chương 1: Tác giả nêu một số lý luận cơ bản về tín dụng ĐTPT và một số nội dung cơ bản về nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tín dụng ĐTPT của Nhà nước. Tác giả đi sâu vào việc phân tích vai trò của tín dụng ĐTPT trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tác giả nêu kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về hoạt động tín dụng ĐTPT của Nhà nước từ đó đưa ra bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam. 13 14 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ SỬ DỤNG VỐN TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN LAI CHÂU TỪ NĂM 2008 ĐẾN NAY 2.
Khái quát hoạt động tín dụng đầu tư phát triển của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu 2. Đôi nét về hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam NHPT được tổ chức và hoạt động theo điều lệ ban hành kèm theo Quyết định số 110/2006/QĐ-TTg ngày 19/5/2006 của Thủ tướng Chính phủ. Là một công cụ tài chính của Chính phủ, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, NHPT thực hiện nhiệm vụ huy động, tiếp nhận vốn của các tổ chức trong và ngoài nước để thực hiện chính sách tín dụng đầu tư và chính sách tín dụng xuất khẩu của Nhà nước. - Thực hiện chính sách tín dụng đầu tư thông qua việc cho vay - thu nợ các dự án đầu tư, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư đối với các dự án được ưu đãi đầu tư của tất cả các thành phần kinh tế thuộc một số ngành, lĩnh vực, chương trình kinh tế lớn và các vùng kinh tế khó khăn…; - Thực hiện chính sách tín dụng xuất khẩu của Nhà nước thông qua việc cho vay xuất khẩu và cho nhà nhập khẩu nước ngoài vay.
NHPT có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, có con dấu, được mở tài khoản tại Ngân hàng Nhà nước, Kho bạc Nhà nước, các NHTM trong nước và nước ngoài, được tham gia hệ thống thanh toán với các ngân hàng và cung cấp dịch vụ thanh toán theo quy định của pháp luật. Hoạt động của NHPT không vì mục đích lợi nhuận, tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 0%, không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi, được Chính phủ đảm 14 15 bảo khả năng thanh toán, được miễn nộp thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật. Nguồn vốn hoạt động của NHPT bao gồm: vốn điều lệ; vốn ngân sách Nhà nước cấp hàng năm cho mục tiêu tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu; vốn ODA được Chính phủ giao để cho vay lại; phát hành trái phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi; nhận tiền gửi ủy thác của các tổ chức trong và ngoài nước…; vốn nhận uỷ thác, cấp phát cho vay đầu tư và thu hồi nợ của khách hàng từ các tổ chức trong và ngoài nước thông qua hợp đồng nhận uỷ thác giữa NHPT với các tổ chức uỷ thác. NHPT là đơn vị hạch toán tập trung toàn hệ thống; tự chủ về tài chính; tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật; thực hiện bảo toàn và phát triển vốn; bù đắp chi phí và rủi ro hoạt động tín dụng; được Nhà nước cấp bù chênh lệch lãi suất và phí quản lý đối với hoạt động tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu theo quy định.
Hoạt động tín dụng ĐTPT hiện hành của NHPT được quy định tại Nghị định 75/2011/NĐ-CP ngày 30/8/2011 của Chính phủ về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu và Nghị định số 54/2013/NĐ-CP ngày 22/5/2013 của Chính phủ bổ sung Nghị định số 75/2011/NĐ-CP. Nguyên tắc của chính sách tín dụng ĐTPT: - Hỗ trợ cho những dự án đầu tư có khả năng thu hồi vốn trực tiếp thuộc một số ngành, lĩnh vực quan trọng, chương trình kinh tế lớn có hiệu qủa kinh tế - xã hội, bảo đảm hoàn trả được vốn vay. 15 16 - Một dự án có thể đồng thời được hỗ trợ theo hình thức cho vay đầu tư một phần và hỗ trợ lãi suất sau đầu tư. - Tổng mức hỗ trợ theo các hình thức trên cho một dự án không quá 70% vốn đầu tư của dự án đó.
- Dự án vay vốn đầu tư hoặc Hỗ trợ lãi suất sau đầu tư phải được NHPT Việt Nam thẩm định phương án tài chính, phương án trả nợ vốn vay trước khi quyết định đầu tư. - Chủ đầu tư phải sử dụng vốn vay đúng mục đích; trả nợ gốc và lãi vay theo hợp đồng tín dụng đã ký. Khái quát về hoạt động tín dụng đầu tư phát triển của Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu 2. Khái quát đặc điểm kinh tế xã hội tỉnh Lai Châu * Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên * Điều kiện kinh tế xã hội - Dân số.
- Tiềm năng kinh tế. - Tiềm năng du lịch. Khái quát về hoạt động của Chi nhánh Ngân hàng Phát triển trên địa bàn tỉnh Lai Châu Chi nhánh NHPT Lai Châu là đơn vị trực thuộc NHPT Việt Nam, được thành lập theo quyết định số 03/QĐ–NHPT ngày 01/7/2006 của Tổng Giám đốc NHPT Việt Nam về việc thành lập Chi nhánh NHPT tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, tiền thân là Chi nhánh Quỹ HTPT Lai Châu, kế thừa mọi quyền lợi và trách nhiệm từ Chi nhánh NHPT và Chi nhánh Quỹ 16 17 HTPT Lai Châu. Cơ cấu tổ chức Chi nhánh NHPT Lai Châu: Đứng đầu Chi nhánh là Giám đốc; giúp việc cho Giám đốc là Phó Giám đốc và 5 phòng nghiệp vụ.
- Phòng Tín dụng - Phòng Tài chính – Kế toán - Phòng Hành chính & Quản lý nhân sự - Phòng Kiểm tra - Phòng Tổng hợp 2. Thực trạng sử dụng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu từ năm 2008 đến nay 2. Thực trạng Công tác quản lý, thanh toán, sử dụng vốn tín dụng đầu tư phát triển 2. Thực trạng Triển khai Cho vay đầu tư Tính đến 31/12/2013, Chi nhánh NHPT Lai Châu đang quản lý 07 dự án vay vốn tín dụng đầu tư (02 dự án Chi nhánh nhận bàn giao từ Quỹ HTPT Điện Biên và Lào Cai) của 05 khách hàng và dư nợ 4.303 triệu đồng, nợ quá hạn: 17.606 triệu đồng, chiếm 0,35%, lãi treo: 10.1: Số vốn Chi nhánh giải ngân cho vay Tín dụng đầu tư qua các năm Tình hình giải ngân vốn tín dụng đầu tư 1.000 0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Năm 2011, Chi nhánh thực hiện giải ngân 1.2: Tỷ lệ tăng trưởng giải ngân vốn tín dụng đầu tư qua các năm Tỉ lệ tăng trưởng (%) 100 96 90 80 79 70 60 50 43 Tỉ lệ tăng trưởng (%) 40 37 30 20 20 10 0 0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 18 19 Biểu 2.3: Tình hình dư nợ tín dụng đầu tư qua các năm Tình hình dư nợ tín dụng đầu tư qua các năm 5.000 Triệuđồng Dư nợ cuối năm 31/12 2.000 Nợ quá hạn 1.303 Nợ quá hạn 10.4: Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ Tín dụng đầu tư Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tín dụng đầu tư (%) 120% 114% 100% 91% 80% Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ 60% tín dụng đầu tư (%) 43% 47% 40% 32% 20% 0% 2009 2010 2011 2012 2013 19 20 Biểu 2.4: Tỷ lệ nợ quá hạn Tỷ lệ nợ quá hạn (%) 3,00 2,72 2,50 2,00 1,50 1,51 Tỷ lệ nợ quá hạn (%) 1,00 0,94 0,71 0,50 0,50 0,39 0,00 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Bảng 2.1: Bảng tỷ lệ lãi treo/lãi phải thu Đơn vị: Triệu đồng Lãi đã thu Lãi chưa thu Năm Lãi phải thu Lãi ĐT Tỷ lệ (%) Lãi treo Tỷ lệ (%) 2008 14.
Thực trạng công tác Hỗ trợ lãi suất sau đầu tư Từ khi đi vào hoạt động đến hết năm 2010, Chi nhánh NHPT Lai Châu đã thực hiện Hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp với 14 dự án và số vốn đã cấp 14,92 tỷ đồng. Trong năm 2011, 2012, 2013, Chi nhánh không phát sinh dự án cấp hỗ trợ sau đầu tư mới. Thực trạng cho vay lại vốn ODA Hiện nay, Chi nhánh đang quản lý và cho vay 02 dự án: Năng lượng nông thôn II và Cấp nước thị xã Lai Châu (cũ) với tổng số vốn ký hợp đồng là 1. Dư nợ tính đến thời điểm 31/12/2013 của Chi nhánh là 23.
Năm 2013, Chi nhánh bắt đầu thực hiện thu hồi gốc, lãi, phí của 02 dự án này. Cụ thể: gốc: 846 tr.đồng, lãi + phí 41 tr. Thực trạng cho vay tín dụng xuất khẩu Nghiệp vụ tín dụng xuất khẩu tại Chi nhánh vẫn chưa phát triển. Từ khi thành lập, Chi nhánh NHPT Lai Châu đã thực hiện trên 50 tỷ đồng, chủ yếu cho vay chế biến chè xuất khẩu.
Thực trạng Công tác quản lý, thanh toán vốn ủy thác Trong những năm qua, quản lý, thanh toán vốn ủy thác là một trong những nghiệp vụ quan trọng của Chi nhánh. Chi nhánh thực hiện quản lý vốn ủy thác của tổ chức ủy thác: Tập đoàn điện lực Việt Nam, Bảo hiểm xã hội… Đặc biệt là công tác quản lý thanh tóan vốn Dự án bồi thường di dân, tái định cư Thủy điện Sơn La: Từ năm 2004 đến hết năm 2013 đã thực hiện thanh toán, giải ngân 2.720 tỷ đồng, đạt 97,5% kế hoạch.5: Tình hình công tác giải quản lý, giải ngân thanh toán vốn ủy thác qua các năm: Tình hình quản lý, giải ngân thanh toán vốn ủy thác 600.000 Số vốn đã giải ngân 239. Chất lượng nguồn nhân lực trong công tác quản lý vốn tín dụng đầu tư phát triển tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu - Về cơ cấu nguồn nhân lực - Công tác tuyển dụng cán bộ mới - Công tác đào tạo và đào tạo lại 2. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, đánh giá và phòng ngừa tổn thất vốn tín dụng đầu tư phát triển tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu Hệ thống CNTT của NHPT Việt Nam nói chung và của Chi nhánh NHPT Lai Châu nói riêng vẫn còn lạc hậu so với hệ thống thông tin của các tổ chức tài chính khác.
Thực trạng Công tác kiểm tra, giám sát vốn tín dụng đầu tư phát triển tại Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Lai Châu 22 23 Trong những năm qua, công tác kiểm tra, giám sát vốn được NHPT Việt Nam hết sức chú trọng. Sau mỗi đợt kiểm tra, tồn tại, sai sót đã được khắc phục triệt để. Song song với công tác kiểm tra, kiểm soát của Hội sở chính, công tác kiểm tra, giám sát vốn cũng được quan tâm, coi trọng.