CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYET TRANH CHAP THƯƠNG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI, TRONG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT VE GIẢI QUYET TRANH CHAP THƯƠNG MẠI BANG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI 'VÀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MAT LA. Lý hận về gi quyết tranh chấp thương mại bằng phương thúc hà giải thương mại và trong ti thương mại LLL Khdinigm, đặc diém trmh chấp thương mai Tranh chip thương mai được hiểu lá các xung đột, mâu huấn, bất đồng vé qguyễn và lợi ích phát ảnh trong quá trình các bên thục hiện các hoạt đông thương sei cia mình Khéi niệm tranh chấp thương mei được đề cập đầu tiên trong Luật Thương mai (LTM) 1997: “Tranh chấp thương mai là tranh chấp phát sinh do việc không thưc hiện hoặc thực kiện không ding hợp đồng trong hoạt đồng thương maa.” Khả niệm này không được quy đính 18 trong LTM 2005 nhưng Bộ luật tổ tong din ar 2015 đã quy dinh tei khoản1 Điều 30 vé những tranh chấp về kinh doanh thương mai thuộc thẩm quyền giã quyết côn Te én: “Tranh chấp phat sinh trong hoạt đồng lạnh donnh, thương mat giữa cá nhân tổ chức có đăng hộ lạnh doch véx nhai và đẫu có mục đích lợi nhiên Việc giãi quyết tranh chấp thương mại nhầm bảo vệ quyền và lợi ich hop pháp của các bên tranh chấp, góp phin thúc đẩy hoạt động thương mai phát triển. Tay thuộc vào tùng giai đoạn phát biển kink tổ, xã hồi, pháp luật, din tộc, văn hóa. mà những quốc gia khác nhau có cách thức, biện pháp giải quyết tranh chip thương mei khác nhau, Trong nên kinh tổ thi trường, với sự đa dang và phúc tạp của sác quan hệ tranh chấp, Nhà nước tùng bước thé chế hóa việc gia quyết tranh chấp thương mei nhằm bão dim tối đa quyền tw đính đoạt của các chủ thể kinh doanh Điều này đẳng thời giúp giãm bét gánh nặng cho các cơ quan công quyền, bai Nhà "nước khuyên khích các bên thương lượng, hòa giãi khi phát sinh tranh chấp Céc bình thức giãi quyét tranh chấp thương mai phd bién hiện nay bao gồm: thương lượng, hòa giải, trong tải và Tòa án Mỗi hình thức đều có những wu điểm.
‘va hạn chế riêng. Việc lựa chon hin thức giéi quyết tranh chấp phù hợp phụ thuộc vio nhiều yêu tổ, bao gém: tính chit, mức độ phúc tạp của tranh chấp, mong muôn, của các bin tranh chấp. Việc lựa chon hình thúc gi quyết ranh chấp phù hop sẽ giúp bio về quyền và li ích hợp pháp cin các bân tham gia tranh chấp, thúc diy host động thương mai phát tiến Hiên nay, cách mang công nghiệp lin thờ tr (CMCN 40) dang ảnh hướng "ngày cảng sâu tông tới mọi mặt cũa đời sống kinh tế - xã hôi CMCN 40 đã tao thuận lợi và hé r rất nhiễu cho moi người. Nhờ có mang Intemet ma giờ đây moi người có thể ngồi tei nhà để mua sim ma không cần đến cũn hing, học tập trục tuyên không phii đến trường học hay làm việc qua mang tử xa ma không cần din công ty.Đặc biệt, sơ phát iễn công nghề tr tuệ nhân tạ (Artificial Intelligence ~ AD) di mô phông các qua tình suy ngĩễ và học tip của cơn người cho máy móc.
Do đó, kh Việt Nam tham gia ngày cảng sâu rông vào các hiệp Ảnh thương mai tự do thể hệ mới th tốc độ phát triển hoạt đông thương mai điện tờ bing nỗ nhanh cheng thi vie giải quyét ranh chấp thương mai ngày nay không chỉ còn theo phương thie trục tp (đức là các bên có sơ gip gỗ, trao đổi với nhau) ma còn có phương thúc gai quyết ranh chấp trục tuyển (Online Dispute Resolution- ODR), điều này giúp giảm tải cho hệ thống tr pháp Từ cách tip cân trên, có su Tranh chấp thương mai là những mau thun (bất đồng hay xung đổ v quyền và ngấa vụ giữa các bên trong quá tình thục hiện các host động thương mai ‘irks niệm rên, ranh chấp thương mai có đặc đm như say Tứ nhất, anh chip thương ma là những mâu thuẫn (bất đồng hay xung độ) vi quyin và ngiễa vụ giữa các bên trong mốt quan hệ cụ thé. Miu thuấn được Hu là trăng thi xung đột đối mứng nhao về quyên và nghĩa vụ giữa các bin ranh chấp Quan hệ thương mai và bit đồng giãn các bên trong quan hệ thương ma là đều kiện cân và đã để tranh chấp phá sinh Trong host động thương ma, các bên vừa hop tắc ding thời ăn canh tranh nho để đạt được ning mục dich dé ra. Do đó, việc phát ảnh những mâu thuần bắt đồng rong quá tình thực hiện quyền và ngiĩa vụ của các bên 1à đu tt yẩu Các quan hộ thương mei có bản chất là quan hệ ti sả nên nổi dang tranh chấp thường iên quan trục Hp ti lợi ích lánh tế cũ các bên "HA Triều, Nhần dn phán sn nghỉ vậc do. qu tải ích nhiệm, hop./Eongh com sain hp nine tu phơi xe nghị viec 62707 haa tạ cậpngủy 42039 8 Thứ hai, những mâu thuấn (bất đồng hay xung đô) và quyển và nghĩa vụ agit các bên phải phát sinh từ hoạt động thương mai Căn cử phát sinh ranh chấp thương mai là hành vi v phạm hop đẳng hoặc vi pham pháp luật Trong nhiễu trường hop, tranh chấp thương mei phit sinh do các tên có vi phạm hợp đẳng và xâm hạ lợi ich cde nha tuy nhiên, cũng cổ thi có những vi pham xém hai lợi ích của các bên nhương không làm phát sinh tran chip.
Đổi với tranh chip thương mai phii là những mâu thuẫn, bất đồng về quyền và "nghĩa vụ giữa các bên phát sinh từ nhõng host động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mus bin hàng hóa, cũng ứng dich wa đâu ty xúc tin thương mai và các hoạt đồng nhắm mục dich sinh 1a khác Thứ ba, tranh chip thương mai chủ yêu la tranh chip giữa cá thương nhân Chủ thể của ranh chấp thuong mai bao gỗm thương nhân (các cá nhân có đăng ký kinh doanh, tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp). Thương nhân là chủ. thể chỗ yêu của tranh chấp thương mi, trong những trường họp nhất Ảnh, các có nhân, tổ chức khác (không phãi là thương nhân) cing có thé là chủ thé côn tranh: chấp thương mei ki trong các giao dich bên không có mục đích sinh lợi chọn áp dung Luật Thương mai? Mục dich của các bên trong tranh chấp thương mui là cần được giải quyết tranh chấp nhằm hen chế gián đoạn rong host động sin xuất của thương nhân, giảm thiệt hạ vé ánh tế tạo mốt trường Lính doanh antoàn, hop tác, thiện ch; nâng cao thúc v tuân thủ pháp luật của thương nhân. Điễu 317 Luật Thương mai 2005 quy inh vé các hình thức giã quyết ranh, chip thương mai bao gém: thương lượng giữ các bin; hoa giã giữ các bin do mat co quan, tổ chúc hoặc cá nhân được các bên thoả thuận chon làm trùng gian hoà ii, giã quyỄt tả trong ti hoặc Toà án Các phương thúc giải quyết ranh chấp này đều có những ưu diém và nhược đm nhất Ảnh, vì ví hi tranh chấp xây ra, các bên ranh chấp có quyển la chon phương thie giã quyết ranh chấp nào phù hợp, hanh chống và hiệu quả nhất 1.
Khải miện, đặc điễm hoà giải throng mai Tiên thé giới, nhông ý niệm đầu tiên về hôn giã đã ra đôi rit som từ xã hội Hy Lap, La Mã cỗ dai với những bằng ching vỀ các tin gọi khác nhau của hoe gi ‘hoi 3 Điều1 Lait thương mại năm 2005 iin và các hy huống vé hoe giãi còn được truyền lạ cho din ngày nay? Bi dọc theo các nên vin minh từ Tây sang Đồng, có lấy ring, hòa giả thục chất không pit một phương thúc giải quyét ranh chấp mới ma để được sử dang từ rất lâu trong đời sống và vận hành bằng nhiễu cách khác nhau trong nhiễu lĩnh vục của qué hành geo lus đân sự bất ied có tdn ti khuôn khổ pháp lý dành cho nó hay không Tâm, quan trong ci hòa giải som đã được các triết gia và các nhà cằm quyền nhận thức 18. Trên nên ting đó, đến những năm 1960, hoa gii phát tiễn manh mé hơn với sơ xuất hiện cũa các mô hình hòa giả hiện dei. Tại Việt Nam, đến những năm 2007, 2008, mốt sổ trung tân trong tài ti Việt Nam đã giới thiêu và đơn host động hòa gai thương mai hy nhân vào quá trình gii quyết tranh chấp! LJ34203/Downlosỏz= LNGThien Hos gin thuong mai, tam b2 PH MT doc - ful Hình thức này được goi là "hòa giải trong trong tí (Mediation in Arbitration). Thời dim này tủ Việt Nem, vẫn chưa có một khuôn khỗ pháp lý riêng biết và rõ ràng dành cho hòn giã thương mai.
Các điều khoăn tạo cơ sở cho hòa giãi được quy dinh tei Bộ luật Tổ tong din nợ năm 2015 (BLTTDE), các nhà làm luật đã dành một chương với 4 Điều uất quy định v thủ tục cổng nhận kt qué hòa giả thành ngoài Tòa én. Năm 2017, vvin bin pháp lý din riêng cho hoe giã thương mai mới được ban hành, tạo điều Xiện phát t xông mỡ cho phương thức này tại nước ta, đó là sự ra đối của Nghỉ /2017/NĐ-CP ngiy 24 thing 02 nim 2017 của Chính ph vé hòn giải thương mai Trong giới học thuật Việt Nam hiên ney có nhiễu dinh nghĩa khác nhau về ghương thúc hoà giã.