Đề tài: Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng thủy sản Việt Nam sang EU

Khám phá các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU trong những năm tới, nhằm nâng cao giá trị và tiềm năng.

• Người hướng dẫn: PGS-TS:Nguyễn Duy Bét
• Trường học: Trường Khoa Thương mại
• Đề tài: Đề Tài Những Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Mặt Hàng Thủy Sản Của Việt Nam Sang Thị Trường EU Trong Những Năm Tới
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2002

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU
• 1.1. Quy trình hoạt động kinh doanh xuất khẩu
• 1.1.1. Vai trò của xuất khẩu thủy sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA VIỆT NAM SANG EU TRONG NHỮNG NĂM QUA
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA VIỆT NAM SANG EU TRONG NHỮNG NĂM TỚI

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Với tiềm năng lớn từ nguồn tài nguyên thủy sản phong phú, Việt Nam đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển hơn nữa, cần có những giải pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng này.

1.1. Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam hiện nay

Hiện tại, xuất khẩu thủy sản Việt Nam chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Các mặt hàng chủ yếu bao gồm tôm, cá tra và cá ngừ. Tuy nhiên, thị trường EU cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm.

1.2. Tiềm năng và thách thức trong xuất khẩu sang EU

Thị trường EU mang lại nhiều cơ hội cho thủy sản Việt Nam, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh từ các nước khác và các quy định nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm.

II. Vấn đề và thách thức trong xuất khẩu thủy sản sang EU

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU vẫn gặp phải nhiều vấn đề. Các doanh nghiệp cần phải đối mặt với những thách thức về chất lượng sản phẩm, quy định pháp lý và cạnh tranh từ các nước khác.

2.1. Quy định chất lượng và an toàn thực phẩm

EU có những quy định rất nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm. Do đó, các doanh nghiệp xuất khẩu cần phải đảm bảo sản phẩm của mình đáp ứng được các tiêu chuẩn này để tránh bị từ chối.

2.2. Cạnh tranh từ các nước khác

Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất xuất khẩu thủy sản sang EU. Các nước như Ấn Độ, Thái Lan cũng đang cạnh tranh mạnh mẽ, đòi hỏi Việt Nam phải có những chiến lược phù hợp để giữ vững thị phần.

III. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang EU

Để tăng cường xuất khẩu thủy sản sang EU, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn sản xuất. Các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện quy trình sản xuất.

3.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định trong việc xuất khẩu sang EU. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ chế biến và kiểm soát chất lượng để đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và các đối tác trong ngành thủy sản sẽ giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường EU.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng và hợp tác quốc tế đã mang lại những kết quả tích cực cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các doanh nghiệp đã có những bước tiến rõ rệt trong việc đáp ứng yêu cầu của thị trường EU.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp xuất khẩu

Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc xuất khẩu thủy sản sang EU, nhờ vào việc cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Những bài học kinh nghiệm

Các doanh nghiệp cần rút ra bài học từ những thành công và thất bại trong quá trình xuất khẩu để có những điều chỉnh kịp thời và hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự nỗ lực không ngừng từ cả doanh nghiệp và chính phủ trong việc cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

5.1. Tương lai của ngành thủy sản

Ngành thủy sản Việt Nam cần tiếp tục phát triển bền vững, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường EU.

5.2. Định hướng phát triển

Cần có những chính sách hỗ trợ từ chính phủ để thúc đẩy xuất khẩu thủy sản, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại quốc tế và định hướng công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu đóng vai trò là động lực cốt lõi thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn đổi mới. Ngành thủy sản đã chứng minh vị thế là một trong những trụ cột ngoại tệ hàng đầu khi kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc từ 550,6 triệu USD năm 1995 lên mức 971,12 triệu USD năm 1999. Tốc độ gia tăng đạt 76,37% với mức tăng trung bình gần 100 triệu USD mỗi năm, đóng góp từ 8,9% đến 10,1% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Trong cơ cấu thị trường, Liên minh Châu Âu (EU) với quy mô dân số gần 400 triệu người, GDP bình quân đầu người vượt 21.000 USD và mức tiêu thụ thủy sản bình quân 17 kg/người/năm là thị trường nhập khẩu đầy tiềm năng.

Dù kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU đã tăng trưởng từ 75,63 triệu USD năm 1997 lên 91,08 triệu USD năm 1998, hoạt động thương mại này đã chững lại và giảm 2,65% vào năm 1999. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là nhận diện các rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt từ Chỉ thị 91/493/EEC, sự thiếu hụt công nghệ chế biến sâu và tình trạng phụ thuộc vào trung gian thương mại. Mục tiêu của công trình là phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU giai đoạn 1995-1999, đánh giá tác động của hệ thống chính sách và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện cho giai đoạn đến năm 2005, tầm nhìn năm 2010. Phạm vi không gian tập trung vào 15 quốc gia thành viên EU và toàn bộ các chuỗi cung ứng thủy sản Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu hướng tới việc tạo cơ sở thực tiễn để đạt mục tiêu kim ngạch 2 tỷ USD vào năm 2005 và 3 tỷ USD vào năm 2010, đồng thời bảo đảm an sinh cho hơn 6,8 triệu người đang sống phụ thuộc vào ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo để luận giải việc phát huy nguồn lực biển sẵn có của Việt Nam với chiều dài bờ biển 3.260 km, vùng đặc quyền kinh tế rộng khoảng 1 triệu km2 và trữ lượng hải sản tự nhiên đạt gần 3 đến 4 triệu tấn. Bên cạnh đó, lý thuyết thương mại quốc tế hiện đại và mô hình chuỗi giá trị toàn cầu được tích hợp nhằm phân tích các công đoạn từ khai thác, nuôi trồng, chế biến đến kênh phân phối hàng hóa tại thị trường tiêu đích.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa và sử dụng xuyên suốt công trình bao gồm:

• Hoạt động kinh doanh xuất khẩu: Quy trình thương mại trao đổi hàng hóa qua biên giới nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và thu hút ngoại tệ.
• Rào cản phi thuế quan: Các quy chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch động thực vật và an toàn thực phẩm do nước nhập khẩu ban hành.
• Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP): Phương thức quản trị khoa học tập trung vào phòng ngừa các mối nguy sinh học, hóa học và vật lý trong chế biến thực phẩm.
• Thực hành sản xuất tốt (GMP): Hệ thống tiêu chuẩn kiểm soát các điều kiện vệ sinh, nhà xưởng và thiết bị chế biến.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm hệ thống dữ liệu thứ cấp giai đoạn 1990-1999 do Bộ Thủy sản, Tổng cục Thống kê, Tạp chí Thương mại, cùng các báo cáo chuyên ngành của Mạng lưới Nuôi trồng Thủy sản Châu Á - Thái Bình Dương (NACA) công bố.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 186 doanh nghiệp chế biến thủy sản trên phạm vi toàn quốc. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng để khảo sát chuyên sâu 33 doanh nghiệp được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và đáp ứng các điều kiện an toàn vệ sinh nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Châu Âu.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian kết hợp phân tích cân đối liên ngành là nhằm lượng hóa chính xác các chỉ tiêu kinh tế, xác định mức độ phân bổ vốn đầu tư 853.200 triệu đồng trong giai đoạn 1986-1998, và đánh giá mối tương quan giữa chính sách thuế, tín dụng với tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu. Timeline nghiên cứu tập trung đánh giá số liệu thực tế giai đoạn 1995-1999 và xây dựng mô hình dự báo quy hoạch phát triển kéo dài đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất chỉ ra sự biến động về kim ngạch và cơ cấu thị trường xuất khẩu sang EU. Kim ngạch đạt đỉnh 91,08 triệu USD vào năm 1998 (tăng 21,8% so với năm 1997), đưa thị phần tại EU lên mức 18% trong tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, nhưng giảm xuống 89,32 triệu USD vào năm 1999 (giảm 2,65%). Hoạt động xuất khẩu tập trung không đồng đều vào 12 quốc gia, trong đó các thị trường chủ lực gồm Anh, Bỉ, Đức, Hà Lan, Pháp và Italia.

Phát hiện thứ hai cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng trong cơ cấu mặt hàng. Hơn 90% sản phẩm xuất khẩu sang EU là hàng tươi, ướp đông hoặc sơ chế thô. Tôm đông lạnh chiếm vị trí áp đảo với 11.849,5 tấn (đạt 68,4 triệu USD năm 1998, chiếm trên 55% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản). Cá đông lạnh có mức tăng trưởng ấn tượng 81,27% về giá trị vào năm 1998 đạt 15,66 triệu USD, trong khi tỷ trọng các mặt hàng tinh chế, giá trị gia tăng chỉ chiếm khoảng 6% đến 7%.

Phát hiện thứ ba phản ánh năng lực cạnh tranh và rào cản kỹ thuật. Giá bán thủy sản Việt Nam chỉ bằng khoảng 70% so với sản phẩm cùng loại của Thái Lan và Indonesia. Số lượng đơn vị đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm còn quá khiêm tốn: chỉ có 33 trên 186 cơ sở đạt chuẩn, 18 doanh nghiệp được cấp mã xuất khẩu chính thức cấp liên minh vào cuối năm 1999 và khoảng 60 cơ sở áp dụng hệ thống HACCP.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng giảm kim ngạch năm 1999 và giá bán thấp xuất phát từ công nghệ chế biến lạc hậu, thiếu hụt nguyên liệu cục bộ khiến các nhà máy chỉ vận hành 60% đến 70% công suất thiết kế. Cơ sở hạ tầng tàu thuyền còn yếu kém với 65% đến 70% số tàu có công suất nhỏ dưới 90 CV, làm giảm chất lượng bảo quản sau thu hoạch. Ngoài ra, phần lớn hàng hóa xuất khẩu sang EU phải thông qua các công ty trung gian tại Singapore, Thái Lan và Hồng Kông, làm giảm đáng kể giá trị gia tăng thu về cho doanh nghiệp nội địa.

Khi so sánh với các quốc gia xuất khẩu cạnh tranh trong khu vực, thủy sản Việt Nam chịu mức thuế suất nhập khẩu 6% vào EU theo quy chế thông thường, trong khi Bangladesh được hưởng thuế suất 0% và Ấn Độ chịu khoảng 3%. Về mặt trực quan hóa, toàn bộ bức tranh dữ liệu này được thể hiện rõ ràng qua bảng cân đối kim ngạch xuất nhập khẩu từng thị trường thành viên và biểu đồ cơ cấu tỷ trọng sản phẩm, phản ánh sự phụ thuộc quá mức vào mặt hàng tôm thô và sự cần thiết phải đa dạng hóa danh mục sản phẩm chế biến sâu.

Đề xuất và khuyến nghị

Tái cấu trúc hoạt động khai thác và quy hoạch vùng nuôi nguyên liệu:

• Nâng cấp đội tàu đánh bắt xa bờ công suất từ 90 CV đến 350 CV, duy trì sản lượng đánh bắt gần bờ ổn định ở mức 700.000 tấn/năm và tăng sản lượng khai thác xa bờ lên mức 500.000 tấn vào năm 2010 (chiếm 42% tổng sản lượng khai thác).
• Chủ thể thực hiện: Bộ Thủy sản phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh ven biển, triển khai liên tục từ năm 2002 đến năm 2010.

Hiện đại hóa công nghệ chế biến và chuẩn hóa tiêu chuẩn HACCP:

• Đầu tư mở rộng và xây mới hệ thống nhà máy, nâng tổng công suất cấp đông đạt 1.000 tấn/ngày vào năm 2000 và 1.500 tấn/ngày vào năm 2005. Nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng từ mức 17,5% lên 40% đến 50% vào năm 2005.
• Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu dưới sự thẩm định của Trung tâm Kiểm tra chất lượng và Vệ sinh thủy sản (NAFIQACEN), hoàn thành các mốc chỉ tiêu theo từng giai đoạn 2000-2005.

Thiết lập kênh xúc tiến thương mại trực tiếp tại thị trường Châu Âu:

• Thành lập văn phòng đại diện của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) tại Brussels (Bỉ) nhằm cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ đàm phán hợp đồng trực tiếp và giảm tỷ lệ thương mại qua trung gian xuống dưới 10%.
• Chủ thể thực hiện: VASEP chủ trì phối hợp với Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao, hoàn thiện trong giai đoạn 2002-2004.

Hoàn thiện cơ chế tài chính và phân bổ vốn đầu tư đồng bộ:

• Huy động và giải ngân hiệu quả nguồn vốn đầu tư tổng thể 35.000 tỷ đồng giai đoạn 1999-2010, phân bổ 28,75% cho khai thác, 27% cho nuôi trồng và 27% cho chế biến, đồng thời duy trì áp dụng mức thuế xuất khẩu 0% để kích thích hoạt động mở rộng thị trường.
• Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Tài chính và hệ thống ngân hàng thương mại, thực hiện xuyên suốt đến năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách:

• Cán bộ tại Bộ Thủy sản, Bộ Thương mại và các sở ban ngành địa phương có thể sử dụng số liệu phân tích về cơ cấu vốn 853.200 triệu đồng và quy hoạch 35.000 tỷ đồng để thiết kế chính sách hỗ trợ đóng mới hơn 300 tàu xa bờ, quy hoạch vùng nuôi an toàn sinh học và cải cách thủ tục hải quan.

Ban lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản:

• Các giám đốc điều hành và quản lý sản xuất tiếp cận tài liệu hướng dẫn chuyển dịch cơ cấu hàng hóa, áp dụng hệ thống tiêu chuẩn HACCP và GMP để đưa doanh nghiệp gia nhập danh sách các cơ sở được cấp phép xuất khẩu chính thức sang 15 quốc gia EU.

Chuyên viên phân tích thị trường và xúc tiến thương mại:

• Đội ngũ nghiên cứu thị trường có thể khai thác mô hình đánh giá hành vi tiêu dùng 17 kg/người/năm tại EU, cơ chế vận hành của mạng lưới phân phối sỉ lẻ tại Tây Âu và chiến lược xây dựng thương hiệu thủy sản quốc gia.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành kinh tế đối ngoại:

• Nhóm học thuật có thêm tài liệu nghiên cứu tham khảo về phương pháp phân tích chuỗi số liệu xuất nhập khẩu, ứng dụng lý thuyết lợi thế so sánh và phương pháp đánh giá rào cản kỹ thuật thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Rào cản kỹ thuật lớn nhất đối với thủy sản Việt Nam khi xuất khẩu vào EU là gì?

• Rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt nhất là việc đáp ứng Chỉ thị 91/493/EEC cùng các tiêu chuẩn kiểm soát vi sinh, hóa học và cảm quan. Doanh nghiệp bắt buộc phải áp dụng quy trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn HACCP và GMP từ khâu khai thác, vận chuyển đến chế biến mới được cấp phép xuất khẩu.

Tại sao kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU lại sụt giảm trong năm 1999?

• Kim ngạch giảm 2,65% (từ 91,08 triệu USD năm 1998 xuống 89,32 triệu USD năm 1999) chủ yếu do sự suy giảm sức mua tại các thị trường lớn như Anh giảm 32,4% và Đan Mạch giảm 58,2%, kết hợp với việc phần lớn hàng hóa xuất khẩu vẫn phải thông qua các công ty trung gian thuộc khối ASEAN.

Mặt hàng thủy sản nào đóng vai trò chủ lực trong cơ cấu xuất khẩu sang thị trường Châu Âu?

• Tôm đông lạnh là mặt hàng chủ lực chiếm trên 55% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành, đạt giá trị 68,4 triệu USD với khối lượng 11.849,5 tấn vào năm 1998. Mặt hàng cá đông lạnh cũng ghi nhận mức tăng trưởng nhanh đạt 15,66 triệu USD, tăng 81,27% so với năm 1997.

Ngành thủy sản có tầm ảnh hưởng như thế nào đối với việc làm và an sinh xã hội tại Việt Nam?

• Ngành thủy sản giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 3,03 triệu lao động và nuôi sống khoảng 6,8 triệu người (chiếm 8,7% dân số cả nước). Ngoài ra, các hoạt động kinh tế liên quan còn tạo thu nhập phụ cho hàng chục triệu người dân tại các vùng nông thôn ven biển.

Mục tiêu dài hạn của ngành thủy sản Việt Nam đến năm 2010 được xác định như thế nào?

• Đến năm 2010, toàn ngành phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 2,7 đến 3 tỷ USD, nâng tổng sản lượng thủy sản lên 2,45 triệu tấn (trong đó nuôi trồng đóng góp 1,2 triệu tấn), đóng góp 5.760 tỷ đồng vào GDP và nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu lên 40% đến 50%.

Kết luận

• Kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước tăng trưởng mạnh mẽ từ 550,6 triệu USD năm 1995 lên 971,12 triệu USD năm 1999, giữ vững tỷ trọng khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia.
• Thị phần thủy sản Việt Nam tại EU đã nâng lên 18% vào năm 1998, khẳng định vị thế vững chắc của các sản phẩm tôm và cá đông lạnh trên thị trường quốc tế.
• Việc kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn HACCP và nâng cao thẩm quyền của NAFIQACEN là chìa khóa then chốt để vượt qua các rào cản kỹ thuật của EU.
• Quy hoạch lại năng lực đánh bắt xa bờ đạt 500.000 tấn và mở rộng diện tích nuôi trồng sẽ bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho 1.500 tấn/ngày công suất chế biến.
• Huy động tổng nguồn lực đầu tư 35.000 tỷ đồng và mở rộng xúc tiến thương mại trực tiếp tại Bỉ là đòn bẩy quyết định để hiện thực hóa mục tiêu 3 tỷ USD kim ngạch vào năm 2010.

Đóng góp khoa học của luận văn là hệ thống hóa khung lý luận về hoạt động kinh doanh xuất khẩu nông thủy sản, phân tích toàn diện thực trạng luồng thương mại Việt Nam - EU và xây dựng lộ trình giải pháp kỹ thuật, thị trường có tính ứng dụng cao. Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi các cơ quan hữu quan và cộng đồng doanh nghiệp tập trung triển khai chương trình nâng cấp công nghệ chế biến sâu giai đoạn 2002-2005. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu có thể vận dụng những luận cứ và dữ liệu chuyên sâu từ công trình này để phục vụ công tác hoạch định chiến lược kinh doanh và mở rộng thị trường xuất khẩu bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. lêi nãi ®Çu Trong ®iÒu kiÖn toµn cÇu hãa vµ khu vùc hãa cña ®êi sèng kinh tÕ thÕ giíi cña thÕ kû 21, kh«ng mét quèc gia nµo cã thÓ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña m×nh mµ kh«ng tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ vµ khu vùc. §iÒu ®ã kh«ng ngo¹i trõ ®èi víi ViÖt Nam, ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô träng t©m lµ x©y dùng nÒn kinh tÕ, §¹i héi §¶ng Céng S¶n ViÖt Nam lÇn thø VIII tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh ®­êng lèi ®æi míi vµ më cöa nÒn kinh tÕ, thùc hiÖn chiÕn l­îc CNH-H§H h­íng m¹nh vµo xuÊt khÈu. §Ó t¨ng xuÊt khÈu trong thêi gian tíi, ViÖt nam chñ tr­¬ng kÕt hîp xuÊt khÈu nh÷ng mÆt hµng mµ ®Êt n­íc cã lîi thÕ t­¬ng ®èi (nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu truyÒn thèng: hµng n«ng l©m thñy s¶n, kho¸ng s¶n, hµng giÇy dÐp vµ dÖt may) vµ mét sè mÆt hµng cã hµm l­îng kü thuËt c«ng nghÖ cao bao gåm: «t«, xe m¸y, hµng ®iÖn tö vµ dÞch vô phÇn mÒm.

Hµng thñy s¶n lµ mÆt hµng xuÊt khÈu truyÒn thèng cña ViÖt Nam trong thêi gian qua ®· gÆt h¸i ®­îc sù thµnh c«ng rùc rì. Tõ møc kim ng¹ch xuÊt khÈu lµ 550,6 triÖu USD vµo n¨m 1995, ®· t¨ng lªn møc 971,12 USD vµo n¨m 1999, trung b×nh mçi n¨m t¨ng gÇn 100 triÖu USD, chiÕm kho¶ng 10% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam vµ lµ mÆt hµng cã kim ng¹ch xuÊt khÈu lín trong c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña n­íc ta trong nhiÒu n¨m võa qua. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu thñy s¶n ®· vµ ®ang ®­îc më réng ®¸ng kÓ, thñy s¶n cña ViÖt Nam ®· chiÕm ®­îc vÞ trÝ quan träng trong thÞ tr­êng nhËp khÈu thuû s¶n cña thÕ giíi. Liªn minh Ch©u ¢u (EU), mét thÞ tr­êng nhËp khÈu thñy s¶n ®Çy tiÒm n¨ng trong thêi gian qua ®· cã nh÷ng t¸c ®éng rÊt tÝch cùc ®Õn viÖc xuÊt khÈu thñy s¶n cña ViÖt Nam.

Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu to lín cña xuÊt khÈu thñy s¶n sang EU, vÉn cßn nhiÒu h¹n chÕ, tån t¹i ®ßi hái ViÖt Nam ph¶i nç lùc, cè g¾ng trong thêi gian tíi ®Ó ®Èy m¹nh xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng nµy, nh»m t¨ng nhanh kim ng¹ch xuÊt khÈu, t¨ng nguån thu ngo¹i tÖ vÒ cho ®Êt n­íc. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc trªn ®©y, còng nh­ vai trß to lín cña xuÊt khÈu thñy s¶n trong c¬ cÊu xuÊt khÈu cña n­íc ta, t«i ®· chän ®Ò tµi “ Nh÷ng gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh xuÊt khÈu mÆt hµng thñy s¶n cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng EU trong nh÷ng n¨m tíi “ ®Ó viÕt ®Ò ¸n m«n häc. ViÖc nghiªn cøu ®Ò tµi nµy cã ý nghÜa rÊt lín ®èi víi b¶n th©n t«i, nh»m cñng cè vµ n©ng cao lý luËn, vËn dông mét c¸ch linh ho¹t, s¸ng t¹o nh÷ng kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tiÔn. §ång thêi qua ph©n tÝch thùc tr¹ng ho¹t ®éng xuÊt khÈu thñy s¶n sang EU cña n­íc ta LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.

nh÷ng n¨m gÇn ®©y, cã thÓ m¹nh d¹n ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m ®Èy m¹nh xuÊt khÈu thñy s¶n trong t­¬ng lai. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu mµ t«i sö dông trong qu¸ tr×nh x©y dùng ®Ò ¸n nµy lµ: kÕt hîp nh÷ng kiÕn thøc ®· tÝch lòy trong qu¸ tr×nh häc tËp víi nh÷ng quan s¸t ®· thu thËp trong thùc tÕ, kÕt hîp tæng hîp tµi liÖu, s¸ch b¸o víi viÖc ®i s©u ph©n tÝch t×nh h×nh thùc tÕ nh»m t×m ra h­íng ®i hîp lý nhÊt ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra trong ®Ò ¸n. §Ò ¸n kÕt cÊu gåm cã 3 ch­¬ng: Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu. Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng xuÊt khÈu thñy s¶n cña ViÖt Nam sang EU trong nh÷ng n¨m qua.

Ch­¬ng 3: Nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m ®Èy m¹nh xuÊt khÈu thñy s¶n cña ViÖt Nam sang EU trong nh÷ng n¨m tíi. Do tr×nh ®é cã h¹n, thêi gian nghiªn cøu bÞ h¹n chÕ, nªn ®Ò ¸n khã tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i rÊt mong cã ®­îc sù ®ãng gãp cña c¸c thÇy c« gi¸o cïng b¹n ®äc ®Ó ®Ò ¸n ®­îc hoµn thiÖn h¬n. T«i xin bµy tá sù c¶m ¬n s©u s¾c tíi PGS-TS:NguyÔn Duy Bét- Tr­ëng Khoa Th­¬ng m¹I ®· gióp ®ì t«I hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy.

Hµ néi, ngµy 26 th¸ng 1 n¨m 2002 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. ch­¬ng i c¬ së lý luËn vÒ ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu I. Quy tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu XuÊt khÈu lµ ho¹t ®éng trao ®æi hµng hãa vµ dÞch vô cho (ra) n­íc ngoµi d­íi h×nh thøc mua b¸n th«ng qua quan hÖ hµng hãa - tiÒn tÖ, quan hÖ thÞ tr­êng nh»m môc ®Ých lîi nhuËn. Vai trß cña xuÊt khÈu ®èi víi nÒn kinh tÕ thÓ hiÖn ë nh÷ng ®iÓm sau: -XuÊt khÈu t¹o nguån vèn chñ yÕu cho nhËp khÈu, phôc vô qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc.

-XuÊt khÈu gãp phÇn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ sang nÒn kinh tÕ h­íng ngo¹i. -XuÊt khÈu t¹o thªm c«ng ¨n viÖc lµm vµ c¶i thiÖn ®êi sèng d©n c­. -XuÊt khÈu lµ c¬ së ®Ó më réng vµ thóc ®Èy c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cña n­íc ta. Ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu ®­îc tæ chøc, thùc hiÖn víi nhiÒu nghiÖp vô, nhiÒu kh©u, nh­ng quy tô l¹i ho¹t ®éng nµy gåm c¸c b­íc sau.

Ho¹t ®éng Marketing Néi dung chñ yÕu cña giai ®o¹n nµy lµ: ®iÒu tra xem nªn bu«n b¸n g×, b»ng ph­¬ng ph¸p nµo, quyÕt ®Þnh ph­¬ng ch©m bu«n b¸n (®iÒu tra thÞ tr­êng, chän b¹n hµng). VÊn ®Ò nghiªn cøu thÞ tr­êng lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt ®Çu tiªn ®èi víi bÊt cø doanh nghiÖp nµo muèn tham gia kinh doanh xuÊt khÈu hµng hãa. Nghiªn cøu thÞ tr­êng ®èi víi doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu, ph¶i tr¶ lêi ®­îc c¸c c©u hái quan träng sau ®©y: -N­íc nµo lµ thÞ tr­êng cã triÓn väng nhÊt ®èi víi s¶n phÈm xuÊt khÈu cña doanh nghiÖp? -Kh¶ n¨ng sè l­îng xuÊt khÈu ®­îc bao nhiªu? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. -S¶n phÈm cÇn cã nh÷ng thÝch øng g× tr­íc ®ßi hái cña thÞ tr­êng ®ã? -Nªn chän ph­¬ng ph¸p b¸n nµo cho phï hîp? Th­¬ng nh©n trong giao dÞch lµ ai? Ph­¬ng thøc giao dÞch xuÊt khÈu? Néi dung cña nghiªn cøu thÞ tr­êng xuÊt khÈu bao gåm c¸c vÊn ®Ò sau: hång th­êng ®­îc chÊp nhËn lµ bao nhiªu, hËu qu¶ cña c¹nh tranh nh­ thÕ nµo; nã diÔn biÕn ra sao.

vµ kh¶ n¨ng ph¶n øng cña nã tr­íc mét ®èi thñ míi.3 Ph©n tÝch c¸c ®iÒu kiÖn cña thÞ tr­êng xuÊt khÈu Trong kinh doanh xuÊt khÈu hµng hãa, doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh vµ ph©n tÝch cÈn thËn c¸c ®iÒu kiÖn sau: -§iÒu kiÖn vÒ quy chÕ vµ ph¸p lý: +Quy chÕ vÒ gi¸ c¶; +Quy chÕ vÒ nh÷ng ho¹t ®éng th­¬ng m¹i; +Hãa ®¬n H¶i quan hoÆc hãa ®¬n l·nh sù; +KiÓm so¸t hèi ®o¸i; +ChuyÓn tiÒn vÒ n­íc; +H¹n ng¹ch; +GiÊy phÐp xuÊt khÈu; +GiÊy chøng nhËn y tÕ, chøng nhËn phÈm chÊt v. nh÷ng ®iÒu ghi chó riªng trªn s¶n phÈm v. -§iÒu kiÖn vÒ tµi chÝnh +ThuÕ quan; +Chi phÝ vËn chuyÓn; +B¶o hiÓm vËn chuyÓn; +B¶o hiÓm tÝn dông; +Chi phÝ cã thÓ vÒ th­ tÝn dông; +CÊp vèn cho xuÊt khÈu; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. +Thay ®æi tû lÖ hèi ®o¸i; +Gi¸ thµnh xuÊt khÈu; +Hoa hång cho c¸c trung gian.

-§iÒu kiÖn vÒ kü thuËt +VËn chuyÓn: kÝch th­íc, träng l­îng c¸c kiÖn hµng; +L­u kho: vÊn ®Ò khÝ hËu vµ c¸c vÊn ®Ò kh¸c; +Tiªu chuÈn s¶n phÈm; +Kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. -§iÒu kiÖn vÒ con ng­êi, vÒ t©m lý +Kh¶ n¨ng tr×nh ®é vµ ®µo t¹o nh©n viªn; +Tr×nh ®é ngo¹i ng÷; +Nh÷ng c¸ch sö dông vµ thãi quen tiªu dïng; +Nh÷ng ®iÒu cÊm kþ vÒ x· héi vµ v¨n hãa; +VÊn ®Ò an ninh; +Liªn kÕt kh«ng tèt gi÷a c¸c bé phËn trong néi bé.2 Nghiªn cøu vÒ gi¸ c¶ hµng hãa trªn thÞ tr­êng thÕ giíi Gi¸ c¶ hµng hãa trªn thÞ tr­êng ph¶n ¸nh quan hÖ cung- cÇu hµng hãa trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Vµ nã cã ¶nh h­ëng ®èi víi hiÖu qu¶ kinh doanh xuÊt khÈu cña doanh nghiÖp.1 Gi¸ quèc tÕ Gi¸ quèc tÕ cã tÝnh chÊt ®¹i diÖn ®èi víi mét lo¹i hµng hãa nhÊt ®Þnh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. Gi¸ ®ã ®­îc dïng trong giao dÞch th­¬ng m¹i th«ng th­êng, kh«ng kÌm theo mét ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt nµo vµ ®­îc thanh to¸n b»ng ngo¹i tÖ tù do chuyÓn ®æi.

Trong kinh doanh xuÊt khÈu hµng hãa, cã thÓ coi nh÷ng gi¸ sau ®©y lµ gi¸ quèc tÕ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. -§èi víi nh÷ng hµng hãa kh«ng cã trung t©m giao dÞch truyÒn thèng trªn thÕ giíi, th× cã thÓ lÊy gi¸ cña nh÷ng n­íc xuÊt khÈu hoÆc nh÷ng n­íc nhËp khÈu chñ yÕu biÓu thÞ b»ng ngo¹i tÖ tù do chuyÓn ®æi ®­îc. -§èi víi nh÷ng hµng hãa thuéc ®èi t­îng bu«n b¸n ë c¸c së giao dÞch (cao su thiªn nhiªn, kim lo¹i mµu) hoÆc ë c¸c trung t©m b¸n ®Êu gi¸ (chÌ, thuèc l¸.), th× cã thÓ tham kh¶o gi¸ ë c¸c trung t©m giao dÞch ®ã.

-§èi víi m¸y mãc thiÕt bÞ rÊt ®a d¹ng, viÖc x¸c ®Þnh gi¸ c¶ quèc tÕ t­¬ng ®èi khã. V× vËy, trong thùc tÕ chñ yÕu c¨n cø vµo gi¸ c¶ c¸c h·ng s¶n xuÊt vµ møc cung trªn thÞ tr­êng. Dù ®o¸n xu h­íng biÕn ®éng gi¸ c¶ §Ó cã thÓ dù ®o¸n ®­îc xu h­íng biÕn ®éng cña gi¸ c¶ cña lo¹i hµng hãa mµ doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu trªn thÞ tr­êng thÕ giíi, ph¶i dùa vµo kÕt qu¶ nghiªn cøu vµ dù ®o¸n t×nh h×nh thÞ tr­êng hµng hãa ®ã, ®ång thêi ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c c¸c nh©n tè t¸c ®éng tíi xu h­íng biÕn ®æi gi¸ c¶. Cã nhiÒu nh©n tè t¸c ®éng ®Õn gi¸ c¶ hµng hãa trªn thÕ giíi vµ cã thÓ ph©n lo¹i theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau.

Cã thÓ nªu ra mét sè nh©n tè chñ yÕu lµ: -Nh©n tè chu kú: lµ sù vËn ®éng cã tÝnh chÊt quy luËt cña nÒn kinh tÕ. -Nh©n tè lòng ®o¹n vµ gi¸ c¶: cã ¶nh h­ëng rÊt lín ®èi víi viÖc h×nh thµnh vµ biÕn ®éng gi¸ c¶. -Nh©n tè c¹nh tranh: cã thÓ lµm cho gi¸ c¶ biÕn ®éng theo c¸c xu h­íng kh¸c nhau. Lùa chän thÞ tr­êng vµ mÆt hµng kinh doanh xuÊt khÈu 1.

Lùa chän thÞ tr­êng Tr­íc hÕt, cÇn x¸c ®Þnh nh÷ng tiªu chuÈn mµ c¸c thÞ tr­êng ph¶i ®¸p øng ®­îc ®èi víi viÖc xuÊt khÈu hµng hãa cña doanh nghiÖp. Tiªu chuÈn chung -VÒ chÝnh trÞ -VÒ ®Þa lý -VÒ kinh tÕ -VÒ kü thuËt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.