Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho cụm ngành muối tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành muối tỉnh bà rịa vũng tàu, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Kiệt
• Người hướng dẫn: Ts. Đinh Công Khải
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành muối tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VẤN ĐỀ, MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin
• 1.6. Kết cấu Đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Lý thuyết về NLCT và cụm ngành
• 2.2. Các nghiên cứu trước về ngành muối
• 2.2.1. Kinh nghiệm trong nước
• 2.2.2. Kinh nghiệm quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH NĂNG LỰC CẠNH TRANH NGÀNH MUỐI BÀ RỊA - VŨNG TÀU
• 3.1. Tổng quan ngành muối Bà Rịa – Vũng Tàu
• 3.1.1. Lịch sử hình thành
• 3.1.2. Phương pháp và quy trình sản xuất muối
• 3.1.3. Giá trị sản xuất và chế biến muối
• 3.1.4. Vai trò của ngành muối đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• 3.2. Các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh cụm ngành muối Bà Rịa – Vũng Tàu
• 3.2.1. Các điều kiện nhân tố sản xuất
• 3.2.2. Các điều kiện cầu
• 3.2.3. Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan
• 3.2.4. Bối cảnh chiến lược và sự cạnh tranh của doanh nghiệp
• 3.2.5. Vai trò của Nhà nước
• 3.3. Phân tích rủi ro biến đổi khí hậu
• 3.4. Đánh giá năng lực cạnh tranh cụm ngành muối tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu theo mô hình kim cương
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh ngành muối Bà Rịa Vũng Tàu

Ngành muối tại Bà Rịa - Vũng Tàu đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương. Với lợi thế về khí hậu và địa lý, tỉnh có tiềm năng lớn trong sản xuất muối. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của ngành muối hiện tại đang gặp nhiều thách thức. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh là cần thiết để phát triển bền vững.

1.1. Lịch sử và phát triển ngành muối tại Bà Rịa Vũng Tàu

Ngành muối tại Bà Rịa - Vũng Tàu đã có lịch sử phát triển lâu dài, với nhiều diêm dân có kinh nghiệm. Tuy nhiên, sự phát triển này chưa tương xứng với tiềm năng của tỉnh.

1.2. Vai trò của ngành muối trong phát triển kinh tế địa phương

Ngành muối không chỉ cung cấp nguyên liệu cho chế biến thực phẩm mà còn tạo công ăn việc làm cho nhiều hộ gia đình. Sự phát triển của ngành này có thể góp phần nâng cao đời sống cho diêm dân.

II. Những thách thức đối với năng lực cạnh tranh ngành muối

Ngành muối Bà Rịa - Vũng Tàu đang đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh từ muối nhập khẩu, chất lượng sản phẩm chưa cao và hạ tầng sản xuất yếu kém. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Tác động của nhập khẩu muối đến thị trường

Việc nhập khẩu muối ồ ạt đã làm giảm giá trị sản phẩm muối nội địa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của diêm dân và sự phát triển của ngành.

2.2. Chất lượng sản phẩm muối và nhu cầu thị trường

Chất lượng muối sản xuất trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, dẫn đến việc tiêu thụ khó khăn. Cần có giải pháp cải thiện chất lượng sản phẩm để tăng sức cạnh tranh.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh ngành muối

Để nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành muối, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ từ cải thiện chất lượng sản phẩm đến phát triển hạ tầng. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng rất quan trọng.

3.1. Cải thiện chất lượng sản phẩm muối

Cần áp dụng công nghệ mới trong sản xuất muối để nâng cao chất lượng. Việc xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho sản phẩm muối cũng rất cần thiết.

3.2. Đầu tư vào hạ tầng sản xuất và chế biến

Hạ tầng sản xuất cần được đầu tư nâng cấp để giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả. Các cơ sở chế biến cũng cần được hiện đại hóa để đáp ứng nhu cầu thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh có thể mang lại nhiều lợi ích cho ngành muối. Các mô hình thành công từ các tỉnh khác cũng có thể được áp dụng tại Bà Rịa - Vũng Tàu.

4.1. Mô hình thành công từ các tỉnh khác

Một số tỉnh như Ninh Thuận và Bình Thuận đã áp dụng thành công các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành muối. Những kinh nghiệm này có thể được tham khảo và áp dụng tại Bà Rịa - Vũng Tàu.

4.2. Kết quả từ các chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ đã giúp nhiều diêm dân cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng sản phẩm. Cần tiếp tục duy trì và mở rộng các chính sách này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ngành muối

Ngành muối Bà Rịa - Vũng Tàu có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự đồng lòng từ các bên liên quan trong việc thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa các bên

Sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và diêm dân là rất quan trọng để phát triển ngành muối bền vững. Các bên cần cùng nhau xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho ngành muối

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho ngành muối, bao gồm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xã hội cho diêm dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN TUẤN KIỆT GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH MUỐI TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN TUẤN KIỆT GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH MUỐI TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 8340403 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH CÔNG KHẢI TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Đề án: “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành muối tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu” là do tôi thực hiện, tôi xin cam đoan các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao trong phạm vi hiểu biết của tôi. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018 Tác giả Nguyễn Tuấn Kiệt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC HÌNH DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HỘP DANH MỤC PHỤ LỤC TÓM TẮT CHƢƠNG 1.1 Bối cảnh nghiên cứu .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .5 Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin.6 Kết cấu Đề tài . TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NGHIÊN CỨU TRƢỚC 6 2.1 Lý thuyết về NLCT và cụm ngành.2 Các nghiên cứu trước về ngành muối .3 Một số kinh nghiệm về phát triển ngành Muối .1 Kinh nghiệm trong nước .2 Kinh nghiệm quốc tế. PHÂN TÍCH NLCT NGÀNH MUỐI BÀ RIA - VŨNG TÀU .1 Tổng quan ngành muối Bà Rịa – Vũng Tàu .1 Lịch sử hình thành.2 Phương pháp và quy trình sản xuất muối .3 Giá trị sản xuất và chế biến muối .4 Vai trò của ngành muối đối với phát triển KT-XH của tỉnh. 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Các nhân tố tác động đến NLCT cụm ngành Muối Bà Rịa – Vũng Tàu .1 Các điều kiện nhân tố sản xuất .2 Các điều kiện cầu .3 Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan .4 Bối cảnh chiến lược và sự cạnh tranh của doanh nghiệp .5 Vai trò của Nhà nước .3 Phân tích rủi ro biến đổi khí hậu .4 Đánh giá NLCT cụm ngành muối tỉnh BRVT theo mô hình kim cương . KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng Việt Cty Công ty DN Doanh nghiệp UBND Ủy ban nhân dân KHKT Khoa học kỹ thuật KT-XH Kinh tế - xã hội PTNT Phát triển nông thôn TW Trung ương CN Công nghiệp NLCT Năng lực cạnh tranh BRVT Bà Rịa – Vũng Tàu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Những yếu tố nền tảng quyết định NLCT của địa phương………. Mô hình kim cương của M. Sơ đồ cụm ngành muối tỉnh BRVT………………………………. Quy trình sản xuất muối thô………………………………………. Diện tích muối các tỉnh và tốc độ tăng trưởng (2011- 21 2016)………. Sản lượng muối tỉnh BRVT so với các tỉnh và tốc độ tăng trưởng 22 (2011-2016)…………………………………………………………………… Hình 3. Năng suất muối tỉnh BRVT so với các tỉnh và tốc độ tăng trưởng 23 (2011-2016)…………………………………………………………………… Hình 3. Năng suất và sản lượng muối tỉnh BRVT (2011-2016)…………….7 Lao động ngành muối tỉnh BRVT và cả nước (2008-2016)………. Biểu đồ chỉ số PCI của tỉnh BRVT (2007-2016)…………………. Đánh giá NLCT cụm ngành muối BRVT…………………………. Sơ đồ cụm ngành muối BRVT sau phân tích……………………. 45 DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Bảy nước sản xuất muối có sản lượng lớn nhất thế giới ……. Một số chỉ tiêu khí hậu, thời tiết tiết trong thời gian sản xuất muối 27 ở BRVT………………………………………………………………………. Thống kê các chỉ số từ năm 2007 đến năm 2016 của tỉnh BRVT…. 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 3. Vì sao muối trong nước thất bại. Kỹ thuật làm muối của Diêm dân. 39 DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1. Diện tích sản xuất muối toàn quốc (2011-2016)………………. Sản lượng sản xuất muối toàn quốc (2011-2016)………………. Năng suất muối BRVT và cả nước (2011-2016)………………. Biến động giá muối (2011-2016)………………………………. Lao động ngành muối tỉnh BRVT và cả nước (2008-2016)……. Các chương trình, dự án ưu tiên đầu tư đến năm 2020 lĩnh vực đầu tư phát triển khoa học - công nghệ sản xuất……………………………… Phụ lục 3. Bảng hỏi và tổng hợp kết quả phỏng vấn hộ……………………. Bảng hỏi và tổng hợp kết quả phỏng vấn sâu 03 Công ty………. Bảng hỏi và kết quả phỏng vấn cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp huyện và cấp tỉnh…………………………………. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bà Rịa – Vũng Tàu là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, nằm trong vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, có những lợi thế về: thị trường rộng lớn, đa dạng và năng động; có nhiều tiềm năng về khoa học - công nghệ; nhiều nhà đầu tư có tiềm năng lớn về vốn, năng lực kinh doanh, thương hiệu; có hệ thống cơ sở hạ tầng thuận lợi (đặc biệt là hệ thống giao thông, cảng, cơ sở chế biến.); có 305 km bờ biển, nước biển nóng, có độ mặn cao (từ 3,2-3,5%) nên đây là vùng biển giàu tiềm năng về sản xuất muối, cộng với Muối Bà Rịa là nguyên liệu không thể thiếu để các nhà thùng Phú Quốc chế biến nước mắm. Vì vậy, lượng muối sản xuất của tỉnh có thị trường tiêu thụ ổn định và có đầy đủ yếu tố để phát triển mạnh trong tương lai. Tuy nhiên, cùng với việc Chính phủ cho nhập khẩu muối ồ ạt như hiện nay, thương hiệu Muối Bà Rịa bị làm giả do UBND tỉnh chưa xây dựng được chỉ dẫn địa lý cho thương hiệu muối của tỉnh; nhu cầu muối công nghiệp hiện nay trên địa bàn tỉnh và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam rất lớn mà ngành muối của tỉnh chưa sản xuất được; cộng với cơ sở hạ tầng ngành muối đang xuống cấp, tốc độ đô thị hóa nhanh, chất lượng và năng suất thấp, thị trường tiêu thụ hẹp dẫn đến thu nhập của các diêm dân gặp nhiều khó khăn. Nhằm giúp cho diêm dân khai thác tốt thế mạnh, tăng thu nhập và bảo tồn phát triển nghề muối truyền thống lâu đời, tác giả sử dụng phương pháp định tính, dựa trên mô hình kim cương trong khung phân tích NLCT cụm ngành của Michael Porter để để xác định những thế mạnh, những yếu tố cốt lõi ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cụm ngành muối của tỉnh và đề xuất một số chính sách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành muối của tỉnh một cách bền vững. Qua kết quả nghiên cứu, tác giả nhận định cụm ngành muối của tỉnh hiện tại đang gặp bất lợi ở Nhóm điều kiện nhân tố sản xuất: lực lượng lao động hiện nay của ngành muối đang bị già hóa, diêm dân chưa áp dụng khoa học kỹ thuật vào quy trình sản xuất muối, chưa tận dụng hết các nguồn nguyên liệu sau muối để sản xuất, chế biến các sản phẩm khác; Nhóm bối cảnh và chiến lược cạnh tranh: thương hiệu Muối Bà Rịa đang bị giả rất nhiều do tỉnh chưa xây dựng được chỉ dẫn địa lý, liên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kết thị trường còn lỏng lẻo; khả năng nghiên cứu, tiếp cận thị trường mới còn hạn chế nên chưa có cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu; chưa có quy mô sản xuất lớn, chưa hình thành được các công ty sản xuất muối tập trung như các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Khánh Hòa đã làm, thiếu hợp tác, liên kết giữa tác nhân trong ngành và các ngành có liên quan, chưa tạo được sự liên kết, hỗ trợ trong sản xuất và tiêu thụ muối. Các khuyến nghị đề xuất: (1) Nhà nước cần có chính sách ổn định giá muối; (2) Thu hút các doanh nghiệp lớn để sản xuất muối công nghiệp; (3) Đào tạo, chuyển giao công nghệ; (4) Thực hiện nghiêm quy hoạch vùng sản xuất muối; (4) Xây dựng chỉ dẫn địa lý; (5) Công tác khuyến diêm và hỗ trợ đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất muối; (6) Giải pháp về công trình và phi công trình thích ứng với kịch bản nước biển dâng;. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -1- CHƢƠNG 1.1 Bối cảnh nghiên cứu Ngành muối có vai trò quan trọng trong cuộc sống con người và trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, muối rất cần thiết cho cơ thể con người, trong lĩnh vực y khoa, trong ngành công nghiệp hóa chất và công nghiệp thực phẩm. Và quan trọng nhất, ngành muối có liên quan đến sinh kế của người diêm dân, những người vốn nghèo khó và ít có điều kiện vươn lên trong cuộc sống hiện nay. Theo báo cáo của Cục chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn thì nhu cầu muối của Việt Nam đến năm 2020 đối với con người và làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, nông nghiệp là khoảng 2. Chính vì thế, Chính phủ và các bộ ngành Trung ương đã có nhiều chủ trương khuyến khích phát triển ngành muối theo hướng “hiệu quả, bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng địa phương, đáp ứng nhu cầu muối cho tiêu dùng dân sinh, các ngành công nghiệp và xuất khẩu; giải quyết việt làm ổn định, nâng cao mức sống cho lao động ngành muối” 1 Việt Nam có bờ biển (không kể các đảo) tương đối dài, tới 3.260 km, kéo từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái. Vì đặc điểm của Việt Nam là khí hậu nhiệt đới gió mùa, có tổng nhiệt độ trung bình năm cao, số giờ chiếu sáng từ 1500-3000 giờ/năm, nước biển nóng, có độ mặn cao (từ 3,2-3,5%) nên đây là vùng biển giàu tiềm năng về muối, với tổng trữ lượng khoảng 120-130 tỷ tấn muối. Làm muối là nghề truyền thống từ lâu đời, diêm dân cần cù, chịu khó, có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất muối và có thể tạo ra loại muối phơi cát chứa nhiều loại khoáng chất rất tốt cho sức khỏe con người khi dùng làm thức ăn hàng ngày. Với ưu điểm này, muối của Việt Nam đã chinh phục thành công các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc. với số lượng nhập khẩu ngày càng tăng. Hiện nay, sản phẩm muối của Việt Nam đã xuất khẩu sang một số nước như Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Lào. với số lượng trên 4.000 tấn/năm (chủ yếu là muối phơi cát thủ công của khu vực Nghệ 1 Quy hoạch và phát triển ngành Muối đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Bộ NN&PTNT. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.