Giải pháp thích ứng hàng rào kỹ thuật trong thương mại đối với hàng nông sản xuất khẩu sang thị trường hoa kỳ khi việt nam tham gia tpp

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Giải pháp thích ứng hàng rào kỹ thuật trong thương mại đối với hàng nông sản xuất khẩu sang thị, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Lê Thị Mỹ Ngọc
• Người hướng dẫn: HD1. Phạm Quang Thao
• Trường học: Viện Nghiên Cứu Chiến Lược, Chính Sách Công Thương
• Chuyên ngành: Kinh doanh Thương mại
• Đề tài: Giải Pháp Thích Ứng Hàng Rào Kỹ Thuật Trong Xuất Khẩu Nông Sản Sang Hoa Kỳ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hàng Rào Kỹ Thuật Xuất Khẩu Nông Sản Hoa Kỳ

Hội nhập kinh tế quốc tế thúc đẩy tự do hóa thương mại, tạo cơ hội phát triển cho các quốc gia. Việt Nam đã ký kết nhiều FTA, bao gồm EVFTA và CPTPP, mở ra cơ hội xuất khẩu và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Hoa Kỳ, ngày càng áp đặt các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe đối với nông sản nhập khẩu. Hoa Kỳ duy trì các biện pháp bảo hộ, áp thuế chống bán phá giá và kiểm soát chặt chẽ theo Luật Hiện đại hóa An toàn thực phẩm (FSMA). Việc thích ứng với các hàng rào kỹ thuật (HRKT) là yếu tố then chốt để Việt Nam tăng cường xuất khẩu nông sản. Hoa Kỳ, thị trường nhập khẩu hàng đầu, áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt. Do đó, nghiên cứu về giải pháp thích ứng HRKT là vô cùng cần thiết.

1.1. Tầm Quan Trọng của Thích Ứng Hàng Rào Kỹ Thuật

Thích ứng với hàng rào kỹ thuật là yếu tố then chốt để Việt Nam duy trì và mở rộng thị phần xuất khẩu nông sản sang Hoa Kỳ. Các quy định về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực sản xuất và kiểm soát chất lượng. Việc không đáp ứng các yêu cầu này có thể dẫn đến việc hàng hóa bị trả lại, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng đến uy tín của ngành nông sản Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp thích ứng HRKT là vô cùng quan trọng.

1.2. Ảnh Hưởng của CPTPP Đến Xuất Khẩu Nông Sản

Mặc dù Hoa Kỳ đã rút khỏi TPP, Hiệp định CPTPP vẫn có ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình kiểm soát trong CPTPP có nhiều điểm tương đồng với các quy định của Hoa Kỳ. Việc đáp ứng các yêu cầu của CPTPP sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận thị trường Hoa Kỳ hơn. Đồng thời, CPTPP cũng tạo ra cơ hội để Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

II. Phân Tích Thực Trạng Thích Ứng HRKT Nông Sản Xuất Khẩu

Xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ chưa tương xứng với tiềm năng do các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Hoa Kỳ áp dụng các biện pháp bảo hộ, thuế chống bán phá giá và chương trình thanh tra cá da trơn. Luật FSMA quy định quy trình kiểm soát chặt chẽ, cho phép Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ kiểm tra và thu hồi sản phẩm không đạt chất lượng. Để đẩy mạnh xuất khẩu, Việt Nam cần thích ứng tốt hơn với HRKT của Hoa Kỳ và các nước phát triển. Hoa Kỳ là thị trường nhập khẩu hàng đầu, áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt đối với nông sản.

2.1. Các Rào Cản Kỹ Thuật Phổ Biến Của Hoa Kỳ

Các rào cản kỹ thuật phổ biến của Hoa Kỳ đối với nông sản nhập khẩu bao gồm các quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và ghi nhãn. Hoa Kỳ cũng áp dụng các tiêu chuẩn về chất lượng, kích cỡ và hình thức của sản phẩm. Các quy định này thường xuyên được cập nhật và thay đổi, đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục theo dõi và điều chỉnh để đảm bảo tuân thủ. Việc không tuân thủ các quy định này có thể dẫn đến việc hàng hóa bị từ chối nhập khẩu hoặc bị thu hồi.

2.2. Khả Năng Đáp Ứng HRKT Của Doanh Nghiệp Việt Nam

Khả năng đáp ứng hàng rào kỹ thuật của các doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế do nhiều yếu tố, bao gồm: thiếu thông tin về các quy định, công nghệ sản xuất lạc hậu, hệ thống kiểm soát chất lượng chưa hiệu quả và nguồn lực tài chính hạn hẹp. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và chưa đầu tư đủ vào việc nâng cao năng lực sản xuất và kiểm soát chất lượng. Điều này dẫn đến việc hàng hóa xuất khẩu thường xuyên gặp phải các vấn đề về chất lượng và an toàn thực phẩm.

2.3. Chính Sách Hỗ Trợ Của Nhà Nước Và Hiệp Hội

Nhà nước và các hiệp hội ngành hàng đã có nhiều chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao năng lực thích ứng với hàng rào kỹ thuật, bao gồm: cung cấp thông tin, đào tạo, hỗ trợ tài chính và xúc tiến thương mại. Tuy nhiên, các chính sách này vẫn chưa đủ mạnh và chưa thực sự hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan nhà nước, hiệp hội và doanh nghiệp để triển khai các chính sách hỗ trợ một cách hiệu quả nhất. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo ra các sản phẩm nông nghiệp có chất lượng cao và đáp ứng được các yêu cầu của thị trường.

III. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Thích Ứng HRKT Xuất Khẩu

Để nâng cao khả năng thích ứng với hàng rào kỹ thuật trong thương mại, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, hiệp hội và doanh nghiệp. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin. Hiệp hội cần đóng vai trò cầu nối, cung cấp thông tin, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu. Doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về HRKT Cho Doanh Nghiệp

Nâng cao nhận thức về hàng rào kỹ thuật cho doanh nghiệp là yếu tố then chốt để cải thiện khả năng thích ứng. Cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo và diễn đàn để cung cấp thông tin về các quy định, tiêu chuẩn và quy trình kiểm soát của Hoa Kỳ. Đồng thời, cần xây dựng các tài liệu hướng dẫn và cung cấp thông tin trực tuyến để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và tìm hiểu. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tuân thủ các quy định và tránh được các rủi ro pháp lý.

3.2. Đầu Tư Vào Công Nghệ Và Quy Trình Sản Xuất

Đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng và an toàn của sản phẩm. Cần áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và HACCP để đảm bảo quy trình sản xuất tuân thủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần đầu tư vào các thiết bị kiểm tra và phân tích để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc áp dụng công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của thị trường.

3.3. Xây Dựng Hệ Thống Kiểm Soát Chất Lượng Hiệu Quả

Xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật. Cần thiết lập các phòng thí nghiệm và trang bị các thiết bị kiểm tra hiện đại để kiểm soát chất lượng từ khâu nguyên liệu đầu vào đến khâu sản phẩm cuối cùng. Đồng thời, cần đào tạo đội ngũ cán bộ kiểm soát chất lượng có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tế. Việc xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro về chất lượng và đảm bảo uy tín trên thị trường.

IV. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Thích Ứng Hàng Rào Kỹ Thuật Nông Sản

Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác trong việc thích ứng với hàng rào kỹ thuật là rất quan trọng. Các quốc gia như Thái Lan, Malaysia và Chile đã có nhiều kinh nghiệm thành công trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông sản thông qua việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình kiểm soát của các thị trường nhập khẩu. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia này sẽ giúp Việt Nam rút ngắn thời gian và chi phí trong quá trình thích ứng với HRKT.

4.1. Bài Học Từ Thái Lan Về Nâng Cao Chất Lượng Nông Sản

Thái Lan đã thành công trong việc nâng cao chất lượng nông sản thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn GAP và GMP. Chính phủ Thái Lan đã hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc đào tạo, tư vấn và chứng nhận các tiêu chuẩn này. Đồng thời, Thái Lan cũng tăng cường kiểm tra và giám sát để đảm bảo các sản phẩm nông sản đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng. Bài học từ Thái Lan cho thấy việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế và tăng cường kiểm soát chất lượng là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông sản.

4.2. Kinh Nghiệm Của Chile Trong Xúc Tiến Thương Mại Nông Sản

Chile đã thành công trong việc xúc tiến thương mại nông sản thông qua việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm trên thị trường quốc tế. Chính phủ Chile đã hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc tham gia các hội chợ triển lãm và tổ chức các chương trình quảng bá sản phẩm. Đồng thời, Chile cũng xây dựng các hiệp định thương mại tự do với nhiều quốc gia để tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu nông sản. Bài học từ Chile cho thấy việc xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại là yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản.

V. Kiến Nghị Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Nông Sản

Để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản thích ứng với hàng rào kỹ thuật, cần có các kiến nghị chính sách cụ thể. Nhà nước cần tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, xây dựng hệ thống kiểm nghiệm hiện đại và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để hài hòa các tiêu chuẩn kỹ thuật và giảm thiểu các rào cản thương mại.

5.1. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật

Tăng cường hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn kỹ thuật là yếu tố quan trọng để giảm thiểu các rào cản thương mại. Cần tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế và khu vực để hài hòa các tiêu chuẩn kỹ thuật và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu nông sản. Đồng thời, cần tăng cường đối thoại và đàm phán với các đối tác thương mại để giải quyết các vấn đề liên quan đến HRKT. Việc tăng cường hợp tác quốc tế sẽ giúp Việt Nam giảm thiểu rủi ro về pháp lý và tạo ra một môi trường thương mại công bằng và minh bạch.

5.2. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Về HRKT

Xây dựng hệ thống thông tin về hàng rào kỹ thuật là yếu tố quan trọng để giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và chính xác. Cần xây dựng các trang web và cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin về các quy định, tiêu chuẩn và quy trình kiểm soát của các thị trường nhập khẩu. Đồng thời, cần tổ chức các khóa đào tạo và tư vấn để giúp doanh nghiệp hiểu rõ và tuân thủ các quy định này. Việc xây dựng hệ thống thông tin hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí và thời gian trong quá trình thích ứng với HRKT.

VI. Triển Vọng Và Định Hướng Phát Triển Xuất Khẩu Nông Sản

Xuất khẩu nông sản Việt Nam có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai nhờ vào các hiệp định thương mại tự do và sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng trên thế giới. Tuy nhiên, để tận dụng được các cơ hội này, cần tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông sản thông qua việc thích ứng với hàng rào kỹ thuật và xây dựng thương hiệu.

6.1. Đa Dạng Hóa Thị Trường Xuất Khẩu Nông Sản

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nông sản là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng cạnh tranh. Cần tập trung vào việc khai thác các thị trường mới nổi và các thị trường có tiềm năng tăng trưởng cao. Đồng thời, cần xây dựng các kênh phân phối hiệu quả và quảng bá sản phẩm trên các thị trường này. Việc đa dạng hóa thị trường sẽ giúp Việt Nam giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và tăng cường khả năng thích ứng với các biến động của thị trường.

6.2. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Và Chất Lượng Cao

Phát triển nông nghiệp bền vững và chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển lâu dài của ngành nông sản. Cần áp dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường và sử dụng các giống cây trồng và vật nuôi có năng suất cao và chất lượng tốt. Đồng thời, cần tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của thị trường. Việc phát triển nông nghiệp bền vững và chất lượng cao sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng được các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Cơ sở lý luận về hàng rào kỹ thuật và tăng khả năng thích ứng với hàng rào kỹ thuật đối với hàng nông sản trong thƣơng mại quốc tế. Chương 3: Thực trạng thích ứng hàng rào kỹ thuật trong thƣơng mại đối với hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trƣờng Hoa Kỳ khi Việt Nam tham gia TPP (CPTPP). Chương 4: Định hƣớng và giải pháp thích ứng với hàng rào kỹ thuật trong thƣơng mại đối với hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trƣờng Hoa Kỳ gắn với việc thực hiện CPTPP. 12 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU Vấn đề rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại quốc tế, rào cản kỹ thuật đối với hàng hóa xuất khẩu trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế là chủ đề đƣợc nhiều nhà khoa học và quản lý kinh doanh trong và ngoài nƣớc đặc biệt quan tâm trong thời gian gần đây.

Đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu ở các góc độ khác nhau về các rào cản trong thƣơng mại quốc tế. Hầu hết các nghiên cứu đã công bố đều tập trung vào nghiên cứu việc thúc đẩy hàng hóa xuất khẩu, hệ thống hóa các biện pháp thuế quan, phi thuế quan trong thƣơng mại quốc tế, rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại quốc tế nói chung, rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại đối với hàng dệt may, giày da xuất khẩu. Luận án sẽ tổng quan các công trình khoa học đã đƣợc công bố trong và ngoài nƣớc liên quan đến đề tài luận án.1 Tổng quan các đề tài trong nƣớc - Bộ Công Thƣơng, nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển Khoa học Công nghệ thuộc đề án “Thực thi Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại giai đoạn 2011-2015” do PGS.TS Đinh Văn Thành – Viện Nghiên cứu Thƣơng Mại, Bộ Công Thƣơng làm chủ nhiệm đề tài thực hiện năm 2015. Đề án nghiên cứu các tiêu chuẩn, qui định và rào cản kỹ thuật thƣờng đƣợc sử dụng trong thƣơng mại quốc tế đối với một số ngành hàng có tỷ trọng xuất khẩu lớn (Dệt may, Nhựa, Nông sản); Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng cơ sở dữ liệu và thông tin về các HRKT trong thƣơng mại của một số nƣớc thành viên WTO;Đánh giá các rào cản kỹ thuật, đánh giá tác động của các rào cản đến hoạt động xuất nhập khẩu;Đề xuất các chính sách, cơ chế và một số giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vƣợt rào cản;Tổ chức thông tin cho doanh nghiệp trong khối ngành nghiên cứu.[4] - Luận án tiến sĩ Kinh tế “Rào cản thương mại tại thị trường Liên minh Châu Âu đối với hàng da, giầy xuất khẩu của Việt Nam” của TS.

Đinh Công Hoàng thực hiện năm 2016, Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam-Viện Khoa học Xã hội. Trong đó luận án đã phân tích và làm rõ sự hình thành và phát triển của rào cản thƣơng mại quốc tế bắt 13 nguồn từ các quan điểm và lý thuyết về tự do hóa thƣơng mại và bảo hộ thƣơng mại cũng nhƣ xác định vị trí và vai trò của rào cản thƣơng mại trong hệ thống chính sách thƣơng mại quốc gia; Hệ thống hóa cơ sở lý luận và phát triển khung lý thuyết về RCTM và vƣợt RCTM đối với mặt hàng da giày XK, đặc biệt từ cách tiếp cận mới theo chuỗi giá trị toàn cầu của ngành da giày; Đề xuất phƣơng thức vƣợt rào cản, kết hợp giữa tích cực đối phó và chủ động tạo lập các điều kiện để vƣợt qua RCTM tại thị trƣờng EU trên cả 3 cấp độ Nhà nƣớc, Hiệp hội và DN.[14] - Luận án tiến sĩ Kinh tế “Rào cản kỹ thuật đối với hàng dệt may xuất khẩu và giải pháp của Việt Nam” của TS. Phạm Thị Lụa thực hiện năm 2014, Viện Nghiên cứu Thƣơng Mại. Trong đó luận án đã hệ thống hóa và phát triển một số lý luận về rào cản kỹ thuật và vƣợt rào cản kỹ thuật thƣơng mại đối với hàng dệt may xuất khẩu.

Cùng với đó tác giả cũng đƣa ra phƣơng thức vƣợt rào cản kỹ thuật theo hƣớng tích cực, đề xuất mô hình vƣợt rào cản kỹ thuật đối với hàng dệt may xuất khẩu và phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng vƣợt rào của các quốc gia xuất khẩu hàng dệt may; Luận án cũng nghiên cứu kinh nghiệm vƣợt rào cản kỹ thuật đối với hàng dệt may xuất khẩu của một số nƣớc để rút ra bài học cho Nhà nƣớc và các doanh nghiệp dệt may Việt Nam; Đánh giá năng lực đáp ứng và những biện pháp vƣợt rào cản kỹ thuật đối với hàng dệt may xuất khẩu của chính phủ và của doanh nghiệp VN thời gian qua, chỉ ra những mặt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong việc áp dụng các biện pháp vƣợt rào cản. [18] - Cuốn sách “Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng – TPP và sự tham gia của Việt Nam” của GS.TS Hoàng Văn Châu làm chủ biên do nhà xuất bản Bách Khoa xuất bản năm 2014. Trong đó, tác giả nhấn mạnh: Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP) đƣợc coi là hiệp định tiêu biểu của các hiệp định thƣơng mại tự do (FTA) thế hệ mới, là hiệp định của thế kỷ 21. So với các hiệp định khác, TPP có phạm vi rộng hơn, không chỉ bao gồm các vấn đề thƣơng mại (hàng hóa dịch vụ, sở hữu trí tuệ) mà còn cả các vấn đề phi thƣơng mại (môi trƣờng, lao động,…), không chỉ các vấn đề tại biên giới (thuế quan, rào cản kỹ thuật trong,…) mà cả các vấn đề bên trong biên giới (doanh nghiệp nhà nƣớc, công đoàn,…).

TPP có mức độ tự do hóa thƣơng mại mạnh mẽ, đảm bảo cơ chế thị trƣờng toàn diện thông qua việc cắt giảm ngay và phần lớn số dòng thuế nhập khẩu trong thƣơng mại hàng hóa, tự do hóa thƣơng mại dịch vụ. TPP là hiệp định 14 mở, hƣớng tới hình thành khu vực thƣơng mại tự do châu Á – Thái Bình Dƣơng nhƣng có tính thực thi cao thậm chí cho phép các nhà đầu tƣ kiện Nhà nƣớc ra các cơ chế tòa án và trọng tài quốc tế. Hiệp định TPP sẽ tạo ra một khu vực thƣơng mại tự do cạnh tranh, hiện đang chiếm đến 40% dấn số thế giới và 50% GDP toàn cầu. Tham gia vào một hiệp định nhƣ vậy, sẽ là cơ hội và thách thức đối với bất kỳ quốc gia nào.

[7] - Đề tài khoa học cấp bộ “Nghiên cứu tác động ảnh hƣởng của HRKT trong thƣơng mại (TBT) Nhật Bản đối với xuất khẩu hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam và giải pháp khắc phục” do Th.S Hoàng Thị Vân Anh - Viện Nghiên cứu Thƣơng mại, Bộ Công Thƣơng làm chủ nhiệm đề tài thực hiện năm 2008. Trong đó đề tài đã khái quát các quy định về HRKT của Nhật Bản đối với hàng nông, lâm, thủy sản nhập khẩu, nêu lên những tác động tích cực và tiêu cực của HRKT đối với hàng nông, lâm, thủy sản nhập khẩu và kinh nghiệm của một số nƣớc về đáp ứng các HRKT trong thƣơng mại và rút ra bài học cho Việt Nam. Đề tài cũng phân tích khả năng đáp ứng các rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại Nhật Bản đối với hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam; Dự báo về xu hƣớng điều chỉnh các rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại, đánh giá triển vọng xuất khẩu hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản thời gian tới và đƣa ra giải pháp đáp ứng các HRKT trong thƣơng mại Nhật Bản để đẩy mạnh xuất khẩu hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam. [1] - Cuốn sách “Các biện pháp phi thuế quan đối với hàng nông sảntrong thương mại quốc tế”, Nhà xuất bản lao động xã hội xuất bản năm 2006 do PGS.TS Đinh Văn Thành làm chủ biên.

Trong đó, cuốn sách đề cập đến các biện pháp phi thuế quan đối với hàng nông sản theo quy định của WTO và thông lệ quốc tế. Cuốn sách tập trung vào giải quyết những vấn đề cơ sở khoa học của việc sử dụng các biện pháp phi thuế quan để bảo hộ hàng nông sản Việt Nam cho phù hợp với thông lệ quốc tế; Nêu ra kinh nghiệm sử dụng các biện pháp phi thuế quan đối với hàng nông sản của một số nƣớc và rút ra bài học đối với Việt Nam. Cuốn sách cũng khái quát về việc sử dụng các biện pháp bảo hộ hàng nông sản của Việt Nam hiện nay và phân tích, đánh giá thực trạng áp dụng các biện pháp phi thuế quan đối với một số hàng nông sản chủ yếu của Việt Nam. Cuối cùng, cuốn sách đƣa ra dự báo các xu hƣớng mới đối với hàng nông sản trong thƣơng mại quốc tế và quan điểm, đề xuất về xây dựng và hoàn thiện các biện pháp phi thuế quan đối với một số hàng nông sản chủ yếu của Việt Nam phù hợp với thông lệ quốc tế.

[29] 15 - Cuốn sách “Rào cản trong thương mại quốc tế”, Nhà xuất bản thống kê xuất bản năm 2005 do PGS.TS Đinh Văn Thành làm chủ biên. Trong đó, cuốn sách đề cập đến các quy định về thuế quan và phi thuế quan ở Việt Nam và các nƣớc trên thế giới. Các loại rào cản đƣợc phân loại theo hai cách tiếp cận của WTO và Hoa Kỳ. Cuốn sách đã khái quát một số kinh nghiệm về việc sử dụng và đối phó với các rào cản thƣơng mại ở một số nƣớc nhƣ Trung Quốc, Thái Lan và EU và đƣa ra đề xuất chính sách cho Việt Nam nhằm vƣợt các rào cản thƣơng mại và đẩy mạnh xuất khẩu ở cả ba cấp Nhà nƣớc, Hiệp hội và Doanh nghiệp.

[30] - Đề tài nghiên cứu Khoa học cấp Bộ “Hệ thống rào cản kỹ thuật trong thương mại quốc tế và những giải pháp để vượt rào cản kỹ thuật của các doanh nghiệp ở Việt Nam” do TS. Nguyễn Thị Mão (Bộ Thƣơng Mại) làm chủ nhiệm thực hiện năm 2001. Trong đó, đề tài nghiên cứu sâu về nội dung cơ bản của rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại quốc tế, hiệp định về rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại, phân tích thực trạng vƣợt rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại quốc tế ở Việt Nam. Đề tài cũng phân tích nguyên nhân của những hạn chế trong việc vƣợt rào cản kỹ thuật của các doanh nghiệp Việt Nam và từ đó đƣa ra những giải pháp cơ bản giúp các doanh nghiệp Việt Nam vƣợt rào cản kỹ thuật.