Luận văn: Môi trường FDI Singapore và gợi ý cho Việt Nam (ĐH Kinh tế)

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài của singapore và gợi ý đối với việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Vũ Ngọc Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Xuân Thiên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Môi Trƣờng Đầu Tƣ Trực Tiếp Nƣớc Ngoài Của Singapore Và Gợi Ý Đối Với Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• Phần mở đầu
• 1. CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƢỜNG FDI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Các nghiên cứu liên quan đến môi trường đầu tư
• 1.3. Các nghiên cứu liên quan đến môi trường thu hút FDI
• 1.4. Các nghiên cứu liên quan đến môi trường FDI của Singapore
• 1.5. Những khoảng trống rút ra từ tổng quan
• 1.6. Những vấn đề lý luận về môi trường FDI
• 1.7. Một số khái niệm
• 1.8. Các nhân tố cấu tạo môi trường FDI
• 1.9. Tác động của môi trường đầu tư đến thu hút FDI
• 2. CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp luận và cách tiếp cận
• 2.2. Phương pháp luận
• 2.3. Cách tiếp cận nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.5. Phương pháp thống kê
• 2.6. Phương pháp so sánh
• 2.7. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.8. Phương pháp kế thừa
• 2.9. Nguồn số liệu
• 3. CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI CỦA SINGAPORE
• 3.1. Phân tích môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài của Singapore
• 3.2. Khái quát đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Singapore
• 3.3. Thực trạng môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Singapore
• 3.4. Các yếu tố nổi bật môi trường FDI của Singapore
• 3.5. Tác động của môi trường đầu tư đến việc thu hút FDI của Singapore
• 3.6. Quy mô thu hút FDI của Singapore
• 3.7. Cơ cấu các ngành đầu tư
• 3.8. Cơ cấu các nhà đầu tư
• 3.9. Đánh giá chung về môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài của Singapore
• 4. CHƢƠNG 4: MỘT SỐ GỢI Ý ĐỐI VỚI VIỆT NAM NHẰM CẢI THIỆN MÔI TRƢỜNG THU HÚT FDI TỪ KINH NGHIỆM CỦA SINGAPORE
• 4.1. Khái quát môi trường đầu tư của Việt Nam và thực trạng thu hút FDI của Việt Nam
• 4.2. Khái quát môi trường đầu tư của Việt Nam
• 4.3. Thực trạng thu hút FDI của Việt Nam
• 4.4. Các gợi ý đối với Việt Nam nhằm cải thiện môi trường đầu tư hiệu quả, phát triển bền vững từ kinh nghiệm của Singapore
• 4.5. Thu hút FDI phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế
• 4.6. Khung pháp lý thông thoáng, hệ thống điều chỉnh minh bạch
• 4.7. Coi trọng công tác nguồn nhân lực trong thu hút vốn FDI
• 4.8. Chú trọng phát triển cơ sở hạ tầng để thu hút đầu tư
• 4.9. Tăng cường hiệu quả của công tác vận động xúc tiến đầu tư
• 4.10. Hỗ trợ, ưu đãi tài chính cho nhà đầu tư
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. FDI Singapore Từ con số 0 đến mô hình toàn cầu

Singapore, một quốc đảo với tài nguyên thiên nhiên gần như bằng không, đã tạo nên một kỳ tích kinh tế mà cả thế giới phải ngưỡng mộ. Chìa khóa cho sự thành công vượt bậc này chính là chiến lược thu hút vốn FDI thông minh và bền bỉ. Từ một điểm xuất phát thấp, Singapore đã vươn lên trở thành một trong năm quốc gia và vùng lãnh thổ thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hàng đầu thế giới, chỉ sau Mỹ, Anh, Trung Quốc và Hồng Kông. Theo báo cáo của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), năm 2016, Singapore đã thu hút được 50 tỷ USD vốn FDI, một con số đáng kinh ngạc. Thành tựu này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình cải cách không ngừng nghỉ, xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, hấp dẫn và có tính dự báo cao. Kinh nghiệm của Singapore cho thấy, việc tập trung vào các yếu tố nền tảng như ổn định chính trị, minh bạch chính sách, và phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại là yếu tố quyết định. Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt, có thể học hỏi rất nhiều từ mô hình Singapore. Việc phân tích sâu sắc các chính sách và chiến lược của Singapore không chỉ cung cấp những bài học quý giá mà còn mở ra những gợi ý thực tiễn để cải thiện môi trường đầu tư Việt Nam, hướng tới mục tiêu thu hút FDI chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

1.1. Sơ lược về kỳ tích thu hút đầu tư của Đảo quốc Sư tử

Trong giai đoạn 2011-2015, dòng vốn FDI vào Singapore liên tục tăng trưởng ấn tượng. Từ 55,9 tỷ USD năm 2011, con số này đã tăng lên 65,2 tỷ USD vào năm 2015 (Nguồn: World Investment Report 2016). Điều đáng chú ý là sự đa dạng của các nhà đầu tư, với các đối tác chiến lược hàng đầu đến từ Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan và Vương quốc Anh. Sự thành công trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài không chỉ thể hiện ở quy mô vốn mà còn ở chất lượng dòng vốn, tập trung vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao như chế tạo, dịch vụ tài chính và công nghệ. Đây là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của các chính sách thu hút FDI mà chính phủ Singapore đã kiên trì theo đuổi.

1.2. Tầm quan trọng của việc học hỏi kinh nghiệm Singapore

Việt Nam và Singapore có những điểm tương đồng nhất định về vị trí địa lý chiến lược trong khu vực ASEAN. Tuy nhiên, hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI của Việt Nam vẫn còn những hạn chế. Việc nghiên cứu kinh nghiệm của Singapore mang lại cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc để Việt Nam hoàn thiện chính sách. Học hỏi từ mô hình Singapore không có nghĩa là sao chép máy móc, mà là vận dụng một cách sáng tạo các nguyên tắc cốt lõi về xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

II. Thách thức thu hút FDI chất lượng cao của Việt Nam

Mặc dù đạt được những thành tựu đáng kể trong việc thu hút vốn FDI, Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức để chuyển đổi từ mô hình thu hút theo chiều rộng sang chiều sâu, tập trung vào FDI chất lượng cao. Một trong những rào cản lớn nhất là môi trường đầu tư kinh doanh còn tồn tại những bất cập. Thủ tục hành chính đôi khi còn phức tạp, thiếu đồng bộ và chi phí không chính thức vẫn là một vấn đề gây quan ngại cho các nhà đầu tư. Hơn nữa, chất lượng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, logistics và năng lượng, dù đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển và yêu cầu của các dự án quy mô lớn, công nghệ cao. Vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một thách thức không nhỏ. Sự thiếu hụt lao động có kỹ năng, trình độ ngoại ngữ và kỷ luật công nghiệp là một điểm yếu trong việc thu hút các tập đoàn xuyên quốc gia đầu tư vào các lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D) hay các khu công nghiệp công nghệ cao. So với mô hình Singapore, Việt Nam cần có những bước đi đột phá hơn trong cải cách thể chế và chính sách để giải quyết triệt để những thách thức này, tạo ra một môi trường thực sự hấp dẫn cho các nhà đầu tư chiến lược.

2.1. Hạn chế trong môi trường đầu tư kinh doanh hiện tại

Theo nhiều đánh giá, dù có nỗ lực cải cách thể chế, môi trường đầu tư tại Việt Nam vẫn còn những điểm nghẽn. Sự thiếu minh bạch chính sách và việc thực thi pháp luật chưa nhất quán ở các địa phương tạo ra rủi ro cho nhà đầu tư. Tình trạng tham nhũng vặt và chi phí không chính thức làm tăng chi phí hoạt động và giảm năng lực cạnh tranh quốc gia. Để cải thiện môi trường đầu tư Việt Nam, việc xây dựng một khung pháp lý thông thoáng, dễ dự báo và được thực thi nghiêm minh là yêu cầu cấp thiết.

2.2. Rào cản về cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực

Hệ thống cơ sở hạ tầng kết nối, đặc biệt là cảng biển, sân bay và đường cao tốc, là yếu tố sống còn để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam cần tập trung nguồn lực đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào các lĩnh vực này. Song song đó, chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải được coi là quốc sách. Việc liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, cải cách chương trình giáo dục theo hướng thực tiễn là giải pháp nền tảng để giải quyết bài toán nhân lực cho các dự án FDI chất lượng cao.

III. Cách Singapore xây dựng môi trường đầu tư bậc nhất

Sự thành công của mô hình Singapore trong việc thu hút vốn FDI được xây dựng trên ba trụ cột chính: ổn định chính trị, minh bạch chính sách và một hệ thống pháp luật hiệu quả, kiên quyết chống tham nhũng. Ngay từ khi lập quốc, Đảng Hành Động Nhân Dân (PAP) đã tạo dựng một nền chính trị ổn định bậc nhất khu vực. Sự ổn định này mang lại niềm tin lâu dài cho các nhà đầu tư về sự an toàn của tài sản và tính nhất quán của chính sách. Chính phủ Singapore luôn nhấn mạnh vào việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, công bằng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, điều này được thể hiện qua chỉ số hiệu quả khung pháp lý FDI luôn ở mức cao trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Một yếu tố then chốt khác là vai trò của EDB Singapore (Economic Development Board) – Hội đồng Phát triển Kinh tế. Đây không chỉ là một cơ quan xúc tiến đầu tư thông thường mà còn là một đối tác chiến lược, cung cấp giải pháp toàn diện cho nhà đầu tư, từ việc tìm hiểu thị trường, thủ tục pháp lý đến hỗ trợ sau đầu tư. Cuối cùng, cuộc chiến chống tham nhũng không khoan nhượng đã tạo ra một môi trường đầu tư kinh doanh trong sạch, nơi các doanh nghiệp cạnh tranh sòng phẳng dựa trên năng lực thực sự. Đây là kinh nghiệm của Singapore mà Việt Nam cần đặc biệt quan tâm học hỏi.

3.1. Bí quyết từ sự ổn định chính trị và minh bạch chính sách

Sự ổn định chính trị là yếu tố tiên quyết đảm bảo các cam kết của chính phủ được thực hiện một cách nhất quán. Nhà đầu tư nước ngoài chỉ bỏ vốn khi cảm thấy an toàn. Tại Singapore, sự ổn định này đi đôi với minh bạch chính sách. Mọi quy định, luật lệ liên quan đến đầu tư đều được công khai, dễ tiếp cận và có tính dự báo cao, giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược kinh doanh dài hạn mà không lo sợ những thay đổi chính sách đột ngột, tùy tiện.

3.2. Vai trò của EDB Singapore trong xúc tiến đầu tư

Cơ quan EDB Singapore hoạt động như một "cửa hàng một điểm đến" (one-stop shop) cho các nhà đầu tư. Họ không chỉ cung cấp thông tin mà còn chủ động tìm kiếm, định hình và thực hiện các giải pháp kinh tế và đầu tư phù hợp với chiến lược quốc gia. EDB đóng vai trò cầu nối hiệu quả giữa chính phủ và doanh nghiệp, giúp đơn giản hóa thủ tục và giải quyết nhanh chóng các vướng mắc, qua đó tạo ra một trải nghiệm đầu tư liền mạch và hiệu quả.

IV. Bí quyết thu hút vốn FDI bằng hạ tầng và nhân lực

Bên cạnh thể chế, mô hình Singapore còn cho thấy tầm quan trọng chiến lược của việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao. Singapore đã xây dựng một hệ thống hạ tầng đẳng cấp thế giới, từ cảng biển, sân bay quốc tế Changi, đến mạng lưới viễn thông và internet. Hệ thống logistics hiệu quả giúp Singapore trở thành một trung tâm trung chuyển hàng hóa và dịch vụ quan trọng, tích hợp sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả cho các doanh nghiệp FDI. Song song với hạ tầng cứng, Singapore đặc biệt chú trọng đến "hạ tầng mềm" là con người. Chính phủ đã triển khai các chính sách thu hút FDI gắn liền với chiến lược đào tạo và thu hút nhân tài. Hệ thống giáo dục được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghiệp mũi nhọn. Năng suất lao động của Singapore luôn đứng trong top đầu thế giới, là một lợi thế cạnh tranh vượt trội. Việc đầu tư đồng bộ vào hai yếu tố này đã tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh, biến Singapore thành điểm đến không thể bỏ qua cho các dự án FDI chất lượng cao.

4.1. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu

Hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại của Singapore không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được thiết kế với tầm nhìn toàn cầu. Cảng biển Singapore là một trong những cảng bận rộn nhất thế giới. Mạng lưới giao thông và viễn thông tiên tiến đảm bảo sự kết nối thông suốt, tạo điều kiện cho các tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở khu vực và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả. Đây là nền tảng vật chất quan trọng để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

4.2. Chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Singapore nhận thức rõ con người là tài sản quý giá nhất. Chính phủ không chỉ đầu tư mạnh vào giáo dục, đào tạo nghề mà còn có chính sách nhập cư cởi mở để thu hút nhân tài từ khắp nơi trên thế giới. Nhờ đó, Singapore sở hữu một lực lượng lao động đa dạng, có kỹ năng cao, thông thạo tiếng Anh và có tác phong làm việc chuyên nghiệp. Đây chính là yếu tố hấp dẫn các nhà đầu tư vào các lĩnh vực đòi hỏi hàm lượng tri thức cao như công nghệ, tài chính và R&D.

V. Top 5 bài học FDI Singapore cho Việt Nam cất cánh

Từ việc phân tích kinh nghiệm của Singapore, có thể rút ra những bài học thực tiễn để cải thiện môi trường đầu tư Việt Nam. Thứ nhất, cần quyết liệt cải cách thể chế, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm. Điều này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, đảm bảo minh bạch chính sách và thực thi pháp luật công bằng. Thứ hai, cần xây dựng chính sách thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường và có tính lan tỏa, thay vì thu hút bằng mọi giá. Thứ ba, phải đầu tư mạnh mẽ và đồng bộ vào cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng kết nối các vùng kinh tế trọng điểm và kết nối với thế giới. Thứ tư, cần có một chiến lược quốc gia về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn kết đào tạo với nhu cầu thị trường. Cuối cùng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia phải được thực hiện một cách toàn diện, từ việc cải thiện môi trường vĩ mô, phát triển thị trường đến nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong nước. Vận dụng thành công những bài học từ mô hình Singapore sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp Việt Nam thu hút FDI chất lượng cao và phát triển bền vững.

5.1. Cải cách thể chế đơn giản hóa thủ tục hành chính

Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế theo hướng giảm bớt các rào cản gia nhập thị trường, công khai, minh bạch hóa mọi quy trình và thủ tục. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng chính phủ điện tử để giải quyết thủ tục đầu tư nhanh gọn, hiệu quả là một hướng đi tất yếu. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế đối thoại, giải quyết kịp thời các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp FDI.

5.2. Xây dựng chính sách thu hút FDI có chọn lọc bền vững

Giai đoạn thu hút FDI bằng mọi giá đã qua. Việt Nam cần chuyển sang giai đoạn mới với các tiêu chí sàng lọc rõ ràng. Các ưu đãi đầu tư nên được thiết kế để khuyến khích các dự án có công nghệ tiên tiến, tạo ra giá trị gia tăng cao, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và có trách nhiệm với môi trường. Cần tránh các dự án tiêu tốn tài nguyên, sử dụng lao động giá rẻ và công nghệ lạc hậu.

VI. Tương lai FDI Việt Nam Vận dụng mô hình Singapore

Nhìn về tương lai, việc vận dụng thành công mô hình Singapore sẽ mở ra cho Việt Nam những cơ hội to lớn trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn FDI toàn cầu. Định hướng chiến lược cần tập trung vào việc phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tương tự như cách Singapore đã làm. Thay vì cạnh tranh bằng chi phí thấp, Việt Nam cần định vị mình là một điểm đến đầu tư dựa trên chất lượng, sự ổn định và hiệu quả. Việc tiếp tục cải cách thể chế, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là những trụ cột không thể thiếu. Hơn nữa, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc duy trì ổn định chính trị và một môi trường kinh doanh có thể dự báo là lợi thế cạnh tranh đặc biệt quan trọng. Bằng cách học hỏi kinh nghiệm của Singapore và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tiễn, Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút thành công dòng vốn FDI chất lượng cao và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu, thực hiện hóa khát vọng trở thành một quốc gia phát triển.

6.1. Định hướng thu hút vốn vào khu công nghiệp công nghệ cao

Tương lai của đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam gắn liền với việc phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao. Cần xây dựng các khu công nghiệp này theo mô hình hiện đại, có hạ tầng đồng bộ, dịch vụ hỗ trợ toàn diện và cơ chế ưu đãi đặc thù để thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, và năng lượng tái tạo.

6.2. Triển vọng hội nhập sâu rộng vào kinh tế toàn cầu

Việc chủ động tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và cải thiện môi trường đầu tư theo các chuẩn mực quốc tế sẽ giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi năng lực cạnh tranh quốc gia được cải thiện, Việt Nam không chỉ là điểm đến cho các hoạt động gia công, lắp ráp mà sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất và đổi mới sáng tạo của thế giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò động lực chiến lược giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn lực tài chính, chuyển giao công nghệ hiện đại và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Theo báo cáo từ Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển, Singapore đã thu hút khoảng 50 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong năm 2016, giữ vững vị trí trong nhóm 5 quốc gia và vùng lãnh thổ dẫn đầu thế giới về tiếp nhận nguồn vốn này, chỉ xếp sau Mỹ, Anh, Trung Quốc và Hồng Kông. Sự thành công vượt bậc của một quốc đảo khan hiếm tài nguyên tự nhiên với xuất phát điểm kinh tế thấp đã khẳng định vai trò quyết định của môi trường thể chế, chính sách quản trị minh bạch và hạ tầng đồng bộ.

Trái lại, hiệu quả thu hút và sử dụng dòng vốn này tại Việt Nam vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế về chất lượng liên kết kinh tế và tỷ lệ chuyển giao công nghệ. Mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương ghi nhận dấu ấn mạnh mẽ khi chỉ trong 4 tháng đầu năm 2016, các doanh nghiệp Singapore đã đầu tư 730 triệu USD vào Việt Nam, phân bổ rộng khắp tại 46 trên 63 tỉnh, thành phố. Luận văn thạc sĩ kinh tế quốc tế với đề tài nghiên cứu về môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài của Singapore tập trung phân tích thực trạng hệ thống chính sách, cấu trúc kinh tế và môi trường hỗ trợ kinh doanh của quốc đảo này trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2015. Mục tiêu trọng tâm là làm rõ các nhân tố thành công, nhận diện những điểm nghẽn và rút ra bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cao, giúp các nhà hoạch định chính sách Việt Nam nâng cấp môi trường kinh doanh, tạo sức hút cạnh tranh vượt trội nhằm gia tăng quy mô dòng vốn chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển làm nền tảng phân tích:

• Lý thuyết Chiết trung OLI của John Dunning: Giải thích động cơ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài qua ba lợi thế căn bản gồm Lợi thế quyền sở hữu, Lợi thế địa điểm và Lợi thế quốc tế hóa.
• Lý thuyết Vòng đời sản phẩm quốc tế của Raymond Vernon: Luận giải sự chuyển dịch dòng vốn và công nghệ sản xuất từ các quốc gia phát triển sang các nền kinh tế đang nổi.
• Mô hình nhân tố Đẩy và Kéo: Phân định các yếu tố xuất phát từ quốc gia xuất khẩu vốn và sức hấp dẫn từ môi trường kinh doanh của quốc gia tiếp nhận vốn.

Nghiên cứu làm rõ các khái niệm cốt lõi bao gồm định nghĩa đầu tư trực tiếp nước ngoài theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cấu trúc môi trường đầu tư quốc tế và môi trường đầu tư nước ngoài. Theo đánh giá từ Ngân hàng Thế giới, việc nâng cao tính tiên liệu của chính sách có thể làm tăng tỷ suất sinh lời của các khoản đầu tư mới lên trên 30%, trong khi chi phí phi chính thức và bất cập hạ tầng có thể bào mòn hơn 25% doanh thu doanh nghiệp. Môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài được cấu thành từ 3 trụ cột then chốt: khung pháp lý thể chế, điều kiện kinh tế vĩ mô và nhóm nhân tố hỗ trợ kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập chuỗi số liệu thứ cấp từ Niên giám Thống kê Singapore, Báo cáo Đầu tư Thế giới của UNCTAD giai đoạn 2011–2016, cơ sở dữ liệu của Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam và Ngân hàng Thế giới. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ chuỗi số liệu vĩ mô của 15 quốc gia đối tác lớn nhất và 11 nhóm ngành kinh tế trọng điểm tại Singapore trong giai đoạn 2000–2015 với hơn 240 quan sát tổng hợp. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các đối tác chiến lược có quy mô vốn vượt 20 tỷ USD và các ngành kinh tế mũi nhọn.

Phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích đối chuẩn định lượng và định tính được lựa chọn làm công cụ chủ đạo. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng, biến động cơ cấu ngành và nguồn vốn của Singapore qua từng mốc thời gian, đồng thời so sánh đa chiều các chỉ số thể chế giữa hai quốc gia nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao cho các luận điểm đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng giai đoạn 2011–2015 làm nổi bật ba phát hiện cốt lõi về môi trường và dòng vốn đầu tư tại Singapore:

Thứ nhất, quy mô dòng vốn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định ở mức rất cao. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Singapore tăng từ 55,922 tỷ USD năm 2011 lên 56,650 tỷ USD năm 2012 (tăng 1,3%), đạt mức 66,067 tỷ USD năm 2013 (tăng 17%) và lập đỉnh ở mức 68,496 tỷ USD năm 2014 trước khi điều chỉnh nhẹ về 65,262 tỷ USD năm 2015.

Thứ hai, cơ cấu ngành có sự chuyển dịch sâu sắc sang khu vực dịch vụ tài chính và công nghệ cao. Vốn đầu tư vào dịch vụ tài chính và bảo hiểm tăng vọt từ 316,820 tỷ USD năm 2011 lên 625,853 tỷ USD vào năm 2015, tương ứng mức tăng trưởng ấn tượng 97,5%. Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ đạt 231,728 tỷ USD năm 2015, trong khi ngành công nghiệp chế tạo giữ mức 170,292 tỷ USD và hoạt động khoa học kỹ thuật đạt 106,763 tỷ USD, phản ánh chiến lược công nghiệp hóa dựa trên tri thức.

Thứ ba, sự đa dạng hóa và thống trị của các đối tác kinh tế hàng đầu thế giới. Mỹ dẫn đầu tuyệt đối với tổng lượng vốn lũy kế đạt 243,307 tỷ USD vào năm 2015 (tăng mạnh 225,9% so với mức 74,645 tỷ USD năm 2011). Nhật Bản giữ vị trí thứ hai với 114,186 tỷ USD, tiếp sau là Quần đảo Virgin thuộc Anh với 106,349 tỷ USD, Quần đảo Cayman đạt 98,652 tỷ USD, Hà Lan đạt 93,189 tỷ USD và Vương quốc Anh đạt 60,155 tỷ USD.

Thảo luận kết quả

Thành tựu vượt trội của Singapore bắt nguồn trực tiếp từ năng lực kiến tạo thể chế của Ủy ban Phát triển Kinh tế cùng hệ thống cơ chế một cửa hoạt động chuyên nghiệp, giúp tối thiểu hóa thời gian và chi phí khởi sự kinh doanh. Các chính sách ưu đãi tài chính linh hoạt, như chương trình hỗ trợ ứng dụng công nghệ mới và các hiệp định tránh đánh thuế hai lần, đã tạo sức hút đặc biệt đối với các tập đoàn xuyên quốc gia.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự dịch chuyển rõ nét khi được trình bày qua bảng phân tích cơ cấu ngành và biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng vốn giai đoạn 2011–2015. Đồ thị cho thấy sự tương quan chặt chẽ giữa mức độ sẵn sàng hạ tầng số, chất lượng nguồn nhân lực và sự gia tăng tỷ trọng các ngành giá trị gia tăng cao. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các công trình nghiên cứu quốc tế khi khẳng định rằng thể chế minh bạch và hạ tầng đồng bộ có sức nặng vượt trội so với ưu thế về tài nguyên thô hay lao động giá rẻ đơn thuần.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn từ Singapore, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm hoàn thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam:

1. Thiết lập cơ chế một cửa liên thông quốc gia về cấp phép và xúc tiến đầu tư:

• Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.
• Hành động: Tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính, số hóa 100% hồ sơ dự án theo chuẩn mô hình Ủy ban Phát triển Kinh tế Singapore.
• Mục tiêu và lộ trình: Cắt giảm tối thiểu 40% thời gian xử lý thủ tục thẩm định đầu tư trong giai đoạn 2024–2026.

2. Đổi mới chính sách ưu đãi tài chính gắn liền với cam kết nghiên cứu và phát triển:

• Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Hành động: Ban hành khung thuế suất ưu đãi lũy tiến áp dụng trực tiếp cho các dự án thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ sạch và liên kết với doanh nghiệp phụ trợ nội địa.
• Mục tiêu và lộ trình: Nâng tỷ trọng các dự án công nghệ cao đạt mức 35% trên tổng dòng vốn tiếp nhận vào năm 2028.

3. Đột phá chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao:

• Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các tập đoàn đa quốc gia và các trường đại học lớn.
• Hành động: Xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng số, tự động hóa và quản trị theo chuẩn khu vực.
• Mục tiêu và lộ trình: Đạt tỷ lệ 45% lao động kỹ thuật trong các khu công nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định quốc tế trước năm 2030.

4. Nâng cấp hạ tầng logistics tích hợp và khu công nghiệp sinh thái:

• Chủ thể thực hiện: Bộ Giao thông Vận tải và chính quyền các vùng kinh tế trọng điểm.
• Hành động: Tăng tốc đầu tư hệ thống cảng nước sâu, kết nối đường cao tốc liên vùng và hạ tầng mạng viễn thông thế hệ mới.
• Mục tiêu và lộ trình: Giảm chi phí logistics quốc gia từ mức khoảng 20% GDP hiện nay xuống dưới 14% GDP vào năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Các đơn vị quản lý kinh tế đối ngoại thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Khu chế xuất sử dụng tài liệu để tham khảo mô hình cải cách thủ tục và thiết kế các gói chính sách ưu đãi cạnh tranh.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Quản lý kinh tế và Luật kinh tế khai thác khung phân tích lý thuyết, hệ thống số liệu đối chuẩn giai đoạn 2000–2015 để phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài mở rộng.
• Doanh nghiệp phát triển hạ tầng khu công nghiệp: Các nhà đầu tư hạ tầng sử dụng bài học kinh nghiệm của Singapore để định hình mô hình khu công nghiệp thông minh, nâng cao chất lượng dịch vụ tiện ích nhằm thu hút các nhà đầu tư lớn.
• Hiệp hội doanh nghiệp và cộng đồng kinh doanh trong nước: Các doanh nghiệp nắm bắt xu hướng dịch chuyển của dòng vốn quốc tế, từ đó chủ động nâng cao năng lực sản xuất để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố cốt lõi nào giúp Singapore duy trì vị trí top 5 thế giới về thu hút đầu tư nước ngoài? Sự kết hợp giữa khung pháp lý minh bạch, môi trường chính trị ổn định, bộ máy hành chính chuyên nghiệp của Ủy ban Phát triển Kinh tế và hạ tầng logistics đẳng cấp thế giới đã tạo niềm tin vững chắc, giúp quốc đảo này thu hút khoảng 50 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2016.

Cơ cấu dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Singapore giai đoạn 2011–2015 phân bổ ra sao? Dòng vốn tập trung chủ yếu vào ngành dịch vụ tài chính và bảo hiểm với 625,853 tỷ USD vào năm 2015, kế tiếp là bán buôn bán lẻ với 231,728 tỷ USD và công nghiệp chế tạo đạt 170,292 tỷ USD, phản ánh nền kinh tế dịch chuyển mạnh mẽ sang các ngành có giá trị gia tăng cao.

Kinh nghiệm quản lý đầu tư nào của Singapore có giá trị ứng dụng cao nhất cho Việt Nam? Mô hình cơ quan điều phối tập trung với thẩm quyền toàn diện của Ủy ban Phát triển Kinh tế Singapore là bài học quý giá, giúp loại bỏ sự chồng chéo giữa các bộ ngành, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư có trọng điểm.

Nguồn nhân lực đóng vai trò như thế nào trong môi trường đầu tư của Singapore? Singapore xây dựng lực lượng lao động có trình độ chuyên môn và năng suất cao thông qua chính sách giáo dục gắn liền với nhu cầu công nghiệp và chương trình hỗ trợ đào tạo công nghệ, giúp các nhà đầu tư tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Việt Nam cần thực hiện giải pháp đột phá nào để đón đầu dòng vốn đầu tư thế hệ mới? Việt Nam cần tập trung cải cách thể chế minh bạch, áp dụng chính sách ưu đãi tài chính gắn với tiêu chí công nghệ cao, phát triển hạ tầng cảng biển và logistics nhằm hạ chi phí vận hành xuống dưới 14% GDP trước năm 2030.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài và các yếu tố cấu thành sức hấp dẫn của địa điểm đầu tư.
• Phân tích sâu sắc bài học thành công của Singapore khi thu hút 50 tỷ USD năm 2016 nhờ cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và tối ưu hóa thủ tục hành chính.
• Chỉ ra thực trạng chuyển dịch cơ cấu dòng vốn tập trung mạnh vào tài chính và công nghệ cao với quy mô vốn ngành tài chính đạt 625,853 tỷ USD vào năm 2015.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm khuyến nghị chính sách đồng bộ, khả thi cho Việt Nam với lộ trình triển khai chi tiết hướng tới các mốc mục tiêu 2026–2030.
• Nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hạ tầng logistics nhằm nâng tỷ trọng vốn đầu tư công nghệ cao lên 35% trong giai đoạn tới.

Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững, các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động tham khảo, thảo luận và áp dụng linh hoạt những giải pháp từ công trình nghiên cứu này vào thực tiễn quản lý và phát triển kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền hoặc bất kỳ tài sản nào để tiến hành hoạt động đầu tư theo quy định của luật này”. Như vậy, mặc dù có rất nhiều quan điểm khác nhau khi đưa ra khái niệm về FDI, song ta có thể đưa ra một khái niệm tổng quát nhất, đó là: 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức mà nhà đầu tư bỏ vốn để tạo lập cơ sở sản xuất kinh doanh ở nước tiếp nhận đầu tư. Trong đó nhà đầu tư nước ngoài có thể thiết lập quyền sở hữu từng phần hay toàn bộ vốn đầu tư và giữ quyền quản lý, điều hành trực tiếp đối tượng mà họ bỏ vốn nhằm mục đích thu được lợi nhuận từ các hoạt động đầu tư đó trên cơ sở tuân theo quy định của Luật Đầu tư nước ngoài của nước sở tại. Phân loại FDI Theo phƣơng thức đầu tƣ: - Đầu tư mới:Là việc nhà đầu tư nước ngoài dùng vốn để đầu tư từ đầu về cơ sở vật chất, nhà xưởng máy móc… nhằm mục đích kinh doanh thu lợi nhuận.

- Mua lại và sáp nhập: Sáp nhập là hoạt động trong đó tài sản và hoạt động của hai công ty được kết hợp lại để thành lập nên một thực thể mới. - Mua lại:Là giao dịch trong đó quyền sở hữu, kiểm soát tài sản và hoạt động của công ty được chuyển từ công ty bị mua sang công ty đi mua và công ty bị mua trở thành chi nhánh của công ty đi mua. Nhìn chung, hoạt động mua lại và sáp nhập (M&A) tạo cho các công ty cơ hội mở rộng nhanh chóng các hoạt động của mình ra thị trường nước ngoài. Thông qua con đường M&A, các công ty có thể giảm chi phí trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, sản xuất, phân phối và lưu thông.

M&A tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái cấu trúc các ngành công nghiệp và cơ cấu ngành công nghiệp ở các quốc gia, do đó hình thức này đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển công nghiệp ở các quốc gia. Theo hình thức đầu tƣ: Các hình thức thu hút FDI của một quốc gia do luật pháp từng nước quy định, cụ thể theo Luật thương mại Việt Nam có 3 hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài sau: - Hình thức doanh nghiệp liên doanh: Doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài (gọi tắt là liên doanh) là doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh ký giữa hai bên 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hoặc nhiều bên để tiến hành đầu tư kinh doanh tại Việt Nam. Trong trường hợp đặc biệt, doanh nghiệp liên doanh có thể được thành lập trên cơ sở hiệp định ký giữa chính phủ Việt Nam với chính phủ nước ngoài. Xét trên phương diện kinh doanh, doanh nghiệp liên doanh có những đặc trưng chủ yếu là các bên liên doanh cùng góp vốn, cùng quản lý, cùng phân phối lợi nhuận và chia sẻ rủi ro.

Về mặt pháp lý, doanh nghiệp liên doanh là một thực thể pháp lý độc lập hoạt động theo pháp luật của nước sở tại. Doanh nghiệp liên doanh có tư cách pháp nhân. Mỗi bên tham gia liên doanh vừa có tư cách pháp lý riêng - chịu trách nhiệm pháp lý với bên kia và tư cách pháp lý chung - chịu trách nhiệm với toàn thể liên doanh. - Hình thức doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài 1.

Môi trường đầu tư Môi trường được hiểu là một không gian hữu hạn bao quanh những sự vật hiện tượng, yếu tố hay một quá trình hoạt động nào đó như môi trường nước, môi trường văn hoá, môi trường sống, môi trường kinh doanh… Môi trường đầu tư là một thuật ngữ đã được nghiên cứu và sử dụng trong lĩnh vực kinh tế và quản trị kinh doanh ở nhiều nước trên thế giới. Cho đến hiện nay, khái niệm môi trường đầu tư được nhiều tác giả đề cập đến nhưng vẫn còn chưa thống nhất. Khái niệm môi trường đầu tư được nghiên cứu và xem xét theo nhiều khía cạnh khác nhau tuỳ theo mục đích, phạm vi, đối tượng nghiên cứu. - Khái niệm 1: “Môi trường đầu tư quốc tế là tổng hoà các yếu tố có ảnh hưởngđến các hoạt động kinh doanh của nhà đầu tư trên phạm vi toàn cầu” [14].

Khái niệm này đề cập đến các yếu tố của môi trường đầu tư quốc tế ảnh hưởng đến dòng chảy vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Trong đó, môi trường đầu tư quốc tế bao gồm các yếu tố của nước nhận đầu tư (như tình hình chính trị, chính sách- pháp luật, vị trí địa lý-điều kiện tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế, các đặc điểm văn hoá xã hội), các yếu tố ở nước đầu tư (như thay đổi chính sách kinh tế vĩ mô, 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các hoạt động thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của chính phủ, tiềm lực kinh tế, khoa học công nghệ) và các yếu tố thuộc môi trường quốc tế (như xu hướng đối thoại chính trị khu vực và thế giới, liên kết khu vực, tăng trưởng của TNCs và tốc độ toàn cầu hoá). Vậy, môi trường đầu tư quốc tế gồm 3 môi trường bộ phận, đó là: môi trường đầu tư ở nước nhận đầu tư (còn gọi là môi trường ĐTNN), môi trường đầu tư ở nước đi đầu tư và môi trường quốc tế. - Khái niệm 2: “Môi trường đầu tư là tổng thể các yếu tố, điều kiện và chính sách của nước tiếp nhận đầu tư chi phối đến hoạt động đầu tư nước ngoài” [26].

Khái niệm 2 cũng quan tâm tới ảnh hưởng của môi trường đầu tư tới hoạt động FDI nhưng chỉ chú ý tới các yếu tố của môi trường đầu tư của nước tiếp nhận đầu tư. Khái niệm này không đề cập tới các yếu tố của môi trường bên ngoài (môi trường quốc tế, môi trường nước đi đầu tư) có ảnh hưởng đến hoạt động FDI. Với phạm vi nghiên cứu của luận án, tôi xin đưa ra khái niệm môi trường đầu tư như sau: Môi trường đầu tư là tổng hoà các yếu tố của nước nhận đầu tư có ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài, và phát triển kinh tế. Khái niệm môi trường đầu tư và môi trường kinh doanh có những điểm tương đồng, đều bao gồm các yếu tố có ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư hoặc hoạt động kinh doanh.

Như tác giả đã đề cập, khái niệm môi trường đầu tư gồm các yếu tố có tác động tới cả chu kỳ dự án đầu tư, bắt đầu giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, vận hành kết quả đầu tư (hay tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh) và chấm dứt dự án. Trong khi đó, theo nghĩa hẹp thì môi trường kinh doanh là các yếu tố bên ngoài DN có ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của DN, hay chỉ là giai đoạn thứ ba của chu kỳ dự án đầu tư. Môi trường FDI Theo quan điểm của UNCTAD: Môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài là tổng thể các yếu tố, điều kiện và chính sách của nước tiếp nhận đầu tư chi phối đến hoạt động đầu tư nước ngoài, định 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hình cho các cơ hội và động lực để doanh nghiệp FDI đầu tư, kinh doanh có hiệu quả, tạo việc làm và mở rộng sản xuất. Môi trường đầu tư nước ngoài có thể thay đổi và chịu sự chi phối cảu Chính Phủ nước tiếp nhận đầu tư; thay đổi khi nước tiếp nhận đầu tư kí kết hoặc gia nhập Hiệp định Khuyến khích và bảo hộ đầu tư song phương, khu vực và đa phương.

Ngày nay, có thể hiểu môi trường đầu tư nước ngoài tốt phải bao gồm các yếu tố: i Thuận lợi ii Thông thoáng iii Ổn định iv Hấp dẫn v Bình đẳng vi Cạnh tranh vii Hiệu quả Một môi trường đầu tư tốt có hiệu quả thu hút đầu tư cao. Môi trường đầu tư tốt thể là tiền đề cho năng lực cạnh tranh cao về thu hút FDI. Môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài được hình thành trên cơ sở của việc hình thành môi trường đầu tư quốc tế, môi trường kinh doanh của nước nhận đầu tư. Môi trường đầu tư trực tiếp nước ngoài của một quốc gia không thể tách rời khỏi môi trường đầu tư quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay.

Môi trường đầu tư quốc tế là tổng hòa các yếu tố có ảnh hưởng tới các hoạt động kinh doanh của nhà đầu tư trên phạm vi toàn cầu. Nó bao gồm các nhóm yếu tố về tình hình chính trị, chính sách-pháp luật, vị trí địa lý - điều kiện tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế, các đặc điểm văn hóa - xã hội ở nước nhận đầu tư; các yếu tố về thay đổi chính sách vĩ mô, các hoạt động thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của Chính phủ và tiềm lực kinh tế- khoa học công nghệ ở nước đầu tư và các yếu tố thuộc về môi trường quốc tế như xu hướng đối thoại chính trị giữa các nước, liên kết khu vực, tăng trưởng của các nhà đầu tư và tốc độ của toàn cầu hóa. Môi trường kinh doanh ở nước đầu tư bao gồm tất cả các yếu tố về chính trị, chính sách - pháp luật, vị trí địa lý - điều kiện tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế và 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các đặc điểm văn hóa xã hội. Mức độ hấp dẫn của từng yếu tố sẽ tạo ra những cơ hội hoặc rủi ro cho các nhà đầu tư, qua đó tác động mạnh đến quyết định của họ trong việc so sánh nên đầu tư trong nước hay chuyển đầu tư ra nước ngoài.

Tuy nhiên ngoài các yếu tố tạo lên sự thuận lợi của môi trường đầu tư trong nước quyết định đầu tư ra nước ngoài của các nhà đầu tư còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ những thay đổi chính sách kinh tế vĩ mô, các hoạt động thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của Chính phủ và tiềm lực kinh tế-khoa học công nghệ của nước họ. Những chính sách kinh tế vĩ mô có tác động mạnh đến thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài là các chính sách về tài chính, tiền tệ, xuất nhập khẩu, chính sách thuế và quản lý ngoại hối.