Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro của doanh nghiệp Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Bibabo Chương 3: Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Bibabo 6 CHUONG 1: MOT SO LY LUAN CO BAN VE RUI RO VA QUAN TRI RUI RO 1.1 Các khái niệm có liên quan 1.1 Rui ro trong doanh nghiệp 1.1 Khai niệm và các đặc trưng của rủi ro - Khái niệm về rủi ro Theo Giáo sư Nguyễn Lân “rủi ro là sự không may”. Rủi ro là sự bắt trắc có thê đo lường được (Frank Knight) Rui ro là bất trắc có thê liên quan đến những biến có không mong đợi, là giá trị và kết quả mà hiện thời chưa biết đến (Allan Willett) Theo C. Arthur William, Jr.Smith: “rủi ro là sự biến động tiềm ẳn ở những kết quả. Rủi ro có thê xuất hiện trong hầu hết các hoạt động của con người.
Khi có rủi ro người ta không thê đự đoán được chính xác kết qủa. Sự hiện điện của rủi ro gân nên sự bất định. Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khả năng được hoặc mat không thê đoán trước”. Như vậy: “rủi ro là những thiệt hại, mất mát, nguy hiêm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắc chắn có thê xảy ra cho con người và có thê đo lường được”.
Từ những quan điểm trên, trong bài luận này thì khái niệm về rủi ro sẽ được tiếp cận theo định nghĩa của PGS. Trần Hung (2017), Giáo trình quản trị rủi ro, Đại học Thương Mại, Nhà Xuất bản Hà Nội, rủi ro có thê hiểu như sau: “Rủi ro là một biến có không chắc chắn mà nếu xảy ra thì sẽ gây tôn thất cho con người hoặc tô chức nao do”. ‘ Khai niém rui ro trong kinh doanh: Theo PGS. Trần Hùng (2017), Giáo trình quản trị rủi ro, Nhà Xuất bản Hà Noi: “Rui ro trong kinh doanh kinh doanh được hiệu là những vận động chủ quan bên trong chủ thê kinh doanh, gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bất buộc chủ thê phải chi phí nhiều hơn về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triển của mình.h là sự bất định của một sự kiện hay điều kiện, hoặc của một tình huống kinh doanh mà nếu xảy ra sẽ tác động đến việc đạt mục đích kinh doanh của cá nhân/ tô chức, có thê cản trở việc thực hiện các mục đích kinh doanh của doanh nghiệp hoặc sẽ gây ra một kết cục không mong 7 đợi, thậm chí đi ngược lại với mục đích kinh doanh của tô chức hay cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh” => Trong bài khóa luận này, rủi ro trong kinh doanh được hiểu là những vận động chủ quan bên trong chủ thể kinh doanh, gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc chủ thê phải chí phí nhiều hơn về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triên của mình.
-_ Đặc điểm của rủi ro: Rủi ro có tính đối xứng hay không đối xứng tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người đối với rủi ro và hậu quả của nó. + Tính đối xứng: không phải lúc nào tính bất định cũng đem lại rủi ro. Rui ro va may mắn luôn đi song hành. + Tính không đối xứng: Con người có thê nắm được sự bất định, biến rủi thành may.
- Tần suất của rủi ro: Là thông số phản ánh việc rủi ro có thể xảy ra hay không? Xảy ra nhiều hoặc ít trong khoảng thời gian nhất định. Tần số rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại rủi ro; môi trường kinh doanh; hành vi, suy nghĩ của người tác động đến rủi ro. - Biên độ rủi ro: Là thông sé phản ánh mức độ thiệt hại mà rủi ro gây ra của mỗi lần xảy ra rủi ro. Phan loại rủi ro Tuỳ thuộc vào các tiêu thức phân loại khác nhau, rủi ro được phân loại khác nhau.
Có các tiêu thức phân loại khác nhau: Theo nguyên nhân gây ra rủi ro bao gôm: Rủi ro sự cô và rủi ro cơ hội Rủi ro sự cố: là rủi ro gắn liền với sự cố ngoài dự kiến, đây là những rủi ro khách quan khó tránh khỏi (thường gắn liền với các yếu tố bên ngoài). Rủi ro sự cố thường có hậu quả khó lường, rất nghiêm trọng, có ảnh hưởng tới cộng đồng và toàn xã hội. Hầu hết các rủi ro sự cô đề xuất phát từ các yêu tố kinh tế, chính trị xã hội, tự nhiên.Tuy nhiên chất lượng của khâu nghiên cứu môi trường, xác định quy luật của các yếu tố khách quan sẽ góp phần không nhỏ vào việc hạn chế các rủi ro sự cô. Rủi ro cơ hội: là rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của chủ thê.
Nếu xét theo quy trình ra quyết định thì rủi ro cơ hội bao gồm: Rủi ro liên quan đến giai đoạn trước khi quyết định (liên quan đến thu thập và xử lý thông tin lựa chọn ra cách thức ra 8 quyết định). Rủi ro trong quá trình ra quyết định (rủi ro khi chọn quyết định này ma không chọn quyết định khác), Rủi ro trong quá trình sau khi ra quyết định (sự tương hợp giữa kết quả thu được với dự kiến ban đầu). Theo kết quả/hậu quả thu nhận được: Theo tiêu thức này rủi ro được phân thành hai loại: rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán. Rủi ro thuần túy: là rủi ro mang tính khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của chủ đầu tư, rủi ro này thường chỉ mang lại những thiệt hại cho các phương án đầu tư.
Rủi ro suy đoán: là rủi ro gắn liền với khả năng thành bại trong hoạt động đầu tư, kinh doanh và đầu cơ. Rủi ro suy đoán vừa có khả năng có lợi vừa có khả năng tôn thất. Theo nguồn gốc của rủi ro Tất cả các rủi ro đều xuất phát từ các yêu tố môi trường, các yếu tố này lại rat đa dạng, phức tạp, lại phụ thuộc lẫn nhau. Điều này làm cho việc nhận dạng biến có rủi ro càng thêm khó khăn.
Căn cứ vào nguồn gốc của rủi ro có thê phân thành các loại rủi ro sau đây: Rủi ro chính trị, Rủi ro kinh tế, Rủi ro pháp lý, Rủi ro văn hóa, Rủi ro xã hội, Rủi ro công nghệ, Rủi ro thiên nhiên, rủi ro khách hàng, nhà cung cấp,. Theo đối tuong chiu rui ro Các rủi ro khi xuất hiện sẽ tác động đến nguồn lực của doanh nghiệp. Nói cách khác nguồn lực của doanh nghiệp là đôi tượng chịu rủi ro. Phân theo đối tượng chịu rủi ro thì sẽ có một số loại rủi ro sau: Rủi ro nhân lực: nhân lực là nguồn quan trọng nhất của doanh nghiệp, đồng thời cũng là nguồn lực bị tác động của rủi ro nhiều nhất.
Trong quá trình tác động qua lại đó, con người vừa là tác nhân làm cho các biến cố tiềm ân trở thành hiện thực vừa là đối tượng chịu tác động của các rủi ro tiêm ân đó. Rui ro tài sản: tài sản của doanh nghiệp cũng là một đối tượng phố biến của rủi ro. Tài sản của doanh nghiệp có thể là tài sản hừu hình (nhà cửa, máy móc, hàng hóa, .), có thê là tài sản vô hình (danh tiếng, thương hiệu, sở hữu trí tuệ,.) hay tài sản tài chính ( tiền mặt, cô phiếu, các khoản cho vay ,. Rủi ro trách nhiệm pháp lý: là rủi ro mà khi xảy ra chúng có thê gây ra những tôn thất về trách nhiệm pháp lý đã được quy định bởi hệ thống pháp luật của mỗi quốc 9 gia.
Các rủi ro pháp lý chứa đựng những rủi ro về tài san, tuy nhiên những rủi ro pháp ly là những rủi ro thuần túy. Phân loại theo khả năng giảm ton that: Theo phân thức này có thê chia rủi ro thành hai loại: rủi ro phân tán và rủi ro không thê phân tán. Rủi ro có thể phân tán: là rủi ro có thê giảm bớt tôn thất thông qua những thỏa hiệp đóng góp như tài sản, tiền bạc và chia sẻ rủi ro. Rủi ro không thê phân tán: là rủi ro mà những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tôn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung.
Rủi ro theo chiều dọc và rủi ro theo chiêu ngang: Rủi ro theo chiều đọc là rủi ro theo chiều chức năng chuyên môn truyền thống của doanh nghiệp. Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như: Nhân sự, tài chính, nghiên cứu phát triên. Theo các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp bao gồm: Trong các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp đều xuất hiện các rủi ro khác nhau mà doanh nghiệp phải nhận dạng như: rủi ro trong giai đoạn khởi sự; rủi ro trong giai đoạn phát triển; rủi ro trong giai đoạn trưởng; rủi ro trong giai đoạn suy vong. Quan tri rui ro trong doanh nghiép 1.1 Khái niệm công tác quản trị rủi ro Quản trị rủi ro là quá trình bao gồm các hoạt động nhận dạng, phân tích (bao gom đánh giá, đo lường) rủi ro xây dựng và triên khai kế hoạch kiêm soát, tài tro dé khắc phục các hậu quả của rủi ro (Theo PGS.TS Trân Hùng (2017), Giáo trình quản trị rủi ro, Đại học Thương Mại, Nhà xuất bản Hà Nội) Nhà quản trị trong doanh nghiệp phải thực hiện các hoạt động nhận dạng, phân tích, đo lường đánh giá rủi ro và tìm ra các biện pháp kiểm soát, tài trợ khắc phục rủi ro đề có thê lường trước được những gì có thê xảy ra đối với doanh nghiệp và có những biện pháp xử lý thích hợp nhằm giúp cho doanh nghiệp phát triên một cách tốt nhất.
Hoạt động quản trị rủi ro không chỉ là phòng ngừa rủi ro mà còn tìm cách khắc phục rủi ro một cách tốt nhất giúp chủ động đương đầu và xử lý mọi tình huống rủi ro xảy ra và có thê xảy ra đối với đoanh nghiệp.