Chương 1: Mát số vấn đề lý luận về ho¿t đáng kiểm sát việc giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m theo chức năng căa Viện kiểm sát nhân dân. Chương 2: Thực tr¿ng pháp luật và thực tiễn áp dāng pháp luật trong ho¿t đáng kiểm sát việc giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m căa Viện kiểm sát nhân dân quận Hồng Bàng - thành phố HÁi Phòng. Chương 3: Đề xuất mát số giÁi pháp nâng cao hiệu quÁ việc áp dāng pháp luật trong ho¿t đáng kiểm sát việc giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m căa Viện kiểm sát nhân dân quận Hồng Bàng - thành phố HÁi Phòng. MÞT SÞ VÂN ĐÀ LÝ LUÀN VÀ HO¾T ĐÞNG KIÂM SÁT VIàC GIÀI QUY¾T TÞ GIÁC, TIN BÁO VÀ TÞI PH¾M THEO CHĄC NNG CĂA VIàN KIÂM SÁT NHÂN DÂN 1.
Khái niám tß giác, tin báo vÁ tßi ph¿m Tố giác, tin báo về tái ph¿m là những nguồn thông tin quan trọng về tái ph¿m và hành vi nguy hiểm xâm h¿i đến các quan hệ xã hái đưÿc pháp luật hình sự bÁo vệ. Việc nghiên cứu để nhận thức đầy đă tố giác, tin báo về tái ph¿m có ý nghĩa rất quan trọng về cÁ mặt lý luận cũng như thực tiễn áp dāng. Theo Từ điển tiếng Việt thì: - <Tố giác= là: <báo cho cơ quan chính quyền biết ngưßi hoặc hành đáng ph¿m pháp nào đó=, - <Tin= là: <điều đưÿc truyền đi, báo cho biết về sự việc tình hình xÁy ra=. hoặc cũng có thể đưÿc hiểu là <sự truyền đ¿t, sự phÁn ánh dưới các hình thức khác nhau, cho biết về thế giới xung quanh và những quá trình xÁy ra trong nó.= Khái niệm <Báo= đưÿc hiểu theo hai nghĩa: Thứ nhất là, cho biết việc gì đó đã xÁy ra.
Thứ hai là, cho ngưßi có trách nhiệm nào đó biết về việc xÁy ra có thể h¿i đến trật tự an ninh chung&là dấu hiệu biết trước. [ 22 ] Hiện nay, trong khoa học pháp lý và khoa học điều tra hình sự có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm tố giác, tin báo về tái ph¿m. Quan điểm thứ nhất, xác định chỉ có tin báo do quần chúng nhân dân, phương tiện truyền thông, cơ quan, tổ chức cung cấp, kiến nghị về/hoặc liên quan đến tái ph¿m mới là tố giác, tin báo về tái ph¿m. Quan điểm thứ hai cho r̆١ng, mọi thông tin liên quan đến tái ph¿m đều là tin báo, tố giác về tái ph¿m.
Quan điểm thứ ba nêu, <tố giác về tái ph¿m là việc công dân tố giác về hành vi tái ph¿m đưÿc quy định trong Bá luật Hình sự, còn tin báo về tái ph¿m là những thông tin về tái ph¿m đưÿc quy định trong Bá luật Hình sự do cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hái cung cấp cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận và giÁi quyết; do các phương tiện thông tin đ¿i chúng nêu lên hoặc do ngưßi ph¿m tái tự thú=1. Trái l¿i, có quan điểm xác định r̆١ng, không thể phân biệt giữa tin báo và tố giác về tái ph¿m. Hoặc, có quan điểm đưa ra khái niệm tố giác, tin 1 Quy ch¿ số 169 vß Phối hÿp giữa Viện kißm sát nhân dân quận Long Biên và Công an quận Long Biên, thành phố Hà Nội trong việc gi¿i quy¿t tố giác, tin báo vß tội ph¿m và ki¿n nghị khởi tố, ngày ngày 13/7/2011. 7 báo về tái ph¿m không ro đối tưÿng thực hiện hành vi.
Theo quan điểm này, ngưßi báo tin, tố giác và kể cÁ CQĐT tiến hành xác minh nhưng cũng không xác định rõ ai là đối tưÿng gây ra. Ví dā, mát ngưßi đến CQĐT trong Công an nhân dân trình báo bị kẻ trám đát nhập vào nhà lấy trám 20.000 USD nhưng không xác định đưÿc ai là ngưßi đã trám số tiền ấy. Sau đó, tiến hành mát số ho¿t đáng điều tra ban đầu CQĐT cũng không xác định đưÿc đối tưÿng nghi vấn. Cách hiểu này không đúng với bÁn chất căa tố giác, tin báo về tái ph¿m.
Bái lẽ, dù rõ hay không ro đối tưÿng, đó vẫn là tố giác, tin báo về tái ph¿m. Với cách hiểu trên, dễ dẫn đến tình tr¿ng các CQĐT không tiếp nhận, giÁi quyết đối với tố giác, tin báo về tái ph¿m lo¿i này và hệ quÁ căa nó là việc đánh giá tình hình tái ph¿m chưa chính xác, bỏ sót tái ph¿m. Mát quan điểm nữa cũng không phân biệt rõ tố giác về tái ph¿m với tin báo về tái ph¿m. Đó là, t¿i Thông tư liên ngành số 03/TT-LN ngày 15/5/1992 căa Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bá Nái vā (nay là Bá Công an), Bá Quốc phòng, Bá Lâm nghiệp, Tổng cāc HÁi quan (Thông tư liên ngành số 03/TT-LN) về hướng dẫn thi hành các quy định căa Luật Tố tāng hình sự về tiếp nhận, giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m đã nêu: <Tin báo và tố giác về tái ph¿m là những thông tin về tái ph¿m đưÿc quy định trong Bá luật Hình sự do công dân, cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hái (gọi tắt là ngưßi, cơ quan, tổ chức) cung cấp cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận và giÁi quyết; do các phương tiện thông tin đ¿i chúng nêu lên hoặc do ngưßi ph¿m tái tự thú=.
Khái niệm này có nhiều điểm chưa phw hÿp với Bá luật Tố tāng hình sự năm 2003 và Bá luật Tố tāng hình sự năm 2015. Theo quy định t¿i Điều 101 Bá luật Tố tāng hình sự năm 2003 và Điều 144 Bá luật Tố tāng hình sự hiện hành thì chă thể căa tố giác về tái ph¿m chỉ có thể là cá nhân; chă thể căa tin báo về tái ph¿m chỉ có thể là cơ quan, tổ chức. Cơ quan, tổ chức á đây đưÿc hiểu là bất cứ cơ quan, tổ chức nào. Tuy nhiên, Bá luật Tố tāng hình sự năm 2003 l¿i không quy định cā thể thế nào là tố giác, tin báo về tái ph¿m.
Nhìn chung, các quan điểm trên chưa nêu ro, đầy đă về khái niệm tin báo và tố giác về tái ph¿m, chưa phân biệt rõ tố giác và tin báo, hoặc là nhấn m¿nh tiêu chí không thuác nái hàm căa khái niệm tố giác, tin báo về tái ph¿m. Chính vì vậy, ngày 02/8/2013 liên Bá Công an, Bá Quốc phòng, Bá Tài chính, Bá Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch số 06/2013/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT- VKSNDTC hướng dẫn thi hành quy định căa Bá luật Tố tāng Hình sự về tiếp 8 nhận, giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m và kiến nghị khái tố (Thông tư liên tịch 06/2013/TTLT). T¿i khoÁn 1, 2 Điều 3 Thông tư liên tịch 06/2013/TTLT về giÁi thích từ ngữ đã xác định: <Tố giác về tái ph¿m là những thông tin về hành vi có dấu hiệu tái ph¿m do cá nhân có danh tính, địa chỉ rõ ràng cung cấp cho cơ quan, cá nhân có trách nhiệm tiếp nhận, giÁi quyết. Tin báo về tái ph¿m là những thông tin về hành vi có dấu hiệu tái ph¿m trên các phương tiện thông tin đ¿i chúng hoặc do cơ quan, tổ chức cung cấp cho cơ quan, cá nhân có trách nhiệm tiếp nhận, giÁi quyết=.
Tuy nhiên, đến Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC- BNN&PTNT-VKSNDTC căa Bá Công an, Bá Quốc phòng, Bá Tài chính, Bá Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, ngày 29/12/2017 quy định việc phối hÿp giữa cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện quy định căa Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giÁi quyết tố giác, tin báo về tái ph¿m, kiến nghị khái tố trong phần giÁi thích thuật ngữ không nêu thế nào là tố giác, tin báo về tái ph¿m, vì các khái niệm này đã đưÿc quy định t¿i Điều 144 Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2015. Cā thể, khoÁn 1 và khoÁn 2 Điều 144 Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2015 quy định: <Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan co thẩm quyền. Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng=. Theo quy định t¿i Điều 100 và Điều 101 Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2003, chă thể căa tố giác về tái ph¿m phÁi là công dân, nhưng trên thực tế, tố giác về tái ph¿m không chỉ do công dân Việt Nam, mà còn do ngưßi nước ngoài cung cấp.
Do đó, nếu chỉ quy định công dân Việt Nam mới có quyền tố giác tái ph¿m là chưa đầy đă. Khắc phāc đưÿc thiếu sót này, Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2015 đã thay thế <tố giác căa công dân= thành <tố giác căa cá nhân= để má ráng diện ngưßi tố giác về tái ph¿m. Cá nhân á đây bao gồm cÁ công dân Việt Nam và ngưßi nước ngoài. Đối với tin báo về tái ph¿m, Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2003 quy định gồm có tin báo căa cơ quan, tổ chức và tin báo trên các phương tiện thông tin đ¿i chúng.
Tuy nhiên, thực tiễn áp dāng cho thấy, tin báo là thông tin về vā việc ph¿m tái, ngoài cơ quan, tổ chức báo tin, thì cá nhân cũng báo rất nhiều tin về vā việc mà mình biết cho cơ quan có thẩm quyền giÁi quyết. 9 Do đó, Bá luật Tố tāng Hình sự năm 2015 đã bổ sung cÁ tin báo về tái ph¿m căa cá nhân Đặc điểm pháp lý của tố giác, tin báo về tội phạm Tố giác, tin báo về tái ph¿m là những thông tin đầu tiên về tái ph¿m đưÿc phÁn ánh qua những nguồn tin khác nhau (như: (i) Tổ chức công tác trực ban hình sự để tiếp nhận tố giác, tin báo về tái ph¿m; (ii) Theo dõi, thu thập tin báo về tái ph¿m trên các phương tiện thông tin đ¿i chúng; (iii) Phối hÿp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân để thu thập, tiếp nhận nguồn tin về tái ph¿m; (iv) Thực hiện các biện pháp nghiệp vā căa các cơ quan chức năng theo quy định căa pháp luật để thu thập, tiếp nhận nguồn tin về tái ph¿m; (v) Lập <Hòm thư tiếp nhận tố giác, tin báo về tái ph¿m=; (vi) Lập <Háp thư điện tử tiếp nhận tố giác, tin báo về tái ph¿m thuác thẩm quyền căa Cơ quan chức năng= trên trang thông tin điện tử; (vii) Lập, công bố số điện tho¿i đưßng dây nóng, địa chỉ háp thư điện tử phổ thông trên các phương tiện thông tin đ¿i chúng để tiếp nhận các tố giác, tin báo về tái ph¿m). Tố giác, tin báo về tái ph¿m có ý nghĩa rất quan trọng đối với các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử.