Nghiên cứu định tội danh cướp tài sản tại Thái Bình: Thực tiễn và giải pháp

Nghiên cứu định tội danh cướp tài sản tại Thái Bình, phân tích thực tiễn và các yếu tố pháp lý liên quan trong luận văn thạc sĩ luật.

• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Định tội cướp tài sản: Thực tiễn tại Thái Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI CƯỚP TÀI SẢN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.2. Khái niệm và các đặc điểm về định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.3. Ý nghĩa của việc định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.4. Các giai đoạn định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.5. Thu thập, kiểm tra, đánh giá toàn diện chứng cứ chứng minh sự thật của vụ án cướp tài sản
• 1.6. So sánh, đối chiếu các tình tiết của vụ án đã được làm rõ với quy định tại điều 168 Bộ luật Hình sự để xác định sự tương đồng
• 1.7. Đưa ra kết luận về tội danh người đã thực hiện hành vi quy định tại Điều 168 Bộ luật Hình sự
• 1.8. Các yếu tố (điều kiện) đảm bảo chất lượng của định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.9. Bộ luật hình sự - Cơ sở pháp luật trực tiếp của định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.10. Các quy định tại Phần chung Bộ luật hình sự - Cơ sở pháp luật của định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.11. Các quy định tại Phần các tội phạm cụ thể của Bộ luật hình sự
• 1.12. Cơ sở pháp luật của định tội danh đối với tội cướp tài sản
• 1.13. Định tội danh trong những trường hợp phạm tội cướp tài sản cụ thể
• 1.14. Định tội danh trong những trường hợp chuyển hóa từ các tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt khác sang tội cướp tài sản
• 1.15. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI CƯỚP TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI BÌNH VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỊNH TỘI DANH
• 2.1. Thực tiễn định tội danh đối với tội cướp tài sản trên địa bàn tỉnh Thái Bình trong giai đoạn 2016-2020
• 2.2. Khái quát về điều kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn tỉnh Thái Bình
• 2.3. Một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 và nâng cao chất lượng định tội danh trong giai đoạn xét xử đối với tội cướp tài sản
• 2.3.1. Giải pháp tiếp tục hoàn thiện các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về tội cướp tài sản
• 2.3.2. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng định tội danh trong giai đoạn xét xử đối với tội cướp tài sản
• 2.4. Kết luận chương 2
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về định tội cướp tài sản tại Thái Bình

Định tội cướp tài sản là một vấn đề pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Tại tỉnh Thái Bình, tình hình tội phạm cướp tài sản diễn ra phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội. Việc hiểu rõ về định tội danh này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác điều tra, truy tố mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tội cướp tài sản

Tội cướp tài sản được định nghĩa là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác bằng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Đặc điểm của tội này bao gồm tính chất nguy hiểm cao, phương thức thực hiện tinh vi và thường xảy ra trong các khu vực đông dân cư.

1.2. Ý nghĩa của việc định tội danh đối với tội cướp tài sản

Việc định tội danh chính xác giúp xác định trách nhiệm hình sự của người phạm tội, từ đó đảm bảo công lý và bảo vệ quyền lợi của nạn nhân. Định tội danh cũng là cơ sở để áp dụng các biện pháp ngăn chặn và xử lý tội phạm hiệu quả.

II. Thực tiễn định tội cướp tài sản tại Thái Bình giai đoạn 2016 2020

Trong giai đoạn 2016-2020, tình hình tội phạm cướp tài sản tại Thái Bình có nhiều diễn biến phức tạp. Số vụ án cướp tài sản gia tăng, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải có những biện pháp xử lý kịp thời và hiệu quả.

2.1. Tình hình tội phạm cướp tài sản tại Thái Bình

Theo thống kê, số vụ án cướp tài sản trên địa bàn tỉnh Thái Bình đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Các vụ án này thường xảy ra tại các khu vực đông dân cư và khu công nghiệp, nơi có nhiều cơ hội cho tội phạm hoạt động.

2.2. Những thách thức trong công tác định tội danh

Công tác định tội danh đối với tội cướp tài sản gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt trong quan điểm giữa các cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án. Điều này dẫn đến tình trạng kéo dài thời gian giải quyết vụ án và ảnh hưởng đến hiệu quả công tác phòng chống tội phạm.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng định tội danh cướp tài sản

Để nâng cao chất lượng định tội danh đối với tội cướp tài sản, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn trong quá trình điều tra và xét xử. Việc này không chỉ giúp đảm bảo tính chính xác trong việc xác định tội danh mà còn góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm.

3.1. Cải tiến quy trình điều tra và truy tố

Cần cải tiến quy trình điều tra và truy tố để đảm bảo tính chính xác và nhanh chóng trong việc xác định tội danh. Việc này bao gồm việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ điều tra và kiểm sát viên.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác trong việc định tội danh. Việc này giúp giảm thiểu tình trạng trả hồ sơ điều tra bổ sung và kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tội cướp tài sản

Nghiên cứu thực tiễn về tội cướp tài sản tại Thái Bình đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các số liệu thống kê cho thấy sự gia tăng của tội phạm này, đồng thời cũng phản ánh những bất cập trong công tác định tội danh.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các vụ án cướp tài sản

Các nghiên cứu cho thấy nhiều vụ án cướp tài sản chưa được định tội danh chính xác, dẫn đến việc xử lý không đúng người, không đúng tội. Điều này cần được khắc phục để đảm bảo công lý.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Từ thực tiễn điều tra và xét xử các vụ án cướp tài sản, nhiều bài học quý giá đã được rút ra. Cần có sự cải cách trong quy trình tố tụng để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho định tội cướp tài sản

Định tội cướp tài sản là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách đồng bộ. Việc nâng cao chất lượng định tội danh không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của công dân mà còn góp phần đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

5.1. Tầm quan trọng của việc định tội danh chính xác

Định tội danh chính xác là yếu tố quyết định trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và đảm bảo công lý. Cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng công tác này.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến tội cướp tài sản. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền lợi của công dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội phạm cướp tài sản là một trong những loại tội phạm phổ biến và nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền sở hữu tài sản của công dân và trật tự an toàn xã hội. Theo báo cáo của Bộ Công an năm 2020, tội phạm cướp tài sản chiếm tỷ lệ đáng kể trong nhóm các tội xâm phạm sở hữu, đặc biệt tại các thành phố lớn và các khu vực có điều kiện giao thông, địa hình phức tạp. Tỉnh Thái Bình, với vị trí địa lý ven biển thuộc đồng bằng châu thổ sông Hồng, nằm trong vùng tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có nhiều khu công nghiệp trọng điểm và tốc độ đô thị hóa nhanh, dẫn đến sự gia tăng dân số và các thách thức về an ninh trật tự.

Nghiên cứu tập trung vào thực tiễn định tội danh đối với tội cướp tài sản trên địa bàn tỉnh Thái Bình trong giai đoạn 2016-2020, nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và pháp luật liên quan, đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng định tội danh. Mục tiêu cụ thể là phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm, cơ sở pháp luật, thực trạng xét xử và các bất cập trong quá trình tố tụng, từ đó đóng góp vào công tác phòng chống tội phạm cướp tài sản tại địa phương và cả nước.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vụ án cướp tài sản được Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xét xử trong 5 năm, tập trung vào số liệu thống kê, đặc điểm hình sự và nhân thân của người phạm tội. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả công tác tố tụng, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo trật tự an toàn xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình pháp luật hình sự, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết cấu thành tội phạm: Bao gồm bốn yếu tố cơ bản là khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan của tội phạm. Đây là cơ sở để xác định hành vi phạm tội có phù hợp với dấu hiệu cấu thành tội cướp tài sản theo Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2015.

• Lý thuyết định tội danh: Định tội danh là quá trình nhận thức pháp lý nhằm xác định chính xác hành vi phạm tội, dựa trên chứng cứ và các tình tiết vụ án, đảm bảo áp dụng pháp luật hình sự đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

• Mô hình tố tụng hình sự: Phân tích vai trò và trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) trong quá trình định tội danh, từ thu thập chứng cứ đến ra quyết định tố tụng.

Các khái niệm chính bao gồm: định tội danh, cấu thành tội phạm, tội cướp tài sản, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, chuyển hóa tội phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội kết hợp:

• Phân tích tài liệu: Tổng hợp, hệ thống hóa các văn bản pháp luật, giáo trình, luận án, bài báo khoa học liên quan đến tội cướp tài sản và định tội danh.

• Phân tích thống kê: Sử dụng số liệu từ báo cáo của Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Thái Bình và Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình giai đoạn 2016-2020, với tổng số 57 vụ án cướp tài sản và 102 đối tượng phạm tội.

• So sánh pháp luật: Đối chiếu các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 với các quy định trước đây và các văn bản hướng dẫn thi hành để đánh giá tính hoàn chỉnh và phù hợp.

• Phân tích thực tiễn: Đánh giá quá trình định tội danh qua các giai đoạn tố tụng, nhận diện các bất cập và nguyên nhân.

• Phương pháp tổng hợp, quy nạp, diễn giải: Để rút ra kết luận và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ án cướp tài sản được xét xử tại tỉnh Thái Bình trong 5 năm, phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính đại diện và toàn diện. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình tội phạm cướp tài sản tại Thái Bình: Trong 5 năm (2016-2020), tỉnh Thái Bình xảy ra 57 vụ án cướp tài sản với 102 đối tượng phạm tội, trung bình mỗi năm 11,4 vụ. Tỷ lệ tội phạm cướp tài sản chiếm 4,54% tổng số vụ phạm pháp hình sự và 6,20% trong nhóm tội xâm phạm sở hữu. Số vụ có xu hướng biến động, giảm năm 2018, tăng năm 2019 và giảm mạnh năm 2020.

2. Đặc điểm nhân thân người phạm tội: Nam giới chiếm 83,33% (85 đối tượng), nữ giới 16,67% (17 đối tượng). Về độ tuổi, nhóm 18-30 tuổi chiếm 44,11%, trên 30 tuổi chiếm 47%, nhóm dưới 18 tuổi chiếm khoảng 8,82%. Điều này cho thấy tội phạm cướp tài sản chủ yếu do thanh niên và người trưởng thành thực hiện.

3. Các tình tiết tăng nặng phổ biến: Theo Điều 168 Bộ luật Hình sự 2015, các tình tiết như phạm tội có tổ chức, sử dụng vũ khí, gây thương tích từ 11% trở lên, chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 50.000 đồng trở lên, phạm tội với người yếu thế (trẻ em, phụ nữ mang thai, người già yếu) được áp dụng phổ biến trong các vụ án xét xử tại Thái Bình.

4. Bất cập trong định tội danh: Qua phân tích thực tiễn, có sự khác biệt quan điểm giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án trong việc xác định tội danh, dẫn đến việc trả hồ sơ điều tra bổ sung phổ biến, kéo dài thời gian giải quyết vụ án, vi phạm thời hạn tố tụng theo quy định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên xuất phát từ nhiều yếu tố: năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của người tiến hành tố tụng chưa đồng đều; quy định pháp luật còn chưa hoàn chỉnh, thiếu hướng dẫn chi tiết về các tình tiết phức tạp; sự phức tạp và đa dạng của các vụ án với thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, gây khó khăn trong việc thu thập và đánh giá chứng cứ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây tại các địa phương khác cho thấy tình trạng này không riêng tại Thái Bình mà còn phổ biến ở nhiều nơi, tuy nhiên mức độ và đặc điểm có sự khác biệt do điều kiện kinh tế - xã hội và tổ chức công tác tố tụng khác nhau.

Việc trình bày dữ liệu qua các bảng thống kê số vụ án, biểu đồ phân bố độ tuổi và giới tính của người phạm tội giúp minh họa rõ nét thực trạng, từ đó làm cơ sở cho các đề xuất cải thiện.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò quan trọng của việc định tội danh chính xác trong việc bảo đảm công lý, quyền lợi của người bị hại và người phạm tội, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm cướp tài sản.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ tiến hành tố tụng: Tổ chức các khóa tập huấn định kỳ về pháp luật hình sự, kỹ năng thu thập, đánh giá chứng cứ và định tội danh chính xác, đặc biệt về tội cướp tài sản. Mục tiêu nâng cao trình độ chuyên môn trong vòng 1-2 năm, do các cơ quan tư pháp phối hợp thực hiện.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tội cướp tài sản trong Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, làm rõ các tình tiết phức tạp, chuyển hóa tội phạm, nhằm giảm thiểu tranh luận pháp lý. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, do Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

3. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng: Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, họp định kỳ để thống nhất quan điểm trong việc định tội danh, giảm thiểu việc trả hồ sơ điều tra bổ sung, rút ngắn thời gian giải quyết vụ án. Thực hiện ngay và duy trì liên tục, do Viện Kiểm sát và Tòa án tỉnh Thái Bình chủ trì.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xử lý vụ án: Xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, phân tích dữ liệu tội phạm để hỗ trợ việc định tội danh chính xác và nhanh chóng. Triển khai trong 3 năm, do Sở Tư pháp và Công an tỉnh phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ điều tra, kiểm sát viên, thẩm phán: Nâng cao hiểu biết về các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng trong định tội danh tội cướp tài sản, giúp nâng cao chất lượng công tác tố tụng.

2. Sinh viên, học viên ngành luật hình sự: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu về tội phạm học, luật hình sự và tố tụng hình sự.

3. Nhà hoạch định chính sách pháp luật: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến phòng chống tội phạm cướp tài sản.

4. Các tổ chức nghiên cứu, giám sát pháp luật: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật và đề xuất các giải pháp cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Định tội danh tội cướp tài sản là gì?
   Định tội danh là quá trình xác định hành vi phạm tội có phù hợp với dấu hiệu cấu thành tội cướp tài sản theo quy định pháp luật, dựa trên chứng cứ và tình tiết vụ án, nhằm áp dụng pháp luật hình sự đúng người, đúng tội.

2. Các yếu tố cấu thành tội cướp tài sản gồm những gì?
   Bao gồm khách thể (quan hệ tài sản và nhân thân), mặt khách quan (hành vi dùng vũ lực, đe dọa hoặc làm cho người bị tấn công không thể chống cự), mặt chủ quan (lỗi cố ý trực tiếp, mục đích chiếm đoạt tài sản), và chủ thể (người từ đủ 14 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự).

3. Tại sao việc định tội danh chính xác lại quan trọng?
   Định tội danh chính xác giúp bảo đảm công lý, tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm, áp dụng hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người bị hại và người phạm tội.

4. Những khó khăn thường gặp trong định tội danh tội cướp tài sản?
   Khó khăn gồm thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, chứng cứ phức tạp, sự khác biệt quan điểm giữa các cơ quan tố tụng, và quy định pháp luật chưa đầy đủ, rõ ràng về các tình tiết phức tạp.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao chất lượng định tội danh?
   Tăng cường đào tạo chuyên môn, hoàn thiện pháp luật, nâng cao phối hợp giữa các cơ quan tố tụng, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xử lý vụ án là những giải pháp hiệu quả.

Kết luận

• Tội phạm cướp tài sản tại tỉnh Thái Bình trong giai đoạn 2016-2020 có xu hướng biến động nhưng vẫn là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.
• Việc định tội danh chính xác là yếu tố then chốt trong công tác tố tụng, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và đảm bảo công lý.
• Năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của người tiến hành tố tụng và hệ thống pháp luật hoàn chỉnh là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng định tội danh.
• Thực tiễn cho thấy còn tồn tại nhiều bất cập trong quá trình định tội danh, cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục.
• Luận văn đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác tố tụng, góp phần phòng chống tội phạm cướp tài sản tại Thái Bình và trên toàn quốc.

Tiếp theo, các cơ quan chức năng cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm. Đề nghị các cán bộ, nhà nghiên cứu và sinh viên ngành luật tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu này trong thực tiễn công tác và học tập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SÓ VÁN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐỊNH TỘI DANH ĐỐI VỚI TỘI CƯỚP TÀI SẢN 1. Khái niệm, • 7 đặc • điểm và </ý nghĩa o của định • tội • danh đối với tội • cướp tài sán 1. Khái niệm và các đặc điểm về định tội danh đối với tội cướp tài sản • • • • • Ã. Trong khoa học luật hình sự, khái niệm định tội danh hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau.

Theo quan điểm của GS. TSKH Lê Cảm thì: Định tội danh là một quá trình nhận thức lý luận có tính chat logic, là một trong những dạng của hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự, cũng như pháp luật tổ tụng hình sự và được tiến hành trên cơ sở các chứng cứ, tài liệu thu thập được và các tình tiết thực tể của vụ án hình sự đế xác định sự phù hợp giữa các dấu hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện với các dấu hiệu của cấu thành tội phạm tương ứng do luật hình sự quy định, nhằm đạt được sự thật khách quan, tức là đưa ra sự đánh giá chính xác tội phạm về mặt pháp lý hình sự, làm tiền đề cho việc cá thể hóa và phân hóa trách nhiệm hình sự một cách công minh, có căn cứ và đúng pháp luật [4, tr.TS Tiến sĩ Võ Khánh Vinh thì: Định tội danh là một hoạt động nhận thức, hoạt động áp dụng pháp luật hình sự nhằm đi tới chân lý khách quan trên cơ sở xác định đúng đắn, đầy đủ các tình tiết cụ thể của hành vi phạm tội được thực hiện, nhận thức đủng nội dung quy phạm pháp luật hình sự quy định cấu thành tội phạm tương ứng và mối liên hệ tương đồng giữa các dấu hiệu của cấu thành tội phạm với các tình tiết cụ thể của hành vi phạm tội bằng các phương pháp và thông qua các giai đoạn nhất định [30, tr. 8 Do đó có thê khăng định hoạt động định tội danh có vai trò rât quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, nó là cơ sở cho việc xác định hành vi phạm tội của tội phạm, là tiền đề để phân hóa trách nhiệm hình sự (TNHS) và cá thể hóa hình phạt chính xác, toàn diện, khách quan, đảm bảo cho pháp luật được áp dụng được công minh, công bằng và hợp lý. Ngoài ra, định tội danh còn làm cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn, biện pháp tư pháp, xác định thẩm quyền điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án của các chù thể và cơ quan tiến hành tố tụng, góp phần quan trọng vào công tác đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm, bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật, pháp chế xã hội chủ nghĩa, quyền và lợi ích của Nhà nước, cua công dân, tồ chức kinh tế và trật • tự• an toàn xã hội.

• Việc • định • tội • danh sai hoặc • không chính xác sẽ dẫn đến hậu quả pháp lý rất lớn, không đảm bảo tính có căn cứ của quá trình điều tra, truy tố và quyết định hình phạt trong hoạt động xét xử không đúng người, không đúng tội, không đúng quy định pháp luật. Đây là nguyên nhân và điều kiện dẫn đen việc làm oan người vô tội, bỏ lọt tội phạm hoặc không chứng minh được người phạm tội. Từ những cơ sở lý luận trên, có thể đưa ra khái niệm về định tội danh như sau: Định tội danh là một dạng của hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự do các cơ quan tiến hành tổ tụng thực hiện bằng cách - trên cơ sở các chứng cứ, các tài liệu thu thập được và các tình tiết khách quan của vụ án hình sự đổi chiếu, kiêm tra đê xác định sự phù hợp giữa các dấu hiệu của hành vi nguy hiềm cho xã hội được thực hiện với các dấu hiệu của Cẩu thành tội phạm cụ thê tương ứng trong Phần các tội phạm Bộ luật hình sự quy định thê hiện thông qua một văn bản áp dụng pháp luật. Khái niệm • định • tội • danh nêu trên chi là việc • định • tội • danh trong<^2 hoạt • động tố tụng nói chung, mang ý nghĩa khoa học áp dụng cho toàn bộ các loại tội • ±phạm.

• Còn đối với việc •••định tội danh tội • cướp1 tài sản là một hoạt động tố 9 tụng cụ thê của các cơ quan tiên hành tô tụng và những người tiên hành tô tụng thực hiện, mang ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng. Trong đó, trên cơ sở các dấu hiệu cơ bản của cấu thành tội cướp tài sản, các cơ quan tiến hành tố tụng (hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của BLTTHS) phân tích, đánh giá nhằm xác định hành vi phạm tội đó có phải là hành vi cướp tài sản hay không, thuộc khoản (khung) cụ the nào đó từ đó ban hành các quyết định tố tụng tương ứng theo quy định của pháp luật. Dưới góc độ khoa học luật hình sự Việt Nam, theo chúng tôi khái niệm định tội danh đối với tội cướp tài sản được định nghĩa như sau: Định tội danh đối với tội cướp tài sản là một trong những dạng hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự của các cơ quan tiến hành tổ tụng có thâm quyền theo quy định pháp luật đế xem xét, đánh giả, phân tích một hành vi phạm tội có thỏa mãn những dấu hiệu của cấu thành tội cướp tài sản hay không, nếu đúng thì nó thuộc diêm, khoản nào của Điều 133 Bộ luật hình sự và đưa ra kết luận bằng một văn bản pháp luật. Từ khái niệm định tội danh như đã nêu trên đây, ta có thể thấy định tội danh có những đặc điểm cơ bản sau: về chủ thể: Định tội danh là hoạt động được tiến hành bởi các cơ quan tiến hành tố tụng gồm CQĐT, VKSND, TA và một số cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra như: Hải quan, Cảnh sát biển, Kiểm lâm, Bộ đội biên phòng.

thông qua những người tiến hành tố tụng như Điều tra viên (ĐTV), Kiểm sát viên (KSV), Thẩm phán thực hiện một số chức năng, nhiệm vụ được quy định cụ thề trong BLTTHS. về căn cứ: Định tội danh là hoạt động rất phức tạp, nó đòi hỏi các chủ thể tiến hành khi thực hiện định tội danh phải dựa vào những yếu tố cấu thành tội phạm (CTTP) nhằm đảm báo tính có căn cứ, tính đầy đù, tính khách quan và tính toàn diện đảm bảo việc đánh giá chính xác bản chất của hành vi phạm 10 tội cụ thê được quy định trong Bộ luật hình sự (BLHS) và quyêt định tô tụng được ban hành đảm bảo tính hợp pháp và chính xác. về bản chất: Hoạt động định tội danh thực chất là hoạt động áp dụng pháp luật hình sự và Tố tụng hình sự (TTHS) vào thực tiễn thông qua các chủ thể tiến hành tố tụng bàng việc ban hành các văn băn, quyết định tố tụng nhằm mục đích giải quyết vụ án hình sự phù hợp với các quy phạm pháp luật hình sự (luật nội dung) và các quy phạm pháp luật TTHS (luật hình thức). Nếu định tội danh không dựa vào các căn cứ pháp luật có thề sẽ dẫn đến việc tùy tiện, không chính xác là nguyên nhân dẫn đến việc bỏ lọt tội phạm hoặc làm oan người vô tội.

về mục đích: Mục đích cuối cùng và chủ yếu của định tội danh là xác định chính xác người thực hiện hành vi phạm tội, phạm tội gì, thuộc điều khoản nào được quy định trong BLHS nhằm buộc họ phải chịu TNHS, hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả của hành vi phạm tội đã gây ra cho xã hội. - Theo chúng tôi, việc định tội danh đối với tội cướp tài sản ngoài có những đặc điểm chung cùa việc định tội danh, nó còn phản ánh đặc điếm cơ bản riêng như sau: Thứ nhất, định tội danh đối với tội cướp tài sản là một trong những dạng của hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự, mà cụ thể là áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự bao gồm cả Phần chung và Phần các tội phạm của Bộ luật này; Thứ hai, hoạt động thực tiễn này do các cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền - Cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án theo quy định và trình tự của pháp luật thực hiện và trong bản án của Tòa án, tội danh mang giá trị cao nhất - chính thức; 11 Thứ ha. định tội danh đôi với tội cướp tài sản được tiên hành băng cách - trên cơ sở các chứng cứ, các tài liệu thu thập được và các tình tiết khách quan của vụ án hình sự (vụ án cướp tài sán) để đối chiếu, so sánh và kiểm tra để xác định sự phù hợp giữa các dấu hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện với các dấu hiệu của cấu thành tội phạm quy định tại Điều 168 • • • • • JL • JL • • Bộ luật hình sự năm 2015; Thứ tư, căn cứ pháp lý của việc định tội danh đối với tội cướp tài sản chính là Bộ luật hình sự (bao gồm Phàn chung và Phần các tội phạm), cụ thể là Điều 168 Bộ luật hình sự nội dung Điều luật này. Trong khi đó, căn cứ khoa học • của việc • định • tội • danh đối với tội • cướpM tài sản chính là cấu thành tội • phạm này (bao gồm bốn yếu tố - khách thể của tội phạm, mặt khách quan của tội phạm, chù thể của tội phạm và mặt chù quan của tội phạm).

Thứ năm, kết quả của quá trình định tội danh đối với tội cướp tài sản thể hiện thông qua một văn bản áp dụng pháp luật và bởi cơ quan, chủ thể có thẩm quyền do pháp luật quy định; Thứ sáu, từ văn bản áp dụng pháp luật đó, sẽ phát sinh các hậu quà mà người phạm tội phải gánh chịu.