CHƯƠNG I LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM HOẢ HOẠN I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM 1. Sự ra đời và vai trò của bảo hiểm. Sự ra đời của bảo hiểm Cho đến nay, bảo hiểm không còn là khái niệm xa lạ đối với chúng ta.
Hoạt động bảo hiểm liên tục phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Tuy nhiên, việc tìm hiểu xem bảo hiểm xuất hiện từ khi nào lại là điều khó khăn hơn nhiều. Nhìn chung, mọi ý kiến đều cho rằng bảo hiểm có nguồn gốc từ rất xa xưa trong lịch sử văn minh nhân loại, gắn liền với sự phát triển của lịch sử loài người. Lịch sử loài người trước hết là lịch sử đấu tranh với thiên nhiên.
Trong quá trình đó, con người phải từng bước chinh phục và cải tạo thiên nhiên, đồng thời cũng luôn phải chịu sự tác động của thiên nhiên, phải đương đầu với thiên tai và gánh chịu những hậu quả do thiên tai gây ra. Do đó, một mặt đấu tranh với thiên nhiên, mặt khác hạn chế tác hại và khắc phục hậu quả của thiên tai luôn là nhiệm vụ cấp bách của mọi thời đại. Thông thường người ta hạn chế bằng nhiều cách: tránh né rủi ro, tự đề phòng và tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên, con người dần sớm nhận ra rằng việc dự trữ chung theo cộng đồng có hiệu quả hơn rất nhiều.
Đây chính là tiền đề của bảo hiểm, nghĩa là nhiều người cùng nhau góp tiền hoặc lập ra một quỹ chung để khi có thiên tai hay tai nạn xảy ra bất ngờ gây tổn thât thì người ta sẽ lấy từ quỹ chung ra để bù đắp cho những người bị tai nạn bất ngờ đó. Khi cuộc sống ngày càng phát triển, yếu tố tác động đến đời sống con người không chỉ có thiên nhiên mà còn cả yếu tố xã hội nữa. Những tổn thất, không chỉ do thiên nhiên mà còn do cả chiến tranh khủng hoảng kinh tế. Trong hoàn cảnh đó, vấn đề thành lập quỹ chung để bù đắp tổn thất lại tỏ ra hữu hiệu hơn bao giờ hết.
Cũng từ đó hoạt động bảo hiểm ngày càng phát triển và tính ưu việt của nó được thể hiện ngày một rõ nét hơn. Vai trò của bảo hiểm trong đời sống xã hội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cho đến nay, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, bảo hiểm càng thể hiện rõ là nhu cầu không thể thiếu, là yếu tố quan trọng góp phần đảm bảo cho quá trình tái sản xuất có thể tiến hành thường xuyên và liên tục, đồng thời góp phần ổn định đời sống của mọi thành viên trong xã hội. * Bảo hiểm bảo đảm cho các tổ chức và các doanh nghiệp phát triển vững mạnh. Bảo hiểm là một yếu tố cấu thành tất yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Những rủi ro ngoài ý muốn luôn đe doạ tới sự an toàn trong mỗi thời khắc của đời sống kinh tế xã hội. Xã hội càng phát triển, con người càng ứng dụng kỹ thuật cao vào cuộc sống cũng như cố gắng hạn chế các thiệt hại do thiên tai gây ra, thì rủi ro có thể thiệt hại cho chúng ta vẫn không thể giảm bớt, mà còn có xu hướng tăng lên. Những thiệt hại này mỗi tổ chức, doanh nghiệp, không thể tự gánh chịu tự trang trải. Họ luôn cần tới một chỗ dựa vững chắc: Bảo hiểm.
Dựa trên nguyên tắc san sẻ rủi ro, bảo hiểm mang lại cho các tổ chức và các doanh nghiệp sự an tâm được bảo vệ và đền bù các mất mát, thiệt hại đối với con người, với tài sản, với công việc, tiền, lợi nhuận. thuộc tổ chức và đơn vị đó. Tham gia bảo hiểm không nhằm triệt tiêu, né tránh rủi ro song chắc chắn sẽ góp phần đề phòng và giảm thiểu tổn thất, đảm bảo cho mọi doanh nghiệp tổ chức và doanh nghiệp phát triển vững mạnh. * Bảo hiểm góp phần hoàn thiện cuộc sống của mỗi chúng ta Cuộc sống của mỗi chúng ta, dù ở nông thôn hay thành thị, dù nghèo túng hay khá giả.
đều chứa chấp những yếu tố không định trước. Mọi nỗ lực của nhân loại luôn nhằm tới mục tiêu kiểm soát các yếu tố tác động tới con người, nâng cao mức sống tạo dựng sự ổn định lâu dài và hoàn thiện cuộc sống. Dù ở mức độ nào của sự phát triển, cuộc sống vẫn luôn tiềm ẩn những rủi ro không lường trước: Rủi ro chết bất ngờ, ốm đau, bệnh tật, tai nạn, trộm cắp, lũ lụt, đổ vỡ. Tất cả những hiểm hoạ bất khả kháng luôn đe doạ chúng ta và tài sản của chúng ta vẫn hiện hữu và cũng chưa bao giờ bị loại trừ một LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cách tuyệt đối.
Rủi ro chỉ có thể xử lý hoặc giảm thiểu nhiều hay ít tuỳ thuộc vào nỗ lực của xã hội và của mỗi chúng ta. Khi rủi ro xảy ra, trách nhiệm của tất cả chúng ta là giảm thiểu thiệt hại, phục hồi nhanh nhất mất mát về ổn định cuộc sống, mang lại sự bình yên và hạnh phúc cho con người. Con người sẽ có được sự tự tin, thanh thản tâm trí khi đã có bảo hiểm, sẽ được bồi thường tổn thất, mất mát, hay thực hiện các kế hoạch tài chính của mình. Tham gia bảo hiểm là thể hiện cuộc sống biết kế hoạch hóa của chúng ta và nó thực sự cần thiết đối với tất cả chúng ta.
Các loại hình bảo hiểm Căn cứ tính chất hoạt động, bảo hiểm chia thành bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thương mại. Bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội do nhà nước tổ chức và quản lý thống nhất (bộ Lao động thương binh xã hội và bộ Y tế.) chịu trách nhiệm. Bảo hiểm thương mại do bộ Tài chính quản lý (có nước do ngân hàng nhà nước quản lý. Bảo hiểm thương mại hoạt động kinh doanh, do đó có nhiều tổ chức của các thành phần kinh tế cùng tham gia; Nhà nước quản lý hoạt động bảo hiểm thương mại thông qua luật, các văn bản pháp quy, các điều lệ; thông qua xét duyệt hình thành cũng như giải thể các tổ chức, kiểm tra hoạt động của các tổ chức có phù hợp với luật pháp điều lệ.
Bảo hiểm thương mại còn được gọi là bảo hiểm rủi ro hay bảo hiểm kinh doanh, được hiểu là sự kết hợp giữa hoạt động kinh doanh và việc quản lý các rủi ro. Manh nha của hoạt động này có từ rất lâu trong lịch sử văn minh nhân loại. Xã hội ngày càng phát triển với các cuộc cách mạng công nghiệp, đến cuộc cách mạng thông tin thì bảo hiểm cũng ngày càng khẳng định vai trò của mình trong mọi hoạt động xã hội của con người bởi rủi ro nhiều hơn và các nhu cầu về an toàn cũng lớn hơn. Trên thị trường bảo hiểm thế giới cũng như Việt Nam hiện nay có rất nhiều nghiệp vụ (sản phẩm) bảo hiểm khác nhau: Bảo hiểm cháy và rủi ro đặc biệt; Bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu; nội địa.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bảo hiểm thân tàu; Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu; Bảo hiểm xe cơ giới; Bảo hiểm tai nạn con người; Bảo hiểm xây dựng- lắp đặt; Bảo hiểm thăm dò và khai thác dầu khí; Bảo hiểm sinh mạng cá nhân ; Bảo hiểm nhân thọ; Bảo hiểm cây trồng; Bảo hiểm chăn nuôi; Bảo hiểm sắc đẹp;. Các sản phẩm trên đều được phân loại theo từng đặc trưng riêng. Tuỳ thuộc vào mục đích nghiên cứu và quản lý nghiệp vụ, sẽ có các tiêu thức khác nhau được lấy làm căn cứ phân loại. Chẳng hạn theo đối tượng bảo hiểm, các nghiệp vụ bảo hiểm có thể được sắp xếp vào các loại: bảo hiểm tài sản, bảo hiểm trách nhiệm dân sự, hay bảo hiểm con người.
Với các đặc trưng kỹ thuật tương đối giống nhau, người ta có thể ghép bảo hiểm tài sản và bảo hiểm trách nhiệm dân sự vào trong bảo hiểm thiệt hại. Trong khi đó bảo hiểm con người có thể phân tích thành bảo hiểm con người phi nhân thọ và bảo hiểm nhân thọ. Cũng căn cứ vào đối tượng được bảo hiểm, nhưng có thể sắp xếp các nghiệp vụ bảo hiểm thương mại thành: bảo hiểm hàng hải, bảo hiểm phi hàng hải, bảo hiểm trách nhiệm pháp lý, bảo hiểm xe cơ giới. hoặc phân loại thành bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm phi nhân thọ trong đó bảo hiểm phi nhân thọ bao gồm các nghiệp vụ về bảo hiểm tài sản, về trách nhiệm dân sự, và các nghiệp vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ khác.
Bảo hiểm tài sản: Đây là loại bảo hiểm mà đối tượng bảo hiểm là tài sản (cố định hay lưu động) của người được bảo hiểm. Ví dụ như: bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt, bảo hiểm xây dựng và lắp đặt, bảo hiểm cho thiệt hại vật chất xe cơ giới, bảo hiểm cho hàng hoá của chủ hàng trong quá trình vận chuyển. Bảo hiểm con người LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tất cả các nghiệp vụ bảo hiểm có đối tượng được bảo hiểm là tuổi thọ, tính mạng, tình trạng sức khoẻ của con người hoặc các sự kiện liên quan đến cuộc sống của con người và có ảnh hưởng đến cuộc sống của con người được xếp vào bảo hiểm con người. Đó là các nghiệp vụ bảo hiểm như: bảo hiểm tai nạn cá nhân, bảo hiểm sinh mạng, bảo hiểm nằm viện phẫu thuật, bảo hiểm khách du lịch, bảo hiểm nhân thọ.
Đặc điểm chung của các loại bảo hiểm con người là khi thanh toán tiền bảo hiểm “nguyên tắc khoán” được áp dụng. Tức là về nguyên tắc chung, số tiền chi trả bảo hiểm sẽ dựa vào qui định chủ quan của hợp đồng và số tiền bảo hiểm được thoả thuận khi ký kết hợp đồng chứ không dựa vào thiệt hại thực tế. Tính mạng con người là vô giá, không thể xác định được bằng một khoản tiền nào đấy. Bởi vậy việc thanh toán tiền bảo hiểm trong các trong các nghiệp vụ bảo hiểm con người chỉ mang tính trợ giúp về tài chính khi không may gặp rủi ro.
Trong bảo hiểm con người, thuật ngữ “chi trả bảo hiểm” được sử dụng thay thế cho “bồi thường bảo hiểm” trong bảo hiểm thiệt hại. Tuy nhiên trong các nghiệp vụ bảo hiểm con người, các chi phí y tế phát sinh cũng nằm trong phạm vi được bảo hiểm, cho nên thực tế bảo hiểm con người vẫn dựa vào các chi phí thực tế phát sinh để xác định số tiền chi trả và nguyên tắc bồi thường cũng được áp dụng kết hợp trong loại bảo hiểm này.