đặt vấn đề và phiếu học tập, thảo luân nhóm với nội dung phù hợp sẽ đem lại hiệu quả cao trong giáo dục, nhất là vấn đề tế nhị và nhạy cảm này bắt buộc ngƣời dẫn chƣơng trình phải thận trọng hơn. Cách thực hiện a, Nhiệm vụ của ngƣời truyền thông - Tích lũy kiến thức qua một số năm truyền thông liên quan đến giới tính, sức khỏe sinh sản và cách phòng tránh xâm hại tình dục - Xây dựng cấu trúc kiến thức và thời gian cho một buổi truyền thông. - Nắm vững kiến thức liên quan từ Tiểu học - Trung học cơ sở - THPT. - Làm phiếu học tập có nội dung thích hợp để vừa ứng dụng trong khi truyền thông nội dung bài đó vừa thấy đƣợc kiến thức liên quan đến giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên và cách phòng tránh xâm hại tình dục.
- Lồng ghép kiến thức thực tế vào bài truyền thông một cách khéo léo, phù hợp từ lý thuyết và các câu hỏi tình huống để các em thảo luận, nhằm giáo dục học sinh về kiến thức sinh sản và cách phòng tránh xâm hại tình dục, chuẩn bị hành trang cho các em bây giờ và sau này. b, Nhiệm vụ của học sinh - Chuẩn bị bài mới trƣớc khi đến với buổi truyền thông - Trả lời trung thực theo nhận thức của mình. - Có thể đặt ra những câu hỏi liên quan để cùng dẫn chƣơng trình giải quyết. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề a, Phần thứ 1: Khảo sát thực tế Trƣớc khi thực hiện buổi hoạt động ngoại khóa tôi tiến hành khảo sát sự hiểu biết của các em nữ bằng cách phát phiếu điều tra trên 120 nữ sinh bất kỳ là học của trƣờng.
Phiếu điều tra của tôi gồm 16 câu hỏi đề cập đến hiểu biết về giới tính - sức khỏe sinh sản vị thành niên và xâm hại tình dục, các tình huống không an toàn. Kĩ năng giải quyết tình huống, sự quan tâm, dạy bảo của cha mẹ cho các em học sinh nữ về vấn đề này (phần phụ lục). Phiếu điều tra đƣợc phát cho các em trƣớc khi tiến hành buổi hoạt động ngoại khoá 1 tuần. Phiếu đƣợc chia theo đại diện 1 em nữ ở mỗi lớp, hƣớng dẫn và nhờ em đó sau 1 ngày thu lại.
Tôi tổng hợp và thống kê số câu trả lời của các em để có số liệu đánh giá về mức độ hiểu biết của các em trong vấn đề sức khỏe sinh sản vị thành niên và xâm hại tình dục. Trong tổng số 16 câu hỏi thăm dò đƣợc đề cập đến 5 nội dung: Nội dung 1: Hỏi về biến đổi tuổi dậy thì và sức khỏe sinh sản vị thành niên ( từ câu 1 đến câu 2) 16 skkn Nội dung 2: Hỏi về hiểu biết của học sinh về xâm hại tình dục (từ câu 3 đến câu 5). Nội dung 3: Hỏi về và sự quan tâm, dạy bảo của cha mẹ cho các em học sinh nữ về vấn đề này (Câu 6 đến câu 7). Nội dung 4: Hỏi về kĩ năng giải quyết tình huống (từ câu 8 đến câu 12).
Nội dung 5: Hỏi về cách nhận biết các tình huống không an toàn (từ câu 13 đến câu 16). Kết quả thống kê đƣợc nhƣ sau: - Các câu hỏi nội dung 1: Đa số các em nắm đƣợc biểu hiện tuổi dậy thì yếu tố nào quan trọng nhất ( 90/120 học sinh chọn đáp án đúng, 30/120 chọn đáp án sai) - Các câu hỏi nội dung 2: Đa số các em phân biệt đƣợc đâu là tình huống xâm hại, hành vi và thủ phạm (80/120 học sinh chọn đáp án 3a, 90/120 học sinh chọn đáp án 4a, 5a). - Các câu hỏi nội dung 3: Hỏi về sự quan tâm, chỉ bảo của ngƣời mẹ, nhƣng có đến 85 em là không đƣợc mẹ chỉ bảo (80/120 em chọn đáp án 6b; 90/120 em chọn 7b). - Các câu hỏi nội dung 4: Kết quả thống kê cho thấy đa số các em lúng túng, chƣa biết cách xử lí tình huống cụ thể (chỉ có 30/120 học sinh chọn đáp án 8b,).
Các em chƣa đặt mình vào tình huống cụ thể và chƣa chuẩn bị trƣớc những kế thoát thân nếu gặp tình huống đó (chỉ có 20/120 học sinh chọn đáp án a, 15/120 học sinh chọn đáp án 9a). Nếu bị xâm hại tình dục thì đa số các em im lặng, không báo cho ngƣời khác biết (chỉ 10/120 học sinh chọn đáp án 10b). Điều này rất nguy hiểm vì có thể để lại hậu quả nặng nề. - Các câu hỏi ở nội dung 5: Một số học sinh phân biệt đƣợc tình huống an toàn và không an toàn.
Tuy nhiên đa số chƣa cảnh giác với các tình huống không an toàn (50/120 học sinh chọn đáp án 13b, 14b, 30/120 học sinh chọn đáp án 15b, 16b), 40/120 học sinh chọn đáp án 16b chứng tỏ nhiều học sinh lứa tuổi vị thành niên có thể trở thành nạn nhân của xâm hại tình dục qua mạng. Từ kết quả khảo sát trên cho thấy hầu hết các nữ sinh đƣợc khảo sát chƣa có nhiều kiến thức về sức khỏe sinh sản vị thành niên và cách phòng tránh xâm hại tình dục, chƣa nâng cao cảnh giác với các tình huống không an toàn, lúng túng trong cách xử lí tình huống có nguy cơ bị xâm hại tình dục. Phần thứ 2: Tổ chức hoạt động ngoại khóa Học sinh trường THPT Quỳnh Lưu 2 trong giờ sinh hoạt ngoại khóa ( Ảnh chụp) Ngoại khóa là một hoạt động giáo dục đƣợc thực hiện nhiều trong nhà trƣờng đặc biệt là trong công tác đoàn,. Tuy nhiên, trong tuyên truyền giáo dục giới tính sức khỏe sinh sản vị thành niên và xâm hại tình dục chƣa có các giờ học ngoại khóa trong phân phối chƣơng trình.
Các thầy cô làm công tác đoàn ở nhiều trƣờng không có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực giáo dục giới tính và SKSS. Ở nhiều trƣờng đã tiến hành ngoại khóa về giáo dục giới tính và SKSS vị thành niên. Tuy nhiên, các buổi ngoại khóa này dừng lại ở việc nói chuyện cùng với các chuyên gia theo một chiều, các chuyên gia cung cấp kiến thức cho các em. Hơn nữa, các chuyên gia là những ngƣời lần đầu tiếp xúc với các em nên đa số HS còn ngại ngùng, dè dặt, tiếp thu kiến thức một cách thụ động dẫn tới hiệu quả của buổi ngoại khóa không cao.
Để một buổi học ngoại khóa về giáo dục giới tính và SKSS và cách phòng tránh xâm hại tình dục đƣợc thành công. Theo tôi, Cán bộ y tế, Đoàn trƣờng THPT có thể kết hợp với các giáo viên bộ môn sinh học, giáo dục công dân. để tổ chức những buổi trò chuyện về giáo dục giới tính - SKSS và cách phòng tránh xâm hại tình dục với các chủ đề khác nhau. Tôi xin đƣợc mạnh dạn trình bày một số bài giảng ngoại khóa thực hiện theo kế hoạch hàng năm mà chúng tôi đã thực hiện nhƣ sau: 18 skkn Chủ đề 1: Sinh lý và tâm lý Chủ đề 2: Một số tình huống minh họa trong chƣơng sinh trƣởng phát triển Chủ đề 3: Tình yêu - tình dục - sinh sản và các biện pháp tránh thai Chủ đề 4: Một số tình huống bình đẳng giới, cải thiện chất lƣợng dân số và sinh đẻ có kế hoạch Chủ đề 5: Một số tình huống phòng tránh xâm hại tình dục Dƣới đây là một số buổi ngoại khóa mà chúng tôi đã thực hiện với chủ đề: Chủ đề 1: Sinh lý và tâm lý *Chuẩn bị -Loa đài và các tƣ liệu phục vụ cho buổi sinh hoạt.
- Quà cho HS trả lời đúng. - Dự kiến các tình huống có thể xảy ra. - Tổ chức HS chơi trò chơi và trả lời một số câu hỏi và tình huống có liên quan đến chủ đề. * Phƣơng pháp tổ chức - Thời gian: 40 phút - Trò chuyện, vấn đáp gợi mở.
- Cán bộ y tế là ngƣời dẫn chƣơng trình (DCT) vừa là ngƣời tƣ vấn Sau đây cô xin đƣa ra một số câu hỏi các em trả lời đúng đều nhận đƣợc phần quà từ chƣơng trình. Hình ảnh: DCT truyền thông ngoại khóa (Ảnh chụp) 19 skkn Câu hỏi 1: Dấu hiệu nào trên cơ thể chứng tỏ bạn gái đã bắt đầu có khả năng mang thai đƣợc. Dấu hiệu đó là: Hiện tƣợng thèm đồ chƣa đúng hay sai? Nếu trả lời sai thì hỏi một bạn nhƣ thế nào là mới đúng? HS trả lời và đáp án là: chu kỳ kinh nguyệt. Giải thích: Khi có đèn đỏ thì các bạn có khả năng có em bé nên các bạn nữ cần phải giữ gìn khả năng đó của mình, vệ sinh sạch sẽ, biết cách tự bảo vệ bản thân.
Câu hỏi 2: Câu hỏi của WHO câu hỏi này có 80% các bạn nữ ở châu á trả lời là đáp án đúng. Câu hỏi nhƣ sau: Trong những ngày đèn đỏ nếu uống nhiều nƣớc, ăn nhiều dƣa hấu, uống nhiều nƣớc dừa làm cho đèn đỏ bất thƣờng đúng hay sai? Nếu bạn nào trả lời đúng thì hỏi vì sao biết đúng? Tìm hiểu ở đâu? HS trả lời và đáp án là: Sai Giải thích: Theo WHO trong ngày đó ăn nhiều dƣa uống nhiều nƣớc, uống nƣớc dừa rất tốt cho cơ thể không gây ảnh hƣởng đến đèn đỏ bất thƣờng, chỉ liên quan đến bài tiết thôi. Nếu kiêng ăn hoa quả, kiêng uống nƣớc sẽ ảnh hƣởng không tốt đến cơ thể. Câu hỏi 3: Khi con trai mới lớn xuất hiện hiện tƣợng gọi là tự xử (thủ dâm), Câu hỏi là trong tuổi mới lớn con trai lạm dụng sử dụng hiện tƣợng nhiều lần trong ngày, làm nhiều lần trong tuần sẽ dẫn đến mệt mỏi, ảnh hƣởng đến học tập thiếu tập trung, hạn chế phát triển chiều cao dẫn đến tê liệt vũ khí đúng hay sai? HS trả lời và đáp án là: Đúng.
Kính thƣa quý thầy cô giáo, các em học sinh khi con trai ở tuổi mới lớn nếu phát hiện hiện tƣợng hẹp bao quy đầu, có nghĩa là cậu nhỏ có cái áo mà cái áo đó cởi ra đƣợc thì gọi là bình thƣờng và nếu cái áo đó không cởi ra đƣợc thì đã hẹp bao quy đầu. Câu hỏi tiếp theo: Nếu phát hiện hiện tƣợng hẹp bao quy đầu thì không cắt trƣớc 15 tuổi mà phải đợi đến 15 tuổi là độ tuổi dậy thì thì mới đƣợc cắt đi đúng hay sai? HS trả lời và đáp án là : Sai Giải thích: Nếu phát hiện ra khi nào thì nên đi cắt ngay khi đó không phải đợi đến năm 16 tuổi mới cắt. Nếu để đến 15 tuổi không khéo đã dẫn đến viêm nhiễm nhiều rồi.