Chương I CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TỔN THẤT ĐIỆN NĂNG VÀ TẦM QUAN TRỌNG QUẢN LÝ TỔN THẤT ĐIỆN NĂNG TRONG CÔNG TÁC KINH DOANH CỦA CÔNG TY ĐIỆN LỰC LONG BIÊN Ngày nay mọi tổ chức năng động có qui mô lớn hay nhỏ, hoạt động mang tính địa phương hay toàn cầu đều đối mặt với những thách thức phải sản xuất ra những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu các đối tượng tiêu dùng của mình. Nhu cầu của khách hàng đối với những sản phẩm và dịch vụ tốt có thể là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến những dự đoán trong tương lai. Chất lượng được xác định bằng việc một sản phẩm hay dịch vụ được tạo ra hay cung cấp phải tạo được sự tin cậy và gần gũi với khách hàng. Một trong những phổ biến của nền kinh tế thị trường là “cạnh tranh”.
Có nhiều loại vũ khí cạnh tranh: chất lượng, giá cả, thời hạn giao hàng, các dịch vụ bán hàng và sau bán hàng, các hoạt động xúc tiến bán hàng… Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng môi trường kinh doanh mà doanh nghiệp vận dụng các loại vũ khí trên ở mức độ khác nhau. Đứng trên quan điểm của khách hàng, các yếu tố tác động đến quyết định của khách hàng trong việc mua một sản phẩm hay dịch vụ chính là chất lượng sản phẩm, giá cả và thời gian giao hàng. Ở bất kỳ đối tượng khách hàng nào, chất lượng đều là mối quan tâm hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng của họ. Trước đòi hỏi ngày càng cao của khách hàng khi mà thị trường người tiêu dùng thay thế cho thị trường người sản xuất trước kia, các doanh nghiệp đang gặp một bài toán khó, vừa làm sao sản xuất ra những mặt hàng có chất lượng cao, giá thành rẻ để đảm bảo lợi nhuận, đồng thời luôn sẵn có với giá cả cạnh tranh, bên cạnh đó phải đáp ứng yêu cầu luật pháp.
Vì thế để tồn tại và phát triển doanh nghiệp phải đảm bảo được niềm tin cho khách hàng về chất lượng sản phẩm và dịch vụ của mình thông qua một môi trường sản xuất mà trong đó từng cá nhân ở mọi cấp độ đều tham gia và có ý thức về chất lượng. Chu Thị Kim Oanh 3 Cao học QTKD 2011-2012 Luận văn thạc sĩ khoa học Khoa Kinh tế và quản lý 1. Đặc điểm và vai trò của ngành điện trong nền kinh tế quốc dân 1. Đặc điểm của ngành điện hiện nay Điện năng có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.
Điện là tư liệu đầu vào căn bản của nhiều ngành sản xuất. Ngành điện là ngành cơ sở hạ tầng, tạo động lực cho toàn bộ nền kinh tế xã hội. Tất cả những nước khi phát triển đều phải dựa trên cơ sở điện khí hoá và đặc biệt ngày nay khi khoa học công nghệ ngày càng phát triển thì vai trò của điện khí hoá ngày càng rõ nét. Điện năng là một sản phẩm đặc biệt nó khác với các loại sản phẩm khác.
Nếu như các loại sản phẩm khác có thể sản xuất ra và được dự trữ, cất vào kho sau đó có thể đem ra tiêu dùng nhưng điện năng thì lại không thể dự trữ, cất vào kho được. Quá trình sản xuất và tiêu dùng điện năng diễn ra đồng thời. Điện năng sau khi sản xuất ra được phân phối tới nơi tiêu dùng thông qua hệ thống truyền tải điện: cao thế, trung thế, hạ thế. Khi khách hàng tiêu dùng điện năng chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác như nhiệt năng, cơ năng, quang năng tùy theo mục đích của khách hàng tiêu dùng để thoả mãn nhu cầu của khách hàng tiêu dùng.
Điện năng là một sản phẩm mang tính thông dụng trong tiêu dùng, đôi khi như là một sản phẩm công cộng của toàn xã hội, nó tác động đến mọi người, mọi gia đình, mọi hoạt động của xã hội. Khác với các loại hàng hoá thông thường, sản phẩm điện được khách hàng tiêu dùng trước, sau một thời gian mới ghi nhận tính toán lượng điện khách hàng đã tiêu dùng. Quá trình ghi nhận số liệu điện năng tiêu dùng cũng được chuyên biệt hoá thành công tác ghi chỉ số trên công tơ đếm điện giống như việc đọc trị số trên các phương tiện đo lường khác. vì vậy trong kinh doanh bán điện xuất hiện nhu cầu phải quản lý chặt chẽ quá trình ghi chỉ số trên công tơ đếm điện nhằm tránh tổn thất điện năng.
Giá bán trong kinh doanh điện năng cũng khác với các loại hàng hoá khác. Nếu như với các loại hàng hoá khác thì giá mua và giá bán thường là do thị trường quyết định, còn trong kinh doanh điện năng thì vì điện năng là một loại vật tư kỹ thuật có tính chiến lược rất cần thiết trong đời sống xã hội, nó có ảnh hưởng lớn đến rất nhiều ngành Chu Thị Kim Oanh 4 Cao học QTKD 2011-2012 Luận văn thạc sĩ khoa học Khoa Kinh tế và quản lý khác, nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước do đó Nhà nước phải có những điều tiết nhất định đối với ngành điện. Giá điện là do Nhà nước quy định, nó có ảnh hưởng lớn đến kết quả sản xuất kinh doanh. Các đơn vị kinh doanh điện năng muốn kinh doanh có hiệu quả đòi hỏi phải giảm chi phí của đơn vị mình điều này phụ thuộc chủ yếu vào vai trò quản lý trong các đơn vị kinh doanh điện năng.
Về phương diện đo đếm cũng mang tính chất đặc biệt, ở những ngành kinh doanh khác người bán có thể dùng phương tiện đo đếm chung để cân đo, đong, đếm hàng hoá cho khách hàng, còn trong kinh doanh điện, đồng hồ đo đếm điện là phương tiện đặc biệt dùng để đo lường sản lượng điện khách hàng đã tiêu dùng và mỗi khách hàng phải dùng một đồng hồ riêng do đó việc quản lý với số lượng lớn là rất khó khăn phức tạp, chất lượng và kỹ thuật đo đếm có ảnh hưởng lớn đến sản lượng điện năng bán ra. Điện có thể được sản xuất ra từ nhiều nguồn năng lượng khác nhau như: than đá, nước, năng lượng nguyên tử, dầu mỏ, khí đốt, năng lượng mặt trời, gió… Đặc điểm của hệ thống điện là ở thời điểm nào cũng cần có sự cân bằng giữa công suất phát ra và công suất tiêu thụ cộng tổn thất công suất, tuy nhiên hiện nay lượng điện sản xuất ra không đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng vì vậy luôn đòi hỏi phải tăng công suất sản xuất và các biện pháp quản lý để tăng lượng điện cung ứng. Việc quản lý, vận hành một hệ thống điện để kinh doanh điện năng đòi hỏi phải theo quy trình, quy phạm nghiêm ngặt, mang tính hệ thống cao. Cũng chính vì vậy tổ chức sản xuất kinh doanh không hợp lý sẽ làm ảnh hưởng đến chi phí trong giá thành điện năng và sinh ra tổn thất điện năng trong các khâu từ sản xuất đến truyền tải và phân phối điện.
Kinh doanh điện năng vừa có chức năng kinh doanh vừa có chức năng phục vụ. Một mặt kinh doanh điện năng phải đáp ứng nhu cầu của khách hàng: cung ứng liên tục, đầy đủ, đảm bảo chất lượng điện năng vừa phải hạch toán sao cho kinh doanh hiệu quả và có lãi. Tuy nhiên, nếu kinh doanh điện năng có lãi nhưng không đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước thì không thể nói là kinh doanh có hiệu quả được. Ngược lại nếu cung ứng tốt mà kinh doanh không có lãi thì công ty không thể tồn tại và phát triển được.
Tức là trong hoạt động kinh doanh của Chu Thị Kim Oanh 5 Cao học QTKD 2011-2012 Luận văn thạc sĩ khoa học Khoa Kinh tế và quản lý Công ty Điện lực có những hoạt động kinh doanh có lợi nhuận, có những hoạt động kinh doanh chỉ có thể đạt được mức giảm thiểu bù lỗ và cũng có hoạt động phục vụ nhiệm vụ chính trị, xã hội. Điện năng vừa là tư liệu sản xuất, vừa là tư liệu tiêu dùng. Điện năng khi tiêu thụ tại các khối doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh phục vụ cho việc sản xuất ra các loại sản phẩm vật chất phục vụ cho mục đích kinh doanh thì điện năng đóng vai trò là tư liệu sản xuất. Mặt khác trong đời sống hàng ngày điện năng tiêu thụ dưới dạng phục vụ mục đích sinh hoạt hàng ngày của người dân thì điện năng đóng vai trò là tư liệu tiêu dùng.
Từ tính chất đặc biệt của điện năng cho thấy việc kinh doanh điện năng là một lĩnh vực lớn và phức tạp, quan trọng vì vậy trong công tác truyền tải và phân phối điện năng phải phát huy hết khả năng nhằm nâng cao chất lượng điện năng. Đồng thời các đơn vị kinh doanh điện năng phải thực hiện những biện pháp hữu hiệu nhằm làm giảm tổn thất điện năng. Vai trò của ngành điện trong nền kinh tế quốc dân Điện năng có vai trò quan trọng và ảnh hưởng lớn đến toàn bộ sự phát triển của nền kinh tế quốc dân nhất là đối với các nước đang tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá như Việt Nam. Bởi vì hiện đại hoá chỉ có thể được tiến hành trên cơ sở công nghiệp hoá, mà điện năng là một loại nhiên liệu đặc biệt không thể thiếu cho sự phát triển của một ngành công nghiệp.
Nhờ có điện năng mà chúng ta mới có thể ứng dụng được những công nghệ kĩ thuật tiên tiến vào sản xuất, mới có thể truyền đi hoặc nhận được thông tin giữa các quốc gia một cách nhanh chóng. Điện năng có vai trò to lớn phục vụ kinh tế, xã hội, đời sống con người trong một xã hội hiện đại. Trên một bình diện quốc gia điện năng còn giúp thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn mang lại những tiện lợi chung cho thế giới hiện đại. Điện năng tác động không chỉ đối với ngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ mà còn tác động tới việc chuyển dịch cơ cấu ngành nghề, việc làm, từ đó tác động đến mức sống, lối sống của người dân và của toàn xã hội: Điện năng không chỉ phục vụ cho đời sống của từng cá nhân, từng con người mà nó là Chu Thị Kim Oanh 6 Cao học QTKD 2011-2012 Luận văn thạc sĩ khoa học Khoa Kinh tế và quản lý nhu cầu thiết yếu của sự phát triển, nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần của toàn xã hội.
Điện năng có vai trò quan trọng là vì nó có nhiều tính ưu việt hơn so với các loại năng lượng khác.