Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Thành Phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại thành phố cẩm phả tỉnh quảng ninh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: TS. Tạ Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Thành Phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu chung
• Mục tiêu cụ thể
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• Đóng góp mới của luận văn
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN, THÀNH PHỐ
• 1.1. Cơ sở lý luận về ngân sách nhà nước, quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, thành phố
• 1.1.1. Ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Nội dung quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, thành phố
• 1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, thành phố
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước
• 1.2.1. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước của một số nước trên thế giới
• 1.2.2. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước của một số địa phương tại Việt Nam
• 1.2.3. Những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý ngân sách đối với Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp luận
• 2.2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng về công tác quản lý và điều hành ngân sách nhà nước ở thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Hệ thống tổ chức quản lý NSNN trên địa bàn thành phố Cẩm Phả
• 3.2.2. Công tác quản lý và điều hành ngân sách thành phố Cẩm Phả
• 3.2.2.1. Thực trạng công tác thu Ngân sách thành phố Cẩm Phả
• 3.2.2.2. Thực trạng công tác chi Ngân sách
• 3.2.2.3. Thực trạng tình hình cân đối ngân sách thành phố Cẩm Phả
• 3.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Thành phố Cẩm Phả tỉnh QN
• 3.4. Đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả qua 3 năm 2011-2013
• 3.4.1. Một số kết quả đạt được
• 3.4.2. Những hạn chế
• 3.4.3. Nguyên nhân những hạn chế trong quản lý Ngân sách
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 4.1. Cơ sở đề ra giải pháp
• 4.1.1. Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2011-2015, tầm nhìn 2020
• 4.1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 4.1.1.2. Chỉ tiêu chủ yếu
• 4.1.2. Quan điểm quản lý ngân sách nhà nước TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả trong giai đoạn 2014-2015, tầm nhìn đến năm 2020
• 4.2.1. Đổi mới trong công tác lập dự toán
• 4.2.2. Đổi mới công tác chấp hành Ngân sách nhà nước
• 4.2.3. Công tác quyết toán NSNN
• 4.2.4. Tăng cường công tác thanh tra tài chính và kiểm soát chi NSNN
• 4.2.5. Tăng cường mối quan hệ hợp tác, phối hợp giữa các cơ quan trong bộ máy quản lý ngân sách thành phố Cẩm Phả
• 4.2.6. Đổi mới cơ chế phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
• 4.2.7. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý ngân sách thành phố
• 4.3. Kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức chi NSNN; cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi NSNN
• 4.3.1. Về phân cấp nguồn thu
• 4.3.2. Về phân cấp nhiệm vụ chi
• 4.3.3. Hoàn thiện định mức phân bổ ngân sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Tối Ưu Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Cẩm Phả

Quản lý ngân sách nhà nước tại Cẩm Phả, Quảng Ninh là một vấn đề quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách phát triển. Việc tối ưu hóa quản lý ngân sách sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước

Quản lý ngân sách nhà nước là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát các khoản thu chi của nhà nước. Điều này bao gồm việc phân bổ nguồn lực cho các lĩnh vực như giáo dục, y tế và hạ tầng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Ngân Sách Nhà Nước

Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững. Nó là công cụ chính để thực hiện các chính sách của nhà nước.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Cẩm Phả

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Cẩm Phả vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như nợ thuế, chi tiêu ngoài dự toán và thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách cần được giải quyết.

2.1. Vấn Đề Nợ Thuế Tồn Đọng

Nợ thuế tồn đọng là một trong những vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách. Việc xử lý nợ thuế cần được thực hiện kiên quyết và đồng bộ.

2.2. Chi Tiêu Ngoài Dự Toán

Chi tiêu ngoài dự toán gây ra sự thiếu hụt ngân sách và làm giảm hiệu quả quản lý. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn để hạn chế tình trạng này.

III. Giải Pháp Tối Ưu Hóa Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Cẩm Phả

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này bao gồm cải cách quy trình lập dự toán, tăng cường kiểm soát chi tiêu và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý.

3.1. Cải Cách Quy Trình Lập Dự Toán

Cải cách quy trình lập dự toán giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong việc phân bổ ngân sách. Cần áp dụng các công nghệ thông tin để hỗ trợ quy trình này.

3.2. Tăng Cường Kiểm Soát Chi Tiêu

Tăng cường kiểm soát chi tiêu là cần thiết để đảm bảo ngân sách được sử dụng hiệu quả. Cần có các cơ chế giám sát và đánh giá định kỳ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Cẩm Phả

Việc áp dụng các giải pháp tối ưu hóa quản lý ngân sách đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nguồn thu ngân sách tăng lên, chi tiêu được kiểm soát tốt hơn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

4.1. Kết Quả Tăng Trưởng Ngân Sách

Nguồn thu ngân sách của Cẩm Phả đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, nhờ vào việc cải cách quản lý và tăng cường thu hồi nợ thuế.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Chi Tiêu

Chất lượng chi tiêu ngân sách đã được cải thiện, đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

V. Kết Luận Về Tương Lai Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Cẩm Phả

Tương lai của quản lý ngân sách nhà nước tại Cẩm Phả phụ thuộc vào việc tiếp tục cải cách và đổi mới. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo ngân sách được quản lý hiệu quả và bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Ngân Sách

Định hướng phát triển ngân sách cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đảm bảo tính bền vững trong dài hạn.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Cơ Quan

Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan quản lý ngân sách sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Cẩm Phả là trung tâm công nghiệp khai thác than và nhiệt điện trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh, sở hữu diện tích tự nhiên 48.645 ha với 16 đơn vị hành chính trực thuộc và quy mô dân số đạt 184.745 người tính đến cuối năm 2013. Trong giai đoạn 2011–2013, nền kinh tế địa phương duy trì nhịp độ phát triển cao với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm bình quân đạt 12,9%/năm, lực lượng lao động trong khu vực công nghiệp chiếm trên 60% tổng lực lượng lao động toàn xã hội. Cùng với sự chuyển dịch kinh tế, công tác quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đáp ứng các tiêu chuẩn của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002.

Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính công tại Cẩm Phả vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn: cân đối ngân sách địa phương thiếu tính ổn định bền vững, tình trạng nợ đọng thuế kéo dài, nợ đọng vốn đầu tư xây dựng cơ bản còn phức tạp và hiện tượng chi ngân sách phát sinh ngoài dự toán vẫn chưa được xử lý triệt để. Đề tài tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thu - chi và cân đối ngân sách nhà nước giai đoạn 2011–2013, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp tài chính toàn diện nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách địa phương giai đoạn 2014–2015 và định hướng đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ khoa học để tối ưu hóa nguồn thu, nâng cao hiệu quả phân bổ chi tiêu công, giảm tỷ lệ nợ đọng xây dựng cơ bản và củng cố kỷ luật tài khóa cho chính quyền đô thị loại II.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kết hợp các học thuyết kinh tế học cổ điển và hiện đại về tài chính công:

• Học thuyết kinh tế học cổ điển của Adam Smith: Nhấn mạnh vai trò nền tảng của ngân sách nhà nước trong việc đảm bảo trật tự xã hội, an ninh quốc phòng và đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu mà khu vực tư nhân không thể tự đảm nhận.
• Lý thuyết trọng cầu của John Maynard Keynes: Khẳng định sự cần thiết của việc sử dụng công cụ ngân sách nhà nước và chính sách tài khóa để điều tiết kinh tế vĩ mô, kích cầu đầu tư và duy trì ổn định chu kỳ kinh tế.
• Học thuyết "Hai bàn tay" của Paul Samuelson: Phân tích sự phối hợp giữa cơ chế thị trường và sự can thiệp của chính phủ nhằm khắc phục các khuyết tật thị trường, đảm bảo công bằng xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường.

Song song với các học thuyết kinh tế, khung phân tích sử dụng 4 khái niệm cốt lõi: Ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002; Phân cấp quản lý ngân sách cấp huyện, thành phố; Chu trình quản lý ngân sách (lập dự toán, chấp hành, quyết toán, thanh tra kiểm toán); và Hiệu quả phân bổ chi tiêu công theo Nghị định 130/2005/NĐ-CP cùng Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2013 được thu thập từ Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thuế, Kho bạc Nhà nước và Chi cục Thống kê thành phố Cẩm Phả. Mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 16 đơn vị hành chính cấp xã, phường (gồm 13 phường và 3 xã) cùng 100% các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc dự toán cấp I trên địa bàn. Việc lựa chọn phương pháp tổng điều tra toàn bộ các đơn vị hành chính giúp đảm bảo tính đại diện tuyệt đối, loại trừ sai số chọn mẫu và phản ánh bức tranh toàn cảnh về dòng tài chính địa phương.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh liên hoàn và phân tích dãy số thời gian nhằm xác định tốc độ phát triển bình quân $t$ và tốc độ tăng trưởng bình quân qua từng năm ngân sách. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác sự biến động của từng khoản mục thu chi, xác định tỷ trọng điều tiết nguồn thu và chỉ ra các sai lệch trong cân đối ngân sách thực tế so với dự toán pháp lệnh được giao. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia được thực hiện qua các buổi tham vấn ý kiến của cán bộ quản lý tài chính công để đánh giá các nguyên nhân định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực trạng quản lý ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả giai đoạn 2011–2013 ghi nhận các kết quả nổi bật:

• Tăng trưởng kinh tế thúc đẩy mở rộng cơ sở thu: Tổng giá trị sản xuất trên địa bàn tăng trưởng ổn định, đưa thu nhập bình quân đầu người từ 44,8 triệu đồng/năm (2011) lên 52,5 triệu đồng/năm (2012) và đạt 58,9 triệu đồng/năm (2013), tương ứng với tốc độ tăng bình quân 14,7%/năm. Cơ cấu kinh tế công nghiệp - xây dựng giữ vai trò chủ đạo, tạo nguồn thu trực tiếp và gián tiếp vững chắc cho ngân sách.
• Kết quả thu ngân sách vượt dự toán nhưng thiếu bền vững: Hàng năm tổng thu ngân sách trên địa bàn đều đạt và vượt kế hoạch tỉnh giao. Tuy nhiên, nguồn thu phụ thuộc lớn vào các doanh nghiệp ngành than, nhiệt điện và thu tiền sử dụng đất. Tại một số địa bàn phường như Cẩm Phú, sự chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện thu ngân sách qua 2 năm 2012–2013 có biên độ dao động lớn, đồng thời số thuế nợ đọng của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh đến năm 2013 vẫn ở mức cao.
• Cơ cấu chi ngân sách và áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản: Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách địa phương (thường xuyên dao động trên 50%), trong khi chi đầu tư phát triển chịu sức ép nghiêm trọng từ khối lượng nợ đọng xây dựng cơ bản lũy kế đến năm 2013. Tình trạng phát sinh các khoản chi ngoài dự toán và chi sai nội dung danh mục tại một số đơn vị dự toán vẫn diễn ra, đòi hỏi sự can thiệp của cơ quan thanh tra tài chính.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu tài chính qua 3 năm nghiên cứu được trực quan hóa qua hệ thống bảng biểu và sơ đồ trong luận văn, tiêu biểu như Biểu đồ cơ cấu kinh tế thành phố, Bảng tổng hợp thu - chi ngân sách giai đoạn 2011–2013 và Bảng cân đối quyết toán ngân sách địa phương. Khi so sánh với dữ liệu từ các địa phương như tỉnh Thái Bình (nơi thực hiện phân cấp triệt để nhiệm vụ chi và đạt tỷ lệ chi thường xuyên 52,3% năm 2009) hay huyện Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình (nơi áp dụng thí điểm ủy nhiệm thu cấp xã giúp 10/11 xã vượt thu từ 10% đến 15%), thành phố Cẩm Phả còn bộc lộ một số hạn chế trong khâu điều hành:

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên bắt nguồn từ cơ chế phân cấp nguồn thu chưa tạo được sự chủ động hoàn toàn cho cấp huyện đối với các nguồn thu lớn; định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên chưa kịp thời thích ứng với biến động giá cả thị trường; và quy trình lập dự toán từ cấp cơ sở còn mang tính hình thức, chưa bám sát kế hoạch đầu tư trung hạn. Hơn nữa, việc phối hợp quản lý thông tin giữa cơ quan Thuế, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Kho bạc Nhà nước trong kiểm soát dòng tiền nộp thuế và giải ngân vốn xây dựng cơ bản đôi lúc còn thiếu tính đồng bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tại thành phố Cẩm Phả đến năm 2015 và định hướng năm 2020, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được triển khai:

• Đổi mới quy trình lập dự toán và phân bổ ngân sách: Triển khai quy trình lập dự toán "2 lên 2 xuống" kết hợp xây dựng kế hoạch tài chính - ngân sách trung hạn từ 3 đến 5 năm. Đơn vị thực hiện là Phòng Tài chính - Kế hoạch phối hợp với Chi cục Thuế, đặt mục tiêu nâng mức độ chính xác của dự toán thu chi hàng năm đạt độ sai lệch dưới 5% so với quyết toán thực tế.
• Siết chặt kỷ cương chấp hành chi và xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản: Kho bạc Nhà nước thành phố Cẩm Phả tăng cường kiểm soát chi thường xuyên, kiên quyết từ chối thanh toán các khoản chi sai danh mục dự toán. UBND thành phố lập phương án giãn tiến độ các dự án chưa cấp bách, ưu tiên bố trí tối thiểu 30% nguồn vốn đầu tư công hàng năm để tất toán dứt điểm nợ đọng xây dựng cơ bản phát sinh trước năm 2014.
• Mở rộng ủy nhiệm thu và chống thất thu thuế ngoài quốc doanh: Áp dụng cơ chế ủy nhiệm thu thuế cho UBND 16 xã, phường đối với các hộ kinh doanh cá thể, thuế nhà đất và phí đô thị; công khai danh sách các đơn vị nợ đọng thuế trên phương tiện truyền thông địa phương nhằm kéo giảm tỷ lệ nợ thuế xuống dưới mức 3% tổng số thu ngân sách hàng năm.
• Hoàn thiện phân cấp tài chính và hiện đại hóa bộ máy kế toán: Kiến nghị HĐND và UBND tỉnh Quảng Ninh điều chỉnh tăng tỷ lệ điều tiết để lại cho ngân sách thành phố đối với tiền thuê đất và phí bảo vệ môi trường từ hoạt động khai khoáng. Đồng thời, tổ chức đào tạo chuẩn hóa nghiệp vụ kế toán công cho 100% cán bộ phụ trách tài chính cấp xã, phường trước năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý tài chính - kế hoạch tại các đô thị loại II và cấp huyện: Vận dụng quy trình lập dự toán, cân đối ngân sách và giải pháp kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước vào công tác quản lý tài khóa tại địa phương.
• Lãnh đạo UBND và HĐND các cấp: Sử dụng các luận cứ khoa học và bài học kinh nghiệm phân cấp tài chính để hoạch định chính sách thu hút đầu tư, phê duyệt định mức phân bổ ngân sách và giám sát quyết toán ngân sách hàng năm.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Tham khảo khung lý thuyết, hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu thu - chi ngân sách địa phương và phương pháp phân tích dãy số thời gian ứng dụng trong kinh tế học.
• Đơn vị tư vấn chính sách tài chính và đầu tư công: Khai thác dữ liệu thực tế về cơ cấu chi ngân sách công nghiệp - dịch vụ để xây dựng các mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản không phát sinh nợ đọng.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng khung thời gian nghiên cứu thực trạng trong giai đoạn nào? Nghiên cứu tập trung khảo sát và phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2011–2013, đây là thời kỳ ổn định ngân sách theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002, đồng thời đề xuất định hướng giải pháp cho giai đoạn 2014–2015 và tầm nhìn đến năm 2020.

Tại sao Cẩm Phả đạt chỉ tiêu thu ngân sách nhưng vẫn gặp khó khăn trong cân đối tài chính? Mặc dù tổng thu vượt kế hoạch, nguồn thu của thành phố phụ thuộc lớn vào ngành than và thu tiền đất vốn thiếu tính ổn định lâu dài. Bên cạnh đó, gánh nặng từ nợ đọng xây dựng cơ bản và nhu cầu chi thường xuyên cho 16 xã, phường tạo áp lực lớn lên cân đối ngân sách.

Mô hình lập dự toán "2 lên 2 xuống" đem lại lợi ích gì cho quản lý ngân sách cấp huyện? Mô hình này cho phép cơ quan tài chính ban hành hướng dẫn (xuống lần 1), các đơn vị lập khái toán (lên lần 1), cơ quan tài chính thẩm định yêu cầu điều chỉnh (xuống lần 2) và đơn vị hoàn thiện dự toán chính thức (lên lần 2), giúp dự toán sát với năng lực cân đối thực tế.

Kinh nghiệm quản lý ngân sách từ địa phương nào được phân tích để áp dụng cho Cẩm Phả? Luận văn đã đúc kết bài học từ việc phân cấp triệt để nhiệm vụ chi theo Nghị định 130 và 43 tại tỉnh Thái Bình (nơi chi đầu tư phát triển chiếm 23% năm 2009) và mô hình ủy nhiệm thu thuế cấp xã thành công tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người của Cẩm Phả biến động như thế nào trong giai đoạn 2011–2013? Thu nhập bình quân đầu người tăng liên tục từ 44,8 triệu đồng (2011) lên 52,5 triệu đồng (2012) và đạt 58,9 triệu đồng (2013), đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 14,7%/năm, tạo tiền đề nâng cao mức động viên thuế gián thu và phí dịch vụ công.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, thành phố trực thuộc tỉnh trong bối cảnh thực thi Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002.
• Phân tích sâu sắc thực trạng thu, chi và cân đối tài khóa của thành phố Cẩm Phả qua 3 năm (2011–2013), làm rõ sự tương quan giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế 12,9% với công tác động viên nguồn thu địa phương.
• Chỉ rõ các nút thắt then chốt gồm nợ đọng xây dựng cơ bản kéo dài, nợ thuế ngoài quốc doanh và bất cập trong quy trình phân bổ chi thường xuyên tại 16 xã, phường.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ và có tính khả thi cao nhằm đổi mới lập dự toán, siết chặt kiểm soát chi qua Kho bạc và hoàn thiện phân cấp nguồn thu đến năm 2020.
• Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền thành phố Cẩm Phả khẩn trương chuẩn hóa dữ liệu tài chính công, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế và số hóa quy trình quyết toán ngân sách để xây dựng nền tài chính địa phương vững mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, nội dung luận văn gồm 4 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện, thành phố; Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu; Chƣơng 3: Thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh; Chƣơng 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN, THÀNH PHỐ 1. Cơ sở lý luận về ngân sách nhà nƣớc, quản lý ngân sách nhà nƣớc cấp huyện, thành phố 1. Ngân sách nhà nước 1.

Khái niệm ngân sách nhà nước Lịch sử đã chứng minh rằng, sản xuất hàng hóa phát triển, chế độ tư hữu xuất hiện và có sự phân chia giai cấp và đấu tranh giai cấp. Trong điều kiện lịch sử đó, Nhà nước xuất hiện, đầu tiên là Nhà nước chiếm hữu nô lệ. Khi Nhà nước ra đời và hoạt động để duy trì sự tồn tại của mình, Nhà nước đã dùng quyền lực chính trị buộc các tổ chức và cá nhân trong xã hội phải đóng góp một phần thu nhập, của cải cho Nhà nước nhằm tạo lập quỹ tiền tệ đáp ứng nhu cầu chi tiêu quốc gia. Như vậy, sự ra đời của Nhà nước đã làm nảy sinh các quan hệ kinh tế gắn với hình thành, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ riêng có của mình, để phục vụ các chức năng, nhiệm vụ hoạt động của Nhà nước, hình thành nên hoạt động tài chính nhà nước (TCNN).

Lịch sử đã chứng minh rằng TCNN gắn liền sự ra đời của Nhà nước và cùng với sự xuất hiện của tiền tệ làm tiền tệ hoá các khoản thuế và chi tiêu của Nhà nước. Bản chất của TCNN do bản chất Nhà nước quyết định, ỏ chế độ chính trị khác nhau thì bản chất TCNN khác nhau. Tài chính nhà nước tác động đến hoạt động và phát triển của toàn bộ nền kinh tế xã hội, thể hiện qua quá trình phân phối và phân phối lại sản phẩm của xã hội. TCNN đã hình thành trước so với ngân sách nhà nước (NSNN).

Trong TCNN thì NSNN là bộ phận chủ yếu, quan trọng nhất vì nó là quỹ tiền tệ lớn nhất. Qua kênh thu NSNN huy động và tập trung một bộ phận các nguồn tài chính trong xã hội dưới các hình thức như: thuế và các khoản thu không mang tính chất thuế, vay nợ của chính phủ trong và ngoài nước, viện trợ quốc tế. Qua kênh chi: Nhà nước sử dụng NSNN để cấp phát vốn, kinh phí, tài trợ về vốn cho các tổ chức kinh tế, các đơn vị hành chính sự nghiệp… nhằm thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 7 Như vậy NSNN gắn liền hoạt động của Nhà nước, là một trong những công cụ hết sức quan trọng, không thể thiếu được nhằm đảm bảo hoạt động nhà nước.

Nhà nước ra đời, hình thành và phát triển gắn liền hình thành chế độ sở hữu và đấu tranh giai cấp trong quá trình phát triển xã hội loài người, mang tính tất yếu và khách quan, do vậy NSNN cũng mang tính khách quan. Khi không còn Nhà nước thì không còn NSNN. Và bản chất Nhà nước quyết định bản chất NSNN, nhưng quản lý NSNN là những tổ chức và con người cụ thể nên quản lý NSNN mang tính chủ quan. Do vậy nhận thức đúng về bản chất của NSNN và vận dụng thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả NSNN là cần thiết đối với mọi quốc gia, mọi cấp chính quyền.