Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển thị trƣờng khách inbound dƣới góc độ marketing của doanh nghiệp lữ hành - Chương 2: Thực trạng marketing phát triển thị trƣờng khách inbound khu vực châu Á của Công ty Cổ phần Fiditour - Chương 3: Đề xuất một số giải pháp marketing nhằm phát triển thị trƣờng khách inbound khu vực châu Á của Công ty Cổ phần Fiditour 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƢỜNG KHÁCH INBOUND DƢỚI GÓC ĐỘ MARKETING CỦA DOANH NGHIỆP LỮ HÀNH 1. Khái luận về thị trƣờng khách du lịch 1. Khái niệm và phân loại khách du lịch Khái niệm khách du lịch Có rất nhiều định nghĩa về khách du lịch, tuy nhiên do hoàn cảnh thực tế ở mỗi nƣớc và dƣới lăng kính khác nhau của mỗi học giả nên các định nghĩa đƣợc đƣa ra không hoàn toàn giống nhau. Có thể kể đến một số định nghĩa đƣợc quan tâm nhiều nhất nhƣ: Định nghĩa của nhà kinh tế học ngƣời Áo - Jozep Stemder: “Khách du lịch là những người đặc biệt, ở lại theo ý thích ngoài nơi cư trú thường xuyên, để thoả mãn những nhu cầu cao cấp mà không theo đuổi mục đích kinh tế”.
Định nghĩa của nhà kinh tế ngƣời Anh - Olgilvi: “Để trở thành khách du lịch cần có hai điều kiện sau: thứ nhất phải xa nhà một thời gian dưới một năm; thứ hai là phải dùng những khoản tiền kiếm được ở nơi khác”. Định nghĩa khách du lịch có tính chất quốc tế đã hình thành tại Hội nghị Roma do Liên hợp quốc tổ chức vào năm 1963: “Khách du lịch quốc tế là người lưu lại tạm thời ở nước ngoài và sống ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ trong thời gian 24h hay hơn”. Ngoài ra còn có các định nghĩa khác về khách du lịch nhƣ định nghĩa của Hội nghị du lịch quốc tế về du lịch ở Hà Lan 1989: “Khách du lịch quốc tế là những người đi hoặc sẽ đi tham quan một nước khác, với các mục đích khác nhau trong khoảng thời gian nhiều nhất là 3 tháng nếu trên 3 tháng, phải được cấp giấy phép gia hạn. Sau khi kết thúc thời gian tham quan, lưu trú, du khách bắt buộc phải rời khỏi đất nước đó để trở về hoặc đến nước 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khác; Khách du lịch nội địa là những người đi xa nhà với khoảng cách ít nhất là 50 dặm vì các lý do khác nhau trừ khả năng thay đổi chỗ làm việc trong khoảng thời gian cùng ngày hoặc qua đêm” Theo Luật du lịch của Việt Nam: Khách du lịch là ngƣời đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trƣờng hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến Khách du lịch quốc tế (International tourist): là ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài vào Việt Nam du lịch và công dân Việt Nam, ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú tại Việt Nam ra nƣớc ngoài du lịch Khách du lịch nội địa (Domestic tourist): là công dân Việt Nam, ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú tại Việt Nam đi du lịch trong vi phạm lãnh thổ Việt Nam.
Phân loại khách du lịch Có rất nhiều tiêu chí để phân loại khách du lịch nhƣng để phân loại đƣợc cần phải xuất phát từ nhu cầu của khách. Nhu cầu du lịch là một nhu cầu đặc biệt của con ngƣời, đƣợc hình thành và phát triển dựa trên những nhu cầu sinh lý về đi lại, về tinh thần nhƣ giải trí, nghỉ ngơi, tự khẳng định và giao tiếp…Nhu cầu du lịch đƣợc hình thành dựa trên mối quan hệ giữa lực lƣợng sản xuất và trình độ sản xuất xã hội. Hoạt động sản xuất xã hội càng cao, trình độ sản xuất càng phát triển thì nhu cầu du lịch càng quan trọng và đƣợc ƣu tiên đáp ứng, thỏa mãn hàng đầu. Khi đó nhu cầu sẽ trở thành Cầu du lịch, tức là khách sẽ có khả năng thanh toán, có thời gian rảnh rỗi và mong muốn đi du lịch.
Từ đó hình thành nên các loại nhu cầu chính nhƣ: nhu cầu thiết yếu (vận chuyển, lƣu trú, ăn uống…), nhu cầu đặc trƣng (giải trí, thăm quan, nghỉ dƣỡng, giao tiếp…) và nhu cầu bổ sung ( thông tin, tƣ vấn, các dịch vụ khác…) Dựa trên những nhu cầu đó, các nhà nghiên cứu và kinh doanh du lịch tiến hành phân loại khách du lịch để xác định các nhóm khách có cùng đặc điểm, có những nét tƣơng đồng về sở thích, tâm sinh lý, văn hóa và có chung sự quan tâm đến việc tiêu dùng sản phẩm du lịch. Việc phân loại sẽ đƣa ra các 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thị trƣờng khách khác nhau, giúp các nhà quản lý và doanh nghiệp định hƣớng chính xác thị trƣờng mục tiêu và xây dựng nên những chính sách marketing phù hợp nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách và phát triển những thị trƣờng tiềm năng đang nhắm tới. Có thể kể đến một số cách phân loại sau: Phân loại theo mục đích đi du lịch của khách: Tiêu chí này sử dụng để đo động cơ đi du lịch – là cơ sở hình thành nhu cầu đặc trƣng của khách, là động lực thúc đẩy con ngƣời đi du lịch. Đó có thể là nhu cầu nghỉ dƣỡng, vui chơi để giải tỏa căng thẳng trong công việc và cuộc sống, đó có thể là nhu cầu thăm các di tích tâm linh đền, chùa, miếu mạo để tìm đến sự thanh thản, bình yên hay thỏa mãn niềm đam mê, khám phá bằng cách chinh phục những vùng đất mới…Dựa trên những mục đích đó ngƣời ta phân loại đƣợc ba nhóm nhƣ sau: Động cơ đi dulịch Vui chơi – giải trí Công việc Các động cơ khác Văn hóa Nhiệm vụ Học tập Sự kiện thể thao Hội họp Sức khỏe Thăm thân Kinh doanh Quá cảnh Mục đích khác Động cơ khác Sơ đồ 1.1: Phân loại khách du lịch theo mục đích chuyến đi Phân loại theo những tiêu chí cá nhân của khách du lịch: Mỗi cá nhân đều có hoàn cảnh, môi trƣờng sống khác nhau và chịu tác động bởi những đặc điểm tâm lý riêng.
Những yếu tố này tác động tới sở thích, quyết định tiêu dùng sản phẩm du lịch của mỗi ngƣời. Các yếu tố đó đƣợc chia thành các nhóm nhƣ: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhóm các yếu tố văn hóa: Bao gồm các giá trị văn hóa của mỗi sắc tộc, tôn giáo, địa phƣơng, các tầng lớp xã hội…có ảnh hƣởng trực tiếp đến suy nghĩ, lối sống và nhận thức của từng cá nhân. Nhóm các yếu tố thuộc về xã hội: Bao gồm các nhóm tham chiếu về gia đình, môi trƣờng sống, học tập, làm việc và đặc điểm về nhân cách, tâm lý nhƣ kinh nghiệm, thái độ, niềm tin và sở thích riêng…Có thể phân loại nhỏ hơn nhƣ: Tiêu chí về nghề nghiệp: Các nhóm nghề nghiệp khác nhau sẽ có những lựa chọn khác nhau về sản phẩm du lịch, thời gian nhàn rỗi để thực hiện chuyến đi và đặc điểm tính cách, sở thích khác nhau Tiêu chí về độ tuổi: Mỗi độ tuổi sẽ có tâm lý, thể chất, hoàn cảnh sống khác nhau, điều đó tác động không nhỏ tới quyết định sản phẩm của du khách. Với đối tƣợng khách thanh niên thƣờng thích loại hình du lịch giải trí, khám phá và mạo hiểm…Tuy nhiên giai đoạn này họ thƣờng bị lệ thuộc vào gia đình nên chƣa có điều kiện ổn định về kinh tế.
Đối tƣợng khách có gia đình mặc dù có khả năng và điều kiện ổn định để đi du lịch nhƣng đôi khi họ cũng bị chi phối bởi thời gian làm việc, chăm sóc con cái … họ thƣờng thích loại hình nghỉ dƣỡng, giải trí, thăm quan. Khách trung và cao tuổi là đối tƣợng khách có nhiều thời gian rảnh rổi nhất, họ thƣờng hƣớng đến những loại hình du lịch tâm linh, lễ hội và khám chữa bệnh…) Tiêu về tâm lý cá nhân: Đƣợc phân thành ba loại, gồm khách du lịch dị tâm lý (luôn tìm kiếm những trải nghiệm mới, thích đi du lịch riêng lẻ và các sản phẩm mang tính thử thách, mạo hiểm. Họ thƣờng là những ngƣời định hƣớng và tiên phong cho những sản phẩm du lịch mới…); đồng tâm lý (đặc điểm thƣờng tiêu dùng 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những sản phẩm đã quen thuộc, đã thành trải nghiệm của những lần tiêu dùng trƣớc. Họ biết rõ về sản phẩm và thƣờng chọn những điểm đến nổi tiếng, có nhiều thông tin và hay đi theo đoàn); tâm lý trung bình (có đặc điểm tiêu dùng mang tính phổ biến, đi du lịch chủ yếu với mục tiêu vui chơi giải trí, nâng cao tâm sinh lý và phục hồi sức khỏe…đây cũng là đối tƣợng khách chiếm số đông trong thị trƣờng du lịch) Tiêu chí về giới tính: Đặc điểm tâm sinh lý của nam và nữ rất khác nhau nên nhu cầu về dịch vụ, sản phẩm du lịch cũng khác nhau Bên cạnh đó, khách du lịch còn đƣợc phân loại theo từng đối tƣợng nhƣ: khách quốc tế vào Việt Nam, khách trong nƣớc ra nƣớc ngoài và khách đi du lịch nội địa Tiêu chí về đối tượng khách: Theo tổ chức Du lịch thế giới (WTO), khách du lịch bao gồm: Khách du lịch quốc tế (International tourist): Khách du lịch quốc tế đến (Inbound tourist): là những ngƣời từ nƣớc ngoài đến du lịch một quốc gia.
Khách du lịch quốc tế ra nƣớc ngoài (Outbound tourist): là những ngƣời đang sống trong một quốc gia đi du lịch nƣớc ngoài. Khách du lịch trong nước (Internal tourist): Gồm những ngƣời là công dân của một quốc gia và những ngƣời nƣớc ngoài đang sống trên lãnh thổ quốc gia đó đi du lịch trong nƣớc. Khách du lịch nội địa (Domestic tourist): Bao gồm khách du lịch trong nƣớc và khách du lịch quốc tế đến. Đây là thị trƣờng cho các cơ sở lƣu trú và các nguồn thu hút khách trong một quốc gia.
Khách du lịch quốc gia (National tourist): Gồm khách du lịch trong nƣớc và khách du lịch quốc tế ra nƣớc ngoài 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm và đặc điểm của thị trường khách du lịch Khái niệm Thị trƣờng du lịch là một bộ phận thị trƣờng chung, một phạm trù của sản xuất và lƣu thông sản phẩm du lịch. Nó phản ánh toàn bộ mối quan hệ trao đổi giữa ngƣời mua và ngƣời bán, giữa cung và cầu cùng toàn bộ các mối quan hệ, thông tin, kinh tế, kỹ thuật trong lĩnh vực du lịch. Cũng có thể hiểu thị trƣờng du lịch là tất cả khách hàng có nhu cầu du lịch cần đƣợc thỏa mãn, có khả năng chi trả và thời gian rảnh rỗi để thực hiện chuyến đi.