CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CHO CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ 1.1 Khái niệm vốn - Vốn là một trong những yếu tố tham gia vào quá trình sản xuất cùng với những yếu tố khác như tài nguyên thiên nhiên, con người, … - Vốn đưa vào hoạt động sản xuất kinh doanh gọi là vốn đầu tư.2 Phân loại vốn Tùy theo mục đích quản lý hay nghiên cứu mà người ta có những cách phân loại vốn khác nhau.1 Theo hình thức tồn tại Vốn có những hình thức tồn tại sau: - Tiền mặt, tiền gửi tại tài khoản của doanh nghiệp bằng nội tệ, ngoại tệ. - Tài sản hữu hình: nhà xưởng, hàng hóa, vật tư, phương tiện vận chuyển, … - Tài sản vô hình: nhãn hiệu, uy tín, công nghệ, bằng phát minh, bí quyết, … - Các loại chứng khoán có giá khác như cổ phiếu, trái phiếu.2Theo cơ cấu vốn - Vốn điều lệ - Vốn pháp định - Vốn vay, … 1.3Theo mức độ quản lý của nhà đầu tư đối với đối tượng mà họ bỏ vốn - Vốn đầu tư gián tiếp: người bỏ vốn không tham gia vào quá trình điều hành quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh. - Vốn đầu tư trực tiếp: người bỏ vốn trực tiếp điều hành quản lý đối tượng mà họ bỏ vốn 1.4Theo nguồn vốn đầu tư - Vốn trong nước - 7- Một số giải pháp huy động vốn cho các dự án đầu tư tại Công ty TNHH 1 Thành Viên Tín Nghĩa o Là vốn hình thành từ nguồn tích lũy nội bộ của nền kinh tế quốc dân của một quốc gia. Nó có ý nghĩa quyết định trong việc phát triển kinh tế đất nước nhất là đối với những nước đang phát triển.
o Các thành phần của vốn trong nước: Vốn ngân sách nhà nước: được hình thành từ ngân sách nhà nước với mục đích sử dụng để đầu tư: • Các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh không có khả năng thu hồi vốn và được quản lý, sử dụng theo phân cấp về chi ngân sách nhà nước cho đầu tư phát triển. • Hỗ trợ các dự án của các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực cần có sự tham gia của Nhà nước theo quy định của pháp luật • Chi cho công tác điều tra, khảo sát, lập các dự án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng, lãnh thổ; quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôn khi được Thủ tướng chính phủ cho phép. • Cho vay của chính phủ để đầu tư phát triển. Vốn tín dụng ưu đãi của nhà nước: được sử dụng để đầu tư các dự án do nhà nước bảo lãnh và những dự án đầu tư, phát triển của Nhà nước.
Vốn thuộc quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia Vốn tín dụng thương mại: đầu tư, xây dựng mới, cải tạo mở rộng, đổi mới kỹ thuật và công nghệ các dự án sản xuất kinh doanh hiệu quả, có khả năng thu hồi vốn và có điều kiện vay vốn theo quy định hiện hành. Vốn hợp tác liên doanh với ngước ngoài: giá trị quyền sử dụng đất, tiền thuê đất, … của các doanh nghiệp nhà nước. Vốn huy động từ các tổ chức, cá nhân đóng góp để đầu tư, xây dựng công trình kết cấu hạ tầng theo quy định của chính phủ. Các nguồn vốn này phải được quản lý công khai, có kiểm tra, kiểm soát để đảm bảo sử dụng đúng mục đích.
- Vốn ngoài nước o Là vốn hình thành không bằng nguồn tích lũy nội bộ của nền kinh tế quốc dân do các chủ thể kinh tế mang quốc tịch nước ngoài cung cấp. Đây là nguồn vốn rất quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước của - 8- Một số giải pháp huy động vốn cho các dự án đầu tư tại Công ty TNHH 1 Thành Viên Tín Nghĩa một quốc gia đang phát triển, có nền kinh tế mở; loại vốn này đòi hỏi phải sử dụng hợp lý đem lại hiệu quả tối ưu cho nền kinh tế. o Các thành phần chủ yếu của vốn ngoài nước là: Vốn thuộc các khoản vay của nước ngoài của Chính phủ và các nguồn viện trợ quốc tế dành cho đầu tư phát triển. Nguồn vốn này được tài trợ từ các Chính phủ nước ngoài hoặc các tổ chức liên Chính phủ hoặc liên quốc gia, nguồn vốn này có thể được tài trợ không hoàn lại hoặc được vay ưu đãi có yếu tố không hoàn lại (còn gọi là “thành tố hỗ trợ” đạt ít nhất 25%) với mục đích sử dụng để hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ưu tiên.
Vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài do các tổ chức hay các nhân đầu tư. Vốn đầu tư của cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và cơ quan nước ngoài khác đầu tư xây dựng trên đất Việt Nam Vốn vay nước ngoài do Nhà nước bảo lãnh đối với doanh nghiệp Nhà nước. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ HUY ĐỘNG VỐN CHO DỰ ÁN ĐẦU TƯ Đầu tư là hoạt động bỏ vốn kinh doanh, để từ đó thu được số vốn lớn hơn số đã bỏ ra, thông qua lợi nhuận. Đầu tư theo chiều sâu là hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, nhằm cải tạo, mở rộng, nâng cấp, hiện đại hóa, đồng bộ hóa dây chuyền sản xuất, dịch vụ; trên cơ sở các công trình đã có sẵn.
Đầu tư mới là hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, nhằm hình thành các công trình mới. Dự án đầu tư là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật vất nhất định (cơ sở vật chất thường được hiểu là công trình xây dựng*), nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng của sảnphẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định. (chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp) * Công trình xây dựng là sản phẩm của công nghệ xây lắp gắn liền với đất đai được tạo thành bằng vật liệu xây dựng, thiết bị và lao động. Một công trình xây dựng có thể bao gồm một hạng mục hoặc nhiều hạng mục công trình; nằm trong dây chuyền công nghệ đồng bộ, hoàn chỉnh để sản xuất ra sản phẩm nêu trong dự án.
- 9- Một số giải pháp huy động vốn cho các dự án đầu tư tại Công ty TNHH 1 Thành Viên Tín Nghĩa Theo Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07/02/2005 của Chính phủ thì các dự án (không kể các dự án đầu tư trực tiếp của nước ngoài) được phân loại thành 3 nhóm A, B, C theo các quy định sau: BẢNG 1.1: PHÂN LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ (Ban hành kèm theo Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07 tháng 02 năm 2005 của Chính phủ) LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG STT TỔNG MỨC ĐẦU TƯ TRÌNH Theo Nghị quyết của I Dự án quan trọng Quốc gia Quốc hội II Nhóm A Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thuộc lĩnh 1 vực bảo vệ an ninh, quốc phòng có tính chất bảo mật Không kể mức vốn quốc gia, có ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: sản xuất chất 2 Không kể mức vốn độc hại, chất nổ; hạ tầng khu công nghiệp. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: công nghiệp điện, khai thác dầu khí, hoá chất, phân bón, chế tạo máy, xi măng, luyện kim, khai thác chế biến khoáng 3 Trên 600 tỷ đồng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, cảng sông, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thủy lợi, giao thông (khác ở điểm II-3), cấp thoát nước và công trình hạ tầng kỹ thuật, kỹ thuật điện, sản xuất thiết bị 4 Trên 400 tỷ đồng thông tin, điện tử, tin học, hóa dược, thiết bị y tế, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu, bưu chính, viễn thông.
Các dự án đầu tư xây dựng công trình: công nghiệp nhẹ, sành sứ, thủy tinh, in, vườn quốc gia, 5 khu bảo tồn thiên nhiên, sản xuất nông, lâm Trên 300 tỷ đồng nghiệp, nuôi trồng thủy sản, chế biến nông, lâm sản. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: y tế, văn hoá, giáo dục, phát thanh, truyền hình, xây dựng dân dụng 6 Trên 200 tỷ đồng khác (trừ xây dựng khu nhà ở), kho tàng, du lịch, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác. III Nhóm B Các dự án đầu tư xây dựng công trình: công nghiệp điện, khai thác dầu khí, hóa chất, phân bón, chế tạo 1 Từ 30 đến 600 tỷ đồng máy, xi măng, luyện kim, khai thác chế biến khoáng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, cảng sông, - 10- Một số giải pháp huy động vốn cho các dự án đầu tư tại Công ty TNHH 1 Thành Viên Tín Nghĩa sân bay, đường sắt, đường quốc lộ), xây dựng khu nhà ở. - Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thủy lợi, giao thông (khác ở điểm II-3), cấp thoát nước và công trình hạ tầng kỹ thuật, kỹ thuật điện, sản xuất 2 Từ 20 đến 400 tỷ đồng thiết bị thông tin, điện tử, tin học, hóa dược, thiết bị y tế, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu, bưu chính, viễn thông, Các dự án đầu tư xây dựng công trình: hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới, công nghiệp nhẹ, sành sứ, thủy 3 tinh, in, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, sản Từ 15 đến 300 tỷ đồng xuất nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, chế biến nông, lâm sản.
Các dự án đầu tư xây dựng công trình: y tế, văn hoá, giáo dục, phát thanh, truyền hình, xây dựng dân dụng 4 Từ 7 đến 200 tỷ đồng khác (trừ xây dựng khu nhà ở), kho tàng, du lịch, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học và các dự án khác. IV Nhóm C Các dự án đầu tư xây dựng công trình: công nghiệp điện, khai thác dầu khí, hóa chất, phân bón, chế tạo máy, xi măng, luyện kim, khai thác chế biến 1 khoáng sản, các dự án giao thông (cầu, cảng biển, Dưới 30 tỷ đồng cảng sông, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ). Các trường phổ thông nằm trong quy hoạch (không kể mức vốn), xây dựng khu nhà ở. Các dự án đầu tư xây dựng công trình: thủy lợi, giao thông (khác ở điểm II-3), cấp thoát nước và công trình hạ tầng kỹ thuật, kỹ thuật điện, sản xuất thiết bị 2 Dưới 20 tỷ đồng thông tin, điện tử, tin học, hóa dược, thiết bị y tế, công trình cơ khí khác, sản xuất vật liệu, bưu chính, viễn thông.