mở đầu cho thời kỳ suy thoái. Chính sách tín dụng phù hợp là chính sách tín dụng linh hoạt chuyển đổi qua lại giữa hai trạng thái mở rộng và thắt chặt, tùy theo tình hình của nền kinh tế cũng như tình hình quản lý tín dụng của tổ chức tín dụng. Mặt khác, chính sách tín dụng cần gắn bó chặt chẽ với chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt là gắn với chính sách tiền tệ của ngân hàng Trung ương và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô như lãi suất, tỷ lệ lạm phát và tốc độ tăng GDP.2Phân tích và thẩm định tín dụng Phân tích và thẩm định tín dụng là hai khâu rất quan trọng trong toàn bộ qui trình cho vay. Hai khâu này nếu thực hiện tốt sẽ góp phần đáng kể trong việc quản lý tốt và giảm thiểu rủi ro cho vay.
Phân tích và thẩm định tín dụng là biện pháp quản lý rủi ro cho vay. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 Mục tiêu của phân tích tín dụng là nhằm đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng để quyết định cho vay. Theo đó, tổ chức tín dụng chỉ cho vay khi đánh giá được khách hàng có khả năng trả nợ. Điều này góp phần giảm thiểu rủi ro cho vay.3Mua bảo hiểm tín dụng Các khoản cho vay tiêu dùng chủ yếu dựa vào thu nhập của khách hàng để xem xét cho vay.
Thế nhưng, thu nhập thì hoàn toàn phụ thuộc vào tình hình việc làm của khách hàng. Những khách hàng nào có việc làm không mấy ổn định hoặc việc làm quá phụ thuộc vào tình hình nền kinh tế không thể đảm bảo có thu nhập để trả nợ vay trong khoảng thời gian dài. Trong những trường hợp như vậy, tổ chức tín dụng thường cho khách hàng vay với điều kiện là khách hàng mua bảo hiểm tín dụng. Đây cũng là biện pháp quản lý rủi ro cho vay đáng quan tâm.4Lập quỹ dự phòng rủi ro Tất cả các tổ chức tín dụng đều lập quỹ dự phòng rủi ro tín dụng nhằm khắc phục những rủi ro có thể có.
Trong trường hợp xảy ra khoản cho vay không thể thu hồi, tổ chức tín dụng có thể sử dụng quỹ dự phòng này để bù đắp.4Vai trò của thông tin trong cho vay tiêu dùng Theo kinh nghiệm của nhiều nước và từ nhiều nghiên cứu, trừ những cú sốc bất ngờ như khủng hoảng kinh tế, thiên tai… nguyên nhân gây ra tình trạng nợ xấu nhiều nhất là do các tổ chức tín dụng không có đầy đủ thông tin từ phía khách hàng của mình mặc dù đã có rất nhiều nổ lực trong công tác thẩm định. Nói một cách đơn giản, là do cơ chế sàng lọc chưa đủ hiệu lực nên các tổ chức tín dụng đã để “lọt” những khách hàng có khả năng che đầy hành vi và thông tin trong giao dịch vay vốn để thực hiện những dự án có rủi ro cao. Cũng do chính vấn đề này mà trong quá trình thực hiện hợp đồng tín dụng, bên có nhiều thông tin hơn có thể có những hành vi gây tổn hại đến bên có ít thông tin hơn. Đây chính là vấn đề bất cân xứng về thông tin trong hoạt động tín dụng.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 Hai hành vi phổ biến nhất do thông tin bất cân xứng gây ra là lựa chọn bất lợi và tâm lý ỷ lại. Lựa chọn bất lợi là hành động xảy ra trước khi ký kết hợp đồng của bên có nhiều thông tin có thể gây tổn hại cho bên có ít thông tin hơn. Tâm lý ỷ lại là hảnh động của bên có nhiều thông tin hơn thực hiện sau khi ký kết hợp đồng có thể gây tổn hại cho bên có ít thông tin hơn. Trong hoạt động tín dụng, các tổ chức tín dụng luôn là người có ít thông tin về khả năng, thiện chí trả nợ, về mục đích sử dụng khoản tín dụng được cấp hơn khách hàng.
Do đó, để đảm bảo an toàn trong hoạt động của mình, bản thân các tổ chức tín dụng phải xử lý thông tin bất cân xứng để hạn chế lựa chọn bất lợi và tâm lý ỷ lại nhằm cho vay đúng người, đúng đối tượng và giám sát chặt chẽ để khách hàng vay vốn có hành vi đúng đắn nhằm đảm bảo việc thu hồi cả gốc và lãi khoản tín dụng đã cấp ra. Đối với thị trường tài chính, để giao dịch hiệu quả thì người đi vay có thể vay được vốn với chi phí thấp, người cho vay chắc chắn khả năng thu hồi được nợ. Thông thường người đi vay là người nắm rõ thông tin về mình nhất thế nên họ sẽ được lợi nhiều hơn trong giao dịch. Tuy nhiên, tổ chức tín dụng sẽ không dễ dàng cho vay nếu như không biết rõ về khách hàng của mình.
Thế nên người đi vay phải phát tín hiệu rằng mình là người có khả năng trả được nợ tốt bằng uy tín, năng lực tài chính, tài sản v.v… của mình, ngược lại tổ chức tín dụng cũng phải phát tín hiệu để người đi vay thực hiện trách nhiệm của mình trong hợp đồng vay. Để hạn chế sự lựa chọn bất lợi của mình, các tổ chức tín dụng thường áp dụng hạn mức tín dụng khác nhau đối với mỗi đối tượng vay, thời hạn vay… 1.5 Hoạt động tín dụng tại công ty tài chính 1.1 Khái niệm công ty tài chính Công ty tài chính là loại hình tổ chức tín dụng phi ngân hàng với chức năng sử dụng vốn tự có, vốn huy động và các nguồn vốn khác để cho vay, đầu tư, cung ứng các TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 17 dịch vụ khác theo qui định của pháp luật, nhưng không được làm dịch vụ thanh toán, không được nhận tiền gửi dưới một năm.2 Đặc điểm, tính chất của công ty tài chính 1.1Phạm vi hoạt động - Công ty tài chính được mở chi nhánh, văn phòng đại diện trong nước, nước ngoài sau khi được Ngân hàng Nhà Nước chấp thuận bằng văn bản. - Công ty tài chính được thành lập công ty trực thuộc, có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập để hoạt động dịch vụ tài chính, tiền tệ, môi giới, bảo hiểm, chứng khoán và tư vấn theo quy định của pháp luật.2Mức vốn pháp định - Công ty tài chính có vốn pháp định, song vốn pháp định của công ty tài chính thấp hơn ngân hàng. Theo Nghị định 141/2006/NĐ-CP, ngày 22/11/2006 của Chính phủ, công ty tài chính được cấp giấy phép thành lập và hoạt động sau ngày Nghị định 141/2006/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực và trước ngày 31/12/2008 thì phải có mức vốn pháp định là 300 tỷ đồng; công ty tài chính được cấp giấy phép thành lập và hoạt động sau ngày 31/12/2008 thì phải có mức vốn pháp định là 500 tỷ đồng.
- Phần vốn pháp định góp bằng tiền phải được gửi vào tài khoản phong tỏa không được hưởng lãi mở tại Ngân hàng Nhà nước trước khi hoạt động tối thiểu 30 ngày. Số vốn này chỉ được giải tỏa sau khi công ty tài chính khai trương hoạt động 1.3Thời hạn hoạt động Thời hạn hoạt động của công ty tài chính tối đa là 50 năm. Trường hợp cần gia hạn thời hạn hoạt động, phải được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận, nhưng mỗi lần gia hạn không quá 50 năm. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4Cơ hội cạnh tranh và lợi nhuận mang lại - Xét ở khía cạnh nào đó, các công ty tài chính sẽ chịu áp lực cạnh tranh ở mức độ thấp.
Theo cam kết WTO, chỉ có ngân hàng thương mại nước ngoài và công ty tài chính nước ngoài mới được thành lập công ty tài chính liên doanh và công ty tài chính 100% vốn đầu tư nước ngoài. Tổ chức tín dụng nước ngoài chỉ được thành lập công ty tài chính liên doanh hoặc 100% vốn đầu tư nước ngoài nhưng phải có tổng tài sản trên 10 tỷ USD vào cuối năm trước thời điểm nộp đơn. - Công ty tài chính huy động vốn chủ yếu từ nội bộ tập đoàn và nhóm công ty. Vì thế, rủi ro xảy ra đối với các công ty tài chính chủ yếu là do nội bộ tập đoàn hay nhóm công ty gánh chịu, rất ít ảnh hưởng tới cộng đồng.
- Khi các quan hệ kinh tế trong tập đoàn là minh bạch và tuân thủ đúng pháp luật thì khả năng xảy ra rủi ro là không lớn.3 Phân loại công ty tài chính 1. Công ty tài chính bán hàng (sale finance company) Do các công ty sản xuất và bán hàng làm chủ sở hữu và thực hiện các khoản cho vay tài trợ cho khách hàng mua các sản phẩm, hàng hóa dịch vụ của chính công ty. Công ty tài chính bán hàng cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng với ngân hàng về các khoản cho vay tiêu dùng và có được khá nhiều khách hàng vì các khoản cho vay này thường được thực hiện nhanh hơn và tiện lợi hơn tại các địa điểm mua hàng. Các công ty tài chính này gián tiếp cấp tín dụng cho người tiêu dùng để mua các món hàng từ một nhà bán lẻ hoặc từ một nhà sản xuất nào đó.
Tín dụng được cấp dưới hình thức: các doanh nghiệp bán hàng trả góp cho khách hàng theo hợp đồng mẫu do công ty tài chính loại này cung cấp, sau đó hợp đồng được bán lại cho công ty tài chính. Như vậy khoản nợ của khách hàng với nhà sản xuất hoặc nhà bán lẻ đã chuyển thành khoản nợ của khách hàng đối với công ty tài chính. Các công ty tài TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 19 chính loại này thường do các công ty sản xuất hay các nhà phân phối bán lẻ (retailing or manufacturing company) thành lập nên nhằm hỗ trợ cho hoạt động tiêu thụ hàng hóa của mình. Ví dụ tại Mỹ, General Motors Acceptance Corporation chuyên tài trợ cho khách hàng mua ô tô của hãng GM.
Công ty tài chính tiêu dùng (consumer finance company) Thực hiện các khoản cho vay cho khách hàng mua các loại hàng hóa cụ thể hay giúp đỡ chi trả các khoản nợ nhỏ. Các công ty tài chính tiêu dùng này là các doanh nghiệp riêng biệt hay do các ngân hàng là chủ sở hữu, các công ty này thường cho khách hàng không có khả năng vay từ các nguồn khác và định lãi suất cao hơn. Công ty tài chính loại này cung ứng phần lớn nguồn vốn của mình cho các gia đình và cá nhân vay vào mục đích mua sắm hàng hóa tiêu dùng như các đồ đạc nội thất và các đồ gia dụng hoặc sửa chữa nhà cửa. Hầu hết các khoản cho vay đều được trả góp định kỳ.
Một cách cho vay khác là cấp thẻ tín dụng cho khách hàng để họ mua sắm ở hệ thống cửa hàng bán lẻ.