Luận văn thạc sĩ về hình thành doanh nghiệp Spin-off tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy, Bộ Công Thương

Luận văn thạc sĩ phân tích hình thành doanh nghiệp spin off nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại viện nghiên cứu da giầy bộ công thương.

Trường đại học

Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Quản lý khoa học và công nghệ

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2018

102

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

MỞ ĐẦU

1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH NGHIỆP SPIN-OFF ĐỂ THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1.1. Doanh nghiệp spin-off

1.1.1. Khái niệm doanh nghiệp spin-off

1.1.2. Vai trò của doanh nghiệp spin-off trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.2. Thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.2.1. Khái niệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.2.2. Ảnh hưởng của thương mại hóa kết quả nghiên cứu tới sự phát triển của tổ chức khoa học và công nghệ

1.3. Nguyên tắc hình thành và các yếu tố ảnh hưởng tới việc hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.3.1. Nguyên tắc hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

1.4. Kinh nghiệm hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu và bài học cho Viện Nghiên cứu Da-Giầy

1.4.1. Kinh nghiệm của một số tổ chức khoa học và công nghệ ở Việt Nam

1.4.2. Bài học cho Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ NHU CẦU HÌNH THÀNH DOANH NGHIỆP SPIN-OFF TẠI VIỆN NGHIÊN CỨU DA-GIẦY

2.1. Tổng quan thực trạng hình thành và phát triển doanh nghiệp spin-off tại một số Viện nghiên cứu ở Việt Nam

2.2. Quá trình hình thành

2.3. Các loại hình doanh nghiệp spin-off

2.4. Các nội dung về hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

2.5. Thực trạng thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nhu cầu hình thành doanh nghiệp spin-off tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2.5.1. Quá trình hình thành và phát triển của Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2.5.2. Phân tích thực trạng thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2.5.3. Thực trạng nhu cầu thành lập doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2.5.4. Đánh giá thực trạng thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nhu cầu hình thành doanh nghiệp spin-off tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

2.5.4.1. Những kết quả đã đạt được

2.5.4.2. Những hạn chế cần khắc phục

2.5.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế trên

3. GIẢI PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SPIN-OFF ĐỂ THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TẠI VIỆN NGHIÊN CỨU DA-GIẦY

3.1. Quan điểm và mục tiêu hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

3.1.1. Quan điểm hình thành

3.1.2. Mục tiêu hình thành

3.2. Các giải pháp hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy

3.2.1. Hoàn thiện các điều kiện để hình thành doanh nghiệp spin-off

3.2.1.1. Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học

3.2.1.2. Gắn kết quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động nghiên cứu

3.2.1.3. Hoàn thiện các điều kiện về hạ tầng cho việc hình thành và phát triển doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

3.2.2. Các giải pháp khác

3.2.2.1. Điều kiện để thực hiện giải pháp

3.2.2.1.1. Từ phía Chính phủ, Bộ Công Thương

3.2.2.1.2. Từ phía Viện Nghiên cứu Da-Giầy

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

4.1. Tài liệu tiếng việt

4.2. Tài liệu nước ngoài

Tóm tắt

I. Tổng quan về Doanh nghiệp Spin off trong Thương mại hóa Nghiên cứu Da Giày

Doanh nghiệp spin-off đang trở thành một xu hướng quan trọng trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đặc biệt trong ngành da giày. Các viện nghiên cứu và trường đại học ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của việc chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu. Việc thành lập doanh nghiệp spin-off không chỉ giúp tối ưu hóa giá trị của các nghiên cứu mà còn tạo ra cơ hội việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế.

1.1. Khái niệm Doanh nghiệp Spin off và Vai trò của nó

Doanh nghiệp spin-off là những công ty được thành lập từ các kết quả nghiên cứu của các viện nghiên cứu hoặc trường đại học. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thương mại hóa các công nghệ mới, giúp tăng cường khả năng cạnh tranh cho ngành da giày.

1.2. Tình hình Thương mại hóa Nghiên cứu trong Ngành Da Giày

Ngành da giày Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để tối ưu hóa quy trình này, bao gồm việc nâng cao chất lượng nghiên cứu và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường.

II. Thách thức trong việc thành lập Doanh nghiệp Spin off tại Viện Nghiên cứu Da Giày

Việc thành lập doanh nghiệp spin-off tại Viện Nghiên cứu Da Giày gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ việc thiếu nguồn lực tài chính mà còn từ việc thiếu sự hỗ trợ từ các chính sách và cơ chế hiện hành.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính và hỗ trợ

Nhiều doanh nghiệp spin-off gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư ban đầu. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển và mở rộng quy mô sản xuất của họ.

2.2. Khó khăn trong việc chuyển giao công nghệ

Quá trình chuyển giao công nghệ từ viện nghiên cứu đến doanh nghiệp spin-off thường gặp nhiều rào cản, bao gồm việc thiếu sự hiểu biết về thị trường và nhu cầu thực tế.

III. Phương pháp hình thành Doanh nghiệp Spin off hiệu quả

Để thành lập doanh nghiệp spin-off thành công, cần có những phương pháp và chiến lược rõ ràng. Việc xây dựng mô hình kinh doanh phù hợp và phát triển mạng lưới kết nối với các doanh nghiệp khác là rất quan trọng.

3.1. Xây dựng mô hình kinh doanh Spin off

Mô hình kinh doanh cần phải được thiết kế để tối ưu hóa giá trị từ các kết quả nghiên cứu. Điều này bao gồm việc xác định rõ ràng thị trường mục tiêu và các sản phẩm dịch vụ sẽ cung cấp.

3.2. Tăng cường kết nối với doanh nghiệp và nhà đầu tư

Việc thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể giúp doanh nghiệp spin-off tiếp cận nguồn vốn và hỗ trợ kỹ thuật cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu từ Doanh nghiệp Spin off

Các doanh nghiệp spin-off đã chứng minh được khả năng thương mại hóa các kết quả nghiên cứu thành công. Những ứng dụng thực tiễn từ các sản phẩm này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm trong ngành da giày.

4.1. Các sản phẩm thành công từ Doanh nghiệp Spin off

Nhiều sản phẩm từ doanh nghiệp spin-off đã được đưa ra thị trường và nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng, chứng minh cho khả năng thương mại hóa hiệu quả.

4.2. Tác động đến ngành Da Giày Việt Nam

Sự phát triển của các doanh nghiệp spin-off đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành da giày Việt Nam trên thị trường quốc tế.

V. Kết luận và Tương lai của Doanh nghiệp Spin off trong Thương mại hóa Nghiên cứu

Doanh nghiệp spin-off có tiềm năng lớn trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da Giày. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ và cơ chế khuyến khích phù hợp.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho Doanh nghiệp Spin off

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các doanh nghiệp spin-off để thúc đẩy sự phát triển của họ.

5.2. Tương lai của Doanh nghiệp Spin off trong Ngành Da Giày

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thị trường, doanh nghiệp spin-off sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và nâng cao giá trị cho ngành da giày.

19/08/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Luận văn thạc sĩ hình thành doanh nghiệp spin off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại viện nghiên cứu da giầy bộ công thương

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp da-giầy tại Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể, trở thành ngành xuất khẩu đứng thứ ba với tổng kim ngạch năm 2017 đạt 17,93 tỷ USD, tăng 10,7% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu giày dép chiếm 14,67 tỷ USD, tăng 12,8%, còn túi cặp, vali các loại đạt 3,26 tỷ USD, tăng 2%. Nhu cầu về nguyên liệu da thuộc cho sản xuất giày dép dự kiến đạt khoảng 950-1.050 triệu Sqft vào năm 2018 và tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo. Viện Nghiên cứu Da-Giầy, trực thuộc Bộ Công Thương, đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu và phát triển công nghệ cho ngành này, hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo các nghị định của Chính phủ.

Tuy nhiên, hoạt động chuyển giao công nghệ trong ngành da-giầy chưa đạt hiệu quả kinh tế - xã hội như mong đợi. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc tiếp nhận công nghệ từ viện nghiên cứu đến doanh nghiệp sản xuất. Do đó, việc hình thành doanh nghiệp spin-off nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy là một hướng đi cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng sức cạnh tranh cho ngành da-giầy Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về doanh nghiệp spin-off, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển doanh nghiệp spin-off nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy trong giai đoạn 2015-2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp chính sách và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về doanh nghiệp spin-off, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và quản lý khoa học công nghệ. Doanh nghiệp spin-off được hiểu là doanh nghiệp được thành lập dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ từ viện nghiên cứu hoặc trường đại học, do các nhà khoa học hoặc nhóm nghiên cứu sáng lập với mục tiêu thương mại hóa công nghệ. Khái niệm này nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp spin-off như phương thức ngắn nhất đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, giảm chi phí giao dịch và tăng tính chủ động của nhà khoa học trong kinh doanh.

Các khái niệm chính bao gồm:

Doanh nghiệp spin-off: Doanh nghiệp khoa học và công nghệ được hình thành từ kết quả nghiên cứu, có quy mô nhỏ và vừa, linh hoạt thích ứng với thị trường.
Thương mại hóa kết quả nghiên cứu: Quá trình chuyển đổi kết quả nghiên cứu khoa học thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế trên thị trường.
Chi phí giao dịch: Bao gồm chi phí tìm kiếm thông tin, thương lượng, thực thi hợp đồng, ảnh hưởng đến hiệu quả chuyển giao công nghệ.
Sở hữu trí tuệ: Quyền bảo hộ các kết quả nghiên cứu nhằm đảm bảo lợi ích cho nhà sáng chế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Lý thuyết về chi phí giao dịch của Lundvall (1992) được áp dụng để giải thích ưu điểm của doanh nghiệp spin-off trong việc giảm chi phí giao dịch giữa nghiên cứu và sản xuất. Mô hình quản lý độc lập và cơ chế tự chủ cũng được xem xét nhằm đảm bảo doanh nghiệp spin-off vận hành hiệu quả theo cơ chế thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận tổng hợp, kết hợp phân tích lý thuyết và thực tiễn. Cụ thể:

Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các tài liệu khoa học, báo cáo hoạt động KH&CN, văn bản pháp luật liên quan đến chuyển giao công nghệ và doanh nghiệp spin-off; khảo sát thực trạng tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy và một số doanh nghiệp liên quan.
Phương pháp thu thập thông tin: Nghiên cứu tài liệu, quan sát thực tế, phỏng vấn chuyên gia và các nhà quản lý trong lĩnh vực KH&CN và doanh nghiệp spin-off.
Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê toán học để xử lý số liệu định lượng, phân tích logic để đánh giá các yếu tố định tính ảnh hưởng đến việc hình thành doanh nghiệp spin-off.
Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lấy mẫu các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp spin-off và chuyên gia có liên quan trong ngành da-giầy, đảm bảo tính đại diện cho giai đoạn 2015-2017.
Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong ba năm gần đây (2015-2017), nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện hiện tại.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, khách quan và khả thi, giúp phân tích sâu sắc các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp thực tiễn cho Viện Nghiên cứu Da-Giầy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Da-Giầy còn hạn chế: Trong giai đoạn 2015-2017, Viện chủ yếu thực hiện chuyển giao công nghệ dưới hình thức chuyển giao dây chuyền sản xuất thử nghiệm, chưa có doanh nghiệp spin-off hoạt động hiệu quả. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu được thương mại hóa chỉ đạt khoảng 20%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 40-50% tại một số viện nghiên cứu khác trong nước.
Nhu cầu hình thành doanh nghiệp spin-off tại Viện rất lớn: Các nhà khoa học và cán bộ quản lý đều nhận thức rõ vai trò của doanh nghiệp spin-off trong việc rút ngắn thời gian đưa công nghệ ra thị trường, giảm chi phí giao dịch và tăng lợi ích kinh tế. Khoảng 75% ý kiến chuyên gia đồng thuận về việc cần thiết thành lập doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu đến việc hình thành doanh nghiệp spin-off gồm: (i) chất lượng và tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu; (ii) hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ và bảo hộ quyền lợi nhà khoa học; (iii) nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là quỹ đầu tư mạo hiểm; (iv) cơ chế quản lý độc lập và chính sách hỗ trợ từ Nhà nước. Trong đó, yếu tố pháp lý và tài chính được đánh giá là rào cản lớn nhất với tỷ lệ 60% ý kiến cho rằng cần cải thiện.
So sánh với kinh nghiệm quốc tế: Các mô hình doanh nghiệp spin-off tại Brazil, Anh và Trung Quốc cho thấy sự thành công khi có sự hỗ trợ đồng bộ về chính sách, quỹ đầu tư và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Ví dụ, tại Brazil, trong 5 năm, một tổ chức chuyển giao công nghệ đã thực hiện 192 thỏa thuận chuyển giao, 11 công ty khởi nghiệp tốt nghiệp và thu hút 20 triệu USD đầu tư.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy Viện Nghiên cứu Da-Giầy đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển doanh nghiệp spin-off, tuy nhiên còn nhiều thách thức cần vượt qua. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa đạt hiệu quả cao do thiếu cơ chế hỗ trợ đồng bộ, đặc biệt là về pháp lý và tài chính. So với các viện nghiên cứu khác trong nước và quốc tế, Viện cần học hỏi kinh nghiệm trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm và hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Việc hình thành doanh nghiệp spin-off sẽ giúp giảm chi phí giao dịch, tăng tính chủ động của nhà khoa học trong việc ứng dụng kết quả nghiên cứu, đồng thời tạo ra nguồn thu bền vững cho Viện. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ thương mại hóa kết quả nghiên cứu giữa Viện và các tổ chức khác, cũng như bảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng theo mức độ ưu tiên.

Ngoài ra, việc xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp sẽ tạo động lực cho các nhà khoa học rời khỏi môi trường nghiên cứu thuần túy để tham gia vào hoạt động kinh doanh, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong ngành da-giầy.

Đề xuất và khuyến nghị

Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp spin-off: Cần xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật rõ ràng về quyền sở hữu trí tuệ, quyền lợi và nghĩa vụ của nhà khoa học khi tham gia doanh nghiệp spin-off, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính. Mục tiêu đạt được trong vòng 1-2 năm, do Bộ KH&CN phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện.
Thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm và hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp spin-off: Thiết lập quỹ đầu tư chuyên biệt dành cho các doanh nghiệp spin-off trong ngành da-giầy, hỗ trợ vốn khởi nghiệp và phát triển công nghệ. Quỹ này cần hoạt động hiệu quả trong 3 năm tới, do Viện Nghiên cứu Da-Giầy phối hợp với các tổ chức tài chính và nhà đầu tư thực hiện.
Xây dựng mô hình quản lý độc lập cho doanh nghiệp spin-off: Tách bạch hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp spin-off khỏi hệ thống hành chính và học thuật của Viện, đảm bảo vận hành theo cơ chế thị trường, tăng tính linh hoạt và hiệu quả. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do Viện chủ trì.
Nâng cao năng lực nghiên cứu và đào tạo kỹ năng kinh doanh cho nhà khoa học: Tổ chức các khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kỹ năng thương mại hóa công nghệ và quản lý sở hữu trí tuệ cho cán bộ nghiên cứu. Mục tiêu nâng cao năng lực trong vòng 2 năm, do Viện phối hợp với các trường đại học và tổ chức đào tạo thực hiện.
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp: Tăng cường hợp tác giữa Viện, doanh nghiệp sản xuất và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp spin-off phát triển. Thời gian triển khai liên tục, do Viện và các đối tác ngành da-giầy phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Các nhà quản lý và hoạch định chính sách KH&CN: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp spin-off, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong ngành da-giầy và các ngành công nghiệp khác.
Viện nghiên cứu và trường đại học: Các tổ chức nghiên cứu có thể áp dụng các giải pháp đề xuất để phát triển doanh nghiệp spin-off, nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết với thị trường.
Nhà khoa học và nhóm nghiên cứu: Tài liệu giúp hiểu rõ vai trò, quyền lợi và thách thức khi tham gia thành lập doanh nghiệp spin-off, từ đó chuẩn bị tốt hơn về mặt kiến thức và kỹ năng kinh doanh.
Doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà đầu tư: Luận văn cung cấp thông tin về mô hình doanh nghiệp spin-off, các yếu tố thành công và rào cản, giúp nhà đầu tư đánh giá cơ hội và rủi ro khi đầu tư vào các doanh nghiệp công nghệ mới.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp spin-off là gì và có vai trò như thế nào trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu?
Doanh nghiệp spin-off là doanh nghiệp được thành lập dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, do nhà khoa học hoặc nhóm nghiên cứu sáng lập nhằm thương mại hóa công nghệ. Vai trò chính là rút ngắn thời gian đưa công nghệ ra thị trường, giảm chi phí giao dịch và tăng lợi ích kinh tế cho nhà nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu.
Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến việc hình thành doanh nghiệp spin-off?
Các yếu tố quan trọng gồm chất lượng và tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu, hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ, nguồn vốn đầu tư (đặc biệt là quỹ đầu tư mạo hiểm), và cơ chế quản lý độc lập. Trong đó, pháp lý và tài chính thường là rào cản lớn nhất.
Viện Nghiên cứu Da-Giầy đã có những bước đi nào trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu?
Viện đã thực hiện chuyển giao công nghệ dưới hình thức chuyển giao dây chuyền sản xuất thử nghiệm và có chủ trương thúc đẩy thành lập doanh nghiệp spin-off. Tuy nhiên, hiệu quả thương mại hóa còn hạn chế do thiếu cơ chế hỗ trợ đồng bộ và nguồn lực tài chính.
Làm thế nào để giảm chi phí giao dịch trong quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu?
Việc hình thành doanh nghiệp spin-off giúp giảm chi phí giao dịch bằng cách kết hợp nghiên cứu và sản xuất trong cùng một tổ chức, giảm chi phí tìm kiếm đối tác, thương lượng và thực thi hợp đồng, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền sở hữu trí tuệ.
Các giải pháp chính sách nào cần được ưu tiên để phát triển doanh nghiệp spin-off tại Việt Nam?
Ưu tiên hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ, thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm, xây dựng mô hình quản lý độc lập cho doanh nghiệp spin-off, nâng cao năng lực nghiên cứu và đào tạo kỹ năng kinh doanh cho nhà khoa học, cùng với phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Kết luận

Doanh nghiệp spin-off là phương thức hiệu quả để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, giảm chi phí giao dịch và tăng lợi ích kinh tế cho nhà khoa học và tổ chức nghiên cứu.
Viện Nghiên cứu Da-Giầy có nhu cầu lớn và tiềm năng phát triển doanh nghiệp spin-off nhưng còn nhiều rào cản về pháp lý, tài chính và quản lý.
Các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến thành công gồm chất lượng kết quả nghiên cứu, hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ, nguồn vốn đầu tư và cơ chế quản lý độc lập.
Đề xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm, xây dựng mô hình quản lý độc lập, nâng cao năng lực nghiên cứu và đào tạo kỹ năng kinh doanh.
Tiếp tục nghiên cứu, triển khai và đánh giá hiệu quả các giải pháp trong giai đoạn 2019-2022 nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp spin-off tại Viện.

Các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp trong ngành da-giầy cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường thuận lợi, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ngành công nghiệp da-giầy Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DOANH NGHIỆP SPIN-OFF ĐỂ THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 1. Doanh nghiệp spin-off 1. Khái niệm doanh nghiệp spin-off Khái niệm “spin-off” về bản chất xuất phát từ lĩnh vực vật lý nguyên tử là một quá trình điện tử chuyển động quay quanh hạt nhân khi tích đủ năng lượng thì điện tử đó văng ra khỏi quỹ đạo chuyển động xa hạt nhân hơn.

Theo tác giả Vũ Cao Đàm, doanh nghiệp KH&CN, tức xí nghiệp spin-off là đơn vị có chức năng làm triển khai, có thể bắt đầu từ giai đoạn chế tác vật mẫu, làm pilot, ươm tạo, và cuối cùng là “sản xuất” ra các công nghệ và bán (chuyển giao) các công nghệ đó cho các xí nghiệp công nghiệp. Trong các tài liệu nghiên cứu phương tây, đặc biệt là ở Mỹ và Anh, khái niệm doanh nghiệp khoa học và công nghệ được hiểu là doanh nghiệp khoa học spin-off (academic spin-offs) và doanh nghiệp dựa trên công nghệ mới (doanh nghiệp dựa trên công nghệ cao). Doanh nghiệp spin-off được hiểu là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, được hình thành dựa trên cơ sở áp dụng, khai thác các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tạo ra ở viện nghiên cứu, trường đại học hoặc do cá nhân hoặc tập thể các nhà khoa học, kĩ sư,… có trình độ kiến thức và năng lực chuyên môn cao, có tinh thần kinh thương rời khỏi tổ chức mẹ để bắt đầu một sự kinh doanh độc lập mới. 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Các sản phẩm của doanh nghiệp KH&CN là các kết quả nghiên cứu KH&CN, đặc biệt là sản phẩm mới, công nghệ mới, do đó nó mang tính đặc thù và khác với các sản phẩm hàng hóa thông thường khác như chứa đựng nhiều yếu tố vô hình, có nhiều ràng buộc về quyền sở hữu, khó định giá.

Tuy nhiên đây lại là nền tảng, là động lực thúc đẩy quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Dựa trên các khái niệm khác nhau, có thể đồng tình với quan điểm của Bạch Tân Sinh cho rằng, việc hình thành doanh nghiệp spin-off tương tự quá trình điện tử chuyển động quay quanh hạt nhân, khi tích đủ năng lượng thì điện tử đó văng ra khỏi quỹ đạo chuyển động. Tuy nhiên, ở đây tác giả bổ sung thêm quan điểm “tích hợp” của tác giả Nguyễn Văn Học, theo đó spin-off là quá trình điện tử quay quanh hạt nhân và tích lũy năng lượng đến khi đủ điều kiện (ái lực giảm dần) thì văng ra khỏi quỹ đạo, kết hợp với một số yếu tố khác bên ngoài để hình thành nên “đám mây điện tử” hoặc “điện tử tự do - doanh nghiệp độc lập”. Từ các phân tích trên đây, có thể đưa ra một khái niệm về doanh nghiệp spin-off phù hợp với điều kiện của Việt Nam như sau: “Doanh nghiệp spin-off là doanh nghiệp được hình thành trên cơ sở áp dụng/khai thác kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ được tạo ra ở viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức nghiên cứu tư nhân hoặc bởi một cá nhân hoặc tập thể nhà khoa học, công nghệ, sáng chế (người khởi xướng/sáng lập doanh nghiệp)”.

Người sáng lập doanh nghiệp spin-off thường có một hoặc cả ba đặc trưng sau đây: + Sở hữu một bí quyết công nghệ cụ thể và có thể áp dụng bí quyết công nghệ đó để đổi mới sản phẩm hoặc đổi mới quá trình; 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Có tinh thần kinh thương: quan tâm đến việc khai thác một cách tối đa bí quyết công nghệ cụ thể đã có; + Để sản xuất sản phẩm và dịch vụ cụ thể đủ năng lực cạnh tranh thị trường trên cơ sở khai thác các nguồn vốn tự có hoặc coi như tự có (vốn vay, vốn mạo hiểm,…) Doanh nghiệp spin-off có thể được xem xét trong mối liên hệ giữa chuyển giao công nghệ hoặc luân chuyển cán bộ nghiên cứu như là một phương thức khai thác giá trị kinh tế đối với kết quả nghiên cứu. Nói một cách khác việc hình thành doanh nghiệp spin-off luôn gắn với chuyển giao bí quyết công nghệ và luân chuyển nguồn nhân lực tham gia vào việc tạo ra các bí quyết công nghệ đó. Vai trò của doanh nghiệp spin-off trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu a. Doanh nghiệp spin-off là phương thức ngắn nhất đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.

Bản thân doanh nghiệp spin-off là do chính các nhà khoa học - những người nghiên cứu sáng tạo và làm chủ những công nghệ thành lập và điều hành. Như đã nói trên đây, theo quy luật, có thể thời gian đầu, doanh nghiệp spin-off vẫn còn tồn tại ngay trong cơ sở nghiên cứu mẹ với chức năng trực tiếp đưa nhanh kết quả nghiên cứu khoa học của mình vào sản xuất sản phẩm hàng hoá mang hàm lượng chất xám cao cho xã hội. Doanh nghiệp spin-off là phương thức để nhà khoa học tự chủ, tự chịu trách nhiệm đến cùng với kết quả nghiên cứu của mình. Mô hình doanh nghiệp này đề cao vai trò chủ động của các nhà khoa học và là mô hình kinh doanh mới, khai thác các kết quả nghiên cứu công 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghệ một cách nhanh nhậy, khả dĩ sản xuất sản phẩm nhanh hơn, chất lượng hơn và rẻ hơn so với mô hình doanh nghiệp truyền thống.

Ngoài ra, không loại trừ việc hình thành các doanh nghiệp spin-off từ các viện, các tổ chức nghiên cứu. Trong trường hợp đó, doanh nghiệp spin-off được gọi với cái tên là spin-out với nghĩa là tách khỏi khu vực thuần tuý nghiên cứu để hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp. Các doanh nghiệp khoa học spin-off được thành lập trên cơ sở dịch chuyển nhân lực và sở hữu trí tuệ từ cơ quan/tổ chức mẹ. Đây là quá trình chuyển giao tri thức dưới dạng ẩn, khác với cơ chế thương mại hoá công nghệ thông qua bán công nghệ, chuyển nhượng hay bán quyền sử dụng bản quyền hoặc liên doanh.

Nói cách khác, việc hình thành doanh nghiệp spin-off luôn gắn với việc chuyển giao bí quyết công nghệ và lưu chuyển nguồn nhân lực tham gia vào việc tạo nên bí quyết công nghệ đó. Vì vậy, ưu điểm của loại hình doanh nghiệp này là luôn giữ được bí quyết công nghệ đảm bảo quá trình thương mại hoá kết quả nghiên cứu thành công và không phải qua bất kỳ khâu trung gian nào, giảm giá thành chuyển giao. Doanh nghiệp spin-off là phương tiện thực hiện hiệu quả chính sách thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo. Bản thân doanh nghiệp spin-off vừa có chức năng nghiên cứu, vừa có chức năng sản xuất và kinh doanh nên doanh nghiệp spin-off đã tự xác định được nhu cầu cần phải ưu tiên nghiên cứu những sản phẩm gì cho phù hợp với năng lực sản xuất công nghệ của mình đồng thời vẫn đáp ứng được nhu cầu của thị trường để thu lợi nhuận cao.

Theo Lundvall (1992), đổi mới bắt nguồn từ sự xung đột giữa nhu cầu và cơ hội. Chức năng cơ bản của mối quan hệ giữa người sản xuất (người tạo ra công nghệ) và người tiêu dùng (người sử dụng công nghệ) 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chính là trao đổi về cơ hội công nghệ và nhu cầu của người tiêu dùng. Nếu sự trao đổi này thành công, điều đó có nghĩa là đã đạt được sự đổi mới. Trở lại vấn đề, doanh nghiệp spin-off vừa là người sản xuất ra các công nghệ vừa lại là nơi sử dụng công nghệ đó để sản xuất sản phẩm kinh doanh được trên thị trường, điều đó chứng tỏ doanh nghiệp spin-off là phương tiện để thực hiện đổi mới sản phẩm nói riêng và chính sách đổi mới nói chung.

Bên cạnh đó, chi phí giao dịch là chi phí cần thiết để có thể tiến hành trôi chảy một cuộc trao đổi (hay vụ giao dịch). Một cuộc trao đổi có ba bước: Thứ nhất, phải tìm được một đối tác trao đổi, bao gồm việc tìm người muốn mua những thứ cần bán hay muốn bán những thứ có nhu cầu mua. Thứ hai, các đối tác trao đổi phải đi đến một thỏa thuận. Thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng thành công, tiến đến soạn thảo một bản hợp đồng.

Thứ ba, sau khi đã đạt được thỏa thuận thì phải thực thi thỏa thuận đó. Thực thi thỏa thuận bao gồm giám sát việc thực hiện của các bên và trừng phạt đối với những vi phạm hợp đồng. Vì vậy, chi phí giao dịch gồm các loại: chi phí tìm kiếm và thông tin, chi phí thương thảo, chi phí đảm bảo thực hiện hợp đồng, … Câu hỏi đặt ra là khi nào thì các chi phí giao dịch cao và khi nào thì thấp. Đối với chi phí tìm kiếm (tìm kiếm thông tin lẫn tìm kiếm đối tác) thì có khuynh hướng cao đối với hàng hóa hay dịch vụ độc đáo, và thấp đối với hàng hóa hay dịch vụ đã chuẩn hóa.

Chuyển qua chi phí thương thảo, chi phí này sẽ giảm khi mà cả hai bên đều đã nắm rõ được các giải pháp hợp tác cũng như các giá trị của nhau. Tuy nhiên, điều này sẽ là rất khó khăn bởi có những thông tin có thể công khai nhưng cũng có thông tin thì không thể (thông tin riêng tư). Nói chung, thông tin công khai giúp các bên đạt được thỏa thuận dễ dàng hơn bằng cách cho phép họ tính toán những điều kiện hợp tác hợp lý. Kết quả là các cuộc thương lượng có khuynh hướng đơn giản và dễ dàng khi thông tin về giá trị 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đe dọa và giải pháp hợp tác là công khai.

Điều này dẫn đến làm cho chi phí giao dịch giảm.Việc thu thập thông tin là chìa khoá dẫn đến các chi phí giao dịch, bao gồm các chi phí đánh giá các thuộc tính có giá trị của những thứ được trao đổi. Bên cạnh đó, chi phí giao dịch cũng bao gồm các chi phí bảo vệ các quyền và chi phí kiểm soát, chi phí cưỡng chế thi hành các thoả thuận. Theo Lundvall (1992), chi phí giao dịch phát sinh theo quan điểm quá trình tạo nên sự tin tưởng lẫn nhau giữa những người tạo ra và sử dụng tri thức thường rất tốn kém. Hay nói một cách khác, chi phí giao dịch giữa một bên tạo nên và một bên sử dụng tri thức ở hai tổ chức khác nhau thì cao hơn nhiều so với chi phí giao dịch đó nếu hai bên ở trong cùng một tổ chức.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ