CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ CẠNH TRANH TRÊN THỊ TRƯỜNG 1.1 Kh¾i nièm vå thÌ trõñng : 1.1 ThÌ trõñng: Theo Philip Kottler, thÌ trõñng l¿ tâp hôp nhùng ngõñi mua h¿ng thúc sú hay ngõñi mua tiåm t¿ng ½êi vði mît sÀn phàm h¿ng ho¾, dÌch vÖ. HoÜc thÌ trõñng l¿ nïi diçn ra qu¾ trÉnh trao ½ìi, mua b¾n h¿ng ho¾, dÌch vÖ. Theo c¾c nh¿ kinh tä hÑc vi mé, mît thÌ trõñng l¿ mît tâp hôp nhùng ngõñi mua v¿ ngõñi b¾n t¾c ½îng qua lÂi lán nhau dán ½än khÀ n×ng trao ½ìi, thÌ trõñng l¿ trung tÝm cÔa c¾c hoÂt ½îng kinh tä. Cï chä thÌ trõñng l¿ cï chä tú ½iåu tiät cÔa nån kinh tä thÌ trõñng do sú t¾c ½îng cÔa c¾c qui luât vên cÍ cÔa nÍ: qui luât cung cßu, qui luât vå c¾c yäu tê gi¾ cÀ, qui luât vå cÂnh tranh,.
Cï chä thÌ trõñng tú ph¾t sinh v¿ ph¾t triæn cÓng vði sú ph¾t triæn cÔa nån kinh tä thÌ trõñng cÔa míi quêc gia. Nhõ vây, ò ½Ýu cÍ sÀn xuÞt v¿ trao ½ìi mua b¾n h¿ng ho¾ ò ½Í cÍ thÌ trõñng v¿ cï chä thÌ trõñng cÕng sÆ hoÂt ½îng. CÍ nhiåu tiãu thöc ½æ phÝn loÂi thÌ trõñng: theo vÌ trÈ ½Ìa lû, sÀn phàm, möc cÂnh tranh trãn t÷ng vÓng thÌ trõñng, thÍi quen tiãu dÓng cÔa vÓng dÝn cõ, khÀ n×ng tiãu thÖ sÀn phàm.2 PhÝn khÒc thÌ trõñng: C¾c nh¿ tiäp thÌ ½åu th÷a nhân rÙng ngõñi tiãu thÖ trong thÌ trõñng mang tÈnh khéng ½ëng nhÞt v¿ cÍ thæ phÝn th¿nh nhÍm theo nhiåu c¾ch kh¾c nhau. Tiän trÉnh phÝn chia kh¾ch h¿ng th¿nh nhiåu nhÍm ½æ l¿m nìi bât nhùng ½Üc tÈnh: h¿nh vi, thÍi quen tiãu dÓng, nhu cßu.
gÑi l¿ sú phÝn khÒc thÌ trõñng. Doanh nghièp khéng thæ ½¾p öng têt ho¿n to¿n c¾c nhu cßu cÔa ngõñi tiãu dÓng tÂi tÞt cÀ c¾c phÝn khÒc, m¿ doanh nghièp cßn ní lúc tâp trung v¿o vièc thoÀ mÁn têt nhÞt c¾c nhu cßu chuyãn bièt cÔa mît v¿i khÒc tuyän thÌ trõñng nhÞt ½Ình. 17 - PhÝn khÒc thÌ trõñng theo nguyãn tØc ½Ìa lû C¾ch phÝn khÒc thÌ trõñng n¿y chia thÌ trõñng th¿nh nhùng ½ïn vÌ ½Ìa lû kh¾c nhau nhõ quêc gia, tiæu bang, th¿nh thÌ hay c¾c vÓng lÝn cân. Céng ty sÆ quyät ½Ình hoÂt ½îng trong mît hay v¿i khu vúc ½Ìa lû ½Í, hoÜc hoÂt ½îng trong mÑi khu vúc nhõng cÍ quan tÝm ½än nhùng kh¾c bièt theo sò thÈch v¿ nhu cßu ½Ìa phõïng.
VÈ dÖ nhõ m¿u sØc thñi trang cÔa ngõñi miån Nam kh¾c miån BØc hoÜc miån Trung. - PhÝn khÒc thÌ trõñng theo nguyãn tØc nhÝn khàu hÑc Phõïng ph¾p n¿y chia thÌ trõñng th¿nh nhùng nhÍm dúa trãn c¾c théng sê nhÝn khàu hÑc nhõ ½î tuìi, giði tÈnh, qui mé gia ½Énh, chu kü sêng gia ½Énh, thu nhâp, ng¿nh nghå, trÉnh ½î v×n ho¾, tÈn ngõóng. Nhùng théng sê nhÝn khàu hÑc l¿ cï sò théng dÖng nhÞt ½æ phÝn bièt nhùng nhÍm kh¾ch h¿ng. ·ðc muên v¿ khÀ n×ng cÔa kh¾ch h¿ng thay ½ìi theo ½î tuìi, céng ty ½Á ½õa ra nhùng sÀn phàm kh¾c nhau cho c¾c khÒc tuyän ½î tuìi.
VÈ dÖ nhõ nhÍm sÀn phàm kh¾ng sinh hay thuêc bì d¿nh cho ngõñi lðn cÍ dÂng viãn nang cöng hoÜc nang måm, thÉ cÓng nhÍm sÀn phàm d¿nh cho trÅ em thõñng cÍ dÂng bît hay si-ré cÍ vÌ ngÑt v¿ mÓi thïm. hoÜc sú phÝn khÒc thÌ trõñng theo giði tÈnh: nam, nù. - PhÝn khÒc thÌ trõñng theo nguyãn tØc tÝm lû hÑc Trong phõïng ph¾p n¿y kh¾ch h¿ng ½õôc chia th¿nh t÷ng nhÍm kh¾c nhau dúa trãn tßng lðp xÁ hîi, lêi sêng hay c¾ tÈnh. Nhùng ngõñi cÓng nhÍm ½õôc chia theo phõïng ph¾p nhÝn khàu hÑc (dÝn sê) lÂi cÍ nhùng ½Üc ½iæm tÝm lû kh¾c nhau.
+ Tßng lðp xÁ hîi: nguën gêc tßng lðp xÁ hîi cÔa míi con ngõñi cÍ t¾c ½îng rÞt mÂnh ½êi vði nhùng sò thÈch vå nhu cßu sø dÖng sÀn phàm tiãu dÓng: xe hïi, qußn ¾o, ½ë dÓng, thÍi quen nghÊ ngïi.; c¾ch sø dÖng c¾c dÌch vÖ y tä & thuêc men. Nhiåu céng ty ½Á ½Ình hÉnh c¾c sÀn phàm dÌch vÖ hõðng vå nhùng giai cÞp riãng tÂo nhùng nÃt ½Üc trõng thu hÒt tßng lðp xÁ hîi ½Í. + Lêi sêng: sú quan tÝm cÔa con ngõñi ½êi vði c¾c loÂi h¿ng ho¾ chÌu sú Ành hõòng cÔa lêi sêng v¿ mÍn h¿ng m¿ hÑ tiãu dÓng cÕng biæu thÌ lêi sêng cÔa hÑ. + C¾ tÈnh: c¾c nh¿ tiäp thÌ cÕng dÓng c¾c kh¾c bièt c¾ tÈnh ½æ phÝn khÒc thÌ trõñng.
18 HÑ tÂo ra nhùng c¾ tÈnh cÔa sÀn phàm phÓ hôp vði c¾ tÈnh cÔa kh¾ch h¿ng. - PhÝn khÒc thÌ trõñng theo nguyãn tØc h¿nh vi öng xø Trong phõïng ph¾p n¿y, kh¾ch h¿ng ½õôc chia th¿nh nhùng nhÍm dúa trãn kiän thöc, th¾i ½î, vièc sø dÖng h¿ng ho¾ hay nhùng phÀn öng trõðc sÀn phàm. + C¾c cï hîi: kh¾ch h¿ng cÍ thæ ½õôc phÝn bièt theo nhùng cï hîi hÑ nÀy sinh û nghË, chÑn mua hoÜc sø dÖng sÀn phàm. Vièc phÝn khÒc tuyän theo cï hîi n¿y cÍ thæ giÒp céng ty xÝy dúng nãn kiæu sø dÖng sÀn phàm.
+ Yãu cßu vå c¾c lôi Èch: nghËa l¿ chia kh¾ch h¿ng theo nhùng lôi Èch kh¾c nhau m¿ hÑ tiåm kiäm ò sÀn phàm, vièc phÝn khÒc theo lôi Èch ½Îi hÏi céng ty phÀi x¾c ½Ình rÐ nhùng lôi Èch lðn m¿ kh¾ch h¿ng mong muên cÍ ò mît loÂi sÀn phàm, loÂi kh¾ch h¿ng n¿o tÉm kiäm lôi Èch n¿o, v¿ nhÁn hièu chÈnh n¿o sÆ cÍ lôi Èch n¿o. + LoÂi kh¾ch h¿ng: nhiåu thÌ trõñng cÍ thæ ½õôc phÝn khÒc th¿nh nhùng khÒc thÌ trõñng cÔa nhùng ngõñi khéng sø dÖng, nhùng ngõñi ½Á sø dÖng trõðc ½Ýy, nhùng ngõñi sÆ dÓng, nhùng ngõñi sø dÖng lßn ½ßu v¿ nhùng ngõñi sø dÖng thõñng xuyãn. C¾c céng ty cÍ thÌ phßn cao ½Üc bièt quan tÝm ½än vièc thu hÒt loÂi kh¾ch sÆ dÓng, trong khi nhùng céng ty nhÏ hïn thõñng cê thu hÒt nhùng kh¾ch h¿ng sø dÖng thõñng xuyãn. + Möc sø dÖng: thÌ trõñng cÕng cÍ thæ ½õôc phÝn khÒc th¿nh c¾c nhÍm kh¾ch h¿ng dÓng nhiåu, dÓng v÷a phÀi, dÓng Èt.
Nhùng kh¾ch h¿ng dÓng nhiåu thõñng chiäm tý lè nhÏ nhõng lÂi tiãu dÓng mît tý lè lðn h¿ng ho¾. + Möc trung th¿nh vði nhÁn hièu: nghËa l¿ phÝn khÒc thÌ trõñng theo möc ½î trung th¿nh cÔa kh¾ch h¿ng vði nhÁn hièu, vði cøa h¿ng hay vði mît céng ty. CÍ 4 nhÍm kh¾ch h¿ng ½õôc phÝn theo möc ½î trung th¿nh:. LoÂi trung kiãn: l¿ loÂi kh¾ch h¿ng lÒc n¿o cÕng chÊ mua mît nhÁn hièu.
LoÂi dao ½îng: l¿ nhÍm nhùng kh¾ch h¿ng trung th¿nh vði hai hoÜc ba nhÁn hièu. LoÂi thay ½ìi: l¿ nhùng kh¾ch h¿ng chuyæn t÷ mît nhÁn hièu ½ang õa thÈch sang mît nhÁn hièu kh¾c. LoÂi xoay vÎng: l¿ nhùng kh¾ch h¿ng chÚng trung th¿nh vði nhÁn hièu n¿o cÀ. 19 Míi thÌ trõñng gëm cÍ cÀ bên loÂi kh¾ch h¿ng trãn nhõng vði nhùng tý lè kh¾c nhau, céng ty phÀi phÝn tÈch ½æ tÉm ra tý lè n¿y trong thÌ trõñng cÔa mÉnh.
HÑ phÀi chÒ trÑng nghiãn cöu ½Üc ½iæm cÔa nhùng kh¾ch h¿ng trung kiãn cÔa hÑ. + Möc sÛn s¿ng mua h¿ng: con ngõñi ò bÞt kü thñi ½iæm n¿o cÕng ò nhùng möc ½î sÛn s¿ng kh¾c nhau ½æ mua mît sÀn phàm. Mît sê ngõñi khéng biät cÍ mÜt h¿ng ½Í, mît sê thÉ biät, mît sê ½õôc cho biät, sê kh¾c thÉ quan tÝm, mît sê kh¾c thÉ ham muên v¿ mît sê nùa cÍ û ½Ình mua. VÉ vây, c¾c chõïng trÉnh tiäp thÌ cÔa céng ty phÀi ½õôc ½iåu chÊnh theo sú thay ½ìi trong möc sÛn s¿ng mua cÔa kh¾ch h¿ng.
+ Th¾i ½î ½êi vði mÍn h¿ng: l¿ vièc phÝn loÂi theo möc nhièt tÉnh cÔa kh¾ch h¿ng ½êi vði mît sÀn phàm n¿o ½Í. CÍ n×m cÞp th¾i ½î: nhièt tÉnh, tÈch cúc, thñ ï, tiãu cúc v¿ thÓ ghÃt; céng ty c¿ng nhân rÐ ½õôc möc ½î quan hè giùa cÞp th¾i ½î v¿ c¾c biän nhÝn khàu hÑc thÉ cÍ thæ t×ng cõñng ½õôc khÀ n×ng thu hÒt nhùng kh¾ch h¿ng nhièt tÉnh nhÞt.3 CÂnh tranh trãn thÌ trõñng: - Kh¾i nièm cÂnh tranh: Theo thuyät cì ½iæn, Adam Smith cho rÙng cÂnh tranh cÍ thæ l¿m giÀm chi phÈ v¿ gi¾ cÀ sÀn phàm, t÷ ½Í to¿n bî xÁ hîi ½õôc lôi do n×ng suÞt tÂo ra. Kæ t÷ ½Í, cÂnh tranh ½õôc coi l¿ ½îng lúc giÀm gi¾ th¿nh sÀn phàm, cÀi tiän chÞt lõông v¿ tÂo ra sÀn phàm mði. Trong nån kinh tä thÌ trõñng, tßm quan trÑng cÔa cÂnh tranh khéng thay ½ìi, nhõng quan nièm vå cÂnh tranh ½Á thay ½ìi.
Trong nån kinh tä céng nghièp, ngõñi ta thõñng b¾m v¿o phõïng thöc sÀn xuÞt vði qui mé lðn ½æ giÀm chi phÈ sÀn xuÞt. Céng nghièp truyån thêng thiãn vå quy c¾ch ho¾ v¿ tiãu chuàn ho¾ sÀn phàm vÉ mÖc ½Èch n¿y. Nhõng míi sÀn phàm ½åu l¿ mît ½iæm khéng gian ½a hè. Henry Taylor ½Á dÓng kh¾i nièm khéng gian sÀn phàm ½æ mé tÀ tÈnh chÞt ½a dÂng, phong phÒ cÔa sÀn phàm.
Míi loÂi sÀn phàm cÍ thæ ½õôc mé tÀ bÙng nhiåu ½Üc tÈnh nhõ chÞt lõông, chu kü sêng, khÀ n×ng ½¾p öng nhu cßu. 20 BÀn chÞt cÔa cÂnh tranh trãn thÌ trõñng trong t¾c phàm “ThÌ trõñng, chiän lõôc, cï cÞu” cÔa Tén ThÞt Nguyçn Thiãm: “CÂnh tranh trong thõïng trõñng khéng phÀi l¿ tiãu dièt ½êi thÔ cÔa mÉnh m¿ chÈnh l¿ phÀi mang ½än cho kh¾ch h¿ng nhùng gi¾ trÌ gia t×ng cao hïn doanh nghièp hoÜc/v¿ mði l hïn ½æ kh¾ch h¿ng lúa chÑn mÉnh chö khéng phÀi lúa chÑn c¾c ½êi thÔ cÂnh tranh cÔa mÉnh”. - C¾c loÂi cÂnh tranh: Karl Marx ½õa ra hai loÂi cÂnh tranh: + CÂnh tranh trong nîi bî ng¿nh: l¿ cÂnh tranh giùa c¾c doanh nghièp cÓng ng¿nh, cÓng sÀn xuÞt ra mît loÂi h¿ng ho¾. + CÂnh tranh giùa c¾c ng¿nh: l¿ sú cÂnh tranh giùa c¾c doanh nghièp ò c¾c ng¿nh sÀn xuÞt kh¾c nhau.2 Nhùng t¾c ½îng cÔa yäu tê méi trõñng ½än thÌ trõñng dõôc phàm : 1.1 Méi trõñng vË mé: Nhùng xu hõðng cÔa méi trõñng cÍ nhùng Ành hõòng rÞt lðn ½än thÌ trõñng, sÀn phàm, dÌch vÖ v¿ c¾c tì chöc.
Sú thay ½ìi do Ành hõòng cÔa méi trõñng chuyæn biän th¿nh sú biän ½ìi nhu cßu cÔa ngõñi tiãu dÓng ½êi vði c¾c sÀn phàm, dÌch vÖ tiãu dÓng v¿ céng nghièp. C¾c Ành hõòng cÔa méi trõñng ½õôc chia l¿m 5 loÂi chÔ yäu: 1.1 Yäu tê kinh tä: Hè thêng c¾c yäu tê kinh tä, c¾c chÊ tiãu kinh tä cÔa quêc gia trong t÷ng thñi kü nhÞt ½Ình chi phêi hoÂt ½îng cÔa doanh nghièp: têc ½î t×ng trõòng kinh tä GDP v¿ GNP, lÁi suÞt v¿ xu hõðng cÔa lÁi suÞt trong nån kinh tä, c¾n cÝn thanh to¾n quêc tä, xu hõðng cÔa tý gi¾ hêi ½o¾i, lÂm ph¾t, hè thêng thuä. T÷ ½Í t¾c ½îng trúc tiäp ½än ½ñi sêng cÔa con ngõñi nhõ thu nhâp cÔa ngõñi lao ½îng cao thÉ tiãu dÓng nhiåu v¿ nhu cßu vå kh¾m chùa bènh, dÌch vÖ y tä, chi tiãu cho tiån thuêc cÕng t×ng.