chương I, luận văn đưa ra các vấn đề mang tính cơ sở cho các lý luận của đề tài nghiên cứu gồm: 1) Tổng quan về lý thuyết chiến lược. Đây là cơ sở lý thuyết cho phép tác giả có được các định hướng nghiên cứu và tiếp cận thực tiễn khoa học hơn, logic hơn. 2) Phân tích đánh giá sơ lược tình hình phát triển thị trường sơn trang trí Việt Nam trong những năm gần đây. Đây là cơ sở thực tiễn cho phép tác giả dựa vào đó để phân tích đánh giá môi trường hoạt động của công ty.
- 18 - CHƯƠNG II THỰC TRẠNG SẢN XUẤT KINH DOANH SƠN TRANG TRÍ CỦA CÔNG TY TNHH SƠN JOTUN VIỆT NAM TỪ NĂM 2003 ĐẾN NAY A. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY TNHH SƠN JOTUN VIỆT NAM I. Giới thiệu tập đoàn Jotun trên thế giới Tập đoàn sơn Jotun là tập đoàn thuộc sở hữu tư nhân được thành lập năm 1926, có trụ sở chính tại Na Uy. Hiện nay Jotun đã có mặt ở hơn 60 nước trên thế giới và đã xây dựng nhà máy sản xuất sơn ở 30 nước.
Hình 4: Mạng lưới toàn cầu của Jotun. Nguồn : Tạp chí điện tử của Jotun Group Jotun hoạt động chủ yếu trong 4 lĩnh vực: Sơn tàu biển, sơn công nghiệp, sơn trang trí và sơn bột. Mô hình tổ chức của tập đoàn được chia làm 4 nhóm chính: Nhóm Jotun Decorative : Chuyên về các sản phẩm phục vụ cho thị trường Bắc Âu. Nhóm Jotun Coatings : Chuyên về sơn công nghiệp và sơn tàu biển.
Nhóm Jotun Paints : Chuyên về sơn trang trí (Jotun Việt Nam thuộc nhóm này) Nhóm Jotun Powder Coatings: Chuyên về sơn bột - 19 - Hình 5: Mô hình tổ chức của Jotun group: JOTUN Jotun Decorativ Jotun Jotun Jotun Coatings Paints Powder Coatings Jotun Sơn Hàng hải Sơn Trang trí Scanox Sơn Công nghiệp Các chi nhánh Các chi nhánh Các chi nhánh Các chi nhánh Tại khu vực Viễn đông, Jotun đã có mặt ở 7 nước: • Thái Lan – Thành lập năm 1968, có nhà máy và văn phòng chính ở Bangkok • Malaysia – Thành lập năm 1983, có nhà máy và văn phòng chính ở KL • Indonesia – Thành lập năm 1996, có nhà máy và văn phòng chính ở Jakarta • Việt Nam – Thành lập năm 1997, có nhà máy và văn phòng chính ở Bình Dương • Trung Quốc – Thành lập năm 1992, có nhà máy và văn phòng chính ở Quảng Châu. • Singapore – Thành lập năm 1971, có nhà máy và văn phòng ở Singapore • Australia – Thành lập năm 1992, có nhà máy và văn phòng ở Melbourne Văn phòng khu vực của tập đoàn đặt tại Malaysia. Tại Malaysia tập đoàn cũng xây dựng phòng thí nghiệm vùng, phòng tiếp thị vùng chuyên phục vụ cho sự phát triển của toàn khu vực Viễn đông. Tại Việt Nam.
Jotun đầu tư 2 nhà máy: 1 nhà máy trực thuộc nhóm Jotun Paints và một nhà máy trực thuộc nhóm Powder Coating. Giới thiệu Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam II.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam là công ty 100% vốn thuộc nhóm Jotun Paints của tập đoàn Jotun. Năm 1992: Thành lập văn phòng đại diện. Năm 1997: Khánh thành nhà máy với công suất 1,3 triệu lít sơn/năm với chế độ 1 ca.
Năm 2004: Mở rộng nhà máy nâng công suất lên gấp 10 lần – 13 triệu lít/năm/1 ca. Từ năm 1992-1997, Công ty hoạt động dưới hình thức văn phòng đại diện chủ yếu là để phục vụ cho các công trình tàu biển của các nước cập cảng Việt Nam để sửa chữa, và các công trình công nghiệp mà sự chỉ định từ các nhà đầu tư nước ngoài là phải sử dụng sơn Jotun. Sản phẩm trong thời gian này chủ yếu là nhập từ Singapore, Thái Lan và Malaysia. Từ năm 1997-2003, Jotun hoạt động dưới hình thức là Công ty TNHH và nhà máy chủ yếu là sản xuất sản phẩm sơn công nghiệp và sơn tàu biển.
Với kinh nghiệm thành công của sơn trang trí ở Trung đông và khu vực Viễn Đông, tập đoàn Jotun quyết định đầu tư mở rộng nhà máy và chính thức tham gia vào thị trường sơn trang trí từ tháng 10 năm 2003.2 Mô hình tổ chức của Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam (năm 2005) Hình 6: Sơ đồ tổ chức công ty Tổng Giám Đốc Giám đốc nhà máy Phòng tài chính Nhân sự và hành Phó Tổng Giám chính Đốc – phụ trách kinh doanh Bộ Kho Phòng Bộ Bộ phận Bộ Bộ Bộ phận vận & tiếp thị phận sơn phận phận phận sản Hậu sơn Công sơn Dịch Dịch xuất cần Trang Nghiệp Tàu vụ KH vụ KT trí - 21 - Biển Hình 7: Mô hình tổ chức của bộ phận sơn trang trí - 2005 Giám đốc bán hàng sơn trang trí Phòng bán hàng Phòng bán hàng Đại lý dự án Bộ phận bán hàng Bộ phận dịch vụ Khách hàng Tổng giám đốc là người do tập đoàn bổ nhiệm với nhiệm kỳ 3 năm – thường là người nước ngoài. Giám đốc nhà máy, Giám đốc tài chính, Giám đốc nhân sự và Phó Tổng Giám đốc phụ trách kinh doanh là người Việt Nam báo cáo trực tiếp cho Tổng giám đốc. Phòng kinh doanh được chia thành 3 bộ phận: Sơn công nghiệp, sơn tàu biển và sơn trang trí.3 Hệ thống văn phòng của Công ty Hệ thống văn phòng và kho hàng hiện nay của Công ty có mặt ở các thị trường trọng điểm mà Jotun đang có thế mạnh. • Trụ sở chính đặt tại nhà máy ở Bình Dương.
• Văn phòng bán hàng ở Tp. Hồ Chí Minh điều phối tất cả các hoạt động bán hàng trong cả nước. • Văn phòng ở Hải Phòng chủ yếu phục vụ cho sơn Tàu Biển và sơn Công Nghiệp. • Văn Phòng ở Hà Nội chủ yếu phục vụ phát triển sơn Trang trí ở khu vực thị trường phía bắc.
- 22 - Hình 8: Hệ thống văn phòng và kho hàng hiện nay của Công ty Văn phòng Bán hàng & Kho hàng Hà Nội Văn phòng Bán hàng & Kho hàng Hải Phòng Nhà máy và Trụ sở chính Bình Dương Văn phòng Bán hàng & Kho hàng TP. Hồ Chí Minh Nguồn: Tác giả tự thiết kế B. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH SƠN TRANG TRÍ CỦA CÔNG TY TNHH SƠN JOTUN VIỆT NAM TỪ NĂM 2003 ĐẾN NAY I. Sơ lược về tình hình hoạt động kinh doanh sơn trang trí của Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam từ năm 2003 đến nay.1 Tình hình bán hàng của toàn công ty giai đoạn 98’ – 04’.
Hình 9: Tốc độ tăng trưởng bán hàng của toàn Công ty 98’-05’ Doanh thu bán hàng toàn công ty giai đoạn 98' - 05' (triệu USD) 10 9 8 7.17 2 0 98' 99' 00' 01' 02' 03' 04' 05'E Nguồn: Tác giả thiết kế theo số liệu bảng 3 - 23 - Bảng 3: Tốc độ tăng trưởng bán hàng toàn công ty giai đoạn 98’-05’ Năm 1998’ 1999’ 2000’ 2001’ 2002’ 2003’ 2004’ 2005’ E Doanh thu (triệu USD) 1,58 2 2,17 3,28 3,54 4,63 7,3 9 Tốc độ tăng trưởng 27% 9% 51% 8% 31% 58% 23% Nguồn: Phòng tài chính của Công ty TNHH Sơn Jotun Việt Nam Giai đoạn từ năm 1992 – 1997, Jotun hoạt động tại Việt Nam dưới hình thức Văn phòng Đại diện, chủ yếu là phục vụ cho ngành sơn Tàu biển và Công nghiệp, hàng hóa chủ yếu nhập từ Jotun Singapore, Jotun Malaysia hoặc Jotun Thái Lan. Jotun Việt chủ yếu là cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho các Tàu biển mà Jotun các nước khác trên thế giới bán nhưng cập cảng Việt Nam để bảo trì, sửa chữa hoặc các công trình công nghiệp, các tàu đóng mới nhưng chủ đầu tư là người nước ngoài chỉ định phải sử dụng sơn Jotun. Doanh số bán hàng thời kỳ này không đáng kể và hoàn toàn bị động. Từ năm 1997, nhận thấy nhu cầu của thị trường Việt Nam ngày một lớn, Tập đoàn Jotun quyết định đầu tư xây dựng nhà máy với công xuất 1,3 triệu lít sơn/năm nhằm phục vụ cho nhu cầu thị trường hiện tại và mở rộng cơ hội phát triển, đặt nền tảng cho sự lớn mạnh của Jotun nói chung và sự ra đời của mảng sơn trang trí tại Việt Nam sau này.
Đánh giá được tiềm năng của thị trường trong lãnh vực sơn trang trí, cộng với kinh nghiệm thành công của Jotun về lãnh vực sơn trang trí ở các nước trong khu vực, Jotun quyết định đầu tư mở rộng nhà máy từ năm 2003, đến ngày 05/11/2004, nhà máy mới với công xuất thiết kế 13 triệu lít sơn/năm đã chính thức khai trương đi vào hoạt động dưới sự chứng kiến của Quốc vương và Hoàng hậu Na Uy. Với sự hiện diện của Đức vua và Hoàng hậu trong ngày khai trương khánh thành nhà máy mới cho thấy tập đoàn Jotun có một cam kết phát triển lâu dài và là sự chuẩn bị chu đáo để có thể tham gia vào “cuộc chơi sơn Trang trí”.2 Tình hình hoạt động của bộ phận sơn trang trí từ năm 2003 đến nay. Bảng 4: Thực trạng và kế hoạch bán hàng của bộ phận sơn trang trí giai đoạn 2003-2010 Năm 2003 2004 2005E 2006E 2007E 2008E 2009E 2010E Doanh thu (triệu USD) 0,24 1,4 2,8 5 6.5 - 24 - Tốc độ tăng trưởng 493% 100% 79% 30% 23% 25% 25% Nguồn: Theo báo cáo phát triển thị trường của phòng marketing Hình 10: Biểu đồ về tăng trưởng bán hàng của bộ phận sơn trang trí giai đoạn 2003-2010 Doanh thu bán hàng bộ phận sơn trang trí giai đoạn 2003 - 2010' (triệu USD) 15.00 Nguồn: Theo số liệu của bảng 4 Số liệu trên cho thấy tham vọng phát triển của Jotun Việt Nam trong lãnh vực sơn trang trí là rất lớn, trong các năm 2003-2005, kế hoạch bán hàng gần như tăng gấp đôi, và các năm tiếp theo tỷ lệ tăng trưởng rất cao. Cơ sở cho việc lập kế hoạch tăng trưởng cao như vậy chính là do thành công ngoài dự kiến trong năm 2003 và 2004.
Theo kế hoạch ban đầu, đến hết năm 2003, Jotun Việt Nam chỉ thành lập 3 trung tâm pha màu (2 ở Tp. Hồ Chí Minh và 1 ở Hà Nội) – cũng là trung tâm phân phối của chính Công ty để tiếp cận thị trường trước, và đến năm 2004 sẽ có phát triển 3 nhà phân phối – là 3 Đại lý của công ty ở 2 thị trường trên. Trong kế hoạch phát triển hệ thống phân phối ban đầu của công ty là 3 trung tâm pha màu của công ty sẽ bán hàng xuống cho các Đại lý tiêu chuẩn – theo định nghĩa của Jotun là đại lý không có máy pha màu. Đây là mô hình phát triển mà Jotun Việt Nam học tập kinh nghiệm từ Malaysia.
Thực tế thâm nhập thị trường đã làm cho Jotun Việt Nam thay đổi hoàn toàn chiến lược ban đầu của mình.