 1 lớp Sơ cấp lý luận chính trị cho 39 học viên, cùng hàng chục hội nghị thông tin thời sự định kỳ cho gần 4.000 lượt cán bộ tuyên giáo.

Khung thời gian và cấu trúc chương trình Sơ cấp lý luận chính trị được tổ chức như thế nào?

Chương trình Sơ cấp lý luận chính trị gồm 18 bài học chuẩn quốc gia, được thực hiện trong khung thời gian 30 ngày với tổng cộng 295 tiết học (trung bình 10 tiết/ngày). Khung chương trình kết hợp giữa nghe giảng lý thuyết, thảo luận nhóm, nghiên cứu thực tế và thi tốt nghiệp cấp bằng theo hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương.

Tỷ lệ xếp loại học tập của học viên qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng đạt kết quả như thế nào?

Chất lượng đào tạo tại Trung tâm luôn giữ vững thành tích cao với tỷ lệ học viên xếp loại khá, giỏi bình quân toàn khóa đạt trên 80% mỗi năm. Riêng năm 2022, tỷ lệ học viên đạt loại khá trở lên đạt tới 92,41%, trong đó tỷ lệ xuất sắc và giỏi ở nhiều lớp nghiệp vụ đạt trên 60%.

Cần ưu tiên giải pháp nào để tháo gỡ khó khăn về nhân sự tại Trung tâm Chính trị cấp huyện?

Giải pháp then chốt là nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy đủ định biên từ 4 đến 6 biên chế chuyên trách theo Quy định số 208-QĐ/TW. Đồng thời, cần nâng cao tính chuyên nghiệp cho đội ngũ 14 giảng viên kiêm nhiệm thông qua các khóa tập huấn phương pháp sư phạm thường niên và cơ chế thù lao thỏa đáng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và pháp lý về công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở tại Trung tâm Chính trị cấp huyện.
• Đánh giá thực chứng bức tranh đào tạo giai đoạn 2018 - 2022 tại thị xã Hoài Nhơn với 19 lớp kết nạp Đảng, 15 lớp đảng viên mới và tỷ lệ học viên khá giỏi trên 80%.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về biến động tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất lưu trú và năng lực của đội ngũ giảng viên kiêm nhiệm.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao gắn với lộ trình hoàn thành rõ ràng từ năm 2023 đến năm 2025.
• Cung cấp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác phục vụ trực tiếp cho công tác hoạch định chính sách cán bộ của Thị ủy Hoài Nhơn và các địa phương tương đồng.

Các cấp ủy Đảng, cán bộ quản lý giáo dục lý luận chính trị và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo, vận dụng những phát hiện và giải pháp từ công trình này để nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng lý luận trong tình hình mới.