Điều Tra Vụ Án Tham Nhũng Theo Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam Tại Hà Nội

Khám phá quy trình điều tra vụ án tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam tại Hà Nội, từ thực tiễn đến những thách thức.

• Tác giả: Lê Hải Đăng
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Hữu Tráng
• Trường học: Học viện khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Điều Tra Vụ Án Tham Nhũng Theo Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Điều Tra Vụ Án Tham Nhũng Tại Hà Nội 55 ký tự

Những năm gần đây, tội phạm tham nhũng diễn biến phức tạp, gia tăng về số vụ và đa dạng về phương thức, thủ đoạn. Đối tượng phạm tội thường có trình độ chuyên môn cao, chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan nhà nước. Chúng lợi dụng chức vụ để đạt lợi ích cá nhân, hoạt động theo băng nhóm, gây khó khăn cho quá trình điều tra. Tham nhũng là hiện tượng tiêu cực mang tính lịch sử, tồn tại ở mọi quốc gia. Đảng và Nhà nước ta xác định đây là loại tội phạm nguy hiểm, cản trở sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước. Chủ trương là xử lý nghiêm, triệt để loại tội phạm này. Các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý nhiều vụ án, triệt phá nhiều đường dây tham nhũng lớn, góp phần nâng cao uy tín của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp do sự phát triển kinh tế - xã hội và sự thoái hóa của một số cán bộ.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất của Tội Phạm Tham Nhũng

Tham nhũng không còn là vấn đề của riêng một quốc gia mà đã trở thành một vấn đề toàn cầu. Không một nước nào miễn dịch với tham nhũng, các nước phát triển, đang phát triển hay kém phát triển, tuy nhiên tham nhũng dường như xâm hại tỷ lệ cao hơn ở các nước đang phát triển, nền kinh tế đang chuyển đổi. Tham nhũng đã ngăn cản sự vượt qua những thách thức cho sự phát triển, đầu tư trong nước và ngoài nước, làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Chính phủ và thậm chí có thể dẫn đến sự sụp đổ của cả một chế độ. Tham nhũng thường gắn với yếu tố quyền lực, khi một người được giao nắm giữ quyền lực trong tay, thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao trong hoàn cảnh cụ thể thì những người đó đã thực hiện những hành vi trái với quy định của pháp luật, được luật hình sự bảo vệ, xâm phàm đến những hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức, Nhà nước, xã hội nhằm mục đích vụ lợi cho cá nhân.

1.2. Đặc Điểm và Các Hình Thức Tham Nhũng Phổ Biến

Tham nhũng thường gắn với yếu tố quyền lực, khi một người được giao nắm giữ quyền lực trong tay, thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao trong hoàn cảnh cụ thể thì những người đó đã thực hiện những hành vi trái với quy định của pháp luật, được luật hình sự bảo vệ, xâm phàm đến những hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức, Nhà nước, xã hội nhằm mục đích vụ lợi cho cá nhân. Để đưa ra một khái niệm về tội phạm tham nhũng chính xác thì trước hết cần tìm hiểu về khái niệm tham nhũng. Trong khoa học pháp lý và thực tiễn hiện nay còn có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tham nhũng và tội phạm tham nhũng.

II. Thách Thức Trong Điều Tra Tham Nhũng Tại Hà Nội 58 ký tự

Công tác điều tra các vụ án tham nhũng đòi hỏi sự chỉ đạo sâu sát, cán bộ điều tra phải nắm vững pháp luật tố tụng hình sự, có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm cao, nắm bắt tình hình diễn biến của tội phạm kịp thời. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, cơ quan, tổ chức và tăng cường sự tham gia của quần chúng nhân dân. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã bổ sung một số quy định quan trọng liên quan đến quy trình tố tụng. Tuy nhiên, các văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật về tố tụng hình sự, thẩm quyền điều tra và các biện pháp nghiệp vụ điều tra theo quy định mới còn chưa được hướng dẫn, ban hành kịp thời, chưa đồng bộ, thống nhất, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng. Lực lượng cán bộ điều tra còn mỏng về số lượng, trang thiết bị và công cụ hỗ trợ điều tra, nghiệp vụ còn hạn chế; chính sách khen thưởng, động viên đối với các cán bộ điều tra còn chưa tương xứng.

2.1. Khó Khăn Về Pháp Lý và Thể Chế Trong Điều Tra

Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn áp dụng thống nhất áp dụng pháp luật về tố tụng hình sự, thẩm quyền điều tra và các biện pháp nghiệp vụ điều tra theo quy định mới còn chưa được hướng dẫn, ban hành kịp thời, chưa đồng bộ, thống nhất cũng dẫn tới những khó khăn nhất định cho các cơ quan chức năng thực hiện điều tra vụ án tham nhũng. Các cơ quan tham gia, phối hợp vào quá trình điều tra còn chưa thực sự nhận thức về trách nhiệm, vai trò của mình, chưa thực sự phát huy hết năng lực của bản thân.

2.2. Hạn Chế Về Nguồn Lực và Năng Lực Của Cơ Quan Điều Tra

Lực lượng cán bộ điều tra vụ án tham nhũng còn mỏng về số lượng, trang thiết bị và công cụ hỗ trợ điều tra, nghiệp vụ còn hạn chế; chính sách khen thưởng, động viên đối với các cán bộ điều tra còn chưa tương xứng. Từ những phân tích trên cùng với nhận thức thực tiễn của mình, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Điều tra vụ án tham nhũng theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hà Nội” làm đề tại Luận văn thạc sĩ luật học, với mong muốn góp phần hoàn thiện thêm hệ thống pháp luật tố tụng hình sự và nâng cao hiệu quả công tác điều tra vụ án tham nhũng.

III. Phương Pháp Điều Tra Vụ Án Tham Nhũng Hiệu Quả 59 ký tự

Để nâng cao hiệu quả điều tra vụ án tham nhũng, cần áp dụng đồng bộ nhiều phương pháp. Đầu tiên, cần tăng cường công tác trinh sát, nắm bắt thông tin về các đối tượng có dấu hiệu tham nhũng. Tiếp theo, cần thu thập chứng cứ một cách khách quan, toàn diện, đảm bảo tính hợp pháp. Việc sử dụng các biện pháp nghiệp vụ như nghe lén, ghi âm, ghi hình cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như thanh tra, kiểm toán để làm rõ các sai phạm về kinh tế. Cuối cùng, cần bảo vệ người tố cáo, tạo điều kiện để họ cung cấp thông tin một cách an toàn.

3.1. Tăng Cường Công Tác Trinh Sát và Thu Thập Thông Tin

Cần tăng cường công tác trinh sát, nắm bắt thông tin về các đối tượng có dấu hiệu tham nhũng. Tiếp theo, cần thu thập chứng cứ một cách khách quan, toàn diện, đảm bảo tính hợp pháp. Việc sử dụng các biện pháp nghiệp vụ như nghe lén, ghi âm, ghi hình cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

3.2. Phối Hợp Chặt Chẽ Với Các Cơ Quan Chức Năng Liên Quan

Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như thanh tra, kiểm toán để làm rõ các sai phạm về kinh tế. Cuối cùng, cần bảo vệ người tố cáo, tạo điều kiện để họ cung cấp thông tin một cách an toàn.

3.3. Bảo Vệ Người Tố Cáo và Khuyến Khích Tố Giác Tham Nhũng

Cuối cùng, cần bảo vệ người tố cáo, tạo điều kiện để họ cung cấp thông tin một cách an toàn. Chủ tịch Hồ Chí Minh: lúc sinh thời người đã nhận thấy mầm mống của tệ nạn tham nhũng trong chính quyền cách mạng và Người kiên quyết đấu tranh với tệ nạn này, “tham ô, lãng phí, quan liêu là những xấu xa của xã hội cũ. Nó do lòng tư 9 lợi ích kỷ hại nhân dân mà ra, dó do chế độ người boc lột người mà ra” [26, tr. Hồ Chí Minh cũng đã từng nói tham ô là biểu hiện đặc trưng của tham nhũng.

IV. Giải Pháp Phòng Chống Tham Nhũng Tại Hà Nội 54 ký tự

Để phòng chống tham nhũng hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống tham nhũng, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng như đất đai, xây dựng, đầu tư công. Nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tham nhũng trong toàn xã hội. Phát huy vai trò của báo chí và người dân trong việc phát hiện, tố cáo các hành vi tham nhũng.

4.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về Phòng Chống Tham Nhũng

Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống tham nhũng, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các lĩnh vực dễ xảy ra tham nhũng như đất đai, xây dựng, đầu tư công.

4.2. Nâng Cao Đạo Đức Công Vụ và Xử Lý Nghiêm Vi Phạm

Nâng cao đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tham nhũng trong toàn xã hội.

4.3. Phát Huy Vai Trò Của Báo Chí và Người Dân

Phát huy vai trò của báo chí và người dân trong việc phát hiện, tố cáo các hành vi tham nhũng. Đồng thời Hồ Chí Minh cũng khẳng định “tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi, đê tiện nhất trong xã hội. Tham ô là trộm cắp của công, chiếm đoạt của công làm...'

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Điều Tra Tham Nhũng Tại Hà Nội 59 ký tự

Thực tiễn điều tra tham nhũng tại Hà Nội cho thấy, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của người dân đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều vụ án lớn, phức tạp đã được khám phá, xử lý nghiêm minh, góp phần răn đe, phòng ngừa tham nhũng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra, đòi hỏi sự nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

5.1. Các Vụ Án Điển Hình và Bài Học Kinh Nghiệm

Nhiều vụ án lớn, phức tạp đã được khám phá, xử lý nghiêm minh, góp phần răn đe, phòng ngừa tham nhũng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra, đòi hỏi sự nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả và Những Tồn Tại Trong Thực Tiễn

Thực tiễn điều tra tham nhũng tại Hà Nội cho thấy, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của người dân đã mang lại những kết quả tích cực.

VI. Tương Lai Của Công Tác Phòng Chống Tham Nhũng 52 ký tự

Trong tương lai, công tác phòng chống tham nhũng cần tiếp tục được đẩy mạnh, với sự tham gia của toàn xã hội. Cần xây dựng một nền văn hóa liêm chính, trong sạch, tạo môi trường để tham nhũng không có cơ hội phát triển. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống tham nhũng, trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thông tin, hỗ trợ lẫn nhau trong việc điều tra, xử lý các vụ án tham nhũng xuyên quốc gia.

6.1. Xây Dựng Nền Văn Hóa Liêm Chính và Minh Bạch

Cần xây dựng một nền văn hóa liêm chính, trong sạch, tạo môi trường để tham nhũng không có cơ hội phát triển.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Phòng Chống Tham Nhũng

Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống tham nhũng, trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thông tin, hỗ trợ lẫn nhau trong việc điều tra, xử lý các vụ án tham nhũng xuyên quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐIỀU TRA VỤ ÁN THAM NHŨNG 1. Một số vấn đề lý luận về tội phạm tham nhũng 1. Khái niệm tội phạm tham nhũng Hiện nay, vấn đề tham nhũng không còn là vấn đề của riêng một quốc gia mà đã trở thành một vấn đề toàn cầu. Không một nước nào miễn dịch với tham nhũng, các nước phát triển, đang phát triển hay kém phát triển, tuy nhiên tham nhũng dường như xâm hại tỷ lệ cao hơn ở các nước đang phát triển, nền kinh tế đang chuyển đổi [20].

Tham nhũng đã ngăn cản sự vượt qua những thách thức cho sự phát triển, đầu tư trong nước và ngoài nước, làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Chính phủ và thậm chí có thể dẫn đến sự sụp đổ của cả một chế độ. Tham nhũng thường gắn với yếu tố quyền lực, khi một người được giao nắm giữ quyền lực trong tay, thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao trong hoàn cảnh cụ thể thì những người đó đã thực hiện những hành vi trái với quy định của pháp luật, được luật hình sự bảo vệ, xâm phàm đến những hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức, Nhà nước, xã hội nhằm mục đích vụ lợi cho cá nhân [46]. Để đưa ra một khái niệm về tội phạm tham nhũng chính xác thì trước hết cần tìm hiểu về khái niệm tham nhũng. Trong khoa học pháp lý và thực tiễn hiện nay còn có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tham nhũng và tội phạm tham nhũng.

Theo từ điển Tiếng Việt:“tham nhũng là lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễu nhân dân lấy của dân” [56, tr. Ban nghiên cứu thuộc Hội đồng Châu Âu cũng đã đưa ra khái niệm về tham nhũng như sau:“tham nhũng bao gồm hành vi hối lộ và bất kỳ một hành vi nào khác của những người được giao thực hiên một trách nhiệm nào đó trong khu vực Nhà nước hoặc tư nhân nhưng đã vi phạm về trách nhiệm được giao để thu bất kỳ một lợi ích bất hợp pháp nào cho cá nhân hoặc cho người khác” [54, tr. Trên thực tế ở Việt Nam ta hiện nay cũng có nhiều quan điểm về tham nhũng khác nhau, cũng nhiều quan điểm cho rằng tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn này để nhằm mục đích vụ lợi. Chủ tịch Hồ Chí Minh: lúc sinh thời người đã nhận thấy mầm mống của tệ nạn tham nhũng trong chính quyền cách mạng và Người kiên quyết đấu tranh với tệ nạn này, “tham ô, lãng phí, quan liêu là những xấu xa của xã hội cũ.

Nó do lòng tư 9 lợi ích kỷ hại nhân dân mà ra, dó do chế độ người boc lột người mà ra” [26, tr. Hồ Chí Minh cũng đã từng nói tham ô là biểu hiện đặc trưng của tham nhũng. Đồng thời Hồ Chí Minh cũng khẳng định “tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi, đê tiện nhất trong xã hội. Tham ô là trộm cắp của công, chiếm đoạt của công làm của tư” [27, tr.

Đinh Văn Quế cũng đưa ra định nghĩa tham nhũng: “Tham nhũng là lợi dụng quyền hành để nhũng nhiễu nhân dân và lấy của. Các tội phạm tham nhũng là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự do người có chức vụ, quyền hạn thực hiện một cách cố ý xâm phạm đến tài sản, uy tín của các cơ quan, tổ chức, xâm phạm đến tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân” [30].TS Nguyễn Xuân Yêm, PGS. Nguyễn Hòa Bình, TS. Bùi Minh Thanh cho rằng: “Tham nhũng là hiện tượng xã hội tiêu cực có tính lịch sử, xuất hiện và tồn tại trong xã hội phân chia giai cấp và hình thành Nhà nước, được thể hiện bằng hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi cho cá nhân hoặc người khác dưới bất kỳ hình thức nào, gây thiệt hại tài sản của Nhà nước, của tập thể, của công dân hoặc đe dọa gây thiệt hại cho hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của công dân” [55, tr.

Phạm Xuân Sơn và Ths. Hoàng Thế Lực: “Tham nhũng là một hiện tượng xã hội, trong đó có các tổ chức, tập đoàn, cá nhân … lợi dụng những ưu thế về chức vụ, cương vị, uy tín, nghề nghiệp, hoàn cảnh của mình hoặc người khác, lợi dụng những sơ hở của pháp luật để trục lợi bất chính” [45, tr. Nhìn chung các quan điểm đưa ra định nghĩa tham nhũng đã bao quát được một cách đầy đủ về bản chất của tham nhũng. Văn bản pháp lý chuyên biệt đầu tiên của nước ta về chống tham nhũng đó là Pháp lệnh Chống tham nhũng ngày 26/2/1998.

Trong đó, tại Điều 1 đã xác định: “Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó để tham ô, hối lộ hoặc cố ý làm trái pháp luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, tập thể và cá nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức” [52]. Theo Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005 cũng đã định nghĩa: “Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi. Người có chức vụ quyền hạn bao gồm: Cán bộ, công chức, viên chức; 10 Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn - kỹ thuật trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân; Cán bộ lãnh đạo, quản lý trong doanh nghiệp của Nhà nước; cán bộ lãnh đạo, quản lý là người đại diện phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp; Người được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ có quyền hạn trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó” [40]. Từ những quan điểm của các nhà nghiên cứu trên về tham nhũng thì có thể thấy khái niệm tham nhũng được hiểu theo nghĩa chung nhất đó là “tham nhũng là lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật nhằm trục lợi”.

Khái niệm tội phạm là một trong những vấn đề quan trọng nhất của luật hình sự. Chế định tội phạm là chế định trung tâm thể hiện rõ nét nhất về bản chất giai cấp, đặc điểm về chính trị, xã hội cũng như về quy pháp pháp luật hình sự của mỗi nước. Tội phạm là một hiện tượng xã hội, vì vậy khái niệm của nó sẽ gắn liền với sự phát triển của xã hội. Trong bối cảnh hiện nay việc hoàn thiện quy định về tội phạm trong luật hình sự nói chung và tội phạm tham nhũng nói riêng là điều hết sức cần thiết.

Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 sửa đổi, bổ sung đã đưa ra định nghĩa khá hoàn thiện về tội phạm, được quy định tại Điều 8 của BLHS “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự” [36]. Tuy nhiên Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 không đưa ra định nghĩa về tội phạm tham nhũng, nhưng căn cứ vào quy định về khái niệm tội phạm và các quy định về các tội phạm tham nhũng tại Mục 1 Chương XXIII thì chúng ta có thể đưa ra định nghĩa tội phạm tham nhũng như sau: Tội phạm tham nhũng là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có chức vụ, quyền hạn được giao thực hiện một số công vụ, nhiệm vụ đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó để thực hiện một cách cố ý xâm phạm đến hoạt 11 động đúng đắn, uy tín và lợi ích của Nhà nước, tổ chức, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức khác nhằm mục đích vụ lợi cá nhân. Dấu hiệu pháp lý của tội phạm tham nhũng Trong thực tế đấu tranh chống tội phạm tham nhũng nói chung và hoạt động điều tra vụ án tham nhũng nói riêng việc xác định các dấu hiệu pháp lý của tội phạm tham nhũng là hoạt động vô cùng quan trọng. Từ góc độ TTHS thì xác định được dấu hiệu pháp lý của tội phạm giúp CQĐT xác định được có tội phạm xảy ra hay không, xác định được người phạm tội, thiệt hại cho xã hội do hành vi phạm tội gây ra và tạo tiền đề để xác định các bước tiếp theo của hoạt động điều tra vụ án tham nhũng.

Khi xác định được đầy đủ các dấu hiệu của tội phạm tham nhũng thì CQĐT sẽ tiến hành hoạt động tố tụng như khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can hoặc tiến hành áp dụng các biện pháp ngăn chặn phù hợp đối với bị can. Xác định đầy đủ các dấu hiệu pháp lý của tội phạm tham nhũng có ý nghĩa to lớn không những đối với hoạt động điều tra mà còn có ý nghĩa trong hoạt động truy tố, xét xử vụ án tham nhũng đúng người, đúng tội và đúng pháp luật tránh được trường hợp bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội. Hoạt động xác định các dấu hiệu pháp lý của tội phạm tham nhũng trong thực tế còn gặp nhiều trường hợp khó khăn, do chủ thể thực hiện là những người có chức vụ, quyền hạn nên họ có điều kiện che dấu hành vi phạm tội của mình. Hơn nữa, sự lẫn lộn giữa cơ chế quản lý, chức năng nghề nghiệp với sự lợi dụng chức vụ, quyền hạn của người có chức vụ đã tạo nên điều kiện thực hiện hành vi phạm tội vì vụ lợi một cách trót lọt.

Vì vậy, việc làm rõ dấu hiệu pháp lý đặc trưng nhìn từ góc độ pháp luật tố tụng hình sự giúp cho việc điều tra nhận diện vụ án tham nhũng dễ dàng hơn trong thực tiễn áp dụng pháp luật. Các tội phạm tham nhũng có những đặc điểm riêng so với những tội phạm khác, để làm nổi bật những dấu hiệu riêng của tội phạm tham nhũng tác giả phân tích những dấu hiệu pháp lý riêng so với tội phạm khác.