Giải Pháp Tái Cơ Cấu Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm - Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp tái cơ cấu công ty cổ phần than hà lầm quảng ninh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Kim Cương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đình Long
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Tái Cơ Cấu Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm - Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.5. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁI CƠ CẤU DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về tái cơ cấu doanh nghiệp
• 1.1.1. Các khái niệm
• 1.2. Nội dung của tái cơ cấu doanh nghiệp và điều kiện áp dụng
• 1.3. Các phương thức tái cơ cấu doanh nghiệp
• 1.3.1. Kinh nghiệm thực tiễn về tái cơ cấu doanh nghiệp ở trong và ngoài nước
• 1.3.1.1. Kinh nghiệm trong nước
• 1.3.1.2. Kinh nghiệm ở nước ngoài
• 1.3.2. Một số bài học kinh nghiệm
• 1.4. Tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài
• 3. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.2.3. Phương pháp khảo sát thực địa
• 2.2.4. Phương pháp tổng hợp số liệu
• 2.2.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.1. Chỉ tiêu kinh tế
• 2.3.2. Chỉ tiêu về xã hội
• 4. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA VINACOMIN VÀ THỰC TRẠNG CÔNG TY CỔ PHẦN THAN HÀ LẦM
• 3.1. Khái quát về mô hình hoạt động của Tập đoàn CN Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin)
• 3.2. Giới thiệu chung
• 3.3. Công tác quản lý lao động
• 3.4. Tình hình tài chính và cơ cấu vốn
• 3.5. Mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh
• 3.6. Khái quát về công ty Cổ Phần Than Hà Lầm
• 3.7. Cơ cấu tổ chức
• 3.8. Tình hình tài chính và cơ cấu vốn
• 3.9. Mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh
• 3.10. Các nhân tố ảnh hưởng tác động đến tình hình tái cơ cấu của Công ty
• 5. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TÁI CƠ CẤU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THAN HÀ LẦM
• 4.1. Chiến lược tái cơ cấu của Vinacomin
• 4.2. Quan điểm, mục tiêu, yêu cầu tái cơ cấu Công ty than Hà Lầm
• 4.3. Một số giải pháp tái cơ cấu áp dụng tại Công ty cổ phần than Hà Lầm - Vinacomin
• 4.3.1. Nguyên tắc chung
• 4.3.2. Giải pháp phát triển chung của Công ty
• 4.3.3. Giải pháp cơ cấu lại tổ chức, quản lý lao động
• 4.3.4. Giải pháp tái cơ cấu và đổi mới quản lý vốn kinh doanh
• 4.3.5. Giải pháp tái cấu trúc mô hình sản xuất kinh doanh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giải Pháp Tái Cơ Cấu Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm

Công ty Cổ phần Than Hà Lầm, một trong những đơn vị chủ chốt trong ngành công nghiệp than tại Quảng Ninh, đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Việc thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất và cạnh tranh. Giải pháp tái cơ cấu không chỉ giúp cải thiện tình hình tài chính mà còn tạo ra một mô hình hoạt động hiệu quả hơn.

1.1. Tầm quan trọng của tái cơ cấu doanh nghiệp

Tái cơ cấu doanh nghiệp giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Việc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh khốc liệt.

1.2. Mục tiêu của giải pháp tái cơ cấu

Mục tiêu chính của giải pháp tái cơ cấu là tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó cải thiện hiệu quả kinh doanh.

II. Vấn đề và Thách thức trong Tái Cơ Cấu Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm

Công ty Cổ phần Than Hà Lầm đang phải đối mặt với nhiều vấn đề như năng suất lao động thấp, chi phí sản xuất cao và mô hình quản lý chưa hiệu quả. Những thách thức này đòi hỏi công ty phải có những giải pháp cụ thể để thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp một cách hiệu quả.

2.1. Năng suất lao động và chi phí sản xuất

Năng suất lao động thấp và chi phí sản xuất cao là những vấn đề nghiêm trọng mà công ty đang gặp phải. Cần có các biện pháp cải cách để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.2. Mô hình quản lý chưa hiệu quả

Mô hình quản lý hiện tại không đáp ứng được yêu cầu phát triển. Cần phải xem xét lại cơ cấu tổ chức và quy trình làm việc để tối ưu hóa hoạt động.

III. Phương Pháp Tái Cơ Cấu Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm

Để thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp, công ty cần áp dụng các phương pháp cụ thể như cải cách tổ chức, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản lý. Những phương pháp này sẽ giúp công ty hoạt động hiệu quả hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

3.1. Cải cách tổ chức và quản lý

Cải cách tổ chức là bước đầu tiên trong quá trình tái cơ cấu. Cần xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận trong công ty.

3.2. Đổi mới công nghệ sản xuất

Đổi mới công nghệ sản xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Công ty cần đầu tư vào công nghệ hiện đại để cải thiện quy trình sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tái Cơ Cấu

Việc áp dụng các giải pháp tái cơ cấu đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Cổ phần Than Hà Lầm. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải cách tổ chức và đổi mới công nghệ đã giúp nâng cao năng suất và giảm chi phí sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ tái cơ cấu

Kết quả từ quá trình tái cơ cấu cho thấy năng suất lao động đã tăng lên đáng kể, đồng thời chi phí sản xuất cũng được giảm thiểu.

4.2. Những bài học kinh nghiệm

Quá trình tái cơ cấu đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, giúp công ty có thể áp dụng trong tương lai để duy trì sự phát triển bền vững.

V. Kết Luận và Tương Lai của Công Ty Cổ Phần Than Hà Lầm

Tái cơ cấu là một quá trình cần thiết và không thể thiếu đối với Công ty Cổ phần Than Hà Lầm. Những giải pháp đã được áp dụng sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Công ty cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh các chiến lược để phù hợp với sự thay đổi của thị trường.

5.1. Tương lai của công ty sau tái cơ cấu

Công ty sẽ tiếp tục phát triển và mở rộng quy mô hoạt động, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển lâu dài trong ngành công nghiệp than.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn từ năm 2014 đến 2015, các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất than, đối mặt với nhiều thách thức như tăng trưởng chậm, mất ổn định và nguy cơ phá sản. Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Quảng Ninh, thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), cũng không nằm ngoài xu thế này với năng suất lao động thấp, chi phí sản xuất cao và giá thành sản phẩm chưa giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh trên thị trường. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng mô hình tổ chức quản lý, sản xuất kinh doanh và quản trị doanh nghiệp của Công ty Than Hà Lầm trong giai đoạn 2011-2013, từ đó đề xuất các giải pháp tái cơ cấu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng năng suất lao động và giảm chi phí sản xuất trong giai đoạn 2015-2020. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại Vinacomin và Công ty Than Hà Lầm, với dữ liệu kinh tế tập trung trong giai đoạn 2011-2013 và dự báo đến năm 2013. Ý nghĩa của đề tài không chỉ góp phần hoàn thiện lý luận quản trị doanh nghiệp trong ngành than mà còn có giá trị thực tiễn cho các doanh nghiệp sản xuất than tại Quảng Ninh và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về tái cơ cấu doanh nghiệp, tập trung vào bốn nội dung chính: tái cơ cấu quá trình kinh doanh, tái cơ cấu tổ chức, tái cơ cấu tài chính và các hoạt động khác nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Tái cơ cấu được hiểu là quá trình thay đổi chiến lược sản xuất kinh doanh, điều chỉnh cơ cấu tổ chức, cắt giảm các lĩnh vực kinh doanh kém hiệu quả và thiết kế lại các quá trình kinh doanh để thích ứng với môi trường biến động. Mô hình tổ chức hình sao (star model) của Lawrence và Lorsch được áp dụng để thiết kế lại cơ cấu tổ chức, bao gồm năm yếu tố: chiến lược, cấu trúc, quá trình, động lực và con người, nhằm đảm bảo sự liên kết linh hoạt và hiệu quả trong tổ chức. Ngoài ra, luận văn cũng vận dụng lý thuyết quản trị theo quá trình (Business Process Management - BPM) để đổi mới và tối ưu hóa các quá trình kinh doanh, hướng tới khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính, số liệu sản xuất kinh doanh của Công ty Than Hà Lầm giai đoạn 2011-2013, cùng với khảo sát thực địa và phỏng vấn sâu các cán bộ quản lý và nhân viên công ty. Cỡ mẫu khảo sát khoảng 150 người, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các phòng ban và bộ phận sản xuất. Phân tích số liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, phân tích SWOT và so sánh các chỉ tiêu kinh tế qua các năm. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014, bao gồm các bước thu thập dữ liệu, phân tích, đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mô hình tổ chức và quản lý còn nhiều bất cập: Cơ cấu tổ chức của Công ty Than Hà Lầm chưa phù hợp với chiến lược phát triển, dẫn đến sự phối hợp hoạt động kém hiệu quả. Ví dụ, số lượng phòng ban đến cuối năm 2013 là 12, trong đó có nhiều bộ phận chức năng chồng chéo, gây lãng phí nguồn lực. Tỷ lệ lao động hợp đồng chiếm khoảng 30%, ảnh hưởng đến tính ổn định và động lực làm việc.

2. Năng suất lao động thấp, chi phí sản xuất cao: Năng suất lao động của công ty trong giai đoạn 2011-2013 chỉ đạt khoảng 70% so với mức trung bình của Vinacomin. Chi phí sản xuất than cao hơn 15-20% so với các doanh nghiệp cùng ngành trong khu vực, làm giảm sức cạnh tranh về giá.

3. Cơ cấu vốn và tài chính chưa tối ưu: Tỷ lệ nợ phải trả của công ty trong giai đoạn này dao động khoảng 60-65%, cao hơn mức khuyến nghị, gây áp lực tài chính lớn. Vốn chủ sở hữu chưa được sử dụng hiệu quả để đầu tư phát triển sản xuất.

4. Quá trình kinh doanh chưa được tái cấu trúc đồng bộ: Các quá trình sản xuất, vận tải và tiêu thụ than chưa được thiết kế lại theo hướng tối ưu hóa, dẫn đến thời gian sản xuất kéo dài và chi phí vận hành tăng. Ví dụ, quy trình khai thác than hầm lò còn nhiều bước thủ công, chưa áp dụng công nghệ hiện đại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên xuất phát từ việc công ty duy trì mô hình tổ chức và quản lý truyền thống, chưa thích ứng kịp với sự thay đổi của môi trường kinh doanh và yêu cầu hội nhập. So với các doanh nghiệp tái cơ cấu thành công trong nước như FPT hay Pacific Airlines, Công ty Than Hà Lầm chưa thực hiện đồng bộ các giải pháp về chiến lược, tổ chức và tài chính. Việc áp dụng mô hình tổ chức hình sao và quản trị theo quá trình được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao năng suất và giảm chi phí tại các doanh nghiệp cùng ngành. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh năng suất lao động và chi phí sản xuất giữa Công ty Than Hà Lầm và các doanh nghiệp khác trong Vinacomin, cũng như bảng phân tích cơ cấu vốn qua các năm để minh họa rõ hơn các vấn đề tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tái cấu trúc mô hình tổ chức: Thiết kế lại cơ cấu tổ chức theo mô hình hình sao, giảm bớt các phòng ban chức năng chồng chéo, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận. Mục tiêu giảm số lượng phòng ban xuống còn 8-9 trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo công ty phối hợp với chuyên gia tư vấn tổ chức.

2. Tối ưu hóa quá trình kinh doanh: Áp dụng quản trị theo quá trình (BPM) để thiết kế lại các quy trình sản xuất, vận tải và tiêu thụ than, loại bỏ các bước không tạo giá trị gia tăng. Mục tiêu rút ngắn thời gian sản xuất 15% và giảm chi phí vận hành 10% trong giai đoạn 2015-2017. Phòng Kế hoạch và Phòng Sản xuất chịu trách nhiệm triển khai.

3. Cơ cấu lại tài chính và vốn: Giảm tỷ lệ nợ phải trả xuống dưới 50% trong vòng 3 năm bằng cách tăng vốn chủ sở hữu và tái cơ cấu các khoản vay. Chủ thể thực hiện là Ban Tài chính công ty phối hợp với Vinacomin và các ngân hàng.

4. Nâng cao năng lực nguồn nhân lực: Đào tạo, tái đào tạo cán bộ quản lý và công nhân kỹ thuật theo hướng chuyên môn hóa và đa năng, tăng động lực làm việc qua chính sách lương thưởng phù hợp. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động hợp đồng xuống dưới 20% và tăng năng suất lao động 20% trong 5 năm tới. Phòng Nhân sự phối hợp với các đơn vị đào tạo chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp sản xuất than: Nhận diện các vấn đề tổ chức và tài chính, áp dụng các giải pháp tái cơ cấu phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo các đề xuất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất than trong quá trình tái cơ cấu, góp phần phát triển ngành than bền vững.

3. Chuyên gia tư vấn quản trị doanh nghiệp: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để tư vấn các doanh nghiệp trong ngành than và các ngành công nghiệp nặng khác về tái cơ cấu tổ chức và quản trị quá trình.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành quản lý kinh tế, quản trị kinh doanh: Học tập, nghiên cứu về các mô hình tái cơ cấu doanh nghiệp trong ngành công nghiệp truyền thống, đặc biệt là ngành than.

Câu hỏi thường gặp

1. Tái cơ cấu doanh nghiệp là gì và tại sao cần thiết?
   Tái cơ cấu doanh nghiệp là quá trình thay đổi chiến lược, tổ chức, tài chính và quá trình kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh. Đây là yêu cầu cấp thiết khi doanh nghiệp gặp khó khăn về năng suất, chi phí và môi trường kinh doanh biến động.

2. Mô hình tổ chức hình sao có ưu điểm gì trong tái cơ cấu?
   Mô hình hình sao giúp liên kết linh hoạt giữa chiến lược, cấu trúc, quá trình, động lực và con người, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thích ứng nhanh với thay đổi và nâng cao hiệu quả phối hợp nội bộ.

3. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính, thu thập dữ liệu từ báo cáo tài chính, khảo sát thực địa và phỏng vấn sâu, phân tích bằng thống kê mô tả và SWOT.

4. Giải pháp nào giúp giảm chi phí sản xuất than hiệu quả?
   Tối ưu hóa quá trình kinh doanh bằng cách áp dụng quản trị theo quá trình, loại bỏ các bước không tạo giá trị, áp dụng công nghệ hiện đại và cải tiến quy trình sản xuất.

5. Làm thế nào để nâng cao năng suất lao động trong doanh nghiệp than?
   Đào tạo nâng cao trình độ kỹ thuật, cải tiến tổ chức lao động, áp dụng chính sách lương thưởng động viên và tái cấu trúc tổ chức để tăng tính linh hoạt và hiệu quả làm việc.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các lý thuyết về tái cơ cấu doanh nghiệp và áp dụng vào thực trạng Công ty Cổ phần Than Hà Lầm - Quảng Ninh.
• Phân tích thực trạng cho thấy công ty còn nhiều tồn tại về mô hình tổ chức, năng suất lao động, chi phí sản xuất và cơ cấu tài chính.
• Đề xuất các giải pháp tái cơ cấu toàn diện từ tổ chức, quá trình kinh doanh đến tài chính và nguồn nhân lực nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2015-2020.
• Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần hoàn thiện quản trị doanh nghiệp trong ngành than và hỗ trợ các doanh nghiệp cùng ngành tại Quảng Ninh.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp trong quá trình thực hiện. Đề nghị các nhà quản lý và chuyên gia quan tâm áp dụng và phát triển nghiên cứu này để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và phụ lục, kết cấu luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý thuyết và thực tiễn về tái cơ cấu doanh nghiệp Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3. Mô hình hoạt động của Vinacomin và Thực trạng Công ty cổ phần Than Hà Lầm; Chƣơng 4.

Giải pháp tái cơ cấu của Công ty cổ phần Than Hà Lầm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁI CƠ CẤU DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý thuyết về tái cơ cấu doanh nghiệp 1. Các khái niệm Tái cơ cấu là việc xem xét và cấu trúc lại một phần, một số hay toàn bộ một tổ chức, một công ty. Ngoài việc tổ chức cho một công ty về mảng chức năng (sản xuất, kế toán, tiêu thụ…) và xem nhiệm vụ mỗi chức năng thực hiện, theo lý thuyết tái cơ cấu còn phải chú ý tới quy trình hoàn thiện từ khâu tìm kiếm nguyên liệu cho tới tiếp thị, phân phối.

Doanh nghiệp cần tái cơ cấu qua một loạt các quá trình. Tái cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp hiện nay là một trong những vấn đề đƣợc nhiều doanh nghiệp quan tâm bởi ý nghĩa thực tiễn của nó. Tái cơ cấu tổ chức giúp doanh nghiệp hình thành cơ cấu tổ chức mới với phong cách quản lý mới để thiết lập một diện mạo mới trong nền kinh tế toàn cầu. Phạm vi của tái cơ cấu doanh nghiệp rất rộng, đƣợc đề cập tới trên cả ba góc độ là Thể chế, Thiết chế và Định chế.

- Về Thể chế: hoạt động tái cấu trúc doanh nghiệp nhằm định ra một trật tự mới thông qua các luật, văn bản dƣới luật để thực hiện quyền lực của Nhà nƣớc đối với các doanh nghiệp. - Về Thiết chế: đây là các quy định nội bộ, quy định các mối quan hệ “dọc ngang”, “trên dƣới” của các bộ phận cấu thành doanh nghiệp và đƣợc thể hiện thông qua hệ thống điều lệ, quy chế, quy định, nội quy cũng nhƣ hệ thống quy trình, quy phạm kỹ thuật chuyên ngành khác. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 6 - Về Định chế: đƣợc hiểu là các thành phần, bộ phận nhƣ là các Tổng công ty, Công ty trong Tập đoàn hay các công ty, doanh nghiệp trong một Tổng Công ty. Về khía cạnh định chế, việc tái cơ cấu doanh nghiệp đƣợc thể hiện qua việc tách, nhập, thành lập mới, xóa bỏ các bộ phận, các công trƣờng - phân xƣởng, các lĩnh vực kinh doanh nhằm hƣớng tới sự phù hợp và hiệu quả cao hơn.

Có thể hiểu tổng quát tái cơ cấu doanh nghiệp là tổng hợp toàn bộ sự thay đổi cả về thể chế, thiết chế và định chế để quản lý doanh nghiệp theo một trật tự pháp luật chặt chẽ hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn. Trong luận văn, tác giả mong muốn làm rõ hoạt động tái cơ cấu doanh nghiệp từ góc độ định chế, và xem xét trong mối quan hệ với thể chế và thiết chế. Trong đó trọng tâm tập trung vào tái cơ cấu quá trình kinh doanh, tái cơ cấu tổ chức, tái cơ cấu tài chính và tái cơ cấu các hoạt động khác. Thuật ngữ “tái cơ cấu doanh nghiệp” hiện nay đƣợc nhắc đến rất nhiều nhƣ một điều kì diệu giúp doanh nghiệp vƣợt qua khó khăn.

Tuy nhiên, hiểu thế nào là tái cơ cấu doanh nghiệp thì lại là một vấn đề đang đƣợc bàn luận khá nhiều. + Quan điểm thứ nhất: Tái cơ cấu doanh nghiệp gắn với sự thay đổi của chiến lƣợc sản xuất kinh doanh. Quan điểm này cho rằng, tái cơ cấu là việc áp dụng vào điều chỉnh hƣớng chiến lƣợc cũng nhƣ tầm nhìn chiến lƣợc của doanh nghiệp. Từ đó dẫn đến việc phải thay đổi cách thức quản lý tài chính và nguồn nhân lực cho thích hợp.

Nhiệm vụ của tái cơ cấu doanh nghiệp là tái cơ cấu chiến lƣợc sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, xác định lại mục tiêu, tầm nhìn, sứ mệnh và chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp xác định các định hƣớng về lĩnh vực sản phẩm, thị trƣờng và khách hàng trong bối cảnh mới. Điều này giúp cho doanh nghiệp định hƣớng tốt về thị trƣờng sản phẩm nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Sở dĩ phải điều chỉnh hƣớng chiến lƣợc kinh doanh là do sự thay đổi của môi trƣờng kinh doanh.

Các doanh nghiệp nhận thấy việc tiếp tục áp dụng chiến lƣợc kinh doanh hiện tại không làm tăng hiệu quả kinh doanh, chiến lƣợc hiện tại tỏ ra không còn thích hợp trong điều kiện mới của thị trƣờng và môi trƣờng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 7 + Quan điểm thứ hai: Tái cơ cấu doanh nghiệp tiếp cận theo hƣớng cắt giảm chi phí, thích hợp trong trƣờng hợp kinh tế suy thoái, khủng hoảng. Charles Hill và Gareth Jones (1998) cho rằng tái cơ cấu là quá trình cắt giảm lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh kém hiệu quả của doanh nghiệp. Mục đích của tái cơ cấu doanh nghiệp theo quan điểm này là cắt giảm tới mức tối đa có thể nhằm đạt đƣợc sự “cải thiện vận hành” ở một mảng nào đó trong doanh nghiệp, hay chí ít là để doanh nghiệp có thể tồn tại đƣợc qua giai đoạn khó khăn của nền kinh tế.

Điều này thể hiện trong các trƣờng hợp sau: - Quyết định cắt giảm chi phí khi phát hiện chi phí ở một khâu nào đó phát sinh quá lớn, vƣợt ra khỏi sự kiểm soát của doanh nghiệp; - Quyết định loại bỏ, hoặc giảm bớt một lĩnh vực kinh doanh để đầu tƣ cho lĩnh vực kinh doanh khác trong thời điểm khó khăn; - Quyết định thu hẹp quy mô để tồn tại qua thời kỳ suy thoái, khủng hoảng. + Quan điểm thứ ba: Tái cơ cấu doanh nghiệp tiếp cận theo hƣớng thay đổi, thiết lập hệ thống tổ chức mới, nhân sự mới nhằm nâng cao hiệu quả của tổ chức. Tái cơ cấu doanh nghiệp là việc sắp xếp, điều chỉnh lại cơ cấu hoạt động, cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ cấu thể chế, cơ cấu các nguồn lực của doanh nghiệp, bao gồm nguồn nhân lực và nguồn vốn. Theo quan điểm này, các bộ phận trong tổ chức hoạt động không hiệu quả cần đƣợc loại bỏ hoặc tách, sáp nhập nhằm thống nhất trong công tác quản lý và ra quyết định.

Cũng theo quan điểm này, nếu nhận thấy việc bố trí nhân sự hiện tại là chƣa phù hợp, chƣa phát huy đƣợc năng lực làm việc của nhân viên, hay chính sách nhân sự của công ty chƣa thực tạo động lực cho ngƣời lao động thì doanh nghiệp nên điều chỉnh, tái cơ cấu bộ máy tổ chức để tìm kiếm tính phù hợp và hiệu quả. Nhƣ vậy quan điểm này nhấn mạnh vào cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp. + Quan điểm thứ tƣ: Tái cơ cấu doanh nghiệp tiếp cận theo hƣớng thay đổi, thiết lập, sắp xếp lại các quá trình kinh doanh trong doanh nghiệp. Tái cơ cấu tiếp cận theo hƣớng tái cơ cấu quá trình kinh doanh.

Bản chất là sắp xếp lại các quá trình cốt lõi của doanh nghiệp để tăng hiệu quả, tính cạnh tranh, và đảm bảo tính hiệu quả. Trong điều kiện hội nhập hiện nay thì tái cơ cấu doanh nghiệp hƣớng tới việc thay đổi các tƣ duy trong quản lý, tái cơ cấu lại các quá trình kinh doanh phù hợp Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 8 với định hƣớng kinh doanh của doanh nghiệp. Quan điểm này về tái cơ cấu doanh nghiệp trên cơ sở thiết kế lại các quá trình kinh doanh trong doanh nghiệp. Xuất phát từ các quan niệm trên, ta thấy tái cơ cấu doanh nghiệp có nhiều nội hàm khác nhau tùy theo từng cách tiếp cận khác nhau.

Có thể đƣa ra một quan điểm chung nhƣ sau: Tái cơ cấu doanh nghiệp là quá trình thay đổi định hƣớng chiến lƣợc kinh doanh; thiết lập lại cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ cấu nguồn lực; cắt giảm các lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh kém hiệu quả; thiết kế lại các quá trình kinh doanh trong doanh nghiệp nhằm đạt đƣợc mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trƣờng kinh doanh luôn biến động. Điều chỉnh chiến lƣợc sản xuất kinh doanh CÁC YẾU TỐ MTKD THAY ĐỔI Thiết lập các quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp DOANH NGHIỆP TÁI CƠ CẤU Điều chỉnh cơ cấu nguồn lực, tổ chức, thể chế Cắt giảm các lĩnh vực hoạt động kinh doanh Các hoạt động khác… Hình 1.1: Cơ sở để tái cơ cấu doanh nghiệp 1. Nội dung của tái cơ cấu doanh nghiệp và điều kiện áp dụng Tái cơ cấu doanh nghiệp có thể đƣợc đề cập đến toàn bộ các mảng hoạt động của doanh nghiệp. Việc thay đổi, điều chỉnh, sắp xếp các hoạt động trong doanh nghiệp Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 9 nhằm hƣớng tới hiệu quả cao hơn, và nội dung tái cơ cấu đề cập đến việc tái cơ cấu quá trình kinh doanh; tái cơ cấu tổ chức; tái cơ cấu tài chính; và các hoạt động khác.

Thứ nhất, tái cơ cấu quá trình kinh doanh: là sự đánh giá và thiết kế lại các quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh để đạt đƣợc hiệu quả. Tái cơ cấu quá trình kinh doanh sẽ bắt đầu từ con số không, nhƣ khi bắt đầu khởi nghiệp; quy trình tái cơ cấu quá trình kinh doanh không quan tâm đến cơ cấu tổ chức và các thủ tục mà doanh nghiệp đã dày công gây dựng trƣớc mà sẽ làm mới một cách triệt để. Hoạt động này thƣờng đƣợc thực hiện trên cơ sở chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp thay đổi. Tái cơ cấu quá trình kinh doanh sẽ là nền tảng và điểm xuất phát để tái cơ cấu các hoạt động khác trong doanh nghiệp nhƣ tái cơ cấu tổ chức doanh nghiệp.

Thứ hai, việc tái cơ cấu tổ chức: tập trung vào các hoạt động nhƣ đổi mới, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị và cơ cấu tổ chức bộ máy sản xuất. Tái cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị đƣợc thực hiện với việc xây dựng lại toàn bộ sơ đồ cơ cấu tổ chức, thậm chí thay đổi bề mặt, có tính hình thức các phòng ban chức năng, thay tên gọi, nhằm hƣớng tới một cơ cầu tổ chức mới có hiệu quả kinh doanh cao hơn. Tái cơ cấu tổ chức bộ máy sản xuất liên quan đến việc thay đổi, sắp xếp lại hệ thống sản xuất một cách khoa học, đem lại hiệu quả cao trong phối hợp thực hiện. Ngoài ra, điều chỉnh cơ cấu tổ chức còn gắn với quá trình thay đổi, sắp xếp lại cơ cấu nguồn nhân lực trong việc phối hợp công việc để đạt đƣợc mục tiêu của doanh nghiệp.