phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng, 6 tiết. 12 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƢƠNG 1. Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng và các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng 1. Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng đƣợc tổ chức lại trên cơ sở sắp xếp lại 7 Đảng bộ Khối (Kinh tế, Tƣ tƣởng, Khoa giáo, Dân vận, Nội chính, Đối ngoại, Khối I) và Ban Cán sự Đảng ngoài nƣớc.
Đến nay, Đảng bộ Khối có 64 đảng bộ trực thuộc, 5.564 chi bộ với 69.444 đảng viên, khoảng 6,8 vạn quần chúng. à Đảng bộ trực thuộc Trung ƣơng, Đảng bộ Khối bao gồm các cấp ủy trong các cơ quan tham mƣu chiến lƣợc của Đảng, Nhà nƣớc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, các đơn vị sự nghiệp Trung ƣơng. Ngày 22/10/2007, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 98-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ƣơng. * Về chức năng, nhiệm vụ của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ƣơng (gọi tắt là Đảng ủy Khối) là cấp ủy cấp trên trực tiếp của các đảng bộ, chi bộ trong các cơ quan Trung ƣơng (thuộc khối), đặt dƣới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ƣơng mà trực tiếp, thƣờng xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thƣ.
Đảng ủy Khối có chức năng lãnh đạo các tổ chức đảng trong sạch, v ng mạnh gắn với xây dựng cơ quan và đoàn thể trong Khối v ng mạnh. Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ƣơng có 7 nhiệm vụ chủ yếu sau: Một là, lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc chấp hành đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị đƣợc giao; tham gia với lãnh đạo các bộ, ban, ngành, mặt trận, 13 đoàn thể chính trị - xã hội thuộc Khối, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thƣ nh ng vấn đề cần thiết nhằm bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cơ quan Trung ƣơng. Hai là, lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, tƣ tƣởng; bồi dƣỡng, nâng cao phẩm chất, đạo đức, lối sống, trình độ lý luận chính trị, kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn cho cán bộ, đảng viên, công nhân viên trong cơ quan. Ba là, lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng các tổ chức đảng trực thuộc trong sạch, v ng mạnh; nâng cao chất lƣợng lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng thực hiện đúng Điều lệ Đảng và các quy định của Trung ƣơng về tổ chức sinh hoạt đảng; bồi dƣỡng cấp ủy viên; chăm lo công tác phát triển đảng viên; thực hiện công tác khen thƣởng và kỷ luật đối với tổ chức đảng và đảng viên theo quy định.
Bốn là, lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý cán bộ theo phân cấp; tham gia với các ban đảng, đảng đoàn, ban cán sự đảng, lãnh đạo các cơ quan Trung ƣơng trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ đối với đảng viên là cán bộ thuộc diện Đảng ủy Khối quản lý; tham gia ý kiến về bổ nhiệm, miễn nhiệm, giới thiệu ứng cử đối với nhân sự thuộc diện Trung ƣơng quản lý theo quyết định phân cấp quản lý cán bộ của Trung ƣơng. Năm là, lãnh đạo Đảng bộ thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, gi gìn kỷ luật đảng, đoàn kết nội bộ; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời nh ng biểu hiện trái với quan điểm, đƣờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc, suy thoái về tƣ tƣởng, phẩm chất, đạo đức, lối sống, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác. Sáu là, lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt các nghị quyết, chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc về công tác dân vận; lãnh đạo, chăm lo xây dựng các đoàn thể trong các cơ quan Trung ƣơng, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo điều lệ của các 14 đoàn thể; trực tiếp lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ƣơng. Bảy là, lãnh đạo Đảng bộ thực hiện các chủ trƣơng của Trung ƣơng về công tác bảo vệ chính trị nội bộ, nhiệm vụ quốc phòng và gi v ng an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đề cao cảnh giác, gi gìn bí mật của Đảng và Nhà nƣớc; quản lý tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên công tác, làm việc, học tập ở ngoài nƣớc theo quy định.
* Về tổ chức bộ máy, tình hình tổ chức đảng và đảng viên Bộ máy giúp việc của Đảng ủy Khối gồm: Văn phòng, Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra, Trung tâm bồi dƣỡng chính trị Đảng ủy Khối và Cơ quan Đoàn Thanh niên Khối các cơ quan Trung ƣơng. Đảng bộ đƣợc chia làm ba cấp: Cấp Khối, đảng bộ cấp trên trực tiếp tổ chức cơ sở đảng (cấp huyện và tƣơng đƣơng) và đảng bộ cấp cơ sở (có cả chi bộ cơ sở). Đảng bộ đa dạng về loại hình tổ chức cơ sở đảng, có tổ chức cơ sở đảng ở cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, báo chí, hội quần chúng… Tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng chia thành 05 nhóm, trong đó có 397 đảng bộ cơ sở, 5.564 chi bộ (gồm 516 chi bộ cơ sở, 5.048 chi bộ trực thuộc) với hơn 6,9 vạn đảng viên. 05 nhóm tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối bao gồm: - Tổ chức đảng trong các cơ quan đảng Trung ƣơng: 12 đảng bộ.
- Tổ chức đảng trong các cơ quan quản lý nhà nƣớc: 23 đảng bộ, 01 chi bộ cơ sở trực thuộc trực tiếp Đảng bộ Khối. - Tổ chức đảng Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nƣớc và các cơ quan tƣ pháp: 04 đảng bộ. - Tổ chức đảng trong các đơn vị sự nghiệp Trung ƣơng, cơ quan thông tấn, báo chí, xuất bản: 09 đảng bộ. 15 - Tổ chức đảng trong cơ quan Trung ƣơng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, xã hội nghề nghiệp: 15 đảng bộ.
Đảng bộ Khối không có chính quyền cùng cấp, không lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực của đời sống xã hội, quốc phòng an ninh mà sự lãnh đạo của Đảng uỷ Khối nhằm “bảo đảm” hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cơ quan, đơn vị. Đảng bộ Khối có đội ngũ đảng viên đông, tập trung chủ yếu trong các cơ quan tham mƣu chiến lƣợc; nhiều đảng viên là Ủy viên Trung ƣơng Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thƣ Trung ƣơng Đảng, cán bộ lãnh đạo cao cấp, cán bộ tham mƣu cấp chiến lƣợc của Đảng, Nhà nƣớc, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ƣơng. Nhiều đảng viên có trình độ, kiến thức chuyên môn sâu và có học hàm, học vị; là nòng cốt trong công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học, trong các cơ quan báo chí của Trung ƣơng…; đội ngũ đảng viên có tuổi đời và tuổi đảng khá cao; hoạt động rộng trên phạm vi cả trong và ngoài nƣớc, trên nhiều lĩnh vực khác nhau (khối cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nƣớc, Mặt trận và các đoàn thể; trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội); hoạt động trong cả lĩnh vực lập pháp, tƣ pháp và hành pháp. Hầu hết đảng viên có phẩm chất chính trị v ng vàng, đạo đức, lối sống trong sáng, nhiều đồng chí có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn trên nhiều lĩnh vực và đƣợc trƣởng thành qua địa phƣơng, cơ sở.
Các chi bộ Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương * Khái niệm Theo “Sách tra cứu các mục từ về tổ chức”, “chi bộ” hay “chi bộ đảng” là hình thức tổ chức của nhiều chính đảng. Ở Việt Nam, các chi bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò hạt nhân chính trị, cầu nối gi a Đảng với các tầng lớp nhân dân. Chi bộ đƣợc thành lập ở địa bàn dân cƣ, ở đơn vị sản xuất hoặc công tác, mỗi chi bộ phải 16 có ít nhất ba đảng viên chính thức. Ở các đơn vị cơ sở có đông đảng viên, thành lập nhiều chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở.
Ở các đơn vị cơ sở có ít đảng viên, chỉ thành lập một chi bộ, đó là chi bộ cơ sở, tức là một tổ chức cơ sở đảng. Có các loại chi bộ: Chi bộ cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận. Tƣơng tự nhƣ vậy, các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng đƣợc thành lập phần lớn ở các đơn vị công tác, một số ít ở đơn vị sản xuất và trong sinh viên, mỗi chi bộ phải có ít nhất ba đảng viên chính thức. Ở các đơn vị cơ sở có đông đảng viên, thành lập nhiều chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở.
Ở các đơn vị cơ sở có ít đảng viên, chỉ thành lập một chi bộ, đó là chi bộ cơ sở, tức là một tổ chức cơ sở đảng. Với đặc thù không có chính quyền cùng cấp, không có địa bàn dân cƣ, do vậy, Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng không có loại hình chi bộ thuộc địa bàn dân cƣ, lực lƣợng vũ trang, phần lớn các chi bộ ở các đơn vị công tác, cơ quan tham mƣu chiến lƣợc của Đảng, Nhà nƣớc, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ƣơng. Ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng cũng có các loại chi bộ: Chi bộ cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận. Hiện nay, theo thống kê của Ban Tổ chức Đảng ủy Khối, tại Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng có 01 chi bộ cơ sở trực thuộc trực tiếp Đảng bộ Khối (Chi bộ Ủy ban Quản lý vốn Nhà nƣớc tại Doanh nghiệp), hơn 500 chi bộ cơ sở và hơn 5000 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, đảng ủy bộ phận.