Chuyên đề tốt nghiệp: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Lạng Sơn

Tài liệu nghiên cứu Luận văn học viện tài chính giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại chi nhánh ngân hàng thương, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Mông Thị Mai
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Xuân Hạng
• Trường học: Học viện tài chính
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• Loại tài liệu: chuyên đề cuối khoá
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Lạng Sơn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tín dụng của Ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Phân loại tín dụng
• 1.3. Đặc điểm tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường
• 1.4. Vai trò của tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCPCT LẠNG SƠN
• 2.1. Khái quát về chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Nhiệm vụ và một số hoạt động chủ yếu
• 2.1.2.1. Chi nhánh NHCT tỉnh Lạng Sơn có nhiệm vụ
• 2.1.2.2. Một số hoạt động chủ yếu của Ngân hàng
• 2.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý ở Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương tỉnh Lạng Sơn
• 2.2.1. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý
• 2.2.2. Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 2.3.1. Đánh giá hoạt động của Ngân hàng
• 2.3.2. Những kết quả chủ yếu của Ngân hàng
• 2.4. Thực trạng chất lượng tín dụng tại chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 2.4.1. Thực trạng khách hàng
• 2.4.2. Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng tại chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 2.4.3. Một số nguyên nhân có thể gây nên những tồn tại trên
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCPCT LẠNG SƠN
• 3.1. Phương hướng nâng cao chất lượng tín dụng tại chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 3.2. Giải pháp nâng cao tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn
• 3.2.1. Giải pháp huy động vốn
• 3.2.2. Lựa chọn phân loại khách hàng để có biện pháp đầu tư thích hợp
• 3.2.3. Đa dạng hóa các hình thức tín dụng, mở rộng đối tượng đầu tư
• 3.2.4. Nghiêm túc thực hiện quy trình tín dụng
• 3.2.5. Tăng cường hiệu lực công tác kiểm soát nội bộ
• 3.2.6. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng công thương Việt Nam
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn

Chất lượng tín dụng là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, việc nâng cao chất lượng tín dụng không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương. Để hiểu rõ hơn về chất lượng tín dụng, cần phân tích các khái niệm cơ bản và vai trò của nó trong hoạt động ngân hàng.

1.1. Khái niệm chất lượng tín dụng ngân hàng

Chất lượng tín dụng ngân hàng được hiểu là khả năng hoàn trả nợ của khách hàng. Điều này bao gồm việc đánh giá khả năng tài chính, lịch sử tín dụng và các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Chất lượng tín dụng cao giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tăng cường lợi nhuận.

1.2. Vai trò của chất lượng tín dụng trong ngân hàng

Chất lượng tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định tài chính của ngân hàng. Nó không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn quyết định đến uy tín và sự tin tưởng của khách hàng đối với ngân hàng. Một ngân hàng có chất lượng tín dụng tốt sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn

Mặc dù ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng tín dụng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ ngân hàng mà còn từ môi trường kinh doanh bên ngoài.

2.1. Thách thức từ khách hàng

Khách hàng có thể gặp khó khăn trong việc cung cấp thông tin tài chính đầy đủ và chính xác. Điều này làm cho ngân hàng khó khăn trong việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.

2.2. Thách thức từ môi trường kinh doanh

Môi trường kinh doanh hiện nay đang thay đổi nhanh chóng với sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và các tổ chức tài chính phi ngân hàng. Điều này tạo ra áp lực lớn lên ngân hàng trong việc duy trì và nâng cao chất lượng tín dụng.

III. Phương pháp cải thiện chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn

Để nâng cao chất lượng tín dụng, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình cho vay mà còn tăng cường khả năng quản lý rủi ro.

3.1. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ hơn, bao gồm việc thu thập và phân tích thông tin tài chính của khách hàng một cách đầy đủ và chính xác. Điều này giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

3.2. Tăng cường công tác quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng. Ngân hàng cần áp dụng các công cụ và phương pháp quản lý rủi ro hiện đại để giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình cho vay.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua các chỉ số tài chính mà còn qua sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng, ngân hàng đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong tỷ lệ nợ xấu và tăng trưởng tín dụng. Điều này cho thấy các giải pháp đã phát huy hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ khách hàng

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về chất lượng dịch vụ tín dụng của ngân hàng. Sự hài lòng của khách hàng là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng tín dụng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn

Chất lượng tín dụng là một yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn. Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.1. Định hướng phát triển chất lượng tín dụng

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển chất lượng tín dụng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực sẽ là những yếu tố quyết định.

5.2. Tương lai của chất lượng tín dụng tại ngân hàng

Với những nỗ lực không ngừng, ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Lạng Sơn có khả năng nâng cao chất lượng tín dụng, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương và cả nước.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sau khi thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự ra đời của Pháp lệnh Ngân hàng ngày 23/05/1990 đã tạo hành lang pháp lý cho việc hình thành và phát triển hệ thống các ngân hàng thương mại, thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng.

Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn – một địa bàn miền biên giới có vị trí chiến lược với các cửa khẩu quốc tế phục vụ giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc, hoạt động tín dụng ngân hàng đóng vai trò đòn bẩy quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm và khai thác nguồn lực địa phương. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại luôn tiềm ẩn rủi ro do tính chất nhạy cảm của kinh doanh tiền tệ. Bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các ngân hàng thương mại trong nước, ngân hàng thương mại cổ phần và các tổ chức tài chính phi ngân hàng đòi hỏi các chi nhánh ngân hàng phải không ngừng nâng cao chất lượng tín dụng nhằm đảm bảo an toàn vốn và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Từ thực tiễn đó, tác giả Mông Thị Mai (Sinh viên lớp K44/15.03, Khoa Ngân hàng và Bảo hiểm, Học viện Tài chính), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Đinh Xuân Hạng, đã thực hiện chuyên đề cuối khóa với đề tài: "Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Lạng Sơn".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về tín dụng ngân hàng, chất lượng tín dụng và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường; tổng kết kinh nghiệm thực tiễn từ các ngân hàng quốc tế.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh cùng chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương (VietinBank) Lạng Sơn trong giai đoạn 2007 – 2009; chỉ rõ những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp cụ thể và các kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại chi nhánh trong thời gian tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu là hoạt động tín dụng và chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại. Phạm vi nghiên cứu về không gian là Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công thương Lạng Sơn; phạm vi thời gian tập trung vào số liệu hoạt động thực tế giai đoạn 2007 – 2009.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của chuyên đề dựa trên các nguyên lý kinh tế học tiền tệ - ngân hàng. Tác giả phân tích khái niệm tín dụng (bắt nguồn từ gốc Latinh creditum - sự tín nhiệm, tin tưởng), bản chất quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc lẫn lãi. Chất lượng tín dụng được xem xét một cách toàn diện dưới 3 giác độ:

• Giác độ khách hàng: Mức độ đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời, thuận tiện nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh có lãi.
• Giác độ ngân hàng: Quy mô và giới hạn tín dụng phù hợp năng lực, khả năng cạnh tranh, đảm bảo thu hồi đủ nợ gốc và lãi đúng hạn, hạn chế tối đa rủi ro.
• Giác độ nền kinh tế - xã hội: Khả năng huy động và phân bổ vốn hiệu quả, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.

Hệ thống chỉ tiêu đo lường chất lượng tín dụng được tác giả thiết lập gồm:

• Tỷ lệ đầu tư tín dụng trên tổng tài sản có (phản ánh quy mô và tỷ trọng tạo thu nhập của danh mục tín dụng).
• Tỷ lệ nợ quá hạn: $\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Tổng dư nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$ (mức trần quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đối với các ngân hàng cổ phần là 5%, thực tế các NHTM thường kiểm soát ở mức 3%).
• Tỷ lệ đầu tư rủi ro: $\text{Tỷ lệ đầu tư rủi ro} = \frac{\text{Tổng dư nợ món vay phát sinh nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}}$.
• Vòng quay vốn tín dụng và thời hạn thu hồi vốn ($V/P$ với $V$ là tổng nguồn đầu tư, $P$ là lợi nhuận mang lại).
• Cơ cấu tín dụng phân theo thời hạn, ngành kinh tế và thành phần kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp phân tích - tổng hợp, thống kê mô tả, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm tài chính (2007, 2008, 2009), kết hợp phương pháp nghiên cứu tình huống (case study) khi phân tích mô hình quản trị của các ngân hàng quốc tế (ANZ, JP Morgan Chase, HSBC).

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tổng kết tín dụng, số liệu thống kê nhân sự và tổ chức bộ máy do các phòng ban chức năng (Phòng Tín dụng khách hàng, Phòng Kế toán, Phòng Tổ chức hành chính) của Chi nhánh VietinBank Lạng Sơn cung cấp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận cơ bản về chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại

Chương này tập trung làm rõ cơ sở lý thuyết về tín dụng và chất lượng tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế thị trường.

• Phân loại tín dụng: Tác giả trình bày các tiêu thức phân loại phổ biến: theo thời hạn (ngắn hạn dưới 1 năm, trung hạn từ 1 đến 5 năm, dài hạn trên 5 năm); theo mục đích sử dụng vốn (cho vay sản xuất kinh doanh, cho vay tiêu dùng); theo hình thức bảo đảm (cho vay có tài sản bảo đảm và không có tài sản bảo đảm); theo xuất xứ (trực tiếp và gián tiếp); theo hình thức cấp tín dụng (cho vay thấu chi, cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp).
• Đặc điểm và vai trò: NHTM đóng vai trò trung gian tài chính "vừa đi vay vừa cho vay", gắn liền với cơ chế tạo tiền và hệ thống thanh toán quốc gia. Tín dụng đóng vai trò đòn bẩy điều tiết vốn, thúc đẩy lực lượng sản xuất, tài trợ các ngành kinh tế mũi nhọn, hỗ trợ quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp và phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng: Bao gồm nhóm nhân tố chủ quan thuộc về ngân hàng (chính sách tín dụng, thông tin tín dụng CIC, mô hình tổ chức, chất lượng nhân sự, việc tuân thủ quy trình tín dụng, công tác kiểm soát nội bộ); nhóm nhân tố khách quan từ phía khách hàng (năng lực tài chính, trình độ quản trị doanh nghiệp, đạo đức người vay); và các nhân tố môi trường bên ngoài (môi trường kinh tế, hành lang pháp lý, chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước, rủi ro thiên tai).
• Kinh nghiệm quốc tế: Tác giả phân tích mô hình nâng cao chất lượng tín dụng tại ba định chế tài chính lớn:
  • Ngân hàng ANZ: Rút ngắn thời gian phê duyệt, xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro làm tiêu chí đánh giá nhân viên, phát triển mạnh ngân hàng điện tử (Internet Banking, hệ thống ATM đa chức năng), chuẩn hóa công tác đào tạo.
  • Ngân hàng JP Morgan Chase: Duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trong khoảng 12% - 15%, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức rất thấp, đầu tư hệ thống công nghệ thanh toán tập trung, tổ chức mô hình vận hành tập trung hướng tới khách hàng.
  • Ngân hàng HSBC: Chú trọng quy trình thẩm định dự án khả thi, đa dạng hóa danh mục sản phẩm dịch vụ phi tín dụng để phân tán rủi ro thay vì hạ lãi suất cạnh tranh, phát triển phòng chức năng Marketing chuyên nghiệp.
• Bài học cho NHTM Việt Nam: Tác giả đúc kết 4 bài học: (1) Kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng, tránh tăng trưởng nóng "bong bóng"; (2) Đa dạng hóa hình thức huy động vốn gắn liền với phát triển thị trường tài chính; (3) Thận trọng với việc tự do hóa dòng vốn ngắn hạn nhằm tránh bất ổn thị trường; (4) Xây dựng cơ chế can thiệp, hỗ trợ lãi suất định hướng của Chính phủ đi đôi với việc duy trì quyền tự chủ kinh doanh của ngân hàng.

---

Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng TMCPCT Lạng Sơn

Chương 2 phản ánh toàn diện cơ cấu tổ chức và thực trạng hoạt động kinh doanh, hoạt động tín dụng tại chi nhánh trong giai đoạn 2007 – 2009.

Chi nhánh Ngân hàng Công thương Lạng Sơn được thành lập từ tháng 07/1995 (thuộc hệ thống Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chuyển đổi mô hình cổ phần hóa từ ngày 03/07/2009). Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc và 6 phòng ban nghiệp vụ: Phòng Kế toán, Phòng Tiền tệ ngân quỹ, Phòng Khách hàng, Phòng Kiểm tra - kiểm soát nội bộ, Phòng Tổ chức hành chính nhân sự, Phòng Quản lý rủi ro; cùng 4 quỹ tiết kiệm trực thuộc (QTK 01 tại Trụ sở chính, QTK 02 tại chợ Đông Kinh - TP. Lạng Sơn, QTK 03 tại TT. Đồng Đăng, QTK 04 tại Tân Thanh - Văn Lãng). Tổng số cán bộ công nhân viên là 62 người (56 trình độ đại học, 2 cao đẳng, 4 trung cấp).

Chỉ tiêu tài chính / hoạt động	Năm 2007	Năm 2008	Năm 2009	So sánh 2009/2008
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	357,177	500,000	692,000	+38,40%
- Tiền gửi doanh nghiệp (triệu đồng)	-	30.767	-	+101,20%
- Tiền gửi dân cư (triệu đồng)	-	290.477	-	+115,10%
Tổng dư nợ cho vay nền kinh tế (tỷ đồng)	174,901	316,000	580,000	+83,44% (hoặc +88,44%)
- Dư nợ ngắn hạn (triệu đồng)	92.251	100.357	266.202	+165,20%
Dư nợ bảo lãnh (tỷ đồng)	-	-	16,000	+69,00%
Nợ quá hạn (triệu đồng)	3.228	-	Giảm 1.196	-54,80%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	-	-	21,137	Đạt 100,18% KH TW
Thu thuần từ dịch vụ (triệu đồng)	-	-	8.578	+14,00%
Trích lập dự phòng rủi ro (triệu đồng)	-	-	4.249	-
Thu nhập bình quân CBCNV (triệu đồng/tháng)	-	-	7,5	+22,00%
Số lượng khách hàng doanh nghiệp	48	63	87	+38,10%
Số lượng khách hàng cá nhân	357	428	560	+30,84%

Cơ cấu tín dụng tại chi nhánh thể hiện rõ nét các đặc điểm kinh tế địa phương:

• Theo thành phần kinh tế: Dư nợ công ty cổ phần khác chiếm tỷ trọng chi phối (năm 2008 chiếm 72,53% tổng dư nợ; năm 2009 đạt 428.539 triệu đồng, chiếm 73,86% tổng dư nợ, tăng 86,8% so với 2008). Dư nợ khối kinh tế cá thể năm 2009 chiếm 17,2%, tăng 108,4% so với năm 2008. Các khách hàng doanh nghiệp lớn gồm: Công ty CP Xi măng Bỉm Sơn, Công ty CP Xi măng Lạng Sơn, Công ty CP Thương mại Lạng Sơn, Công ty CP Khu công nghiệp Tràng Duệ, Công ty CP Xây dựng Phú Lộc...
• Theo ngành kinh tế: Do đặc thù địa bàn cửa khẩu biên giới, dư nợ ngành thương nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất. Năm 2009, dư nợ thương nghiệp đạt 331.257 triệu đồng (chiếm 57,02% tổng dư nợ, tăng 188,76% so với năm 2008). Ngành nông - lâm - ngư nghiệp tăng 148,6%, ngành công nghiệp tăng trưởng đạt 22,2%.
• Hoạt động dịch vụ và thanh toán: Doanh số mua ngoại tệ năm 2009 đạt 19 triệu USD, bán ra 22 triệu USD; doanh số thanh toán Nhân dân tệ đạt 400; thu kinh doanh ngoại tệ đạt 2,8 tỷ đồng (chiếm 27% tổng thu dịch vụ). Chi nhánh phát hành lũy kế 5.720 thẻ ATM và thẻ tín dụng quốc tế (đạt 134% kế hoạch năm 2009). Doanh số thanh toán, chuyển tiền đạt 4.896 tỷ đồng (+24%); tổng thu chi tiền mặt đạt 5.567 tỷ đồng (+24%); phát hiện thu hồi 14 triệu đồng tiền giả và trả thừa cho khách hàng 250 món tiền với giá trị 98 triệu đồng.

Hạn chế được chỉ ra: Tăng trưởng huy động và cho vay chưa thực sự bền vững; danh mục dư nợ tập trung quá mức vào một số doanh nghiệp lớn; mạng lưới giao dịch phát triển chậm; hoạt động tiếp thị, nghiên cứu thị trường và marketing chưa có sự khác biệt; trình độ và phong cách giao tiếp của một bộ phận cán bộ còn hạn chế.

---

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng TMCPCT Lạng Sơn

Trên cơ sở phân tích thực trạng và định hướng hoạt động, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể:

Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại chi nhánh:

1. Giải pháp huy động vốn: Đa dạng hóa các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm (tiết kiệm trả trước, trả sau, tích lũy, tiết kiệm điện tử), áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt đối với khách hàng lớn, đẩy mạnh thu hút nguồn vốn nhàn rỗi từ dân cư và các tổ chức kinh tế để tạo nguồn vốn cho vay ổn định.
2. Lựa chọn và phân loại khách hàng: Thực hiện rà soát, xếp hạng tín dụng nội bộ đối với khách hàng doanh nghiệp và thể nhân; phân loại nhóm khách hàng truyền thống có tình hình tài chính lành mạnh để có chính sách ưu đãi hạn mức và lãi suất phù hợp.
3. Đa dạng hóa hình thức tín dụng và mở rộng đối tượng đầu tư: Đẩy mạnh cho vay các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ sản xuất kinh doanh cá thể, mở rộng tín dụng tiêu dùng, tài trợ xuất nhập khẩu, bảo lãnh ngân hàng và chiết khấu chứng từ hàng xuất khẩu qua cửa khẩu.
4. Nghiêm túc thực hiện quy trình tín dụng: Tăng cường chất lượng khâu thẩm định dự án, hồ sơ vay vốn; giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay trước, trong và sau khi giải ngân; kiên quyết xử lý thu hồi nợ quá hạn và hạn chế phát sinh nợ xấu mới.
5. Tăng cường hiệu lực công tác kiểm soát nội bộ: Nâng cao vai trò của Phòng Kiểm tra - kiểm soát nội bộ và Phòng Quản lý rủi ro; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tác nghiệp và rủi ro thị trường.
6. Các giải pháp hỗ trợ khác: Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng; đổi mới công nghệ ngân hàng, nâng cấp trang thiết bị hiện đại; đẩy mạnh hoạt động Marketing và xây dựng văn hóa giao tiếp khách hàng chuyên nghiệp.

Hệ thống kiến nghị:

• Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động cấp tín dụng và xử lý tài sản bảo đảm; điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất linh hoạt; nâng cao chất lượng nguồn thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC).
• Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam: Tăng cường phân cấp ủy quyền phán quyết tín dụng hợp lý cho chi nhánh cấp tỉnh; hỗ trợ nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và phát triển các gói sản phẩm ngân hàng hiện đại; tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị rủi ro cho cán bộ cơ sở.

---

Kết quả và đóng góp

Văn bản chuyên đề ghi nhận các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với số liệu thực tế tại đơn vị:

• Đánh giá chi tiết sự chuyển dịch nguồn vốn huy động của VietinBank Lạng Sơn (đạt 692 tỷ đồng năm 2009, tăng trưởng 38,4%, chiếm 26% thị phần địa bàn) và tổng dư nợ cho vay (đạt 580 tỷ đồng năm 2009, tăng 83,44% - 88,44%, chiếm 6% thị phần tỉnh).
• Xác lập bức tranh cơ cấu tín dụng đặc thù của tỉnh biên giới: Dư nợ thương nghiệp chiếm tỷ trọng cao nhất (57,02%), khối công ty cổ phần ngoài quốc doanh chiếm ưu thế (73,86%), trong khi nợ quá hạn được xử lý giảm 54,8% so với các năm trước.
• Ghi nhận hiệu quả kinh doanh đạt mức lợi nhuận trước thuế 21,137 tỷ đồng, trích lập dự phòng 4.249 triệu đồng, thu dịch vụ 8.578 triệu đồng và đảm bảo thu nhập bình quân người lao động đạt 7,5 triệu đồng/người/tháng.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp thực thi đồng bộ và các kiến nghị bám sát đặc điểm vận hành của một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn kinh tế cửa khẩu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt phạm vi, chuyên đề nghiên cứu thực tế tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cấp tỉnh trong giai đoạn 2007 – 2009. Các số liệu và đánh giá chủ yếu dựa trên phương pháp thống kê mô tả và báo cáo tổng kết nội bộ, chưa ứng dụng các mô hình định lượng phức tạp (như hồi quy đa biến hay mô hình chấm điểm rủi ro tín dụng chuyên sâu) để lượng hóa tác động của từng biến số vĩ mô đến xác suất vỡ nợ của khách hàng.

Hướng phát triển tiếp theo của đề tài có thể mở rộng nghiên cứu tác động của các hiệp định thương mại biên mậu Việt - Trung đến chất lượng tín dụng tài trợ thương mại, hoặc xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II áp dụng cho các chi nhánh ngân hàng thương mại tại các tỉnh biên giới.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo khung kết cấu 3 chương chuẩn mực của một khóa luận tốt nghiệp về đề tài chất lượng tín dụng; phương pháp phân loại tín dụng và hệ thống chỉ tiêu tài chính ngân hàng.
• Cán bộ tín dụng và nhà quản trị ngân hàng tại địa phương: Cung cấp bức tranh thực tế về đặc điểm phân bổ tín dụng theo ngành thương nghiệp, biên mậu tại địa bàn tỉnh Lạng Sơn và các bài học kinh nghiệm xử lý nợ quá hạn, phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế và thẻ ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả và cơ sở đào tạo thực hiện chuyên đề này là ai?
Chuyên đề do sinh viên Mông Thị Mai (Lớp K44/15.03, Khoa Ngân hàng và Bảo hiểm, Học viện Tài chính) thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đinh Xuân Hạng.

2. Quy mô bộ máy và nhân sự của Chi nhánh VietinBank Lạng Sơn trong nghiên cứu như thế nào?
Chi nhánh gồm Ban Giám đốc, 6 phòng ban nghiệp vụ (Kế toán, Tiền tệ ngân quỹ, Khách hàng, Kiểm tra kiểm soát nội bộ, Hành chính nhân sự, Quản lý rủi ro) và 4 quỹ tiết kiệm (Trụ sở chính, chợ Đông Kinh, TT. Đồng Đăng, Tân Thanh - Văn Lãng), với tổng số 62 cán bộ (56 đại học, 2 cao đẳng, 4 trung cấp).

3. Kết quả kinh doanh chủ yếu của Chi nhánh VietinBank Lạng Sơn năm 2009 đạt được là gì?
Năm 2009, nguồn vốn huy động đạt 692 tỷ đồng (+38,4%), dư nợ cho vay đạt 580 tỷ đồng (+83,44% - 88,44%), lợi nhuận trước thuế đạt 21,137 tỷ đồng, thu dịch vụ đạt 8.578 triệu đồng, trích lập dự phòng 4.249 triệu đồng và phát hành được 5.720 thẻ các loại.

4. Dư nợ tín dụng của Chi nhánh VietinBank Lạng Sơn năm 2009 tập trung nhiều nhất vào ngành nào?
Dư nợ tập trung cao nhất vào ngành thương nghiệp với 331.257 triệu đồng, chiếm 57,02% tổng dư nợ toàn chi nhánh (tăng trưởng 188,76% so với năm 2008), phản ánh rõ nét đặc thù kinh tế cửa khẩu và mậu dịch biên giới của tỉnh Lạng Sơn.

5. Tác giả đã rút ra bài học kinh nghiệm quản trị chất lượng tín dụng từ những ngân hàng quốc tế nào?
Tác giả đã phân tích kinh nghiệm quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm từ Ngân hàng ANZ (Úc), duy trì hệ số an toàn vốn CAR và công nghệ thanh toán của Ngân hàng JP Morgan Chase (Mỹ), cùng quy trình thẩm định dự án và marketing dịch vụ của Ngân hàng HSBC (Anh).

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Mông Thị Mai đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng và phân tích chi tiết thực trạng hoạt động tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công thương Lạng Sơn giai đoạn 2007 – 2009. Các số liệu thực chứng đã phản ánh rõ bức tranh kinh doanh, sự chuyển dịch cơ cấu dư nợ gắn với kinh tế thương mại cửa khẩu và kết quả kiểm soát nợ quá hạn của chi nhánh. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ từ khâu huy động vốn, phân loại khách hàng, kiểm soát nội bộ đến các kiến nghị quản lý vĩ mô, đóng góp tư liệu thực tiễn cho công tác quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn miền biên giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tín dụng của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường 1.1 Khái niệm Tín dụng đã ra đời từ lâu và trải qua nhiều giai đoạn phát triển với nhiều hình thức khác nhau, vậy tín dụng là gì ? Tín dụng là một khái niệm đã tồn tại từ rất lâu đời trong xã hội loài người. Tín dụng theo nghĩa la tinh là creditim, sự tín nhiệm tin tưởng tên gọi này xuất phát từ bản chất của quan hệ tín dụng. Trong quan hệ tín dụng người cho vay sẽ cho người cần vồn vay theo các điều kiện đã được thoả thuận trước như thời gian cho vay, thời gian hoàn trả, lãi suất tín dụng .v Trong quan hệ đó người cho vay tin tưởng rằng người đi vay sẽ sử dụng vốn vay đúng mục đích, đúng các thoả thuận, làm ăn có lãi và có khả năng hoàn trả đủ cả gốc và lãi đúng thời hạn. Mặc dù có thể diễn giải tín dụng bằng những từ ngữ khác nhau, song chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản nhất, tín dụng là quan hệ vay mượn trên nguyên tắc hoàn trả cả vốn lẫn lãi giữa người đi vay và người cho vay.

Có thể định nghĩa tín dụng như sau: Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng bằng tiền tệ giữa một bên là ngân hàng, một tổ chức chuyên kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ với một bên là các tổ chức, cá nhân trong xã hội, trong đó ngân hàng đóng vai trò vừa là người đi vay vừa là người cho vay Hiện nay, ngân hàng thương mại là người cho vay lớn nhất đối với các tổ chức kinh tế, và dân cư. Với tư cách là tổ chức huy động để cho vay, ngân hàng đã góp phần đáp ứng nhu cầu vốn của các tổ chức kinh tế, các thương nhân giúp họ có thêm vốn để bổ sung vào hoạt động sản xuất kinh doanh, tận dụng được cơ hội làm ăn tăng lợi nhuận chi chính mình. Sinh Viên : Mông Thị Mai -7- LớpK44/15.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Học viện tài chính Chuyên đề cuối khoá Là người huy động vốn, ngân hàng sẽ thực hiện việc tìm kiếm, và thu hút vốn từ các tổ chức kinh tế trên phạm vi toàn xã hội, là người cho vay, ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn cho các đơn vị, tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu thiếu vốn cần được bổ sung trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, Với vai trò này, tín dụng ngân hàng đã thực hiện chức năng phân phối lại vốn tiền tệ để đáp ứng yêu cầu tái sản xuất xã hội – cơ sở khách quan để hình thành chức năng phối lại vốn tiền tệ của tín dụng ngân hàng là do đặc điểm tuần hoàn vốn trong quá trình tái sản xuất xã hội đã thường xuyên xuất hiện hiện tượng tạm thời thừa vốn ở các tổ chức, cá nhân này, trong khi các tổ chức, cá nhân khác lại co nhu cầu sử dụng vốn. Hiện tượng thừa thiếu vốn phát sinh do có sự chênh lệch về thời gian, số lượng giữa các khoản thu nhập và chi tiêu ở tất cả các tổ chức, cá nhân trong quá trình tái sản xuất đòi hỏi phải được tiến hành liên tục.

Tìn dụng thương mại đã không giải quyết được vấn đề này, chỉ có ngân hàng là tổ chức chuyên kinh doanh tiền tệ mới có khả năng giải quyết mâu thuẫn đó khi ngân hàng giữ vai trò vừa là người đi vay vừa là người cho vay. Có ba loại quan hệ chủ yếu trong quan hệ tín dụng ngân hàng, bao gồm : + Quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với doanh nghiệp. + Quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với dân cư. + Quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với các ngân hàng khác trong và ngoài nước.

Ngày nay, tín dụng ngân hàng đã và đang là nhân tố thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, điều tiết và di chuyển vốn, tăng thêm tính hiệu quả của vốn tiền tệ trong nền kinh tế thị trường.2 Phân loại tín dụng Trong nền kinh tế thị trường hiện nay thì hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại diễn ra với rất nhiều hình thức phong phú và đa dạng. Vì thế để có thể tiến hành được hoạt động tín dụng với hiệu quả tốt nhất thì rất cần thiết phải phân loại tín dụng của ngân hàng thương mại. Mặt khác, nguồn vốn kinh doanh của các ngân hàng thương mại được huy động từ nguồn tiền nhàn rỗi của nền Sinh Viên : Mông Thị Mai -8- LớpK44/15.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Học viện tài chính Chuyên đề cuối khoá kinh tế, của các cá nhân và tổ chức khác nhau, đó có thể là nguồn tiền gửi hay các khoản tiết kiệm với các kỳ hạn và độ ổn định khác nhau nên rất cần thiết phải tiến hành phân loại hoạt động tín dụng để có thể cân đối được nguồn vốn và sử dụng vốn, sao cho hoạt động ngân hàng đạt được hiệu quả tốt nhất. Phân loại tín dụng là sắp xếp các khoản tín dụng theo từng nhóm một theo một tiêu chí nào đó.

Hiện nay có khá nhiều các tiêu chí khác nhau để phân loại tín dụng, nhưng ở đây sẽ là một số cách phân loại phổ biến nhất như sau 1.1 Phân loại căn cứ vào thời hạn tín dụng Căn cứ vào tiêu thức này, hoạt động tín dụng được chia thành 3 loại 1 Tín dụng ngắn hạn: là các khoản tín dụng có thời hạn dưới 1 năm. Thông thường các khoản tín dụng ngắn hạn này được sử dụng để bổ sung sự thiếu hụt tạm thời về vốn lưu động của các doanh nghiệp hoặc để phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng ngắn hạn của cá nhân,… 1 Tín dụng trung hạn: là các khoản tín dụng có thời hạn trên 1 năm đến 5 năm. Thông thường tín dụng trung hạn này là để mua sắm tài sản cố định, cải tiến công nghệ kỹ thuật hay đầu tư vào các hạng mục có thời gian ngắn, quay vòng vốn nhanh,… 1 Tín dụng dài hạn: là các khoản tín dụng có thời hạn trên 5 năm. Thông thường các khoản tín dụng này để đầu tư xây dựng cơ bản, xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng lớn hoặc cải tiến, mở rộng sản xuất với quy mô lớn hoặc cho vay tiêu dùng trả góp thời gian dài,… 1.2 Phân loại căn cứ vào mục đích sử dụng vốn Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn, tín dụng được chia thành 2 loại chung nhất là cho vay thương mại, cho vay tiêu dùng và tài trợ dự án 1 Cho vay sản xuất kinh doanh: Là các khoản tín dụng cung cấp vốn cho các doanh nghiệp, các chủ thể kinh doanh khác để tiến hành sản xuất kinh doanh và lưu thông hàng hoá,dịch vụ.

2 Cho vay tiêu dùng: là cho vay với các cá nhân và hộ gia đình phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của họ dựa trên thế chấp là các khoản thu nhập ổn định của Sinh Viên : Mông Thị Mai -9- LớpK44/15.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Học viện tài chính Chuyên đề cuối khoá họ.3 Phân loại căn cứ vào hình thức đảm bảo tiền vay Căn cứ vào hình thức đảm bảo thì tín dụng được chia ra thành 2 loại 1 Cho vay có tài sản đảm bảo: là hình thức cho vay có tài sản thế chấp hoặc cầm cố. Nếu khách hàng không có khả năng hoàn trả thì ngân hàng có thể bán tài sản thế chấp hoặc cầm cố để thu hồi nợ. 1 Cho vay có đảm bảo không phải bằng tài sản: là hình thức cho vay không có tài sản thế chấp hoặc cầm cố mà được đảm bảo bằng uy tín của người vay. Thường thì hình thức cho vay này chỉ được ngân hàng áp dụng đối với các khách hàng lâu năm, có uy tín, tình hình làm ăn ổn định , tài chính vững mạnh.4 Phân loại căn cứ vào xuất xứ của khoản vay Căn cứ vào tiêu thức này, tín dụng được chia thành 2 loại là trực tiếp và gián tiếp.

1 Cho vay trực tiếp: là hình thức cho vay mà ngân hàng sẽ trực tiếp cấp các khoản vay cho khách hàng không cần thông qua một trung gian nào cả. 1 Cho vay gián tiếp: Là hình thức cho vay mà ngân hàng gián tiếp cho khách hàng vay vốn thông qua các tổ chức trung gian hoặc thông qua các cửa hàng bán lẻ sản phẩm.5 Phân loại căn cứ hình thức của khoản vay Căn cứ vào hình thức của khoản vay thì có thế tạm chia cho vay thành 5 loại phổ biến nhất như sau:  Cho vay thấu chi Thấu chi là nghiệp vụ cho vay qua đó ngân hàng cho phép người vay được chi trội trên số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định và trong một khoảng thời gian xác định. Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi. Hình thức cho vay này hầu như không cần đảm bảo nên thường chỉ sử dụng với các khách hàng có độ tin cậy cao, thu nhập đều đặn và chu kỳ ngắn.

 Cho vay trực tiếp từng lần Là nghiệp vụ cho vay tương đối phổ biến của ngân hàng với các khách Sinh Viên : Mông Thị Mai - 10 - LớpK44/15.03 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Học viện tài chính Chuyên đề cuối khoá hàng không có nhu cầu vay thường xuyên, không có điều kiện để được cấp hạn mức thấu chi.  Cho vay theo hạn mức Là nghiệp vụ cho vay mà ngân hàng thoả thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng. Hạn mức tín dụng là số dư tối đa tại thời điểm tính, có thể tính cho cả kỳ hoặc cuối kỳ. Hạn mức này được cấp trên cơ sở kế hoạch sản xuất kinh doanh và nhu cầu vốn của khách hàng.

Đây là hình thức cho vay phổ biến với những đối tượng khách hàng vay mượn thường xuyên, vốn vay tham gia thường xuyên vào quá trình sản xuất kinh doanh.  Cho vay luân chuyển Là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hoá. Doanh nghiệp khi mua hàng có thể thiếu vốn, ngân hàng có thể cho vay để mua hàng và sẽ thu nợ khi doanh nghiệp bán hàng. Hình thức này thường áp dụng vối các doanh nghiệp thương nghiệp hoặc các doanh nghiệp sản xuất có chu kỳ tiêu thụ ngắn ngày, có quan hệ vay trả thường xuyên vối ngân hàng.

 Cho vay trả góp Là nghiệp vụ cho vay mà ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn đã thoả thuận. Cho vay trả góp thường được áp dụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài sản cố định hoặc hàng lâu bền.