Giải Pháp Đẩy Mạnh Nghiên Cứu và Chuyển Giao Công Nghệ Tại Viện Cây Lương Thực và Cây Thực Phẩm

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của viện cây lương thực và cây thực phẩm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Gấm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Đăng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Đẩy Mạnh Nghiên Cứu Và Chuyển Giao Công Nghệ Của Viện Cây Lương Thực Và Cây Thực Phẩm
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu và Chuyển Giao Công Nghệ FCRI

Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của Viện Cây Lương Thực và Cây Thực Phẩm (FCRI). Viện không chỉ tập trung vào nghiên cứu khoa học cây lương thực mà còn chú trọng đến việc đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất giúp nâng cao năng suất cây trồng, cải thiện chất lượng nông sản và góp phần vào sự phát triển nông nghiệp bền vững. Theo tài liệu gốc, Viện đã chuyển nhượng bản quyền và ủy quyền sản xuất kinh doanh giống cho 16 doanh nghiệp, thu về hơn 17 tỷ đồng, cho thấy tiềm năng thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ.

1.1. Vai Trò Của Nghiên Cứu Khoa Học Cây Lương Thực

Nghiên cứu khoa học là nền tảng cho mọi tiến bộ trong nông nghiệp. Tại FCRI, các nghiên cứu tập trung vào việc tạo ra các giống cây trồng mới có năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các nghiên cứu cũng hướng đến việc phát triển các quy trình canh tác tiên tiến giúp giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường. Việc nâng cao năng lực nghiên cứu là yếu tố then chốt để Viện có thể đáp ứng được những thách thức ngày càng tăng của ngành nông nghiệp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Chuyển Giao Công Nghệ Nông Nghiệp

Chuyển giao công nghệ là cầu nối giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất. Việc đưa các kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tế giúp người nông dân tiếp cận được với những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới nhất, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống. FCRI đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp và người nông dân thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn và tư vấn kỹ thuật.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu và Chuyển Giao Công Nghệ

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, Viện Cây Lương Thực và Cây Thực Phẩm vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về kinh phí đầu tư cho nghiên cứu. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất nghiên cứu còn hạn chế, đội ngũ cán bộ khoa học còn thiếu kinh nghiệm thực tế và sự liên kết giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Theo tài liệu, việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu còn chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

2.1. Hạn Chế Về Nguồn Lực Tài Chính Cho Nghiên Cứu

Thiếu hụt kinh phí đầu tư cho nghiên cứu là một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của FCRI. Nguồn kinh phí hạn hẹp ảnh hưởng đến khả năng đầu tư vào cơ sở vật chất nghiên cứu, mua sắm trang thiết bị hiện đại và đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ khoa học. Việc tìm kiếm các nguồn tài trợ từ bên ngoài, như các dự án hợp tác quốc tế và các doanh nghiệp, là rất quan trọng để giải quyết vấn đề này.

2.2. Liên Kết Giữa Viện Nghiên Cứu và Doanh Nghiệp Còn Yếu

Sự liên kết lỏng lẻo giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân khiến cho các kết quả nghiên cứu khó được thương mại hóa. Doanh nghiệp thường thiếu thông tin về các kết quả nghiên cứu mới nhất và chưa tin tưởng vào khả năng ứng dụng thực tế của chúng. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác chặt chẽ giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp là rất cần thiết để thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

2.3. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Chất Lượng Cao

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nông nghiệp hiện đại, cần có đội ngũ nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao, có trình độ chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tế. FCRI cần chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn, dài hạn và các hoạt động hợp tác quốc tế.

III. Cách Nâng Cao Năng Lực Nghiên Cứu Khoa Học Tại FCRI

Để nâng cao năng lực nghiên cứu tại FCRI, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trước hết, cần tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất nghiên cứu, trang bị các thiết bị hiện đại và xây dựng các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế. Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích cán bộ khoa học tham gia các hoạt động hợp tác nghiên cứu quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận với những công nghệ mới nhất. Việc ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp cũng là một hướng đi quan trọng để tạo ra những giống cây trồng có năng suất cao và khả năng chống chịu tốt.

3.1. Đầu Tư Cơ Sở Vật Chất Kỹ Thuật Nghiên Cứu Hiện Đại

Cơ sở vật chất kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu. Việc đầu tư vào các thiết bị hiện đại, phòng thí nghiệm đạt chuẩn và các khu thực nghiệm sẽ giúp cán bộ khoa học có điều kiện tốt nhất để thực hiện các nghiên cứu của mình.

3.2. Hợp Tác Nghiên Cứu Khoa Học Quốc Tế

Hợp tác nghiên cứu quốc tế là cơ hội để FCRI tiếp cận với những công nghệ mới nhất, học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển và nâng cao trình độ cho cán bộ khoa học. Việc tham gia các dự án hợp tác quốc tế cũng giúp Viện có thêm nguồn kinh phí để thực hiện các nghiên cứu của mình.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Sinh Học Trong Nông Nghiệp

Công nghệ sinh học trong nông nghiệp có tiềm năng to lớn trong việc tạo ra những giống cây trồng có năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu. FCRI cần tăng cường đầu tư vào lĩnh vực này để tạo ra những sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị cao.

IV. Phương Pháp Đẩy Mạnh Chuyển Giao Công Nghệ Nông Nghiệp

Để đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, cần có những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Viện cần chủ động tìm kiếm các đối tác doanh nghiệp để cùng hợp tác nghiên cứu và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ viện nghiên cứu, như giảm thuế, hỗ trợ vốn vay và cung cấp thông tin thị trường. Việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của quá trình chuyển giao công nghệ.

4.1. Xây Dựng Chuỗi Giá Trị Nông Sản Bền Vững

Chuỗi giá trị nông sản là một hệ thống các hoạt động liên kết với nhau từ sản xuất, chế biến, phân phối đến tiêu thụ sản phẩm nông sản. Việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Tiếp Nhận Chuyển Giao Công Nghệ

Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao công nghệ từ viện nghiên cứu đến người nông dân. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận chuyển giao công nghệ, như giảm thuế, hỗ trợ vốn vay và cung cấp thông tin thị trường.

4.3. Phát Triển Thị Trường Nông Sản

Thị trường nông sản đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu thụ sản phẩm nông sản và tạo động lực cho sản xuất. Việc phát triển thị trường nông sản cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng kênh phân phối.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Của FCRI

Viện Cây Lương Thực và Cây Thực Phẩm đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam. Viện đã tạo ra nhiều giống cây trồng mới có năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các giống cây trồng chủ lực như lúa, ngô, khoai lang, sắn đã được cải thiện đáng kể về năng suất và chất lượng. Theo tài liệu, Viện đã thực hiện 123 đề tài, dự án, duy trì và bảo tồn 5.416 mẫu giống, lai tạo 1.584 tổ hợp lai, và có 60 giống cây trồng được công nhận.

5.1. Giống Cây Trồng Mới Năng Suất Cao

Việc tạo ra các giống cây trồng mới có năng suất cao là một trong những thành tựu quan trọng của FCRI. Các giống cây trồng mới này giúp người nông dân tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất và nâng cao thu nhập.

5.2. Quy Trình Canh Tác Tiên Tiến

Việc phát triển các quy trình canh tác tiên tiến giúp người nông dân giảm chi phí sản xuất, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. FCRI đã nghiên cứu và chuyển giao nhiều quy trình canh tác tiên tiến cho người nông dân.

5.3. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Các hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của FCRI góp phần vào sự phát triển nông nghiệp bền vững của Việt Nam. Viện đã tập trung vào việc tạo ra các giống cây trồng có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và bảo vệ môi trường.

VI. Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu FCRI

Công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tại Viện Cây Lương Thực và Cây Thực Phẩm đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam. Để tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được và vượt qua những thách thức còn tồn tại, Viện cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong tương lai, FCRI cần tập trung vào việc nâng cao năng lực nghiên cứu, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và phát triển nông nghiệp bền vững. Việc đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao và tăng cường hợp tác nghiên cứu quốc tế cũng là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của Viện.

6.1. Chính Sách Hỗ Trợ Nghiên Cứu và Chuyển Giao

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ nghiên cứu và chuyển giao công nghệ để tạo điều kiện thuận lợi cho các viện nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển. Các chính sách hỗ trợ cần tập trung vào việc cung cấp kinh phí, giảm thuế, hỗ trợ vốn vay và cung cấp thông tin thị trường.

6.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Chất Lượng

Việc đào tạo nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. FCRI cần chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn, dài hạn và các hoạt động hợp tác quốc tế.

6.3. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Phát triển nông nghiệp bền vững là mục tiêu quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam. FCRI cần tiếp tục đóng góp vào sự phát triển nông nghiệp bền vững thông qua các hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đầu tư ngân sách nhà nước cho hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam duy trì ổn định ở mức 2% tổng chi ngân sách hằng năm, tương đương quy mô khoảng 700 triệu USD vào năm 2012. Dẫu vậy, mỗi năm nước ta vẫn phải chi từ 2,5 đến 3 tỷ USD để nhập khẩu công nghệ và máy móc thiết bị, trong đó gần 65% nhập từ các đối tác khu vực như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore. Thực tế này phản ánh một khoảng cách đáng kể giữa nghiên cứu hàn lâm và thị trường ứng dụng thực tiễn, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp khi nhiều kết quả nghiên cứu có giá trị chưa được thương mại hóa tương xứng.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Hồng Gấm với đề tài nghiên cứu về giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã giải quyết trực tiếp bài toán cấp thiết này. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng nguồn lực và hiệu quả thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ của Viện giai đoạn 2011-2016, từ đó hoạch định hệ thống giải pháp chiến lược cho giai đoạn 2017-2020.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ hoạt động của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trên quỹ đất quản lý 223,59 ha tại Hải Dương, Hà Nội, Sa Pa và mở rộng khảo sát tại các doanh nghiệp đối tác tại miền Bắc và miền Trung. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong lộ trình thực thi cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP, góp phần thúc đẩy doanh thu chuyển nhượng bản quyền giống cây trồng (đạt trên 17 tỷ đồng giai đoạn 2011-2016) và hiện thực hóa mục tiêu KHCN đóng góp 50% GDP ngành nông nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế tri thức và lý thuyết thị trường khoa học công nghệ, trong đó tri thức khoa học được xem xét như một loại hàng hóa đặc biệt có thể định giá và chuyển quyền sở hữu. Đề tài vận dụng mô hình liên kết năm nhà gồm nhà quản lý, nhà khoa học, nhà đầu tư, nhà sản xuất và người tiêu dùng nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị nông sản theo nguyên tắc gia tăng giá trị sản xuất nhưng giảm thiểu chi phí đầu vào.

Khung nghiên cứu làm rõ các khái niệm cốt lõi theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013: hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, nhân lực KHCN chất lượng cao và cơ chế tự chủ tài chính của tổ chức sự nghiệp công lập. Đối với ngành trồng trọt, tiến bộ kỹ thuật vừa mang tính chất hàng hóa thương mại vừa mang tính chất hàng hóa công, thể hiện qua việc trên 90% diện tích lúa và 80% diện tích ngô hiện nay sử dụng giống mới, hướng tới mục tiêu 50% sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và thông tin sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2011-2016 của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quá trình điều tra thực địa với tổng cỡ mẫu là 85 phiếu khảo sát chuyên sâu.

Phương pháp chọn mẫu được thực hiện theo nguyên tắc chọn mẫu phân tầng có chủ đích kết hợp chọn điểm đại diện: 3 phiếu tại các phòng ban quản lý chuyên môn, 40 phiếu từ cán bộ nghiên cứu trực tiếp, 36 phiếu từ cán bộ chuyển giao kỹ thuật và 6 phiếu từ các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp giống cây trồng tiêu biểu tại các tỉnh Hải Dương, Hà Nội, Ninh Bình, Quảng Bình, Nghệ An.

Tác giả lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tổ thống kê và phân tích so sánh chuỗi thời gian trên phần mềm Excel. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác sự biến động của nguồn vốn đầu tư, cơ cấu kinh phí đề tài qua 6 năm nghiên cứu (2011-2016), đồng thời đo lường mức độ tương quan giữa chất lượng nguồn nhân lực và kết quả thương mại hóa sản phẩm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả nghiên cứu cơ bản và ứng dụng đạt quy mô lớn. Trong giai đoạn 2011-2016, Viện đã chủ trì và thực hiện thành công 123 đề tài, dự án KHCN các cấp; lưu giữ và bảo tồn 5.416 mẫu giống cây trồng; lai tạo 1.584 tổ hợp lai; xử lý đột biến 70 mẫu; đánh giá chọn lọc 4.350 mẫu và khảo nghiệm sinh thái 51 dòng giống triển vọng.

Thứ hai, năng lực tạo ra sản phẩm hoàn thiện được ghi nhận với 60 giống cây trồng mới được công nhận chính thức và công nhận sản xuất thử, 5 quy trình tiến bộ kỹ thuật được ban hành cùng 235 bài báo khoa học được công bố trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước và quốc tế.

Thứ ba, hoạt động thương mại hóa đạt bước tiến vượt trội khi Viện đã tiến hành ký hợp đồng chuyển nhượng bản quyền và ủy quyền độc quyền kinh doanh 19 giống cây trồng mới cho 16 doanh nghiệp, thu về tổng doanh thu trên 17 tỷ đồng.

Thứ tư, nguồn nhân lực nghiên cứu có trình độ chuyên môn vững vàng với 282 cán bộ công nhân viên, trong đó có 1 Phó Giáo sư, 20 Tiến sĩ (chiếm 7,1%), 129 Thạc sĩ (chiếm 45,7%) và 75 cán bộ trình độ đại học (chiếm 26,6%), đưa tỷ lệ lao động có trình độ sau đại học đạt gần 53% tổng số nhân sự.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những thành công trên bắt nguồn từ việc Viện đã chủ động đổi mới cơ cấu tổ chức với 5 bộ môn nghiên cứu và 6 trung tâm chuyên sâu, lấy nhu cầu thực tiễn của vùng Đồng bằng sông Hồng làm trọng tâm định hướng chọn tạo giống lúa ngắn ngày và cây thực phẩm chất lượng cao. So với kết quả toàn hệ thống Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (chuyển giao cho 36 doanh nghiệp với giá trị trên 100 tỷ đồng), kết quả thu về trên 17 tỷ đồng của Viện CLT-CTP chiếm khoảng 17% tổng doanh thu toàn hệ thống, minh chứng cho tính hiệu quả của mô hình liên kết viện - doanh nghiệp.

Để minh họa rõ nét các kết luận nghiên cứu, các nguồn số liệu đã được tổng hợp hiệu quả qua các bảng số liệu chi tiết và có thể trình bày trực quan bằng biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch giữa tổng kinh phí đề xuất 471 tỷ đồng với hạn mức ngân sách thực tế được giao, cũng như biểu đồ tròn phân tích cơ cấu 282 nhân sự theo trình độ đào tạo. Hạn chế lớn nhất được chỉ ra là năng lực tiếp cận thị trường theo cơ chế tự chủ còn chậm và cơ chế phân chia lợi nhuận chưa tạo đủ động lực bứt phá cho cán bộ nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới cơ chế xác định nhiệm vụ nghiên cứu khoa học: Hội đồng Khoa học và Ban Giám đốc Viện cần chuyển dịch cơ cấu đề tài, phấn đấu đạt tỷ lệ tối thiểu 40% nhiệm vụ nghiên cứu xuất phát trực tiếp từ đơn đặt hàng của các doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp trong giai đoạn 2017-2020, giảm dần tính bao cấp hành chính.

Thứ hai, chuyên nghiệp hóa hoạt động xúc tiến thương mại hóa công nghệ: Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế chủ trì phối hợp với Công ty Cổ phần Giống cây trồng của Viện thiết lập sàn giao dịch kết nối cung - cầu giống cây trồng, đặt mục tiêu chuyển nhượng bản quyền thêm từ 25 đến 30 giống mới, nâng tổng doanh thu thương mại hóa vượt mốc 25 tỷ đồng vào năm 2020.

Thứ ba, khai thác tối ưu cơ sở vật chất và tăng cường tự chủ tài chính: Phòng Tài chính - Kế toán xây dựng phương án khai thác hiệu quả 223,59 ha đất nghiên cứu tại Hải Dương, Hà Nội và Sa Pa, nâng cấp 1.774 m2 nhà lưới phục vụ chọn tạo giống công nghệ cao, hướng tới mục tiêu tự bảo đảm 60% đến 70% chi thường xuyên vào năm 2020.

Thứ tư, hoàn thiện chính sách đãi ngộ và nâng cao năng lực nhân sự: Phòng Tổ chức - Hành chính triển khai kế hoạch đào tạo nâng tỷ lệ Tiến sĩ lên mức 10% đến 12% trong tổng số 282 cán bộ, đồng thời ban hành quy chế trích thưởng tối thiểu 20% đến 30% lợi nhuận từ các hợp đồng chuyển giao bản quyền cho tác giả giống cây trồng nhằm kích thích động lực sáng tạo từ năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và bằng chứng thực tiễn về hiệu quả thực thi Nghị định 115/2005/NĐ-CP, phục vụ hoàn thiện cơ chế đặt hàng nghiên cứu và tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập.

Ban lãnh đạo các viện nghiên cứu và trường đại học: Tham khảo mô hình tổ chức 5 bộ môn và 6 trung tâm chuyên đề, cùng kinh nghiệm chuyển giao 19 giống cây trồng thương mại để tái cấu trúc tổ chức và tối ưu hóa tài sản trí tuệ.

Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh giống cây trồng và vật tư nông nghiệp: Tiếp cận bức tranh toàn cảnh về tiềm năng thương mại hóa của 60 giống cây trồng mới, từ đó xây dựng chiến lược mua bản quyền độc quyền và hợp tác công tư hiệu quả.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế: Tiếp cận một công trình nghiên cứu mẫu mực về phương pháp thu thập, phân tổ và xử lý dữ liệu với cỡ mẫu 85 đối tượng đại diện cho toàn bộ chuỗi giá trị khoa học công nghệ nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn đánh giá hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ trong giai đoạn nào? Luận văn tập trung phân tích thực trạng giai đoạn 2011-2016 và đề xuất định hướng giải pháp cho giai đoạn 2017-2020. Trong thời gian này, đơn vị đã hoàn thành 123 đề tài, dự án KHCN các cấp và bảo tồn thành công 5.416 mẫu giống cây trồng.

Doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng bản quyền giống cây trồng của Viện đạt bao nhiêu? Trong giai đoạn 2011-2016, Viện đã chuyển nhượng bản quyền và ủy quyền khai thác kinh doanh 19 giống cây trồng mới cho 16 doanh nghiệp đối tác, mang lại tổng nguồn thu đạt trên 17 tỷ đồng, đóng góp quan trọng vào nguồn thu sự nghiệp tự chủ.

Quy mô cơ sở vật chất và nguồn nhân lực của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm ra sao? Viện trực tiếp quản lý và sử dụng 223,59 ha đất phục vụ nghiên cứu và sản xuất thực nghiệm. Đội ngũ nhân lực gồm 282 cán bộ công nhân viên, trong đó có 1 Phó Giáo sư, 20 Tiến sĩ và 129 Thạc sĩ, bảo đảm năng lực nghiên cứu chuyên sâu.

Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu trong luận văn được tiến hành như thế nào? Tác giả thực hiện chọn mẫu phân tầng có chủ đích với quy mô 85 phiếu khảo sát, bao quát 3 phòng quản lý chức năng, 40 cán bộ nghiên cứu, 36 cán bộ chuyển giao và 6 tổ chức kinh tế tiếp nhận công nghệ tại các tỉnh phía Bắc và miền Trung.

Đâu là hạn chế lớn nhất trong hoạt động chuyển giao công nghệ được luận văn chỉ ra? Hạn chế cốt lõi là việc xác định đề tài nghiên cứu chưa bám sát triệt để tín hiệu thị trường, tổng kinh phí đề xuất lên tới 471 tỷ đồng nhưng nguồn lực huy động ngoài ngân sách còn hạn chế, đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân chia lợi ích.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý, thương mại hóa công nghệ nông nghiệp trong bối cảnh tự chủ theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP.
• Đánh giá chuẩn xác thực trạng hoạt động KHCN giai đoạn 2011-2016 với 123 đề tài, 60 giống cây trồng được công nhận và doanh thu chuyển giao đạt trên 17 tỷ đồng.
• Nhận diện rõ nét những rào cản về cơ chế phân bổ kinh phí, tính thị trường trong nghiên cứu và chính sách đãi ngộ đội ngũ 282 cán bộ khoa học.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá đến năm 2020 nhằm khai thác hiệu quả 223,59 ha đất và gia tăng doanh thu dịch vụ chuyển nhượng vượt mốc 25 tỷ đồng.
• Cung cấp khung phương pháp luận với 85 mẫu điều tra thực tế, làm tài liệu tham khảo giá trị cho các viện nghiên cứu chuyên ngành cây trồng trên cả nước.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hồng Gấm là công trình nghiên cứu công phu, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc và giải pháp quản lý kinh tế khả thi cho quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động của các tổ chức KHCN nông nghiệp. Quý độc giả, các nhà quản lý và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để ứng dụng trực tiếp các mô hình chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HỒNG GẤM GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH NGHIÊN CỨU VÀ CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ CỦA VIỆN CÂY LƯƠNG THỰC VÀ CÂY THỰC PHẨM Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Đăng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày 06 tháng 11 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hồng Gấm i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Viết Đăng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Nông nghệp và Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển Nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày 06 tháng 11 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hồng Gấm ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Cơ sở lý luận về đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Các khái niệm cơ bản, vai trò, phân loại. Đặc điểm của nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Nội dung nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Các yếu tố ảnh hưởng đến đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Cơ sở thực tiễn về đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Kinh nghiệm đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ các nước trên thế giới.

Kinh nghiệm đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của một số tổ chức KHCN trong nước. Bài học kinh nghiệm rút ra cho đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm cơ bản của viện viện cây lương thực và cây thực phẩm.

Đặc điểm tình hình chung. Chiến lược nghiên cứu phát triển của Viện giai đoạn 2017-2020. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tại viện cây lương thực và cây thực phẩm. Nhu cầu nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện CLT-CTP trong những năm qua. Huy động nguồn lực cho nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện CLT-CTP trong những năm qua.

Kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ của Viện CLT-CTP trong những năm qua. Kết quả chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, giai đoạn 2011 –2016. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của viện CLT-CTP. Tổ chức, quản lý các hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện CLT-CTP trong những năm qua.

Nguồn nhân lực cho nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện CLT-CTP giai đoạn 2011 – 2016. Cơ sở vật chất kỹ thuật và kinh phí cho nghiên cứu, chuyển giao. Động lực, đạo đức nghề nghiệp cán bộ nghiên cứu, chuyển giao. Năng lực thực hiện công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Một số giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của viện CLT-CTP giai đoạn 2017-2020. Các giải pháp chung ngành nông nghiệp. Mục tiêu đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm. Giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm.

Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với Bộ NN&PTNT và các Bộ liên quan. 94 Tài liệu tham khảo.

97 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt APAARI Hiệp hội các Viện nghiên cứu Nông nghiệp Châu Á Thái Bình Dương ATVSTP An toàn vệ sinh thực phẩm BPKT Biện pháp kỹ thuật BVTV Bảo vệ thực vật CNSH Công nghệ sinh học ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng HTQT Hợp tác Quốc tế KH&CN Khoa học và Công nghệ KHCN Khoa học công nghệ KHNNVN Khoa học Nông nghiệp Việt Nam NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn PTNT Phát triển Nông thôn SXNN Sản xuất nông nghiệp TBKT Tiến bộ kỹ thuật TSCĐ Tài sản cố định VAAS Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam Viện CLT-CTP Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm XHCN Xã hội chủ nghĩa vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Cơ cấu nguồn nhân lực theo cơ cấu tổ chức. Diện tích đất được giao cho Viện CLT-CTP sử dụng. Diện tích nhà làm việc, các cơ sở sản xuất thực nghiệm và dịch vụ.

Bảng phân bổ mẫu điều tra của đề tài. Nhu cầu đề xuất các nhiệm vụ KHCN giai đoạn 2011-2016. Kinh phí được giao giai đoạn 2011-2016. So sánh kinh phí được giao với nhu cầu đề xuất giai đoạn 2011-2016.

Kinh phí phối hợp, tự chủ giai đoạn 2011-2016. Kinh phí các đề tài, dự án KHCN phân theo cấp quản lý giai đoạn 2011-2016. Tổng hợp kết quả nghiên cứu cơ bản của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, giai đoạn 2011-2016. Tổng hợp các loại sản phẩm đã được công nhận giai đoạn 2011-2016.

Kết quả chuyển giao công nghệ giai đoạn 2011-2016. Kết quả phát triển các sản phẩm khoa học công nghệ của Viện tại một số công ty từ năm 2011 – 2016. Đánh giá chất lượng và khả năng phát triển các sản phẩm khoa học của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm. Kinh phí khuyến nông giai đoạn 2011-2016.

Nguồn nhân lực của Viện Cây lương thực và CTP giai đoạn 2011 – 2016. Đánh giá về nguồn nhân lực cho nghiên cứu khoa học và chuyển giao của Cây lương thực và CTP. Đánh giá kinh phí nghiên cứu của Viện Cây lương thực và CTP. Kinh phí mua sắm trang thiết bị giai đoạn 2011-2016.

Giá trị tài sản của Viện CLT-CTP giai đoạn 2011 – 2016. Đánh giá trang thiết bị của Viện Cây lương thực và CTP. Đánh giá năng lực, chế độ tiền lương của Viện Cây lương thực và CTP. Đánh giá năng lực, kinh phí chuyển giao, chế độ đãi ngộ và chất lượng sản phẩm KHCN của Viện Cây lương thực và CTP.

84 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hồng Gấm Tên luận văn: Giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ - Đánh giá thực trạng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong thời gian qua. - Đề xuất một số giải pháp đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Đề tài được nghiên cứu tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm. Để đảm bảo tính đại diện của mẫu đề tài sử dụng phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu.

Điều tra, phỏng vấn là các phòng quản lý, cán bộ nghiên cứu, chuyển giao của Viện và các tổ chức kinh tế. Tổng số phiếu điều tra là 85 phiếu. Tác giả sử dụng phương pháp thu thập thông tin gồm thu thập thông tin sơ cấp và thông tin thứ cấp. Các số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm Excell và được phân tích thông tin qua hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu chính và kết luận Tác giả đã đánh giá được thực trạng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm; nhu cầu và nguồn lực cho nghiên cứu và chuyển giao; kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ; kết quả chuyển giao. Kết quả nghiên cứu KHCN đã đóng góp tích cực cho sản xuất nông nghiệp Việt Nam: thực hiện 123 đề tài, dự án; các mẫu giống cây trồng đạt được gồm duy trì, bảo tồn được 5.416 mẫu; Đánh giá dạng di truyền 350 mẫu; lai tạo được 1.584 tổ hợp lai; Xử lý đột biến 70 mẫu; đánh giá và chọn lọc 4.350 mẫu; khảo nghiệm sinh thái 51 dòng. Có 60 giống cây trồng được công nhận; 5 quy trình; 235 bài báo tạp chí được đăng và đã chuyển nhượng bản quyền và độc quyền kinh doanh được 19 giống cây trồng mới. Từ các hoạt động đó đã làm cho công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ có những bước tiến vượt bậc trong nghiên cứu.