Luận văn thạc sĩ về giải quyết việc làm và thực tiễn tại tỉnh Phú Thọ

Khám phá luận văn thạc sĩ về pháp luật giải quyết việc làm và thực tiễn tại tỉnh Phú Thọ, phân tích hiệu quả và thách thức hiện nay.

• Tác giả: Nguyễn Diệu Linh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Năng Khánh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Giải Quyết Việc Làm Và Thực Tiễn Thực Hiện Tại Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM
• 1.1. Khái quát chung về việc làm và giải quyết việc làm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM TẠI TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Dạy nghề gắn với giải quyết việc làm
• 2.3. Hoạt động của các tổ chức dịch vụ việc làm
• 2.4. Đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM TẠI TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Các yêu cầu cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật về giải quyết việc làm
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về giải quyết việc làm
• 3.3. Đối với các quy định về Quỹ giải quyết việc làm
• 3.4. Đối với quy định về dịch vụ việc làm, tổ chức và hoạt động của các trung tâm dịch vụ việc làm
• 3.5. Đối với quy định về đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài
• 3.6. Đối với các quy định về xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giải quyết việc làm
• 3.7. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Khái quát chung về việc làm và giải quyết việc làm

Khái niệm việc làm và giải quyết việc làm là những vấn đề cốt lõi trong nghiên cứu về lao động. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), việc làm được định nghĩa là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, không bị pháp luật cấm. Điều này cho thấy rằng việc làm không chỉ đơn thuần là một công việc mà còn là một phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Giải quyết việc làm là quá trình tạo ra cơ hội việc làm cho người lao động, nhằm giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống. Các nguyên tắc về giải quyết việc làm bao gồm việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động, tạo điều kiện thuận lợi cho họ tham gia vào thị trường lao động. Vai trò của giải quyết việc làm không chỉ dừng lại ở việc tạo ra thu nhập mà còn góp phần vào sự ổn định xã hội và phát triển bền vững. Các quy định của pháp luật Việt Nam về giải quyết việc làm đã được thiết lập nhằm hỗ trợ người lao động, bao gồm các chính sách về đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực và các biện pháp hỗ trợ khác.

1.1. Khái niệm việc làm

Khái niệm việc làm đã được định nghĩa qua nhiều thời kỳ và có sự thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của xã hội. Từ những năm đầu thế kỷ 20, việc làm được hiểu là hoạt động lao động có trả công. Theo Bộ luật Lao động 2012, việc làm được xác định là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm. Điều này cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về việc làm từ một khái niệm hẹp sang một khái niệm rộng hơn, bao gồm cả các hình thức lao động tự do và lao động phi chính thức. Việc hiểu rõ khái niệm này là rất quan trọng trong việc xây dựng các chính sách giải quyết việc làm hiệu quả, nhằm đáp ứng nhu cầu của người lao động trong bối cảnh hiện nay.

1.2. Khái niệm giải quyết việc làm

Khái niệm giải quyết việc làm được hiểu là các hoạt động nhằm tạo ra cơ hội việc làm cho người lao động. Theo ILO, giải quyết việc làm không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự phối hợp giữa các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng. Tại Việt Nam, giải quyết việc làm đã trở thành một trong những mục tiêu quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Các chương trình giải quyết việc làm được triển khai nhằm hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm, nâng cao kỹ năng và tạo điều kiện thuận lợi cho họ tham gia vào thị trường lao động. Điều này không chỉ giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Phú Thọ.

II. Thực tiễn thực hiện pháp luật về giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ

Tỉnh Phú Thọ, với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội đa dạng, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc giải quyết việc làm. Thực trạng việc làm tại tỉnh cho thấy tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao, đặc biệt là trong nhóm lao động trẻ. Các chương trình giải quyết việc làm đã được triển khai nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Việc xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình việc làm cần được chú trọng hơn nữa. Các biện pháp pháp lý nhằm hỗ trợ và giải quyết việc làm cần được hoàn thiện để phù hợp với tình hình thực tế. Đặc biệt, việc dạy nghề gắn với giải quyết việc làm là một trong những giải pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại tỉnh. Các tổ chức dịch vụ việc làm cũng cần được phát triển để hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm hiệu quả hơn.

2.1. Thực trạng giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ

Thực trạng giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi về tài nguyên và lực lượng lao động, nhưng tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao. Các chương trình giải quyết việc làm chưa thực sự phát huy hiệu quả, dẫn đến tình trạng nhiều người lao động không tìm được việc làm phù hợp. Việc xây dựng các chương trình việc làm cần phải dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho người lao động, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của họ.

2.2. Các biện pháp pháp lý hỗ trợ giải quyết việc làm

Các biện pháp pháp lý nhằm hỗ trợ giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ cần được hoàn thiện và đổi mới. Việc ban hành các chính sách hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm, đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực là rất cần thiết. Đồng thời, cần có các quy định rõ ràng về trách nhiệm của các chủ thể liên quan trong việc giải quyết việc làm. Các tổ chức dịch vụ việc làm cần được phát triển để cung cấp thông tin và hỗ trợ người lao động trong quá trình tìm kiếm việc làm. Điều này không chỉ giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

III. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về giải quyết việc làm

Để nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ, cần có một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến giải quyết việc làm để phù hợp với thực tiễn. Việc phát triển các chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu của thị trường lao động là rất quan trọng. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động trong việc tìm kiếm việc làm. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp để tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho người lao động. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống thông tin thị trường lao động hiệu quả sẽ giúp người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin về việc làm.

3.1. Hoàn thiện quy định pháp luật về giải quyết việc làm

Việc hoàn thiện quy định pháp luật về giải quyết việc làm là rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Các quy định cần phải rõ ràng, cụ thể và dễ hiểu để người lao động có thể dễ dàng tiếp cận. Đồng thời, cần có các quy định về trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ.

3.2. Phát triển chương trình đào tạo nghề

Phát triển chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu của thị trường lao động là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm. Các chương trình đào tạo cần phải được thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tế của người lao động và doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp người lao động có được kỹ năng cần thiết mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho họ. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để đảm bảo chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc làm là một trong những vấn đề trọng yếu đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, đồng thời là quyền cơ bản của người lao động được Hiến pháp Việt Nam bảo đảm. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tính đến quý 3/2018, lực lượng lao động Việt Nam đạt khoảng 55,2 triệu người, trong đó tỷ lệ thất nghiệp ở độ tuổi lao động ước tính là 2,2%, tương đương khoảng 1,2 triệu người. Tỉnh Phú Thọ, với dân số gần 1,4 triệu người và lực lượng lao động khoảng 858,1 nghìn người, đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác giải quyết việc làm (GQVL), đặc biệt là tại các khu vực nông thôn và miền núi. Tỷ lệ thất nghiệp tại tỉnh ước tính khoảng 1,6% năm 2017, tương đương 12,1 nghìn người.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về giải quyết việc làm và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2010-2017. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các quy định pháp luật hiện hành, đánh giá thực trạng GQVL tại địa phương, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chính sách, chương trình việc làm, hoạt động dạy nghề, dịch vụ việc làm và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tại tỉnh Phú Thọ.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách pháp luật về việc làm, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác GQVL, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương và khu vực vùng Đông Bắc Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về việc làm và giải quyết việc làm, bao gồm:

• Lý thuyết việc làm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO): Việc làm được định nghĩa là hoạt động lao động được trả công bằng tiền hoặc hiện vật, bao gồm cả tự tạo việc làm. ILO cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách việc làm trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ người lao động.

• Lý thuyết pháp luật về việc làm tại Việt Nam: Khái niệm việc làm được quy định trong Bộ luật Lao động 2012 và Luật Việc làm 2013, nhấn mạnh ba yếu tố cấu thành: hoạt động lao động, tạo thu nhập và hợp pháp. Các nguyên tắc cơ bản trong việc làm và GQVL gồm nguyên tắc không cưỡng bức, bình đẳng, đa dạng hóa việc làm và ưu tiên đối với các đối tượng đặc thù.

• Mô hình quản lý nhà nước về giải quyết việc làm: Bao gồm sự phối hợp trách nhiệm giữa Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động trong việc tạo việc làm, duy trì việc làm và phát triển thị trường lao động.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: việc làm, giải quyết việc làm, chương trình việc làm, quỹ giải quyết việc làm, dịch vụ việc làm, dạy nghề gắn với việc làm, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp và logic: Để làm rõ các khái niệm, nguyên tắc, quy định pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý số liệu về lao động, việc làm, tỷ lệ thất nghiệp, số lượng người tham gia các chương trình việc làm tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2010-2017.

• Phương pháp nghiên cứu thực địa: Thu thập thông tin thực tiễn qua các báo cáo, văn bản pháp luật, các chương trình việc làm, hoạt động dạy nghề, dịch vụ việc làm và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài tại địa phương.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Số liệu được lấy từ các nguồn chính thức như Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Phú Thọ, Ngân hàng Chính sách Xã hội, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu và thực trạng từ năm 2010 đến năm 2017, đánh giá các chính sách và hoạt động GQVL trong giai đoạn này.

Phương pháp nghiên cứu được lựa chọn nhằm đảm bảo tính toàn diện, khách quan và khoa học trong việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Phú Thọ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng việc làm và giảm thất nghiệp: Giai đoạn 2010-2017, tổng số lao động có việc làm tại Phú Thọ tăng thêm hơn 16 nghìn người. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động năm 2017 là 1,6%, tương đương 12,1 nghìn người, thấp hơn mức trung bình quốc gia (2,2% năm 2018). Số lao động được tạo việc làm thông qua nguồn vốn vay từ Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm đạt khoảng 1,2 nghìn người, trong khi hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đạt hơn 2,7 nghìn người.

2. Chương trình dạy nghề và đào tạo lao động: Tỷ lệ lao động qua đào tạo và truyền nghề đạt 60,5%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 26,7%. Trong 5 năm (2012-2017), các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã đào tạo nghề cho hơn 100 nghìn người, với tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm mới, tự tạo việc làm sau học nghề đạt trên 80%. Năm 2017, có 22.605 học sinh, sinh viên tốt nghiệp các trình độ cao đẳng, trung cấp và sơ cấp.

3. Hoạt động dịch vụ việc làm: Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Phú Thọ đã tư vấn cho hơn 41.560 người lao động và giới thiệu việc làm cho hàng nghìn người trong năm 2017. Tuy nhiên, hiện nay tỉnh chỉ có một trung tâm dịch vụ việc làm, chưa đáp ứng đủ nhu cầu tìm kiếm việc làm của người lao động, đặc biệt là các phiên giao dịch việc làm lưu động còn hạn chế (khoảng 1 phiên/năm).

4. Nguồn vốn hỗ trợ giải quyết việc làm: Tính đến tháng 8/2017, dư nợ cho vay chương trình GQVL tại Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh đạt trên 84 tỷ đồng với gần 2,9 nghìn hộ vay, tạo việc làm cho trên 30 nghìn lao động. Ngân hàng phấn đấu đến năm 2020 tổng dư nợ đạt trên 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhu cầu vay vốn còn cao trong khi nguồn vốn phân bổ chưa đủ đáp ứng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỉnh Phú Thọ đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác giải quyết việc làm, đặc biệt là thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Việc tăng thêm hơn 16 nghìn việc làm mới trong giai đoạn 2010-2017 và tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn mức trung bình quốc gia phản ánh hiệu quả bước đầu của các chính sách.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều khó khăn như chất lượng nguồn lao động còn thấp, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp, thị trường lao động chưa phát triển đồng bộ, đặc biệt là tại các khu vực nông thôn và miền núi. Việc chỉ có một trung tâm dịch vụ việc làm làm hạn chế khả năng cung cấp dịch vụ đa dạng và tiếp cận thông tin việc làm cho người lao động.

Nguồn vốn vay ưu đãi tuy đã hỗ trợ nhiều hộ gia đình phát triển sản xuất, tạo việc làm nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Ngoài ra, việc phát triển các khu công nghiệp và đô thị hóa nhanh cũng tạo áp lực lớn lên thị trường lao động, làm gia tăng tình trạng thiếu việc làm ở một số địa phương.

So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác, Phú Thọ có nhiều điểm tương đồng về thách thức trong GQVL như chất lượng lao động, liên kết đào tạo - việc làm và nguồn vốn hỗ trợ. Tuy nhiên, tỉnh có lợi thế về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và chính sách ưu đãi thu hút đầu tư, tạo tiền đề thuận lợi cho phát triển kinh tế và việc làm trong tương lai.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ lệ thất nghiệp theo năm, số lượng lao động qua đào tạo, số người vay vốn GQVL và số người được giới thiệu việc làm qua trung tâm dịch vụ việc làm, giúp minh họa rõ nét hơn về xu hướng và hiệu quả các chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp luật về giải quyết việc làm: Cần rà soát, bổ sung các quy định liên quan đến Quỹ giải quyết việc làm, dịch vụ việc làm và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài nhằm tăng tính khả thi và hiệu quả thực thi. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ quan liên quan.

2. Tăng cường nguồn vốn vay ưu đãi cho GQVL: Đề nghị Ngân hàng Chính sách Xã hội và các cơ quan quản lý tăng thêm nguồn vốn, mở rộng đối tượng vay, đơn giản hóa thủ tục vay vốn để hỗ trợ nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp phát triển sản xuất, tạo việc làm mới. Thời gian thực hiện: ngay trong giai đoạn 2021-2025. Chủ thể: Ngân hàng Chính sách Xã hội, UBND tỉnh Phú Thọ.

3. Phát triển hệ thống dịch vụ việc làm đa dạng: Thành lập thêm các trung tâm dịch vụ việc làm và doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm trên địa bàn tỉnh, tăng cường các phiên giao dịch việc làm lưu động, ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối cung - cầu lao động hiệu quả hơn. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, UBND tỉnh.

4. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề và liên kết với doanh nghiệp: Tăng cường phối hợp giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp để tổ chức đào tạo sát với nhu cầu thị trường lao động, mở rộng thực tập, thực hành cho học viên, đồng thời đẩy mạnh công tác tư vấn hướng nghiệp. Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên giai đoạn 2021-2025. Chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp.

5. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức: Tăng cường tuyên truyền về chính sách việc làm, các chương trình hỗ trợ, quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động, đặc biệt tại các vùng nông thôn, miền núi để người dân chủ động tham gia các hoạt động giải quyết việc làm. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: các cấp chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về lao động và việc làm: Các sở, ban, ngành liên quan tại tỉnh và trung ương có thể sử dụng luận văn để tham khảo, hoàn thiện chính sách, chương trình việc làm phù hợp với thực tiễn địa phương.

2. Các tổ chức dịch vụ việc làm và đào tạo nghề: Trung tâm dịch vụ việc làm, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể áp dụng các phân tích, đề xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện chất lượng đào tạo và dịch vụ.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và dịch vụ có thể hiểu rõ hơn về chính sách hỗ trợ, nguồn lực và cơ hội hợp tác trong công tác tạo việc làm.

4. Người lao động và cộng đồng dân cư: Người lao động, đặc biệt là lao động nông thôn, lao động trẻ và các nhóm đối tượng đặc thù có thể nắm bắt thông tin về quyền lợi, chính sách hỗ trợ và các cơ hội việc làm, từ đó chủ động tham gia thị trường lao động.

Luận văn cung cấp cái nhìn toàn diện về pháp luật và thực tiễn giải quyết việc làm tại tỉnh Phú Thọ, giúp các đối tượng trên có cơ sở để đưa ra quyết định, chính sách và hành động phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác việc làm.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật Việt Nam quy định thế nào về việc làm?
   Việc làm được hiểu là hoạt động lao động tạo ra thu nhập hợp pháp, bao gồm cả làm thuê và tự tạo việc làm, theo Bộ luật Lao động 2012 và Luật Việc làm 2013. Người lao động có quyền tự do lựa chọn việc làm và được bảo vệ quyền lợi trong quan hệ lao động.

2. Các chủ thể nào có trách nhiệm trong giải quyết việc làm?
   Theo quy định, Nhà nước, người sử dụng lao động và xã hội đều có trách nhiệm phối hợp trong việc tạo việc làm, duy trì việc làm và hỗ trợ người lao động có cơ hội việc làm phù hợp.

3. Chương trình việc làm tại tỉnh Phú Thọ đã đạt được những kết quả gì?
   Giai đoạn 2010-2017, tỉnh đã tạo thêm hơn 16 nghìn việc làm mới, tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 1,6%, hơn 60% lao động được đào tạo nghề, và hàng nghìn người được vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh.

4. Nguồn vốn vay ưu đãi giải quyết việc làm được sử dụng như thế nào?
   Nguồn vốn vay từ Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm được sử dụng để cho vay doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ gia đình và người lao động nhằm tạo việc làm, duy trì việc làm và phát triển dịch vụ việc làm.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác dạy nghề gắn với giải quyết việc làm?
   Cần tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, đổi mới chương trình đào tạo sát với nhu cầu thị trường, mở rộng cơ hội thực tập, đồng thời đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp và hỗ trợ sau đào tạo để người học có việc làm ổn định.

Kết luận

• Việc làm là quyền cơ bản và là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, được pháp luật Việt Nam bảo vệ và điều chỉnh chặt chẽ.
• Tỉnh Phú Thọ đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác giải quyết việc làm, đặc biệt qua các chương trình vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.
• Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như chất lượng lao động thấp, thiếu sự liên kết giữa đào tạo và thị trường lao động, nguồn vốn hỗ trợ chưa đáp ứng đủ nhu cầu.
• Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường nguồn lực, phát triển dịch vụ việc làm và nâng cao chất lượng đào tạo nghề để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2021-2025, đồng thời tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người lao động cùng chung tay thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm, góp phần phát triển bền vững tỉnh Phú Thọ và khu vực Đông Bắc Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MOT SO VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE GIẢI QUYẾT VIỆC LAM VÀ QUY ĐỊNH CUA PHAP LUẬT VIỆT NAM VE GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM 1.Khái quát chung về việc làm và giải quyết việc làm 1. Khái niệm việc làm và giải quyết việc làm 1. Khải niệm việc lam Từ xa xưa, khi mới xuất hiện, con người đã phải lao động dé kiếm sống. Hoạt động lao động dé kiếm sống đối với con người không chỉ là những hành động sinh vật đơn thuần mà qua đó còn cải tạo con người, biến con người thành những sinh vật xã hội có ý thức, có khả năng tham gia vào các quan hệ xã hội, từ đó dần hình thành nên xã hội loài người.

Hoạt động lao động dé kiêm sông đó cua con người được gọi chung là việc làm. Cùng với sự phát triển của xã hội cũng như sự đa dạng của mỗi quốc gia mà khái niệm việc làm cũng có thê hiệu theo những nghĩa khác nhau. Tại hội nghị thống kê lao động quốc tế lần thứ 8 (1954) tại Gio ne vo, có đưa ra định nghĩa về việc làm. Định nghĩa này được ghi lại trong khuyến nghị về thống kê lao động về Quốc tế năm 1975.

Theo đó, những người có việc làm là những người thuộc một trong các loại sau đây: Thứ nhất là người đang làm một công việc cụ thé được trả lương có thé là lương ngày, lương tuần, lương tháng do hai bên thỏa thuận; thứ hai là người có một chỗ làm việc 6n định nhưng có thời gian không đi làm, tạm thời vắng mặt trong một thời kỳ cụ thé do: 6m dau, tai nạn lao động, tranh chấp lao động. Theo ngài phó cố van kinh tế Giang Muy — Tê (Văn phòng Lao động quốc tế) thì: “Việc làm có thé được định nghĩa như một tình trạng trong đó có sự trả công băng tiên hoặc hiện vật, có một sự tham gia tích cực, có tính chât cá nhân và trực tiêp vào nỗ lực sản xuât'”. Phó giáo sư Sô — nin và Phó tiên sỹ E. Ji — nop (Liên Xô cũ) lại quan niệm: “Việc làm là sự tham gia của người có khả năng lao động vào một hoạt động xã hội có ích trong khu vực xã hội hóa của sản xuât, trong học tập, trong công việc nội trợ, trong kinh tê phụ của nông trang viên”.

Tổ chức Lao động quốc tế (International Labour Organization - ILO) cũng coi việc khuyến nghị và xúc tiễn việc làm là một trong những mục tiêu quan trọng trong các hoạt động của mình. ILO đã có nhiều công ước và khuyến nghị quan trọng liên quan đến vấn đề việc làm như: Công ước số 47 (1935) về duy trì tuần làm việc 40 giờ, Tuyên ngôn Philadenphia năm 1944, Công ước số 88 (1948) về tô chức dịch vụ việc làm, Công ước số 122 (1964) về chính sách việc làm, “Chương trình việc làm thế giới” năm 1969, Công ước số 168 (1988) về xúc tiến việc làm và bảo vệ chống lại thất nghiệp,. Tai Hội nghị quốc tế lần thứ 13 của các nhà thống kê lao động ILO đã đưa ra khái niệm người có việc làm và người thất nghiệp. Người có việc làm là những người làm việc gì đó được trả công, lợi nhuận hoặc được thanh toán bằng hiện vật hoặc những người tham gia vào các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi ích hay vì thu nhập gia đình không được nhận tiền công hoặc hiện vật.

Còn người thất nghiệp là những người không có việc làm nhưng đang tích cực tìm việc làm hoặc đang chờ được trở lại làm việc. Năm 2005, ILO đã đưa vào Từ điển chuyên ngành khái niệm việc làm: “Employment: work carried out in return for payment. Also refers to the number of people in paid 993 employment and self-employment’” (tạm dịch: Việc làm là công việc được tra ? Bộ Lao động — Thương binh và Xã Hội (1993), Tài liệu pháp luật nước ngoài, Tài liệu nghiên cứu dự thảo Bộ luật lao động. 3 International Labour Organization, Bureau of Library and Ingormation Services, ILO Thesaurus 2005.org/public/libdoc/ILO- Thesaurus/english công.

Việc làm cũng đê cập tới sô lượng người tham gia làm việc đê được trả công và những người tự tạo việc làm). Tại Việt Nam, dưới góc độ ngôn ngữ học, việc làm được hiéu là: “Công việc được giao cho va được trả công”. Dưới góc độ pháp lý, trước năm 1986, trong nén kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan niệm về việc làm rất hep. Chỉ khi người lao động (NLD) được biên chế vào làm việc trong các đơn vị quốc doanh và tập thể thì mới được coi là có việc làm.

Pháp luật không thừa nhận những NLD tự do và cũng không thừa nhận hiện tượng thất nghiệp, thiếu việc làm, dư thừa lao động. Bước sang nền kinh tế thị trường, với sự đa dạng của hình thức sở hữu và thành phân kinh tế, mọi công dân có quyên tự do kinh doanh, tự do thuê mướn lao động. NLD có quyền làm việc cho bất kỳ chủ sử dụng lao động nào. Từ đó, quan niệm về việc làm cũng từng bước thay đôi cơ bản.

Bộ luật lao động (BLLĐ) 1994 đã lần đầu ghi nhận khái niệm việc làm tại Điều 13 như sau: “Moi hoạt động lao động tạo ra nguon thu nhập không bi pháp luật cam đều được thừa nhận là việc làm”. Khái niệm về việc làm này van được giữ nguyên qua các lần sửa đổi, bố sung BLLD các năm 2002, 2006, 2007. Ké thừa tinh than của BLLĐ 1994, Điều 9 BLLĐ 2012 và Khoản 2 Điều 3 Luật việc làm 2013 đã đưa ra khái niệm như sau: “Viéc lam là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cam’. Như vậy, có thể nhận thay rang, tai Việt Nam, dưới góc độ pháp lý, việc làm được cấu thành bởi ba yêu tố cơ ban: - __ Thứ nhất, việc làm phải là hoạt động lao động của con người.

Đây là hoạt động thê hiện sự tác động của sức lao động con người vào tư liệu sản * Viện ngôn ngữ học (2006), Tir điển Tiếng Việt, Nxb. Từ điển Bách khoa, Hà Nội, tr.1076 xuất dé tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ. Hoạt động lao động có thể là lao động trí óc hoặc lao động chân tay, có trình độ cao hoặc thấp,. Nếu không có hoạt động lao động thì không có việc làm.

Tuy nhiên, hoạt động lao động chỉ là dấu hiệu cơ bản của việc làm chứ không đồng nhất với việc lam. Dé cau thành nên việc làm thì hoạt động lao động cần phải có tính hệ thống, tính thường xuyên và tính nghề nghiệp. - Thu hai, việc làm tạo ra thu nhập. Thu nhập ở đây được hiểu theo nghĩa rộng, không chỉ là khoản thu nhập trực tiếp mà còn bao hàm cả khả năng tạo ra thu nhập.

Điều này thé hiện tính hữu ích của việc làm. NLD đã phải bỏ sức lao động đề thực hiện hoạt động lao động; vậy nên sự tiêu hao sức lao động đó phải được đền bù bang một lượng giá trị xứng đáng dé NLD có thé tái sản xuất sức lao động, tiếp tục tham gia vào quá trình lao động. - _ Thứ ba, việc làm phải hợp pháp, không bị pháp luật cấm. Điều này thé hiện rõ tính pháp lý của việc làm vì không phải mọi hoạt động lao động của con người tạo ra thu nhập thì đều được coi là việc làm.

Và cũng tùy theo từng thời kỳ, từng quốc gia mà có những hoạt động có thể được thừa nhận là hợp pháp hay không. Có thể thấy, khái niệm về việc làm theo quy định tại BLLĐ 2012 và Luật việc làm 2013 là quan niệm mang tính khái quát cao và đã có sự tiếp thu, chọn lọc từ các quan điểm khác trên thế giới. Từ khái niệm này sẽ là cơ sở để ban hành các chính sách đảm bảo việc làm và giải quyết việc làm tại Việt Nam. Khái niệm giải quyết việc làm Trên thế giới, vấn đề GQVL được các quốc gia đặc biệt quan tâm.

Chương trình GQVL cho NLD thậm chí con được đặt ra trong cương lĩnh tranh cử của các đảng phái trong các kỳ bầu cử. Tổ chức lao động quốc tế ILO cũng đã thông qua nhiều công ước và khuyến nghị nhằm GQVL cho 10 NLD như: Công ước 88 và khuyến nghị 83 quy định về những tiêu chuẩn chức năng và tổ chức của các trung tâm dịch vụ quốc gia về việc làm; Công ước 122 về chính sách làm việc; Công ước 149 về việc làm và các điều kiện của việc làm và đời sống của nhân viên y tế; Công ước 163 về xúc tiến việc làm và bảo vệ chống nạn thất nghiỆp;. Ở Việt Nam, cùng với sự thay đổi trong nhận thức về khái niệm việc làm thì van đề GQVL cũng có những thay đổi qua từng thời kỳ của đất nước. Trong thời kỳ tập trung bao cấp, GQVL được coi là nhiệm vụ của Nhà nước được thé hiện qua Điều 59 Hiến pháp 1980: “Công dan có quyên có việc làm, người có sức lao động phải lao động theo quy định của pháp luật, Nhà nước dựa vào kế hoạch phái triển kinh tế và văn hóa mà tạo thêm việc làm, sắp xếp công việc căn cứ vào năng lực, nguyện vọng cá nhân và yêu cẩu xã hội”.

Chính những quy định này đã tạo nên sức ép lớn lên Nhà nước thời bấy giờ. Hơn thế, điều này cũng không có lợi cho nền kinh tế quốc dân vì người dân với tâm thé y lại vào Nhà nước, không có sự hăng say làm việc, tìm tòi, sáng tạo dân đên việc kinh tê gặp rât nhiêu khó khăn. Sau năm 1986, sau khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã tạo nên sự thay đổi lớn trong nhận thức về vấn đề GQVL. Hiện nay, chính sách về GQVL đã được thê hiện qua các quy định tại Điều 9 BLLĐ 2012: “Nhà nước, người sử dụng lao động và xã hội có trách nhiệm tham gia giải quyết việc làm, bảo đảm cho mọi người có khả năng lao động déu có cơ hội có việc làm” và Điều 5 Luật việc làm 2013: «Điều 5.

Chính sách của Nhà nước về việc làm 1. Có chính sách phat triển kinh tế - xã hội nhằm tạo việc làm cho người lao động, xác định mục tiêu giải quyết việc lam trong chiến lược, kế hoạch phái triển kinh tế - xã hội; bố trí nguôn lực dé thực hiện chính sách về việc làm. II De Khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia tạo việc làm và tự tạo việc làm có thu nhập từ mức lương toi thiểu trở lên nhằm góp phan phát triển kinh tế - xã hội, phát triển thị trường lao động. Có chính sách hỗ trợ tạo việc làm, phái triển thị trường lao động và bảo hiểm thất nghiệp.