Mở đầu: trình bày lý do chọn đề tài, vấn đề nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và kết cấu của luận văn. Những vấn đề chung liên quan đến việc phá huỷ tầng ôzôn. 4 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN Nội dung của chương này trình bày: khái niệm chính sách, khái niệm về suy giảm ôzôn, khái niệm Halon, khái niệm “chất chữa cháy sạch”, khái niệm đổi mới công nghệ; Halon, thành phần cơ bản, thực trạng sử dụng Halon trong chữa cháy và ảnh hưởng của nó đến môi trường; phân tích vai trò của chính sách trong việc ứng dụng công nghệ "chất chữa cháy sạch" ở Việt Nam. Chính sách và vai trò của chính sách trong việc ứng dụng công nghệ "chất chữa cháy sạch".
Chương này mô tả về lịch sử thâm nhập của Halon vào Việt Nam, sự phát triển của Halon dùng trong chữa cháy. Trong chương này luận văn cũng phân tích được những quy định của Pháp luật và một số Văn bản pháp lý của Quốc tế và Việt Nam về loại trừ các chất làm suy giảm tầng ôzôn; phân tích một số bất cập trong chính sách ứng dụng Halon trong chữa cháy để thấy rằng sự thay đổi là cần thiết. Nêu một số quan điểm phát triển công nghệ “chất chữa cháy sạch” ở Việt Nam hiện nay đưa ra một số giải pháp chính sách ứng dụng công nghệ trong hệ thống chữa cháy của Việt Nam hiện nay. Kết luận Khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục 5 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG LIÊN QUAN ĐẾN PHÁ HUỶ TẦNG ÔZÔN 1.1 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm công nghệ Trong lịch sử xã hội loài người, khái niệm công nghệ được hình thành từ khá lâu và được sử dụng khá phổ biến, đã có nhiều tác giả đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về công nghệ.
Có thể nêu ra một số khái niệm điển hình sau đây: - Theo tác giả R.Jones, năm 1970 cho rằng, công nghệ là cách thức mà qua đó các nguồn lực được chuyển thành hàng hoá.Baranson, năm 1976 đưa ra: Công nghệ là tập hợp các kiến thức về một quy trình hoặc/ và các kỹ thuật chế biến cần thiết để sản xuất ra các vật liệu, cấu kiện và sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh.Dunning, năm 1982, công nghệ là nguồn lực bao gồm kiến thức được áp dụng để nâng cao hiệu quả sản xuất và việc nghiên cứu tiếp cận thị trường cho những sản phẩm và dịch vụ đang có và tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới.Strunk, năm 1986 cho rằng: Công nghệ là sự áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng những nghiên cứu và cách xử lý một cách có hệ thống và có phương pháp. Công nghệ là kiến thức có sẵn trong óc con người không phải là hàng hoá. - Theo tác giả Graham, năm 1988 cho rằng: Công nghệ là kiến thức không sờ mó được và không phân chia được, có lợi về mặt kinh tế khi sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm và dịch vụ. Một số tổ chức quốc tế đã đưa ra các định nghĩa về công nghệ khác nhau.
- Tổ chức PRODEC năm 1982 cho rằng: Công nghệ là một loại kỹ năng, kiến thức, thiết bị và phương pháp được sử dụng trong sản xuất công nghiệp, chế biến và dịch vụ. 6 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN - Trước đó, năm 1972, Liên hiệp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) cho rằng: Công nghệ là một đầu vào cần thiết cho sản xuất. Nó được mua bán trên thị trường như một hàng hoá. - Theo tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc (UNIDO) thì công nghệ là việc áp dụng khoa học vào công nghiệp.
- Ngân hàng Thế giới năm 1985 đưa ra định nghĩa: Công nghệ là phương pháp chuyển hoá các nguồn thành sản phẩm, gồm ba yếu tố: + Thông tin về phương pháp. + Phương tiện, công cụ sử dụng phương pháp để thực hiện việc chuyển hoá. + Sự hiểu biết phương pháp hoạt động như thế nào và tại sao? Trên cơ sở tập hợp và khái quát các định nghĩa về công nghệ nêu trên, tác giả Trần Ngọc Ca, năm 1987 đã đưa ra một khái niệm hợp lý về công nghệ như sau: Công nghệ có thể được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bí quyết, phương pháp (gọi là phần mềm) được lưu giữ dưới các dạng khác nhau (con người, ghi chép.) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (gọi là phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ.) được áp dụng vào môi trường thực tế để tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ. - Theo Luật chuyển giao công nghệ, năm 2006: Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm 1.
- Luật Khoa học và Công nghệ của Việt Nam, năm 2000 đã đưa ra định nghĩa khái quát: Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm 2.2 Đặc điểm công nghệ Bất kỳ một công nghệ nào cũng có 5 đặc điểm cơ bản là: 1 Luật Chuyển giao công nghệ, số 80/2006/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2006 2 Luật Khoa học và Công nghệ, số 21/2000/QH10 ngày 9 tháng 6 năm 2000 7 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN - Công nghệ trước hết là khoa học “Làm” tức là hệ thống tri thức về các giải pháp hành động, khác với khoa học “Hiểu”. - Công nghệ hoạt động lặp lại theo chu kỳ chế tạo sản phẩm. - Công nghệ tồn tại theo chu kỳ, phù hợp với chu kỳ sống của sản phẩm. Nó tồn tại và phát triển qua các giai đoạn: Ra đời - Tăng trưởng - Thịnh vượng - Bão hoà - Tiêu vong.
- Sản phẩm của công nghệ được xác định trước theo thiết kế. - Hoạt động công nghệ mang tính tin cậy cao, trên cơ sở một quy trình đã được nhà chế tạo chuẩn hoá và được người sản xuất làm chủ.2 Đổi mới công nghệ 1.1 Khái niệm đổi mới công nghệ Chúng ta có thể hiểu đổi mới (Innovation) nói chung là việc tạo ra và phát triển một ý tưởng nào đó và đưa nó vào áp dụng trong cuộc sống. Trong khoa học có thể nói đổi mới là quá trình thương mại hoá thành công một sáng chế. Đổi mới là quá trình tìm kiếm, tiếp thu và sử dụng tri thức nên không thể là một việc chốc lát.
Thành công không chỉ được đo bằng một đổi mới thành công mà bằng cả một chuỗi các đổi mới. Trên thế giới, theo định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD): Đổi mới công nghệ của sản phẩm và quy trình (technological product and process innovations) bao gồm các sản phẩm và quy trình mới về mặt công nghệ đã được thực hiện và những cải tiến công nghệ trong các sản phẩm và quy trình đó. Như vậy, đổi mới công nghệ liên quan đến hàng loạt hoạt động, cả về khoa học, công nghệ, lẫn về tổ chức, tài chính và thương mại. Khái niệm đổi mới công nghệ được đưa ra như sau: “Đổi mới công nghệ là việc chủ động thay thế phần quan trọng (cơ bản, cốt lõi) hay toàn bộ công nghệ đang sử dụng bằng một công nghệ khác tiến tiến hơn, hiệu quả hơn”.
Theo nhà kinh tế học người Áo J.Schumpeter, có 5 trường hợp đổi mới: 8 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN a. Đưa ra sản phẩm mới b. Đưa ra phương pháp sản xuất và thương mại hóa mới c. Chinh phục thị trường mới d.
Sử dụng nguồn nguyên liệu mới e. Tổ chức mới đơn vị SX 1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến đổi mới công nghệ a. Thị trường Những nền kinh tế thị trường có thể có lợi thế trong quá trình đổi mới. Nếu thị trường của một loại sản phẩm nào đó được mở rộng thì điều này sẽ thúc đẩy đổi mới.
Đổi mới chỉ thực sự hoàn thành sau khi sản phẩm hay quá trình được người tiêu dùng chấp nhận, do vậy một khía cạnh rất quan trọng của đổi mới là marketing. Nhu cầu Phần lớn các trường hợp đổi mới công nghệ xuất phát từ nhu cầu. Có thể là do áp lực của môi trường kinh doanh (các yếu tố vĩ mô như chính trị, xã hội, kinh tế, công nghệ.) làm xuất hiện nhu cầu, Ví dụ: do áp lực của toàn thế giới về vấn đề ô nhiễm môi trường gây thủng tầng ôzôn, các nhà sản xuất phương tiện phòng cháy chữa cháy nỗ lực nghiên cứu để chế tạo ra những chất chữa cháy tốt mà không làm thủng tầng ôzôn. Nhu cầu của người tiêu dùng cũng thúc đẩy đổi mới.
Hoạt động R&D R&D là khâu quan trọng trong quá trình đổi mới. Báo cáo về năng lực cạnh tranh của châu Âu nêu rõ: "Nếu không có cơ sở nghiên cứu khoa học mạnh và đa dạng thì sẽ không hề có bất kỳ một sự cất cánh công nghệ nào cả". Các doanh nghiệp có ngân sách R&D lớn và nguồn nhân lực R&D có kỹ năng nghiên cứu sẽ thuận lợi trong đổi mới công nghệ. Cạnh tranh Nói chung, cạnh tranh thúc đẩy đổi mới.
Các chính sách quốc gia hỗ trợ đổi mới 9 Học viên: Nguyễn Long Hưng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn Thạc sỹ QL KH&CN Như vậy, để khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ sang “chất chữa cháy sạch” thì cần phải có những chính sách phù hợp.3 Khái niệm về suy giảm ôzôn Sự suy giảm tầng ôzôn là hiện tượng giảm lượng ôzôn trong tầng bình lưu. Từ năm 1979 cho đến năm 1990 lượng ôzôn trong tầng bình lưu đã suy giảm vào khoảng 5%. Vì lớp ôzôn ngăn cản phần lớn các tia cực tím có hại không cho xuyên qua bầu khí quyển Trái đất, do đó sự suy giảm ôzôn đang được quan sát thấy và các dự đoán suy giảm trong tương lai đã trở thành một mối quan tâm toàn cầu, dẫn đến việc công nhận Nghị định thư Montreal hạn chế và cuối cùng chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng và sản xuất các hợp chất có chứa cacbon của clo và flo (CFC - chlorofluorocacbons) cũng như các chất hóa học gây suy giảm tầng ôzôn khác như tetraclorit cacbon, các hợp chất của brôm (Halon) và methylchloroform.