BO GIJtO DUC VA DAO TAO TRUONG D~I HQC KINll TE THANH PH6 H6 CHI MINH ' ,., HUYNH HONG MAl A ,. SO GIAI PHAP NANG GAO Hu:u. QUAN LYTAl CHfNH DOANH NGHit:P • NHA NLJOC TRONG DIEU KIEN KINH TE THI TRLJONG 4 • TAl TiNH KIEN GIANG Chuyen nganh: TAl CHINH,· LUlJ THONG TI~N T~ & TIN Dl)NG Alasd :5. SI KHOA HOC THAC.
KINH TE NguOi hu6ng din khoa hQc i '. Ph'6 ghio su.Tien si DlfONG Tlij BINH MINH r-;~ '"""'-· IR!J'F~ ~)f-1 1-1'\)G 1\lNN Tf 1 '·.___ j 123doc MU£LU£ • • "' ? ,., PHANMODAU Trang 1-2 CHlfONG 1: CO SO LY LUAN VE HOAT. TAl CHINH TRONG DOANH NGHI~P NHA NlfOC 3-16 I. Khai ni~m va vi tri cua doanh righ~p nha ntt6'c trong nen kinh te 3 1.
Khai ni¢m v~ doanh nghi¢p nha mr6'c b Vi¢t Nam 3 1. Vi tri cua doanh nghi¢p nha nu6'c trong n~ kinh te 3 1. Phan loC;ti doanh nghi¢p nha nu6'c 4 II. Tai chinh doanh nghi~p nha ntt6'c 5 2.
Ban ch~t tai chfnh doanh nghi¢p 2. Chuc nang tai chfnh doanh nghi¢p 2. V! tri va vai tro cua tai chfnh doanh nghi¢p ~ong h¢ th6ng tai chfnh nhanu6'c 8 2. Vi trf cua tai chfnh doanh nghi¢p trong h¢ th6ng tai chfnh qu6c gia 8 2.
Vai tro cua tai chfnh doanh nghi¢p 8 III. N(li dung qm1n ly ho~t d(lng tai chinh doanh nghi~p nha ntt6'c. Qudn ly vtin kinh doanh. Tai san c6 dinh 9 3.
Tai san luu d¢ng 11 3. Ngu6n v6n hoC;tt d¢ng kinh doanh 11 3. Qudn ly chi phi, gitt thimh sdn phtlm va thu nht!p doanh nghi¢p 12 3. Chi phf kinh doanh 12 3.
Gia thanh san ph~m 13 3. Thu nh~p doanh nghi¢p 13 3. Hi¢u qud qudn ly tai chinh doanh nghiep nha nztuc 15 123doc 3 2. C6ng ty h6a doanh nghi¢p nha nu0c 43 2.
C6 phan h6a doanh nghi¢p nha nu0c 45 2. Giao khmin, ban, cho thue doanh nghi¢p nha nu0c 48 2. Cac gidi phap vi tang cztrlng cong tac qudn ly nha nztuc doi vOi doanh nghi¢p nha nztuc tinh iaen Giang 48 2. Xay dlJllg chien Iuqc phat tri~n doanh nghi¢p nha nu0c 48 2.
Thanh l~p cong ty dau tu tai chinh nha nu0c 49 2. Cache khuyen khich dau tu phat tri~n kinh doanh 50 III. Cac giai phap nang cao hi~u qua quan ly Uti chinh t~i cac doanh nghi~p nha nuoc tinh Kien Giang. Qulm Iy von va tai san doanh nghi¢p 51 3.
Quan Iy doanh thu va chi phf 54 3. D6i m0i che d¢ ti~n luO'ng 55 3. Phan ph6i lqi nhu~ 56 IV. cac giai phap ho trq 58 4.
Chu tr9ng cai thi¢n m6i truang kinh doanh 58 4. D6i m0i phUO'ng thuc quan tri kinh doanh cua doanh nghi¢p 59 4. Thg d1;1ng c6ng ngh¢ th6~g tin trong quan Iy ati chfnh doi vm doanh nghi¢p nha nu0c 60 4. Dao te;to va t~n d1;1ng ngu6n nhan hJc trong doanh nghi¢p 60 A' A' A PHAN KET LU~N 61 ,._, PHAN PHlJ LlJC DANH MlJC TAl LI~U THAM KHAO 123doc A' ? A'.
TINH CAP THIET CUA DE TAl Thl;l'c hi¢n Nghi quyet DC;li h¢i Dlmg Ian thu VI, VII va VIII, h<1n muai nam thl;l'c hi¢n duO'ng 16i d6i m&i n~ kinh te nu&c ta da d(;lt duqc nhfrng thanh tl!U quan tr9ng, trong do CO Sl;l' gop phan dang k~ cua khu Vl!C doanh nghi¢p nha nu&c. Nha nu&c da xac dinh doanh nghi¢p nha nu6'c dong vai tro chu di;lo trong n~ kinh te quae dan. D~ lam duqc di~u nay cac doanh nghi¢p nha nu&c phai lam an c6 hi¢u qua cao, c6 tac d¢ng thuc day cac thanh phan kinh te khac cung phat tri~n. Trong thai gian qua, nha nu&c da chu tr9ng d6i m&i doanh nghi¢p nha nl16'c theo hu6'ng: sitp xep li;li doanh nghi¢p nha nu6'c, d6i m&i ccJ cau s6 hiiU nha nu&c, lam lanh m(;lnh tai chfnh doanh nghi¢p nh~m nang cao nang ll;l'c CC;lnh tranh cua doanh nghi¢p trong n~ kinh te thi tntO'ng CO Sl;l' quan ly CUa nha nltcYC theo dinh hl16'ng xa h¢i chu nghia.
Trong muai nam qua, doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang da trai qua ba Ian sitp xep li;li theo chu trudng cua Chfnh phu. Qua d6, qui mo kinh doanh cua doanh nghi¢p nha nu&c c6 phat tri~n g6p phan vao vi¢c tang tru&ng GDP cua tinh, giai quyet cong an vi¢c lam cho nguai lao d¢ng. Tuy nhien hi¢u qua ho(;lt d¢ng cua doanh nghi¢p nha nu&c van con thap, c6 nhi~u doanh nghi¢p ho(;lt d¢ng thua }t) va ·chUa th~ hi¢n dU<JC vai tro chu d(;lO CUa kinh te nha nu&c trong n~ kinh te thi truO'ng. Do d6 vi¢c nghien cdu tlm ra cac giai phap nang cao hi¢u qua quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang nh~m nang cao nang ll;l'C CC;lnh tranh cua doanh nghi¢p la m¢t trong nhfrng moi quan tam hang dau cua cac nha lanh di;!O tinh.
D6 cling la yeu cau cap thiet d~ thl;l'c hi¢n d~ tai nay. MlJC TIED NGHIEN CUlJ - Lam r5 ccJ s6 ly lu~n v~ vai tro doanh nghi¢p nha nu&c, vai tro cua ho(;lt d¢ng tai chfnh trong doanh nghi¢p va· Sl;l' can thiet nang cao hi¢u qua quan ly tai chinh doanh nghi¢p nha nu&c trong n~ kinh te thi truO'ng c6 sl;l' quan ly cua nha nu6'c theo dinh hu6'ng xa h<?i chu nghia. - Phan tfch thl;l'C tr(;lng tinh hlnh quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang trong thai gian qua, nhfrng uu di~m, t6n t(;li hi;ln che cung nhfrng nguyen nhan. - D~ xuat m¢t so giai ph~ g6p phan nang cao hi¢u qua quan ly tai chinh cac doanh nghi¢p nha nu&c trong tinh.
a61 TU'QNG VA PHL).M VI NGHIEN CUlJ D6i tuQ'Ilg nghien cll'u cua d~ tai nay la cac doanh nghi¢p nha nu&c do UBND tinh Kien Giang thanh l~p (khong bao g6m cac doanh nghi¢p nha nu<Jc cua trung UO'ng dong tren dia ban tlnh) va d~y la nhiffig doanh nghi¢p thgc hi¢n ho~t d¢ng s{m xu~t kinh doanh hang h6a va cung Ung dich Y1;1 (lo~i trir cac doanh nghi¢p nha nu&c ho~t d¢ng cong fch). Tho'i gian nghien cll'u: muai nam qua, ch~ yeu tit 1996 den 2001. PHU'ONG PHAP NGHIEN CUlJ C(J sa ly lur}n la nhfrng nguyen ly CC1 ban cua Chu ngh'ia Mac-Lenin, tu tubng H6 Chf Minh, nhfrng quan di~m cua Dang va nha nu&c c6 tham khao m¢t s6 h9c thuyet kinh te hi¢n d~i, m¢t s6 h9c thuyet v~ kinh te thi tn:rang. PhU(Jng phap nghien CUu dl;ta vao : - PhuO'ng phap di~u tra, th6ng ke: dlJa tren tlnh hinh thl;tc te cua tinh, cac ket qua ho~t d¢ng cua doanh nghi¢p, cac s6 li¢u cua Cl;lC Th6ng ke tinh, C1;1c quan ly doanh nghi¢p (nay la Phong Tai chfnh doanh nghi¢p thu¢c Sa Tai chfnh- V~t gia tinh) - PhuO'ng phap ph~n tfch, t6ng hqp: ph~n tfch hi¢n tr~ng cac doanh nghi¢p nha nu&c tren dia ban tinh tit tru&c den nay d~ nh~ dinh, t6ng hqp tinh hlnh doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Gia~g.
- PhuO'ng phap t6ng lu~n: ly giiii va d~ xu~t m¢t s6 giai phap cAn thiet g6p phAn n~g cao hi¢u qua quan ly tai chfnh cua cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang. KET CAU CUA LU~N AN Lu~n an dai 61 trang, ngoai phAn rna dAu, ket lu~n, ph1;1l1;1c, n¢i dung cua lu~n an th~ hi¢n a 3 chUO'ng: Chuong 1: Co ly lu~n sa v~ ho~t d¢ng tai chfnh trong Doanh nghi¢p nha nu&c Chuong 2: ThlJc tr~ng quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang Chuong 3: cac giai phap n~g cao hi¢u qua quan ly tai chfnh doanh nghi¢p nha nu&c trong di~u ki¢n kinh te thi tnrang t~i tinh Kien Giang. 123doc CHlfdNG I Cd SOLYLUAN. TAl CHfNH TRONG DOANH NGHI~P NHA NlJOC 1.
KHAI NI}tM VA VJ TRI CUA DOANH NGHI)tP NHA NlJOC A' ~ TRONG NEN KINH TE 1. Khai ni~m ve doanh nghi~p nha nuoc· iJ Vi~t Nam Di~u 1, Lu~t Doanh nghi~p nha mt6'c nam 1995 cua mt6'c ta da d!nh nghia: "doanh nghi¢p nha mtac za t6 chuc kinh tl do nha nztac ddu tlt von, thanh lt),p va t6 chuc qudn ly horp d¢ng kinh doanh hoi)c hor;zt d¢ng cong ich, nham thifc hi¢n cac mlJc tieu kinh te' xii h¢i do nha nuac giao. Doanh nghi¢p nha nuac c6 tzt each phap nhan, c6 cac quye'n va nghza VlJ dan sif, t¥ chju trach nhifm ve' toan b¢ hor;zt d¢ng kinh doanh trong phr;zm vi so' von do doanh nghi¢p qudn ly, II Tu dinh nghia tren day, doanh nghi~p nha mr6'c c6 nhfi'ng d~c ttung co him nhu: - La t6 chuc kinh te do nha nu6'c sang l~p, nha nu6'c so hihl von va tai sim cua doanh nghi~p, duqc nha nu6'c t6 chuc, quan ly tn;tc tiep, di~u hanh san xuat kinh doanh - M1;1c tieu hoC;tt d()ng cua doanh nghi¢p nha nu6'c do nha nu6'c qui d!nh. Doanh nghi~p nha mr6'c phai thl;tc hi~n cac nhi~m Vl;l do nha nu6'c giao, san xuat kinh doanh nham thu lqi nhu~ hay cung cap d!ch Vl;l cong fch.
Ml;IC tieu thanh l~p doanh nghi~p, duy tri va mo r()ng ho(;l.t d()ng cua doanh nghi~p CO th~ thay d6i tuy theo yeu cau quan ly kinh te trong tlrng giai do(;l. - Doanh nghi~p nha nu:6'c c6 tu each phap nhan, c6 ten gQi, c6 con dau rieng, c6 tr1;1 so chfnh tren lanh th6 Vi~t Nam va t1;t chiu tt·ach nhi~m v~ toan b¢ ho(;l.t d()ng kinh doanh trong ph(;l.m vi so von do doanh nghi~p qm1n ly. Vi tri cua doanh nghi~p nha nuoc trong nen kinh te Dang va nha nu6'c da kh~ng d!nh: kinh te nha nu6'c, trong d6 doanh nghi~p nha mt6'c la b¢ ph~n quan trQng, d6ng vai tro chu d(;l.o, cimg v6'i kinh te hqp tac dan dan tro thanh n~ tang cua n~ kinh te quae dan. Trong n~ kinh te v~n hanh theo co che thi ti110'ng c6 sv qitan ly cua nha nu6'c theo d!nh hu6'ng xa h()i chu nghia, doanh nghi~p nha nu6'c c6 vai tro chu yeu sau: - Kha nang lam nang cot trong cac nganh kinh te chu yeu, mo duemg, thuc n~ d~y kinh te tang ttubng nhanh, b~n vfi'ng, d~c bi~t trong giai do(;l.n cong nghi~p h6a, hi~n dC;ti h6a dat nu6'c, nha nu6'c dau tu 16'n vao cac nganh 123doc 4 c6 tinh then chat trong n~ kinh te lien quan d~n slm xu~t va dbi song xa h¢i nhu di¢n, dau khi, xi mang,.
va cac dich Yl;l quan tn;mg lien quan den ket c~u h~ tang cua n~ kinh te nhu buu chinh, vi~n thong, hang khong, dubng bi~n,. d~u do doanh nghi¢p nha nu~c duy trl, cling co va phat tri~n. - Nha nuac nAm cac doanh nghi¢p trong cac linh yVc tn;mg yeu nhfim thl;tc hi¢n c6 hi¢u qua chuc nang quan ly di~u tiet vi mo n~ kinh te theo dinh huang xa h¢i chit nghia. Doanh nghi¢p nha nuac la neii thl:r nghi¢m va due ket cac kinh nghi¢m d~ xay dlJilg- chinh sach vi mo cua nha nuac.
- Dong vai tro quan tr9ng nh~t trong khu vvc kinh te nha nuac v~ dam bao ngu6n thu ngan sach ngay cang tang chiem tren 50% ngan sach nha nuac qua vi¢c n¢p thue va phan phoi th,u nh~p doanh nghi¢p.