chương I, Luật giáo dục 2005 ghi rõ: “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục phải kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”. Điều 93 đến điều 98 chương VI cũng đã qui định trách nhiệm của nhà trường, gia đình, xã hội đối với công tác giáo dục và đã thể hiện ý nghĩa quan trọng của sự phối hợp nhà trường-gia đình - xã hội. Sự phối hợp nhà trường - gia đình - xã hội nếu được thực hiện một cách đồng bộ thì hiệu quả giáo dục sẽ nâng lên, ngược lại sự phối hợp này không ăn khớp thì sẽ gây cản trở hoặc khó khăn trong quá trình hình thành nhân cách học sinh. Một trong những đặc điểm của quá trình giáo dục là quá trình giáo dục diễn ra với những tác động giáo dục phức hợp.
Trong quá trình giáo dục người được giáo dục chịu nhiều tác động từ các phía khác nhau: gia đình, nhà trường, xã hội. Ngay trong gia đình, nhà trường hoặc xã hội, người được giáo dục cũng chịu ảnh hưởng của nhiều tác động khác nhau. Ví như trong gia đình có những tác động của cha mẹ, của anh chị em, của nếp sống gia đình. Trong nhà trường có những tác động của giáo viên, của tập thể lớp, của nội qui, của nội dung, phương pháp tổ chức giáo dục.
Trong xã hội có những tác động của các cơ quan thông tin đại chúng, của phim ảnh, sách báo, của người lớn. Những tác động đó có thể đan kết vào nhau rất mật thiết tạo ra những ảnh hưởng tích cực thống nhất đối với người được giáo dục, hoặc có thể ngược chiều nhau tạo ra những “lực nhiễu” gây khó khăn cho quá trình giáo dục. Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần tổ chức phối hợp tất cả các tác động giáo dục theo hướng tích cực, đồng thời cần ngăn chặn, hạn chế đến mức tối đa những tác động tiêu cực. Việc giáo dục đạo đức nhân cách cho thế hệ trẻ là một quá trình lâu dài liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều đến các mối quan hệ xã hội phức tạp.
Vì thế, 4 skkn việc giáo dục nói chung và giáo dục học sinh nói riêng luôn luôn đòi hỏi có sự phối hợp, kết hợp của nhiều lực lượng đoàn thể xã hội và nhất là đòi hỏi sự quan tâm thực sự sâu sắc của mọi người trong xã hội. Ý nghĩa sâu sắc của việc phối hợp giáo dục đã được Bác Hồ chỉ ra từ lâu: “ Giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục trong nhà trường dù tốt đến mấy, nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn ” (Trích bài nói tại Hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục tháng 6/ 1957). - Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học quy định: “Nhà trường phải chủ động phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình và xã hội để xây dựng môi trường giáo dục thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục”.
“Nhà trường phải chủ động phối hợp với Hội đồng giáo dục các cấp, Ban đại diện cha mẹ học sinh, các tổ chức và cá nhân nhằm: Huy động mọi lực lượng của cộng đồng chăm lo sự nghiệp giáo dục, xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần xây dựng cơ sở vật chất nhà trường”. - Chỉ thị số 71/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định: “Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện, phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập, rèn luyện và chủ động tham gia các hoạt động xã hội; rèn luyện và chủ động tham gia các hoạt động xã hội; rèn luyện kỹ năng sống và định hướng nghiệp cho học sinh; tăng cường giáo dục cho học sinh ý thức, thái độ học tập chủ động, nghiêm túc. Động viên, khuyến khích học sinh đến trường, thường xuyên có liên hệ và phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương quan tâm đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, động viên các em tới trường; bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho học sinh yếu, kém. Phối hợp với các cơ quan, tổ chức, đoàn thể trên địa bàn như Công an, Giao thông, Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu Giáo chức, Hội Cựu Chiến binh, Hội khuyến học, Hội Phụ nữ, Ban đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức có liên quan trong việc giáo dục học sinh trong và ngoài nhà trường.
Nâng cao trách nhiệm, phát huy tiềm năng giáo dục của các tổ chức, đoàn thể trong trường: Tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong việc giáo dục đạo đức, pháp luật cho học sinh.” - Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) ban hành Nghị quyết số 29- NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó xác định mục tiêu tổng quát là giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân. Và nếu muốn con người phát triển toàn diện thì nhất thiết phải được giáo dục, đào tạo toàn diện. Một trong những yếu tố để học sinh có được môi trường gáo dục toàn diện là sự chung tay của toàn xã hội, sự chủ động phối hợp của nhà trường với các cấp, các ngành, các tổ chức, đoàn thể tại địa phương. 5 skkn - Chỉ thị 2699/CT-BGDĐT về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2017 – 2018 nêu rõ: Giáo dục phổ thông tập trung đổi mới phương thức dạy học; chú trọng việc học đi đôi với hành, giáo dục nhà trường gắn với giáo dục gia đình và cộng đồng.
- Chỉ thị 2919/CT-BGDĐT về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2018 – 2019 tiếp tục khẳng định: Nâng cao chất lượng giáo dục và các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục; thực hiện nghiêm kỷ cương, nền nếp, dân chủ trong trường học, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường và thực hiện tốt vệ sinh trường học; tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ứng xử văn hóa cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục. Quyết định 1501/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020 cũng đã nêu rõ mục tiêu: “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ Việt Nam nhằm tạo chuyển biến căn bản về đạo đức, lối sống phát triển toàn diện; yêu gia đình, có đạo đức trong sáng, lối sống văn hóa; yêu nước, tự hào dân tộc, kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có ý thức tuân thủ pháp luật; có năng lực và bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức và kỹ năng lao động, trở thành những công dân có ích, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Thực trạng công tác phối hợp giữa các trường THPT, TTGDNN- GDTX trên địa bàn huyện Tân Kỳ với các tổ chức, đoàn thể ở địa phương. Thuận lợi Trường THPT Tân Kỳ và TTGDNN-GDTX huyện Tân Kỳ nằm trên địa bàn trung tâm của Thị trấn Tân Kỳ, đây là trung tâm thương mại, hành chính của huyện, là địa bàn có nhiều cơ quan, trường học, doanh nghiệp, tổ chức đang làm việc, hoạt động.
Vì vậy, trường THPT Tân Kỳ và TTGDNN-GDTX huyện Tân Kỳ có nhiều thuận lợi lớn so với các trường THPT trên địa bàn trong công tác phối hợp với các tổ chức, đoàn thể ở địa phương. Nhà trường nói riêng, các trường THPT và TTGDNN-GDTX trên địa bàn nói chung luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương thị trấn, các xã trường tuyển sinh, các cơ quan, tổ chức, đơn vị đóng trên địa bàn. Khó khăn, hạn chế - Tân Kỳ là một huyện miền núi phía Tây của Nghệ An, nhìn chung, đời sống của nhân dân Tân Kỳ đa phần còn gặp nhiều khó khăn, vất vả. Với địa bàn miền núi hiểm trở, nhiều em học sinh của các trường THPT, TTGDNN-GDTX trên địa bàn đi học xa nhà nên phải ở trọ, vì thế, công tác liên kết, phối hợp với các tổ chức, 6 skkn đoàn thể tại địa phương để góp phần quản lý, giáo dục các em nhiều khi gặp không ít khó khăn, phức tạp.
- Nhận thức của một bộ phận nhân dân, phụ huynh chưa cao, chưa có nhiều sự đồng tình, ủng hộ các chủ trương, kế hoạch phối hợp của nhà trường với các tổ chức, đoàn thể tại địa phương để phát triển nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục. - Do phần đông cha mẹ học sinh là nông dân sinh sống ở địa bàn vùng nông thôn còn nhiều khó khăn về kinh tế, nên thiếu quan tâm chăm sóc, giáo dục con cái. Một bộ phận CMHS chưa có phương pháp quản lý, giáo dục tốt con em trong việc thực hiện đúng nội quy trường lớp, thực hiện nghĩa vụ học sinh. Một số thành viên của Ban đại diện CMHS chưa theo dõi cập nhật kịp thời các hoạt động trong kế hoạch đã đề ra.
Đánh giá chung về công tác phối hợp giữa nhà trường với các tổ chức, đoàn thể tại địa phương trong thời gian qua. Trong những năm qua, công tác phối kết hợp giữa nhà trường với các tổ chức đoàn thể ở địa phương được thực hiện thường xuyên, chặt chẽ. Đảng ủy, Ban Giám hiệu các nhà trường luôn bám sát Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, các Nghị quyết, Chỉ thị liên quan đến vấn đề giáo dục, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước để tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương về kế hoạch và các biện pháp phối hợp giữa nhà trường với các tổ chức đoàn thể ở địa phương như giáo dục đạo đức, lối sống và năng lực, giáo dục pháp luật, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và công tác xã hội hóa giáo dục để phát triển nhà trường; chủ động duy trì và phát triển tốt mối quan hệ với chính quyền, lực lượng công an, các đoàn xã của địa phương để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.