Chương I: Một số vẫn đề lý luận về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. Chương II: Phản tích và đánh giả thực trạng công tác quản tri rui ro tai Cong ty DHL Supply Chain. Chương III: Các kiến nghị và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiệc công tác quản trị rủi ro tại Công ty DHL Supphy Chain. 5 CHUONG I MOT SO LY LUAN CO BAN VE QUAN TRI RUI RO CUA DOANH NGHIEP 1.
Một số khái niệm cơ bản về quản trị rủi ro của doanh nghiệp l. Khái niệm rủi ro của doanh nghiệp Rủi ro là một thuật ngữ có nhiều cách định nghĩa và hiện nay tồn tại nhiều khái niệm về rủi ro. Các khái niệm về rủi ro được đưa ra rất sớm, quan điểm về rủi ro dưới các góc độ tiếp cận khác nhau cũng rất đa dạng.Willett chia sé quan diém của ông là Rủi ro là sự không chắc chan về tôn that.Knight lại có ý kiến cho răng Rủi ro là sự không chắc chắn có thê đo lường được. Theo John Haynes quan niém thi Rui ro là khả năng xảy ra tôn that.
Trén co sé tim hiéu va phan tich có thê đưa ra định nghĩa về rủi ro như sau: Theo trường phái truyền thống: Rủi ro là những thiệt hại, mất mát, nguy hiêm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắc chăn có thê xảy ra cho con người. Theo trường phái hiện đại: Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực. Rủi ro có thê mang đến những tôn thất mất mát cho con người nhưng cũng có thể mang lại những lợi ích, những cơ hội. Rủi ro trong kinh doanh được hiểu là những vận động khách quan bên ngoài chủ thê kinh doanh, gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc chủ thê phải chi phí nhiều hơn về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triển của mình.
Khai niém quan tri rui ro cua doanh nghiệp Rui ro trong kinh doanh là những sự kiện bất lợi, bất ngờ, gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc các chủ thể phải chỉ phí nhiều hơn về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triên của mình. Không năm ngoài quy luật của cuộc sống, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp không tránh khỏi rủi ro. Nó có thê tạo ra những tôn thất, mất mát, thiệt hại hoặc 6 làm mất đi những cơ hộ sinh lời, nhưng cũng có thê đưa đến những lợi ích, những cơ hội thuận lợi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quản trị rủi ro là quá trình bao gồm các hoạt động nhận dạng, phân tích, đo lường, đánh giá rủi ro, khắc phục các hậu quả của rủi ro đối với hoạt động kinh doanh nhằm sử dụng tối ưu các nguôn lực trong kinh doanh.
Việc thực hiện quản trị rủi ro, tuỳ thuộc vào các yeu tố: - Quy mô tô chức lớn hay nhỏ? - Tiềm lực của tô chức mạnh hay yếu? - Môi trường của tô chức hoạt động đơn giản hay phức tạp? Có nhiều rủi ro hay ít rủi ro? - Nhận thức của lãnh đạo? 1. Vai tro quan trị rủi ro của doanh nghiệp Quản trị rủi ro có vai trò quan trọng trong doanh nghiệp nó gắn liền với các hoạt động quản trị khác trong doanh nghiệp như quản trị chiến lược, quản trị sản xuất và thê hiện cụ thể như: - Xây dựng khuôn khô nhằm giúp doanh nghiệp thực hiện kế hoạch tương lai có tính nhất - Tăng cường năng lực trong việc ra quyết định, lập kế hoạch và sắp xếp thứ tự ưu tiên trong công việc trên cơ sở hiểu biết thấu đáo và chặt chẽ về hoạt động kinh doanh, môi trường kinh doanh, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp - Góp phần phân bồ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong doanh nghiệp, giảm thiểu mọi sai xót trong mọi khía cạnh hoạt động của doanh nghiệp - Bảo vệ và tăng cường tài sản cũng như hình ảnh của doanh nghiệp - Phát triên và hỗ trợ nguồn nhân lực và nền tang trí thức của doanh nghiệp - Tối ưu hóa hoạt động hiệu quả của doanh nghiệp 1. Dac diém của rủi ro: - Rủi ro có tính đối xứng hay không đối xứng tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người đối với rủi ro và hậu quả của nó. + Tính đối xứng: không phải lúc nào tính bất định cũng đem lại rủi ro.
Rủi ro và may mắn luôn đi song hành. 7 + Tính không đối xứng: Con người có thê nắm được sự bất định, biến rủi thành may. - Tần suất của rủi ro: Là thông số phản ánh việc rủi ro có thê xảy ra hay không? Xảy ra nhiều hoặc ít trong khoảng thời gian nhất định. Tần số rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại rủi ro; môi trường kinh doanh; hành vi, suy nghĩ của người tác động đến rủi ro.
- Biên độ rủi ro: Là thông SỐ phản ánh mức độ thiệt hại mà rủi ro gây ra của mỗi lần xảy ra rủi ro. Phân loại rủi ro Hiện nay theo từng quan điểm khác nhau và theo nhiều cách phân loại theo các tiêu chí khác nhau nên sẽ chia thành các loại rủi ro khác nhau. Dưới đây là một số cách phân loại rủi ro như sau: « Rủi ro sự có và rủi ro cơ hội - Rủi ro sự cố: Là những rủi ro gắn liền với sự có ngẫu nhiên ngoài dự kiến khách quan vả khó tránh khỏi. - Rủi ro cơ hội: là những rủi ro gắn liền với việc ra quyết định, bao gồm rủi ro ở giai đoạn trước quyết định, trong khi quyết định và sau khi quyết định.
+ Rui ro thuần túy và rủi ro suy đoán - Rui ro thuần túy tồn tại khi có 1 nguy cơ tôn thất nhưng không có cơ hội kiếm lời, hay nói cách khác rủi ro trên đó không có khả năng có lợi cho chủ thê. - Rủi ro suy đoán tồn tại khi có một cơ hội kiếm lời cũng như một nguy cơ tôn that, hay nói cách khác là rủi ro vừa có khả năng lợi, vừa có khả năng tổn thất. « Rủi ro trong các giai đoạn phát triên của doanh nghiệp - Giai đoạn khởi sự: khi công ty mới bắt đầu đi vào hoạt động, những rủi ro về nhân sự, thủ tục. - Giai đoạn trưởng thành: khi công ty đã đi vào hoạt động và có những bước phát triển ban đầu thì gặp phải rất nhiều rủi ro trong giai đoạn này như rủi ro về hợp đồng, thanh toán, công tác lãnh đạo.
- Giai đoạn suy vong: là những rủi ro mà công ty có thê gặp phải khi mà hoạt động của công ty đi xuống có thê là phá sản, hoặc không thanh toán được lương cho công nhân viên. 8 « Rủi ro có thê phân tán và rủi ro không thê phân tán - Rủi ro có thê phân tán là rủi ro có thê giảm bới tôn thất thông qua những thỏa hiệp đóng góp và chia sẻ rủi ro của công ty với các tô chức tín dụng hay giữa các thành viên trong liên minh. - Rủi ro không thê phân tán là rủi ro mà những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tôn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung. « Rủi ro do tác động của các yếu tố môi trường kinh doanh: yếu tổ luật pháp, kinh tế, văn hóa- xã hội, điều kiện tự nhiên.
+ Rui ro theo chiều dọc và rủi ro theo chiều ngang - Rủi ro theo chiều đọc là rủi ro theo chiều chức năng chuyên môn truyền thống của doanh nghiệp. - Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như: Nhân sự, tài chính, nghiên cứu và phát triền.2 Các nội dung lý luận cơ bản về công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp I.L Quy trình quản trị rủi ro của doanh nghiệp lL2.LL Nhận dạng rủi ro Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định một cách liên tục và có hệ thống Các rủi ro có thê xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nhận dạng rủi ro nhằm tìm kiếm các thông tin về: Tên, loại rủi ro, các mối hiểm họa các mối nguy hiểm. « Cơ sở nhận dạng rủi ro: - Dựa trên các số liệu thống kê đề phân tích, tìm kiếm các thông tin có thê gây ra rủi ro cho doanh nghiệp.
- Dựa trên các thông tin thu thập được từ môi trường. - Dựa trên phân tích hoạt động của doanh nghiệp. - Dựa trên kinh nghiệm, trực giác của nhà quản tri. Nhận đạng rủi ro cần tập trung vào hai vấn đề chính: Nguồn rủi ro và nhóm đối tượng rủi ro.
- Nguôn rủi ro thường được tiếp cận là ở yêu tô của môi trường hoạt động của doanh nghiệp bao gồm môi trường chung là môi trường chính trị, pháp luật, môi trường kinh tế, tự nhiên và môi trường đặc thù gồm khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ 9 cạnh tranh, các cơ quan hữu quan và môi trường bên trong gồm nhận thức của con người nói chung, của nhà quản trỊ nói riêng. - Nhóm đối tượng rủi ro gồm nguy cơ rủi ro về tài sản, nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý, nguy cơ về rủi ro nguồn lực. s Các phương pháp nhận dạng rủi ro: Phương pháp phân tích báo cáo tài chính: Băng cách phân tích bản báo cáo hoạt động kinh doanh, bản dự báo vẻ tài chính và dự báo ngân sách, kết hợp với các tài liệu bô trợ khác, nhà quan trỊ có thê xác định được các nguy cơ rủi ro của doanh nghiệp về tài sản, về trách nhiệm pháp lý và về nguồn nhân lực. Bằng cách kết hợp các báo cáo này với các dự báo về tài chính và dự toán ngân sách, ta cũng có thê phát hiện các rủi ro trong tương lai.
Lý do là vì các hoạt động của tô chức cuối cùng rồi cũng gắn liền với tiền hay tài sản. Phương pháp phân tích lưu đồ: Trên cơ sở xây dựng một hay một dãy các lưu đồ diễn tả các hoạt động diễn ra trong những điều kiện cụ thể và trong những hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp, nhà quản trị có điều kiện phân tích những nguyên nhân, liệt kê các tồn thất tiềm năng về tài sản, về trách nhiệm pháp lý và về nguồn nhân lực.