Dự báo trong lĩnh vực Bưu chính Viễn thông: Khái niệm và ứng dụng

Tài liệu nghiên cứu Một số biện pháp tăng cường công tác dự báo nhu cầu dịch vụ điện thoại di động của tổng công ty bưu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Thị Thu Giang
• Người hướng dẫn: Ts Nguyễn Đăng Quang
• Trường học: Cao học Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Bưu chính Viễn thông
• Đề tài: Dự báo trong lĩnh vực Bưu chính Viễn thông: Khái niệm, nguyên tắc và ứng dụng
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dự Báo Bưu Chính Viễn Thông Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Dự báo trong lĩnh vực bưu chính viễn thông là quá trình tiên đoán có căn cứ khoa học về các yếu tố như nhu cầu, doanh thu, và xu hướng phát triển. Dự báo mang tính chất xác suất, phản ánh nội dung, mức độ, trạng thái, các mối quan hệ và xu hướng phát triển của đối tượng dự báo trong tương lai. Tiên đoán là hình thức phản ánh vượt trước thời gian của con người, có thể chia thành tiên đoán không khoa học, tiên đoán kinh nghiệm và tiên đoán khoa học. Dự báo bao hàm trong nó loại tiên đoán khoa học, dựa trên việc phân tích tính quy luật của sự phát triển của hiện tượng dự báo và các điều kiện như các giả thuyết. Mỗi dự báo về một vấn đề hay lĩnh vực nào đó có thể được tiến hành trên những phông dự báo khác nhau, vì thế dự báo bao giờ cũng mang tính chất đa phương án. Dự báo thực chất là sự phản ánh vượt trước trên cơ sở những tri thức hiện có về quy luật vận động phát triển của đối tượng và những điều kiện ban đầu. Những hiểu biết của con người dù sao cũng có hạn so với thực tế vô cùng phong phú. Vì vậy, dù phương pháp dự báo có hoàn chỉnh đến đâu cũng không thể khẳng định chắc chắn rằng các phương án dự báo là hoàn toàn chính xác.

1.1. Khái Niệm Dự Báo Trong Ngành Bưu Chính Viễn Thông

Dự báo là sự tiên đoán có căn cứ khoa học và mang tính chất xác suất về nội dung, mức độ, trạng thái, các mối quan hệ và xu hướng phát triển của đối tượng dự báo hoặc con đường và thời gian để đạt được các trạng thái nhất định của đối tượng dự báo trong tương lai. Tiên đoán là hình thức phản ánh vượt trước thời gian của con người. Chỉ có tiên đoán dựa trên việc phân tích tính quy luật của sự phát triển của hiện tượng dự báo và các điều kiện như các giả thuyết mới có khả năng đảm bảo độ chính xác và đáng tin cậy. Khái niệm dự báo bao hàm trong nó loại tiên đoán khoa học.

1.2. Đặc Điểm Của Dự Báo Trong Bưu Chính Viễn Thông

Dự báo trong lĩnh vực bưu chính viễn thông có những đặc trưng cơ bản như đặc trưng của dự báo trong các lĩnh vực khác. Tính thống nhất về không gian và thời gian của chỉ tiêu dự báo và số liệu dự báo. Phạm vi của dự báo phụ thuộc vào phạm vi của môi trường mà đối tượng dự báo tồn tại. Tính thống nhất về thời gian dự báo được thể hiện ở chỗ: nếu dự báo cho một năm thì số liệu dùng phải là số liệu của năm, tương tự như dự báo cho quý, tháng… Tính xác suất của dự báo. Tính thời gian của dự báo.

II. Nguyên Tắc Dự Báo Bí Quyết Để Dự Đoán Chính Xác Nhất

Dự báo trong bưu chính viễn thông tuân theo các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả. Các nguyên tắc này bao gồm: nguyên tắc liên hệ biện chứng, nguyên tắc kế thừa lịch sử, nguyên tắc đặc thù về bản chất đối tượng dự báo, nguyên tắc mô tả tối ưu đối tượng dự báo, và nguyên tắc tương tự của đối tượng dự báo. Việc áp dụng đúng các nguyên tắc này giúp nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động. Ví dụ, khi dự báo nhu cầu sử dụng dịch vụ điện thoại di động, cần phân tích mối quan hệ giữa nhu cầu với các yếu tố như thu nhập và giá cước.

2.1. Nguyên Tắc Liên Hệ Biện Chứng Trong Phân Tích Dự Báo

Nguyên tắc này yêu cầu khi tiến hành dự báo một đối tượng kinh tế phải xem xét đến tính hệ thống và những nhân tố ảnh hưởng cùng vận động đồng thời. Ví dụ: Khi dự báo nhu cầu sử dụng dịch vụ điện thoại di động phải đồng thời phân tích mối quan hệ giữa nhu cầu với các nhân tố quan trọng khác như thu nhập, giá cước.

2.2. Nguyên Tắc Kế Thừa Lịch Sử Trong Dự Báo Tăng Trưởng

Nguyên tắc này yêu cầu khi tiến hành dự báo một đối tượng phải nghiên cứu sâu sắc quá trình vận động của đối tượng đó trong quá khứ và hiện tại, tạo ra cơ sở thực nghiệm để tiên đoán và đánh giá xu hướng trong tương lai. Chỉ có thể phán đoán về tương lai mà không rơi vào trạng thái không tưởng với điều kiện phải thu thập thông tin quá khứ và hiện tại của đối tượng dự báo.

2.3. Nguyên Tắc Đặc Thù Về Bản Chất Đối Tượng Dự Báo

Nguyên tắc này đòi hỏi nhất thiết phải tính đến những nét đặc thù về bản chất của đối tượng dự báo. Những nét đặc thù này sẽ tạo ra những giới hạn nhất định về xu thế phát triển đối tượng kinh tế trong tương lai. Nguyên tắc này càng quan trọng khi dự báo sử dụng các phương pháp ngoại suy định lượng, nếu không có giới hạn thì dễ dàng đi đến những kết luận sai lầm trong dự báo.

III. Các Phương Pháp Dự Báo Hiệu Quả Nhất Trong Bưu Chính Viễn Thông

Có nhiều phương pháp dự báo được sử dụng trong bưu chính viễn thông, bao gồm phương pháp định tính và phương pháp định lượng. Phương pháp định tính dựa trên ý kiến chuyên gia và phân tích thị trường, trong khi phương pháp định lượng sử dụng các mô hình toán học và thống kê để dự đoán. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào dữ liệu có sẵn, mục tiêu dự báo, và đặc điểm của thị trường. Các phương pháp phổ biến bao gồm phân tích chuỗi thời gian, hồi quy, và mô hình kinh tế lượng.

3.1. Phân Tích Chuỗi Thời Gian Để Dự Báo Nhu Cầu

Phân tích chuỗi thời gian là phương pháp sử dụng dữ liệu lịch sử để dự đoán các giá trị tương lai. Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi có đủ dữ liệu lịch sử và xu hướng rõ ràng. Các mô hình chuỗi thời gian phổ biến bao gồm trung bình động, san bằng mũ, và ARIMA.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Trong Dự Báo Doanh Thu Viễn Thông

Mô hình hồi quy là phương pháp sử dụng mối quan hệ giữa biến phụ thuộc và một hoặc nhiều biến độc lập để dự đoán. Trong dự báo doanh thu bưu chính viễn thông, các biến độc lập có thể bao gồm GDP, dân số, và mức độ sử dụng internet.

3.3. Phương Pháp Định Tính Ý Kiến Chuyên Gia và Phân Tích Thị Trường

Phương pháp định tính dựa trên ý kiến của các chuyên gia và phân tích thị trường để đưa ra dự báo. Phương pháp này thường được sử dụng khi không có đủ dữ liệu lịch sử hoặc khi các yếu tố định tính có ảnh hưởng lớn đến kết quả dự báo. Các kỹ thuật định tính phổ biến bao gồm phương pháp Delphi và phân tích SWOT.

IV. Ứng Dụng Dự Báo Trong Quản Lý Mạng Lưới Viễn Thông Hiện Đại

Dự báo đóng vai trò quan trọng trong quản lý mạng lưới viễn thông, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định về đầu tư, nâng cấp, và bảo trì. Dự báo nhu cầu băng thông giúp tối ưu hóa việc phân bổ tài nguyên và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Dự báo về churn rate (tỷ lệ khách hàng rời mạng) giúp các nhà quản lý triển khai các chiến lược giữ chân khách hàng hiệu quả. Ngoài ra, dự báo còn được sử dụng để quản lý rủi ro và lập kế hoạch ứng phó với các tình huống khẩn cấp.

4.1. Dự Báo Nhu Cầu Băng Thông Tối Ưu Hóa Tài Nguyên Mạng

Dự báo nhu cầu băng thông giúp các nhà quản lý mạng lưới viễn thông tối ưu hóa việc phân bổ tài nguyên và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Việc dự đoán chính xác nhu cầu băng thông cho phép các nhà quản lý đầu tư vào cơ sở hạ tầng phù hợp và tránh tình trạng quá tải hoặc lãng phí tài nguyên.

4.2. Dự Báo Churn Rate Chiến Lược Giữ Chân Khách Hàng

Dự báo về churn rate (tỷ lệ khách hàng rời mạng) giúp các nhà quản lý triển khai các chiến lược giữ chân khách hàng hiệu quả. Việc dự đoán được số lượng khách hàng có khả năng rời mạng cho phép các nhà quản lý đưa ra các chương trình khuyến mãi và dịch vụ đặc biệt để giữ chân khách hàng.

4.3. Dự Báo Rủi Ro Lập Kế Hoạch Ứng Phó Khẩn Cấp

Dự báo rủi ro giúp các nhà quản lý viễn thông lập kế hoạch ứng phó với các tình huống khẩn cấp như thiên tai, sự cố mạng, và tấn công mạng. Việc dự đoán được các rủi ro tiềm ẩn cho phép các nhà quản lý chuẩn bị các biện pháp phòng ngừa và ứng phó kịp thời.

V. Phần Mềm Dự Báo Bưu Chính Viễn Thông Công Cụ Hỗ Trợ Đắc Lực

Hiện nay, có nhiều phần mềm dự báo chuyên dụng được thiết kế để hỗ trợ các nhà quản lý trong lĩnh vực bưu chính viễn thông. Các phần mềm này cung cấp các công cụ phân tích dữ liệu, xây dựng mô hình, và dự đoán kết quả. Việc sử dụng phần mềm dự báo giúp tiết kiệm thời gian, tăng độ chính xác, và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu. Một số phần mềm phổ biến bao gồm SPSS, R, và Python với các thư viện chuyên dụng.

5.1. SPSS Công Cụ Phân Tích Dự Báo Thống Kê Mạnh Mẽ

SPSS là một phần mềm thống kê mạnh mẽ được sử dụng rộng rãi trong phân tích dự báo. Phần mềm này cung cấp nhiều công cụ phân tích dữ liệu, xây dựng mô hình, và dự đoán kết quả. SPSS đặc biệt hữu ích cho các nhà quản lý không có kiến thức chuyên sâu về lập trình.

5.2. R và Python Ngôn Ngữ Lập Trình Linh Hoạt Cho Dự Báo Nâng Cao

R và Python là các ngôn ngữ lập trình linh hoạt được sử dụng rộng rãi trong dự báo nâng cao. Các ngôn ngữ này cung cấp nhiều thư viện chuyên dụng cho phân tích dữ liệu, xây dựng mô hình, và dự đoán kết quả. R và Python đặc biệt hữu ích cho các nhà quản lý có kiến thức về lập trình và muốn tùy chỉnh các mô hình dự báo.

VI. Xu Hướng Dự Báo Bưu Chính Viễn Thông Tương Lai Phát Triển

Trong tương lai, xu hướng dự báo trong lĩnh vực bưu chính viễn thông sẽ tập trung vào việc sử dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning). Các mô hình dự báo sẽ trở nên phức tạp hơn, có khả năng xử lý dữ liệu lớn và đưa ra dự đoán chính xác hơn. Ngoài ra, dự báo sẽ được tích hợp sâu hơn vào các quy trình quản lý và ra quyết định, giúp các nhà quản lý đưa ra các chiến lược kinh doanh hiệu quả hơn.

6.1. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo AI Trong Dự Báo Thị Trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng rộng rãi trong dự báo thị trường bưu chính viễn thông. Các mô hình AI có khả năng học từ dữ liệu lớn và đưa ra dự đoán chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống. AI đặc biệt hữu ích trong việc dự đoán các xu hướng thị trường mới và các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu của khách hàng.

6.2. Học Máy Machine Learning Cho Dự Báo Nhu Cầu Chính Xác Hơn

Học máy (Machine Learning) là một lĩnh vực của AI tập trung vào việc phát triển các thuật toán cho phép máy tính học từ dữ liệu mà không cần được lập trình rõ ràng. Học máy đang được sử dụng rộng rãi trong dự báo nhu cầu bưu chính viễn thông, giúp các nhà quản lý dự đoán chính xác hơn nhu cầu của khách hàng và tối ưu hóa việc phân bổ tài nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LuËn v¨n tèt nghiÖp GVHD: Ts NguyÔn §¨ng Quang Ch­¬ng I C¬ së khoa häc cña dù b¸o nhu cÇu sö dông dÞch vô ®iÖn tho¹i di ®éng 1. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña dù b¸o trong B­u chÝnh ViÔn th«ng 1. Kh¸i niÖm dù b¸o Dù b¸o lµ sù tiªn ®o¸n cã c¨n cø khoa häc vµ mang tÝnh chÊt x¸c suÊt vÒ néi dung, møc ®é, tr¹ng th¸i, c¸c mèi quan hÖ vµ xu h­íng ph¸t triÓn cña ®èi t­îng dù b¸o hoÆc con ®­êng vµ thêi gian ®Ó ®¹t ®­îc c¸c tr¹ng th¸i nhÊt ®Þnh cña ®èi t­îng dù b¸o trong t­¬ng lai Tiªn ®o¸n lµ h×nh thøc ph¶n ¸nh v­ît tr­íc thêi gian cña con ng­êi. Cã thÓ chia tiªn ®o¸n thµnh 3 lo¹i: - Tiªn ®o¸n kh«ng khoa häc: dùa trªn mèi quan hÖ qua l¹i cã tÝnh chÊt t­ëng t­îng kh«ng hiÖn thùc ®­îc cÊu tróc gi¶ t¹o hoÆc nh÷ng ph¸t hiÖn bÊt chît ®Ó ph¸t biÓu lêi tiªn ®o¸n.

C¸c h×nh thøc bãi to¸n, tiªn tri, chiªm tinh… thuéc lo¹i tiªn ®o¸n nµy. - Tiªn ®o¸n kinh nghiÖm: h×nh thµnh qua kinh nghiÖm thùc tÕ dùa vµo c¸c mèi quan hÖ qua l¹i th­êng xuyªn thùc tÕ hay t­ëng t­îng mµ kh«ng trªn c¬ së ph©n tÝch cÊu tróc lý thuyÕt, nghiªn cøu quy luËt hay ®¸nh gi¸ kinh nghiªm. - Tiªn ®o¸n khoa häc: lµ kÕt qu¶ thu ®­îc tõ suy luËn khoa häc trong khu«n khæ cña mét hÖ thèng lý luËn khoa häc nhÊt ®Þnh. ChØ cã tiªn ®o¸n dùa trªn viÖc ph©n tÝch tÝnh quy luËt cña sù ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng dù b¸o vµ c¸c ®iÒu kiÖn nh­ c¸c gi¶ thuyÕt míi cã kh¶ n¨ng ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c vµ ®¸ng tin cËy.

Kh¸i niÖm dù b¸o bao hµm trong nã lo¹i tiªn ®o¸n khoa häc. TËp hîp c¸c ®iÒu kiÖn ban ®Çu lËp nªn mét hÖ thèng c¸c gi¶ thiÕt gäi lµ ph«ng dù b¸o. Mçi dù b¸o vÒ mét vÊn ®Ò hay lÜnh vùc nµo ®ã cã thÓ ®­îc tiÕn hµnh trªn nh÷ng ph«ng dù b¸o kh¸c nhau. V× thÕ dù b¸o bao giê còng mang tÝnh chÊt ®a ph­¬ng ¸n.

Ngoµi ra, dù b¸o thùc chÊt lµ sù ph¶n ¸nh v­ît tr­íc trªn c¬ së nh÷ng tri thøc hiÖn cã vÒ quy luËt vËn ®éng ph¸t triÓn cña ®èi t­îng vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ban ®Çu. Nh÷ng hiÓu biÕt cña con ng­êi dï sao còng cã h¹n so víi thùc tÕ v« cïng phong phó. Nh÷ng th«ng tin cã ®­îc vÒ ®èi t­îng trong t­¬ng lai th­êng nghÌo h¬n so víi hiÖn t¹i. V× vËy, dï ph­¬ng ph¸p dù b¸o cã hoµn chØnh ®Õn ®©u còng kh«ng thÓ kh¼ng ®Þnh ch¾c ch¾n r»ng c¸c ph­¬ng ¸n dù b¸o lµ hoµn toµn chÝnh x¸c.

§Æc ®iÓm cña dù b¸o trong B­u chÝnh ViÔn th«ng Lê Thị Thu Giang – Cao học Quả n trị Kinh doanh Khoá 10 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp GVHD: Ts NguyÔn §¨ng Quang Dù b¸o trong lÜnh vùc B­u chÝnh ViÔn th«ng cã nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n nh­ ®Æc tr­ng cña dù b¸o trong c¸c lÜnh vùc kh¸c. TÝnh thèng nhÊt vÒ kh«ng gian vµ thêi gian cña chØ tiªu dù b¸o vµ sè liÖu dù b¸o. Ph¹m vi cña dù b¸o phô thuéc vµ ph¹m vi cña m«i tr­êng mµ ®èi t­îng dù b¸o tån t¹i. NÕu chØ tiªu dù b¸o ë ph¹m vi toµn quèc th× c¸c sè liÖu dïng ®Ó dù b¸o chØ tiªu nµy còng ph¶i lµ sè liÖu ë ph¹m vi toµn quèc.

NÕu chØ tiªu dù b¸o ë ph¹m vi ®Þa ph­¬ng th× è liÖu dïng ®Ó dù b¸o chØ tiªu nµy còng ph¶i lµ sè liÖu ë ph¹m vi ®Þa ph­¬ng. TÝnh thèng nhÊt vÒ thêi gian dù b¸o ®­îc thÓ hiÖn ë chç: nÕu dù b¸o cho mét n¨m th× sè liÖu dïng ph¶i lµ sè liÖu cña n¨m, t­¬ng tù nh­ dù b¸o cho quý, th¸ng… 1. TÝnh x¸c suÊt cña dù b¸o. C¸c nh©n tè sÏ t¸c ®éng ®Õn sù tån t¹i, vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng kinh tÕ x· héi trong t­¬ng lai mang tÝnh x¸c suÊt.

Mçi mét hiÖn t­îng kinh tÕ x· héi sÏ chÞu t¸c ®éng cña nhiÒu nh©n tè x¶y ra trong qu¸ khø, hiÖn t¹i vµ t­¬ng lai. Ngay c¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn sù tån t¹i, vËn ®éng, ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng tõ trong qu¸ khø nÕu kh«ng cã ®­îc mét hÖ thèng thèng kª ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ th× viÖc thu thËp th«ng tin cu·ng cã thÓ bÞ bá sãt, thiÕu chÝnh x¸c khi ph¶n ¸nh. §iÒu nµy sÏ lµm cho viÖc kh¸i qu¸t ho¸ xu thÕ vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng trong qu¸ khø vµ t­¬ng lai kÐm chÝnh x¸c. Trong khi ®ã c¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng kinh tÕ x· héi trong t­¬ng lai l¹i mang tÝnh gi¶ ®Þnh, do vËy c¸c nh©n tè t¸c ®éng trong t­¬ng lai ®Òu mang tÝnh x¸c suÊt vµ c¸c kÕt qu¶ do dù b¸o mang l¹i còng cã tÝnh x¸c suÊt.

TÝnh thêi gian cña dù b¸o. Dù b¸o lµ xem xÐt ®Õn t­¬ng lai cña hiÖn t­îng, lµ nh÷ng ®iÒu ch­a x¶y ra ®èi víi hiÖn t­îng ®ã vµ m« pháng xu thÕ vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng ®ã trong t­¬ng lai. Møc ®é bÊt ®Þnh cña c¸c yÕu tè gi¶ ®Þnh t¸c ®éng ®Õn hiÖn t­îng nghiªn cøu trong t­¬ng lai sÏ cµng lín khi thêi gian dù b¸o cµng dµi. Do ®ã tÝnh gi¶ ®Þnh cña sù t¸c ®éng cµng cao vµ cµng thiÕu chÝnh x¸c.

Møc chªnh lÖch gi÷a thêi ®iÓm tiÕn hµnh dù b¸o víi thêi ®iÓm hiÖn t¹i gäi lµ kho¶ng thêi gian dù b¸o. Kho¶ng thêi gian dù b¸o kh«ng thÓ tuú tiÖn mµ phô thuéc vµo ®é æn ®Þnh t­¬ng ®èi cña sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña hiÖn t­îng. ChÝnh v× thÕ mµ kÕt qu¶ dù b¸o bao giê còng chØ cã ý nghÜa trong mét kho¶ng thêi gian dù b¸o h÷u h¹n mµ th«i. C¸c nguyªn t¾c trong dù b¸o B­u chÝnh ViÔn th«ng Lê Thị Thu Giang – Cao học Quả n trị Kinh doanh Khoá 10 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp GVHD: Ts NguyÔn §¨ng Quang Dù b¸o nãi chung cã 5 nguyªn t¾c c¬ b¶n mµ dù b¸o trong B­u chÝnh ViÔn th«ng còng ph¶i tu©n theo: 1.

Nguyªn t¾c liªn hÖ biÖn chøng. Nguyªn t¾c nµy yªu cÇu khi tiÕn hµnh dù b¸o mét ®èi t­îng kinh tÕ ph¶i xem xÐt ®Õn tÝnh hÖ thèng vµ nh÷ng nh©n tè ¶nh h­ëng cïng vËn ®éng ®ång thêi. VÝ dô: Khi dù b¸o nhu cÇu sö dông dÞch vô ®iÖn tho¹i di ®éng ph¶i ®éng thêi ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a nhu cÇu víi c¸c nh©n tè quan träng kh¸c nh­ thu nhËp, gi¸ c­íc. Nguyªn t¾c kÕ thõa lÞch sö Nguyªn t¾c nµy yªu cÇu khi tiÕn hµnh dù b¸o mét ®èi t­îng ph¶i nghiªn cøu s©u s¾c qu¸ tr×nh vËn ®éng cña ®èi t­îng ®ã trong qu¸ khø vµ hiÖn t¹i, t¹o ra c¬ së thùc nghiÖm ®Ó tiªn ®o¸n vµ ®¸nh gi¸ xu h­íng trong t­¬ng lai.

ChØ cã thÓ ph¸n ®o¸n vÒ t­¬ng lai mµ kh«ng r¬i vµo tr¹ng th¸i kh«ng t­ëng víi ®iÒu kiÖn ph¶i thu thËp th«ng tin qu¸ khø vµ hiÖn t¹i cña ®èi t­îng dù b¸o. Nguyªn t¾c ®Æc thï vÒ b¶n chÊt ®èi t­îng dù b¸o. Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái nhÊt thiÕt ph¶i tÝnh ®Õn nh÷ng nÐt ®Æc thï vÒ b¶n chÊt cña ®èi t­îng dù b¸o. Nh÷ng nÐt ®Æc thï nµy sÏ t¹o ra nh÷ng giíi h¹n nhÊt ®Þnh vÒ xu thÕ ph¸t triÓn ®èi t­îng kinh tÕ trong t­¬ng lai.

Nguyªn t¾c nµy cµng quan träng khi dù b¸o sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p ngo¹i suy ®Þnh l­îng, nÕu kh«ng cã giíi h¹n th× dÔ dµng ®i ®Õn nh÷ng kÕt luËn sai lÇm trong dù b¸o. VÝ dô: Dù b¸o mËt ®é sö dông ®iÖn tho¹i di ®éng víi chuçi sè liÖu lÞch sö cã xu h­íng t¨ng, ®Õn mét thêi kú t­¬ng lai nµo ®ã mËt ®é sö dông di ®éng h¬n 100% tøc lµ mét ng­êi sö dông ®Õn vµi m¸y di ®éng. Nguyªn t¾c m« t¶ tèi ­u ®èi t­îng dù b¸o. Dù b¸o nh»m phôc vô cho nh÷ng lîi Ých kinh tÕ, do ®ã con ng­êi chØ thùc hiÖn trong chõng mùc so s¸nh gi÷a chi phÝ cÇn thiÕt vµ hiÖu qu¶ mang l¹i.

Nguyªn t¾c nµy yªu cÇu ph¶i m« t¶ ®èi t­îng dù b¸o víi mét sè biÕn sè vµ tham sè tèi thiÓu nh­ng vÉn ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c cho tr­íc, kÕt hîp viÖc m« t¶ ®èi t­îng b»ng ph­¬ng ph¸p h×nh thøc víi m« t¶ phi h×nh thøc, sö dông c¸c thang ®o phï hîp ®Ó ®o l­êng c¸c biÕn sè sao cho vÉn ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c ®Æt ra víi chi phÝ thÊp nhÊt. Nguyªn t¾c t­¬ng tù cña ®èi t­îng dù b¸o. Lê Thị Thu Giang – Cao học Quả n trị Kinh doanh Khoá 10 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp GVHD: Ts NguyÔn §¨ng Quang Khi dù b¸o mét ®èi t­îng nµo ®ã cÇn th­êng xuyªn so s¸nh nh÷ng tÝnh chÊt cña nã víi nh÷ng ®èi t­îng t­¬ng tù ®· biÕt vµ nh÷ng m« h×nh s½n cã cña ®èi t­îng ®ã nh»m môc ®Ých sö dông m« h×nh cã s½n nµy phôc vô cho dù b¸o. Nguyªn t¾c nµy cã ­u ®iÓm tiÕt kiÖm chi phÝ b»ng c¸ch sö dông m« h×nh dù b¸o s½n cã ®ång thêi kiÓm tra dù b¸o b»ng c¸ch so s¸nh víi c¸c ®èi t­îng t­¬ng tù.

VÝ dô: Dù b¸o vÒ sù ph¸t triÓn ®iÖn tho¹i ë ViÖt Nam cã thÓ c¨n cø vµo m« h×nh dù b¸o cña nh÷ng n­íc cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi, qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®iÖn tho¹i t­¬ng ®ång víi ViÖt Nam ®Ó dù b¸o. Ph©n lo¹i dù b¸o trong B­u chÝnh ViÔn th«ng Cã nhiÒu tiªu thøc ®Ó ph©n lo¹i dù b¸o, d­íi ®©y lµ mét sè c¸ch chñ yÕu: 1. Ph©n lo¹i theo tÝnh chÊt cña ®èi t­îng dù b¸o. - Dù b¸o nhu cÇu ph¸t triÓn dÞch vô B­u chÝnh ViÔn th«ng - Dù b¸o thÞ phÇn B­u chÝnh ViÔn th«ng - Dù b¸o l­u l­îng viÔn th«ng - Dù b¸o doanh thu B­u chÝnh ViÔn th«ng - Dù b¸o nhu cÇu theo kh¶ n¨ng thanh to¸n cña kh¸ch hµng 1.

Ph©n lo¹i theo tÇm xa dù b¸o. - Dù b¸o t¸c nghiÖp víi thêi h¹n rÊt ng¾n nh­ ngµy giê, tuÇn, th¸ng, quý… C¸c lo¹i dù b¸o nµy mang tÝnh th­êng xuyªn, liªn tôc lµm c¬ së cho ho¹t ®éng hµng ngµy. Sai sè cña lo¹i nµy quy ®Þnh kh«ng v­ît qu¸ 3%. Trong lÜnh vùc B­u chÝnh ViÔn th«ng ®èi t­îng lo¹i nµy lµ dù b¸o s¶n l­îng c«ng nghiÖp viÔn th«ng, dù b¸o doanh thu, sè m¸y ®iÖn tho¹i ph¸t triÓn cña c¸c b­u ®iÖn tØnh thµnh… - Dù b¸o ng¾n h¹n víi thêi h¹n tõ thêi h¹n tõ 1 ®Õn 3 n¨m l c¨n cø x©y dùng vµ ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch ng¾n h¹n.

Sai sè cho phÐp kh«ng v­ît qu¸ 5%. §èi t­îng dù b¸o trong lÜnh vùc B­u chÝnh ViÔn th«ng lµ tÊt c¶ c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch nh­ s¶n l­îng, doanh thu, sè m¸y ®iÖn tho¹i ph¸t triÓn, sè b­u côc ph¸t triÓn… - Dù b¸o trung h¹n víi thêi h¹n tõ 5 ®Õn 7 n¨m lµm c¨n cø ®Ó x©y dùng c¸c kÕ ho¹ch ph¸t triÓn B­u chÝnh ViÔn th«ng trung h¹n, c¸c quy ho¹ch ph¸t triÓn.