CHƯƠNG 1. XAC ĐỊNH VA HINH THANH DỰ ÁN 1. Hinh thanh va xác định muc tiêu dư án 1. Lị̣ch sử của trà Í́t ai biết rằng, trà là thức uống có sức thống trị bậc nhất trong lịch sử nhân loại.
Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử loài người, trà hiện hữu từ rất sớm và nhanh chóng trở̉ thành loại thức uống có ảnh hưở̉ng, quyền lực lớn nhất trên hành tin và thậm chí, còn có thời kỳ từng được ví von "trà là thức uống khiến cả thế giới phát cuồng". Nguồn gốc “thần tiên” của trà Xét về khía cạnh lịch sử hay sinh học, các chuyên gia đều thống nhất trà có nguồn gốc từ khu vực châu Á́, chủ yếu là ở̉ Tây Nam Trung Quốc và Bắc. Thời gian con người sử dụng trà chính xác từ bao giờ thì không ai biết, tuy nhiên được ước chừng là dưới triều nhà Thương (1600 TCN - 1046 TCN). 1Châu Á được xem là cá́i nôi của văn hóa trà trên thế giới.
6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1. 2 Hình ảnh người phụ nữ Trung Hoa xưa thu hoạch trà. Theo những tài liệu cổ của Trung Quốc, trà là do Thần Nông - một trong Tam Hoàng của văn hóa Trung Hoa tìm ra. Truyền thuyết kể rằng, Thần Nông là người dạy nhân dân làm ruộng và rất giỏi y thuật.
Ông đi tới đâu cũng tìm kiếm, thử nếm các loại cây cỏ trong tự nhiên để phân biệt đâu là thuốc chữa bệnh, đâu là thuốc độc.Năm 2737 TCN, Thần Nông lần đầu tiên nếm thử lá trà cháy bị gió nóng thổi tới và rơi vào vạc nước sôi của ông. Cũng từ đó, ông phát hiện ra tác dụng y học của trà và coi nó là một loại thuốc rất tốt, có thể giải độc của 70 loại cây cỏ khác. 3 Chân dung Thần Nông trong tranh vẽ của người NhậtBản. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1.
4 Lá trà ban đầu chỉ được dùng với mục đích chữa bệnh. Do sự ảnh hưở̉ng của truyền thuyết này, người Trung Hoa xưa ban đầu chỉ dùng trà phục vụ mục đích chữa bệnh mà thôi. Xuyên suốt các triều đại nhà Tây Chu (1122 TCN – 249 TCN), nhà Tần (221 TCN – 206 TCN), nhà Hán (202 TCN - 220), trà chỉ được dùng cho tầng lớp hoàng gia, quý́ tộc và luôn được coi là một biểu tượng tôn giáo truyền thống. 5 Trà Ô Long - loại trà nổi tiếng bậc nhất ở Trung Quốc.
Sự lan tỏa "quyền lực" của trà ở̉ châu Á… 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1. 6 Người Nhật đã đẩy việc uống trà lên tới mức nghệ thuật. Tới thời nhà Đường (618 - 907), trà trở̉ nên phổ biến và tất cả các tầng lớp người Trung Hoa sử dụng. Khi đó, các nhà sư thuộc phái Thiền tông Nhật Bản sang Trung Quốc tu đạo đã mang trà về quê hương của họ.Cũng từ đó, trà phát triển rất mạnh ở̉ xứ sở̉ hoa anh đào, tới mức hình thành nên nghệ thuật trà đạo vang danh cả thế giới.
Ở một nhánh khác, trà Trung Hoa mà chủ yếu có nguồn gốc ở̉ Vân Nam cũng được triều đình phong kiến cho phép buôn bán với người dân ở̉ Tây Tạng. Từ thời nhà Tống (960 - 1279), trà được vận chuyển sang Tây Tạng - nơi các thiền sư có nhu cầu về trà rất lớn qua con đường “Trà - Mã cổ đạo” dài hơn 4. 7 Những phu nữ gánh trà đem bán cho người Tây Tạng xưa. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Đổi lại, nhà Tống sẽ nhận lại từ người Tây Tạng những đoàn ngựa chiến hạng nhất phục vụ chiến tranh ở̉ đồng bằng.
Trà quan trọng tới nỗi triều đình có thể dùng nó gây sức ép lên tộc người Tây Tạng. Sử cũ chép rằng, trung bình có hơn 15 triệu kg trà từ Vân Nam được đổi lấy tới 20. Trà vươn sứ́c mạnh "thống trị̣" châu Âu… Thế kỷ XVI đánh dấu bước ngoặt trên con đường vươn ra thế giới của trà. Những nhà du hành châu Âu từ Trung Quốc trở̉ về đã đem theo cây trà cây hoa nhài và cẩm quỳ về, Bồ Đào Nha để trồng thử.
Ngay lập tức, trà ướp nhài thơm đã trở̉ thành thức uống yêu thích của tầng lớp quý́ tộc nơi đây. Tới năm 1660, công chúa Catherine de Braganza trở̉ thành hoàng hậu nước Anh khi kết hôn với vua Charles II. Cũng từ đó, trà phổ biến trong giới hoàng gia Anh và những tiệc trà chiều là một phần không thể thiếu trong đời sống vương giả. 8 Những bữa tiệc trà như thế này chỉ dành cho gia đình hoàng gia Anh.
Hai thế kỷ sau, trà trở̉ nên cực kì phổ biến ở̉ mọi nơi theo sự phát triển của đế quốc Anh. Trà theo chân các thương nhân người Anh tới các thuộc địa cũ của nước này như: Mỹ, Ấn Độ. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1. 9 Lễ diễu hành vinh danh trà - thứ́c uống quốc gia của năm 1938.
10 Một nhà máy sản xuất và đóng gói trà ở Nga trước năm 1915. Trà với khả năng biến đổi tuyệt vời Cho tới nay, trà là thức uống phổ biến và có ảnh hưở̉ng lớn nhất trên toàn thế giới. Sản lượng tiêu thụ trà mỗi năm bằng tổng tiêu thụ của cà phê, chocolate, nước ngọt và rượu cộng lại với nhau.Tuy nhiên, đây không phải là sự may mắn mà hoàn toàn là do những đặc tính tự nhiên nổi trội của loại đồ uống này. 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1.
11 Sự đa dạng của trà Trà chứa một số lượng lớn các hóa chất sinh học như flavonoid, acid amin, vitamin… có tác dụng chống ung thư. Đặc biệt, caffeine trong trà sẽ giúp con người tỉnh táo nếu uống vào buổi sớm.Trà cũng thúc đẩy quá trình trao đổi chất và được đưa vào nhiều thực đơn ăn kiêng nổi tiếng. Ngoài ra, phải kể tới catechin trong trà xanh có thể ngăn ngừa béo phì, ung thư gan hay đại tràng. Một nguyên nhân khác đó là ở̉ mỗi nơi, trà lại được pha chế biến đổi theo những cách khác nhau cho phù hợp với văn hóa địa phương.
Chính vì vậy, trà ở̉ mỗi nơi mỗi khác, mang những tinh hoa văn hóa của các dân tộc khác nhau.Chẳng hạn, người Á́ Đông như Trung Quốc, Việt Nam thích uống trà xanh, trong khi người phương Tây chuộng trà đen, còn người Trung Đông thích trà pha với hồ trăn, hạnh nhân, thảo quả, quế… Trích đoạn trong cuốn sách “ Cancer Letters” , trang 315-317, được xuất bản vào năm 1997 với chủ đề ‘Tea and health: a historical perspectiv’ trong bở̉i ELSEVIER'S ONCOLOGY JOURNAL NETWORK.Ban đầu, nghiên cứu này được thực hiện ở̉ Nhật Bản và Trung Quốc, và vì phong tục địa phương, nghiên cứu này liên quan đến trà xanh. Hiện nay, một số nhà khoa học khác ở̉ Châu Âu và Hoa Kỳ đã tiến hành điều tra về trà đen, và trong một số phòng thí nghiệm, các nghiên cứu so sánh chính xác đã được thực hiện bằng cách sử dụng trà đen và xanh. Mối quan tâm chính đến trà và sức khỏe bắt nguồn từ mức độ cao của chất chống oxy hóa polyphenol trong trà xanh và trà đen. Hóa học của polyphenol trong trà đã được nghiên cứu ở̉ một mức độ nào đó.
Do đó, vai trò của chúng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim và một số loại ung thư bắt đầu được hiểu rõ. Hiệu quả nhất là các phương pháp tiếp cận đa lĩnh vực, xem xét dữ liệu từ dịch tễ học và các nghiên cứu thực địa, và nghiên cứu trong phòng thí nghiệm trên các mô hình động vật đối với bệnh tim và các loại ung thư, cũng như thông qua các thí nghiệm 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 trong ống nghiệm.Với trà, bằng chứng thực nghiệm chỉ ra khả năng bảo vệ ở̉ một số giai đoạn của quá trình sinh ung thư bao gồm sự hình thành chất sinh ung thư nội sinh, kích hoạt và giải độc chất gây ung thư, tổn thương và mất ổn định DNA, tăng sinh tế bào, tăng trưở̉ng khối u và lây lan di căn. Nếu được sử dụng hiệu quả trong nghiên cứu về trà, các dấu ấn sinh học sẽ góp phần hiểu rõ hơn về mức độ bảo vệ ung thư có thể có của trà, cũng như các cơ chế giả định liên quan và các thành phần chính của trà có khả năng dự phòng. Khi nhịp sống xã hội ngày một nhanh, nhiều người trong chúng ta không còn đủ thời gian để cùng nhau pha ấm trà.
Thay vào đó, chúng ta tìm tới những túi trà lọc tiện dụng như một giải pháp mới trong xu hướng hiện đại. [11] Trà túi lọc Thương gia người New York, Thomas Sullivan đã tình cờ phát minh ra trà túi lọc. Sullivan đã gửi các mẫu trà đựng trong túi lụa cho khách hàng và họ thấy rằng nên bỏ cả trà và túi vào ấm. Hiệu quả thật không ngờ, và thế là trà túi lọc đã ra đời.
Các khách hàng của Sullivan đã phản hồi lại việc sử dụng trà trong các túi bằng vải cotton muslin là rất thuận tiện và nhanh chóng thay vì các dụng cụ lọc trà bằng kim loại.Cùng với một tiềm năng phát triển khủng khiếp cho trà túi lọc Sullivan đã phát triển trà túi lọc trở̉ nên phổ biến hơn. Năm 1920 các loại trà túi lọc đã phổ biến trên khắp nước Mỹ và để biến nó trở̉ thành ngành công nghiệp trà túi lọc kiếm bộn tiền cho các nhà kinh doanh trong ngành trà như Thomas Lipton cha đẻ của thương hiệu trà Lipton là một trong những người đầu tiên chiếm lĩnh thị trường trà túi lọc. Họ đã nghiên cứu và thay đổi từ việc sự dụng loại vải lụa cotton muslin sang sử dụng một loại giấy lọc như ngày hôm nay chúng ta vẫn đang sử dụng.Và đến ngày hôm nay trà túi lọc đã có lịch sử hơn 100 năm. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đồ án phát triển sản phẩm Nhóm 3 Hình 1.
12 Hình ảnh trà túi lọc theo thời gian phá́t triể̉n 1. Hình thành ý́ tưở̉ng Từ góc độ cổ tích và truyền thuyết làm bằng chứng cho nguồn gốc lịch sử của trà, hẳn nhiều người ngỡ ngàng khi biết rằng trà đã xuất hiện từ thời Hùng Vương cùng với bánh chưng - bánh dày.Trà đã xuất hiện từ rất lâu tại Việt Nam được ghi chép trong lịch sử nhân loại.Trà đã xuất hiện từ rất lâu tại Việt Nam, khi con người còn trong thời kỳ hoang sơ nhất, được ghi chép trong lịch sử.