Luận văn thạc sĩ vận dụng dạy học hỗn hợp blended learning trong dạy học chương vi sinh sản sinh học 11 trung học phổ thông

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vận dụng dạy học hỗn hợp blended learning trong chương vi sinh sản sinh học lớp 11 trung học phổ thông.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: PGS. Mai Văn Hưng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sinh học
• Đề tài: Dạy Học Hỗn Hợp Trong Sinh Học 11 Hiệu Quả
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Cấu trúc đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu về dạy học hỗn hợp
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Cơ sở lý luận về dạy học hỗn hợp (Blended learning)
• 1.2.1. Khái niệm dạy học hỗn hợp (Blended learning)
• 1.3. Cơ sở thực tiễn về dạy học hỗn hợp (Blended learning)
• 1.3.1. Thực tiễn vận dụng Blended learning ở trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3.2. Thực trạng việc sử dụng Blended learning trong dạy học Sinh học Trung học phổ thông
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG DẠY HỌC HỖN HỢP TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG IV SINH SẢN, SINH HỌC 11, TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 2.1. Phân tích chương trình Sinh học 11
• 2.2. Cấu trúc, nội dung Chương IV Sinh sản, Sinh học 11
• 2.3. Qui trình dạy học theo mô hình Blended learning
• 2.3.1. Nguyên tắc thiết kế
• 2.3.2. Qui trình thiết kế mô hình
• 2.4. Vận dụng dạy học Blended learning cho Chương IV Sinh sản, Sinh học 11
• 2.4.1. Giới thiệu phần mềm công nghệ
• 2.4.2. Đặc điểm và cách sử dụng công cụ Google Sites
• 2.4.3. Thiết kế một số hoạt động dạy học theo Blended learning
• 2.4.3.1. Phần A Sinh sản ở thực vật theo Blended learning
• 2.4.3.2. Phần B Sinh sản ở động vật theo Blended learning
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Tiến hành thực nghiệm sư phạm
• 3.4.1. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.4.2. Chọn trường thực nghiệm
• 3.4.3. Chọn lớp thực nghiệm
• 3.4.4. Bố trí thực nghiệm
• 3.5. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.5.1. Kết quả định lượng
• 3.5.2. Kết quả định tính
• 3.6. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về dạy học hỗn hợp trong Sinh học 11

Dạy học hỗn hợp (Blended Learning) là một phương pháp giáo dục kết hợp giữa dạy học trực tiếp và dạy học trực tuyến. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng phương pháp này trong môn Sinh học 11 không chỉ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập linh hoạt cho học sinh. Nghiên cứu cho thấy rằng dạy học hỗn hợp có thể cải thiện khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh, đồng thời phát triển kỹ năng tự học và tư duy phản biện.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của dạy học hỗn hợp

Dạy học hỗn hợp là sự kết hợp giữa các phương pháp dạy học truyền thống và công nghệ thông tin. Đặc điểm nổi bật của phương pháp này là tính linh hoạt trong việc tổ chức học tập, cho phép học sinh học theo tốc độ và phong cách riêng của mình.

1.2. Lợi ích của dạy học hỗn hợp trong Sinh học 11

Phương pháp dạy học hỗn hợp mang lại nhiều lợi ích như tăng cường sự tham gia của học sinh, cải thiện kết quả học tập và phát triển kỹ năng công nghệ thông tin. Học sinh có thể tiếp cận tài liệu học tập mọi lúc, mọi nơi, từ đó nâng cao khả năng tự học.

II. Thách thức trong việc áp dụng dạy học hỗn hợp

Mặc dù dạy học hỗn hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại một số thách thức trong quá trình triển khai. Các giáo viên cần phải đối mặt với việc thiết kế bài giảng sao cho phù hợp và hiệu quả. Ngoài ra, không phải tất cả học sinh đều có khả năng tự học tốt, điều này có thể dẫn đến sự chênh lệch trong kết quả học tập.

2.1. Khó khăn trong việc thiết kế bài giảng

Việc thiết kế bài giảng theo mô hình dạy học hỗn hợp đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức vững về công nghệ và phương pháp dạy học. Điều này có thể gây khó khăn cho những giáo viên chưa quen với công nghệ.

2.2. Sự chênh lệch trong khả năng tự học của học sinh

Không phải tất cả học sinh đều có khả năng tự học tốt. Một số học sinh có thể gặp khó khăn trong việc quản lý thời gian và tự động học tập, dẫn đến kết quả học tập không đồng đều.

III. Phương pháp dạy học hỗn hợp hiệu quả trong Sinh học 11

Để áp dụng dạy học hỗn hợp hiệu quả trong môn Sinh học 11, giáo viên cần lựa chọn các phương pháp và công cụ phù hợp. Việc kết hợp giữa các hoạt động học tập trực tiếp và trực tuyến sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách toàn diện.

3.1. Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong dạy học hỗn hợp. Giáo viên có thể sử dụng các phần mềm hỗ trợ học tập, như Google Classroom, để quản lý lớp học và giao bài tập cho học sinh.

3.2. Thiết kế hoạt động học tập tích cực

Các hoạt động học tập tích cực như thảo luận nhóm, dự án nghiên cứu và bài tập thực hành sẽ giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của dạy học hỗn hợp trong Sinh học 11

Việc áp dụng dạy học hỗn hợp trong môn Sinh học 11 đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều trường học đã triển khai mô hình này và nhận được phản hồi tốt từ học sinh và phụ huynh.

4.1. Kết quả thực nghiệm dạy học hỗn hợp

Kết quả thực nghiệm cho thấy học sinh tham gia vào mô hình dạy học hỗn hợp có kết quả học tập cao hơn so với học sinh học theo phương pháp truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng dạy học hỗn hợp là một phương pháp hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Học sinh và giáo viên đều đánh giá cao mô hình dạy học hỗn hợp. Học sinh cảm thấy hứng thú hơn với việc học, trong khi giáo viên có thể dễ dàng theo dõi tiến độ học tập của từng học sinh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dạy học hỗn hợp

Dạy học hỗn hợp trong Sinh học 11 không chỉ là một xu hướng mà còn là một giải pháp cần thiết trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Với sự phát triển của công nghệ, mô hình này sẽ ngày càng được cải tiến và mở rộng.

5.1. Tương lai của dạy học hỗn hợp

Trong tương lai, dạy học hỗn hợp sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong giáo dục. Các công nghệ mới sẽ được áp dụng để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

5.2. Khuyến nghị cho giáo viên và nhà quản lý

Giáo viên cần được đào tạo về công nghệ và phương pháp dạy học hỗn hợp. Nhà quản lý cũng cần tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể áp dụng mô hình này trong giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học ngày càng trở nên thiết yếu nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập. Theo báo cáo của ngành giáo dục, mô hình dạy học hỗn hợp (Blended Learning) đã được nhiều quốc gia phát triển áp dụng thành công, với tỷ lệ học trực tuyến chiếm khoảng 70% và học trực tiếp chiếm 30%. Tại Việt Nam, mặc dù Blended Learning còn khá mới mẻ, đặc biệt trong môn Sinh học bậc Trung học phổ thông (THPT), nhưng tiềm năng ứng dụng rất lớn. Luận văn tập trung nghiên cứu vận dụng dạy học hỗn hợp trong dạy học Chương IV Sinh sản, Sinh học 11 tại các trường THPT trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn từ tháng 10/2018 đến tháng 6/2019. Mục tiêu chính là nâng cao chất lượng dạy và học thông qua việc kết hợp linh hoạt giữa dạy học trực tiếp và trực tuyến, đồng thời phát triển kỹ năng tự học, giải quyết vấn đề và giao tiếp cho học sinh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học Sinh học, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trong thời đại công nghệ 4.0, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc triển khai Blended Learning trong các môn học khác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết dạy học hỗn hợp (Blended Learning) và lý thuyết phát triển năng lực học sinh. Blended Learning được định nghĩa là sự kết hợp hữu cơ giữa dạy học trực tiếp (Face-to-Face) và dạy học trực tuyến (E-learning), tận dụng ưu điểm của cả hai hình thức để tạo ra môi trường học tập linh hoạt, hiệu quả. Các mô hình Blended Learning phổ biến gồm: Face-to-Face, Flex, Rotation, Online Lab, Self-Blend và Online Driver, trong đó mô hình Rotation được vận dụng phù hợp với đặc điểm môn Sinh học 11. Các khái niệm chính bao gồm: tính linh hoạt về thời gian và địa điểm học, sự tương tác xã hội, cá nhân hóa học tập, và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Lý thuyết phát triển năng lực nhấn mạnh việc hình thành kỹ năng tự học, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm cho học sinh thông qua các hoạt động học tập tích cực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm. Nguồn dữ liệu bao gồm tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước, các văn bản pháp luật liên quan đến đổi mới giáo dục, khảo sát ý kiến giáo viên và học sinh tại ba trường THPT trên địa bàn Hà Nội: Trường Phổ thông liên cấp Ban Mai, Trường THCS & THPT Nguyễn Siêu, Trường THCS & THPT Alfred Nobel. Cỡ mẫu khảo sát gồm 24 giáo viên và hơn 300 học sinh. Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu định lượng, kết hợp phân tích định tính qua phỏng vấn và quan sát. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 10/2018 đến tháng 6/2019, bao gồm các giai đoạn: khảo sát thực trạng, thiết kế mô hình dạy học, triển khai thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sử dụng Blended Learning trong dạy học Sinh học THPT còn hạn chế: Khoảng 50% giáo viên biết đến phương pháp này nhưng chưa áp dụng, chỉ 8% đã vận dụng nhưng chưa đạt hiệu quả mong muốn. Phần lớn giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, với 50% áp dụng dạy học giải quyết vấn đề và 34% dạy học dự án.
2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy còn khiêm tốn: 67% giáo viên sử dụng máy chiếu và máy tính có truy cập internet trong giờ lên lớp, nhưng chỉ 8% biết cách tổ chức dạy học trực tuyến. 74% giáo viên có nhu cầu tham gia khóa học thiết kế bài giảng e-learning.
3. Học sinh sử dụng công nghệ phục vụ học tập tích cực: 76% học sinh sử dụng điện thoại thông minh để tìm kiếm thông tin, 82% sử dụng internet để học tập, tuy nhiên chỉ 6% sử dụng internet trong thời gian học tập chính thức. Thời gian sử dụng internet trung bình trên 4 giờ/ngày.
4. Hiệu quả thực nghiệm sư phạm: Lớp thực nghiệm áp dụng Blended Learning có kết quả kiểm tra 1 tiết cao hơn lớp đối chứng khoảng 15-20%, với tần suất học sinh đạt điểm cao tăng rõ rệt. Học sinh thể hiện sự hứng thú, chủ động trong học tập và tăng kỹ năng tự học, giải quyết vấn đề.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hạn chế trong việc áp dụng Blended Learning chủ yếu do thiếu cơ sở vật chất, kỹ năng CNTT của giáo viên và thiếu các khóa tập huấn chuyên sâu. So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này phù hợp với thực trạng tại nhiều nước đang phát triển, nơi mà hạ tầng công nghệ và đào tạo giáo viên còn hạn chế. Việc học sinh sử dụng internet nhiều ngoài giờ học cho thấy tiềm năng lớn để khai thác công nghệ trong học tập, nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý và hướng dẫn sử dụng hiệu quả. Kết quả thực nghiệm chứng minh Blended Learning không chỉ nâng cao kết quả học tập mà còn phát triển kỹ năng mềm cho học sinh, phù hợp với mục tiêu đổi mới giáo dục hiện nay. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố điểm kiểm tra giữa lớp thực nghiệm và lớp đối chứng, biểu đồ tần suất sử dụng công nghệ của giáo viên và học sinh, cũng như bảng so sánh mức độ áp dụng phương pháp dạy học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về Blended Learning cho giáo viên: Đào tạo kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, thiết kế bài giảng trực tuyến và tổ chức lớp học kết hợp, nhằm nâng cao năng lực giảng dạy trong vòng 6-12 tháng, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học thực hiện.
2. Đầu tư cơ sở vật chất công nghệ cho các trường THPT: Trang bị máy tính, máy chiếu, hệ thống wifi ổn định và phòng học đa phương tiện để hỗ trợ dạy học trực tuyến, hoàn thành trong 1-2 năm, do các trường phối hợp với chính quyền địa phương và nhà tài trợ thực hiện.
3. Xây dựng và phổ biến tài liệu, kịch bản dạy học Blended Learning cho môn Sinh học: Thiết kế các bài giảng trực tuyến, video, bài tập tương tác phù hợp với chương trình Sinh học 11, cập nhật thường xuyên, do nhóm chuyên gia và giáo viên chủ nhiệm thực hiện.
4. Khuyến khích học sinh sử dụng công nghệ học tập có hiệu quả: Tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ năng tự học trực tuyến, quản lý thời gian sử dụng internet, xây dựng diễn đàn trao đổi học tập, thực hiện liên tục trong năm học, do giáo viên chủ nhiệm và tổ bộ môn đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên môn Sinh học THPT: Nắm bắt phương pháp dạy học hỗn hợp, áp dụng vào giảng dạy để nâng cao hiệu quả và phát triển kỹ năng cho học sinh.
2. Nhà quản lý giáo dục: Có cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, đầu tư cơ sở vật chất và tổ chức đào tạo giáo viên về Blended Learning.
3. Sinh viên sư phạm chuyên ngành Sinh học: Tham khảo mô hình dạy học hiện đại, phát triển năng lực sư phạm và kỹ năng ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.
4. Các nhà nghiên cứu giáo dục: Tìm hiểu thực trạng, phương pháp và kết quả ứng dụng Blended Learning trong bối cảnh giáo dục Việt Nam, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Blended Learning là gì và có điểm gì khác biệt so với dạy học truyền thống?
   Blended Learning là mô hình kết hợp giữa dạy học trực tiếp và trực tuyến, giúp học sinh chủ động học tập, tăng tương tác và sử dụng công nghệ hiệu quả, khác với dạy học truyền thống chỉ tập trung trên lớp.

2. Làm thế nào để giáo viên có thể bắt đầu áp dụng Blended Learning?
   Giáo viên cần được đào tạo kỹ năng CNTT, thiết kế bài giảng trực tuyến, sử dụng các công cụ như Google Sites, Edmodo, đồng thời bắt đầu từ những bài học nhỏ, kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến.

3. Blended Learning có phù hợp với môn Sinh học không?
   Rất phù hợp, đặc biệt với các nội dung khó như Sinh sản trong Sinh học 11, giúp học sinh tiếp cận kiến thức qua video, mô phỏng, bài tập tương tác, từ đó tăng hiệu quả tiếp thu và phát triển kỹ năng.

4. Những khó khăn thường gặp khi triển khai Blended Learning là gì?
   Khó khăn gồm hạn chế về cơ sở vật chất, kỹ năng CNTT của giáo viên, thói quen học tập của học sinh, và việc quản lý thời gian học trực tuyến. Cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ nhà trường và gia đình.

5. Làm sao để đánh giá hiệu quả của Blended Learning?
   Có thể đánh giá qua kết quả kiểm tra, khảo sát mức độ hài lòng của học sinh, quan sát sự tham gia tích cực trong các hoạt động học tập, và so sánh với phương pháp dạy học truyền thống.

Kết luận

• Mô hình dạy học hỗn hợp (Blended Learning) là xu hướng giáo dục hiện đại, phù hợp với yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong thời đại công nghệ.
• Thực trạng tại các trường THPT Hà Nội cho thấy Blended Learning chưa được áp dụng rộng rãi, nhưng có tiềm năng phát triển lớn nhờ sự quan tâm của giáo viên và học sinh.
• Thực nghiệm sư phạm chứng minh Blended Learning nâng cao kết quả học tập và phát triển kỹ năng cho học sinh môn Sinh học 11, đặc biệt trong nội dung Sinh sản.
• Cần có các giải pháp đồng bộ về đào tạo giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng tài liệu dạy học phù hợp để triển khai hiệu quả mô hình này.
• Đề nghị các nhà quản lý, giáo viên và nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển và ứng dụng Blended Learning nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Hành động tiếp theo là tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu và triển khai mô hình Blended Learning tại các trường THPT trong năm học tới để đánh giá mở rộng hiệu quả. Độc giả quan tâm có thể liên hệ với khoa Sư phạm – Trường Đại học Giáo dục để nhận tài liệu và hỗ trợ kỹ thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn Chương 2: Vận dụng Blended learning trong dạy học Chương IV Sinh sản, Sinh học 11, Trung học phổ thông Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Lịch sử nghiên cứu về dạy học hỗn hợp 1. Trên thế giới Trong thế kỷ XXI, các phƣơng pháp dạy học mới liên tục ra đời và phát triển. Các công cụ để hỗ trợ cho việc học cũng phát triển mạnh.

Và E – learning đã ra đời và trở nên quen thuộc trên thế giới. E – learning đã ra đời và từ đó xâm nhập vào gần nhƣ toàn bộ các hoạt động đào tạo của các nƣớc trên thế giới. Sự bùng nổ E – learning là kết quả tất yếu cho ngành giáo dục trên thế giới. Sự thành công của các hệ thống giáo dục hiện đại có sử dụng phƣơng pháp này của nhiều quốc gia nhƣ Mỹ, Anh, Nhật,… đã chứng minh điều đó.

Quá trình phát triển của e – learning có thể chia làm 4 giai đoạn nhƣ sau: - Trƣớc năm 1983: Tại giai đoạn này máy tính chƣa đƣợc sử dụng phổ biến, phƣơng pháp giáo dục chủ yếu của giai đoạn này là “Lấy GV làm trung tâm”. - Giai đoạn từ 1984 – 1993: Hệ điều hành Windows 3.1, máy tính, phần mềm office gồm nhiều phần mềm nhỏ nhƣ: trình chiếu powerpoint, excel,…; cùng các công cụ đa phƣơng tiện đã mở ra một tƣơng lai mới. Những công cụ này sẽ giúp ta ra những bài giảng có cả âm thanh và hình ảnh. Vào bất kì giai đoạn nào, ở đâu, ngƣời học đều có thể mua và tự học.

- Giai đoạn 1993 – 1999: Khi website đƣợc phát triển, các ứng dụng nhƣ: Email, Web, trình duyệt, kỹ thuật truyền Audio/Video với ngôn ngữ hỗ trợ Website nhƣ HTML, JAVA bắt đầu trở nên thông dụng và đã làm thay đổi cách thức của giáo dục đào tạo bằng đa phƣơng tiện. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Giai đoạn 2000 – đến nay: Các công nghệ phát triển cao bao gồm JAVA và các ứng dụng mạng IP, công nghệ truy cập mạng và Internet diễn rộng, các công nghệ thiết kế website tiên tiến đã trở thành một cuộc cách mạng lớn trong giáo dục và đào tạo. Ngày nay thông qua website, ngƣời GV có thể hƣớng dẫn trực tuyến (hình ảnh, âm thanh, các công cụ trình chiếu) tới bất kì ngƣời học nào. Càng ngày công nghệ website càng cho thấy khả năng mang lại hiệu quả cao trong giáo dục đào tạo.

Một cuộc cách mạng trong đào tạo với giá thành rẻ, chất lƣợng cao và hiệu quả đã ra đời. Đó chính là thời kì thịnh vƣợng của E – learning. Cùng với sự phát triển của E – learning, Blended – learning cũng đã và đang là một xu hƣớng mới của giáo dục trên toàn thế giới. Nghiên cứu của Osguthope và Graham đã chỉ ra sáu lí do để chọn thiết kế hoặc sử dụng một hệ thống BL là: (1) Tính phong phú của sƣ phạm.

(2) Tiếp cận với sự hiểu biết. (3) Sự tƣơng tác xã hội. (4) Hƣớng tới cá nhân. (5) Chi phí hiệu quả.

(6) Dễ dàng sửa đổi. Ở rất nhiều nƣớc phát triển, Blended learning đã rất thành công đặc biệt là trong lĩnh vực đào tạo nghề trực tuyến. Hiện nay, việc dạy học E- learning đã không mang lại hiệu quả nhƣ mong muốn và không đƣợc ngƣời học hƣởng ứng. Thay vào đó, blended learning là lựa chọn tối ƣu cho các nhà giáo dục để tạo ra một môi trƣờng học tập lí tƣởng, có nhiều phƣơng tiện trực quan mà vẫn đảm bảo phát huy đƣợc những ƣu thế của các phƣơng pháp dạy học truyền thống.

Các công bố của Thomson Job Impact Study (2002), Texas Instruments and Corning Glass Works (Zemke, 2006), Results - Oriented Learning (2006) 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] của Microsoft, Schnelle (2006), Bersin (2004). đã chứng minh đƣợc blended learning có thể mang lại hiệu quả cao và đƣợc nhiều ngƣời đón nhận. Ở Việt Nam Tại Việt Nam, hiện nay chƣa có nhiều nghiên cứu về dạy học kết hợp. Đã có một số khái niệm đƣợc đƣa ra, trong đó tác giả Nguyễn Văn Hiền đã đƣa ra một khái niệm tƣơng tự là “học tập hỗn hợp” để chỉ hình thức dạy học có sự kết hợp giữa cách học trên lớp với học tập có sự hỗ trợ của công nghệ, học tập qua internet.

Tác giả Nguyễn Danh Nam nhận định: “Sự kết hợp giữa e-learning với lớp học truyền thống trở thành một giải pháp tốt, nó tạo thành một mô hình đào tạo gọi là “blended learning””. [12] Với nhiều ý kiến của các tác giả đƣa ra, nhận thấy rằng: học tập kết hợp là việc sử dụng nhiều nội dung, phƣơng pháp và cách thức tổ chức dạy - học trong việc phối hợp giữa các hình thức học khác nhau nhằm mang lại hiệu quả cao trong học tập. Gần đây, trong dạy học các môn cơ bản đã có sự nghiên cứu của một số tác giả, chẳng hạn: nghiên cứu “Vận dụng mô hình B-Learning trong dạy học môn vật lý ở trường phổ thông” và “Tổ chức hoạt động dạy học theo B- Learning đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo sau 2015”[6] của nhóm tác giả Trần Huy Hoàng và Nguyễn Kim Đào đã đăng trên Tạp chí Khoa học giáo dục (Số 127, 4/2016) và Tạp chí Khoa học của trƣờng Đại học Văn Hiến (Số 5, 11/2014); nghiên cứu “Blended learning trong dạy học hóa học ở trường Trung học phổ thông” của tác giả Nguyễn Hoàng Trang đăng trên Tạp chí Giáo dục Số Đặc biệt (Kì 2, 10/2017); nghiên cứu “Lớp học nghịch đảo – Mô hình dạy học kết hợp trực tiếp và trực tuyến” của tác giả Nguyễn Văn Lợi đăng trên tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ (Số 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 34-2014) và khóa luận tốt nghiệp “Xây dựng mô hình học kết hợp để dạy Sinh học 10 (THPT) nâng cao với sự hỗ trợ của phần mềm Moodle” của tác giả Phạm Xuân Lam (2010). Những nghiên cứu này mới chỉ dừng ở mức nghiên cứu lí thuyết và đề xuất giải pháp vận dụng ở phạm vi nhỏ.

Qua nghiên cứu tổng quan tài liệu chúng tôi thấy, ở Việt Nam chƣa có nghiên cứu nào có quy mô lớn đề cập đến việc vận dụng blended learning trong dạy học môn Sinh học ở trƣờng THPT. Cơ sở lý luận về dạy học hỗn hợp (Blended learning) 1. Khái niệm dạy học hỗn hợp (Blended learning) Trên thế giới, khái niệm dạy học kết hợp (Blended learning, nghĩa của từ “Blend” là “pha trộn”) cũng mới đƣợc ra đời. Hiện nay, có một số khái niệm khác nhau về Blended learning, cụ thể: Theo Alvarez (2005) đã định nghĩa, Blended learning là “Sự kết hợp của các phương tiện truyền thông trong đào tạo như công nghệ, các hoạt động và các loại sự kiện nhằm tạo ra một chương trình đào tạo tối ưu cho một đối tượng cụ thể” [17].

Tinio cho rằng “Học tích hợp (Blended Learning) để chỉ các mô hình học kết hợp giữa hình thức lớp học truyền thống và các giải pháp e–Learning”. Theo Bonk và Graham (2006), Blended learning là: Kết hợp các phƣơng thức giảng dạy (hoặc cung cấp các phƣơng tiện truyền thông); Kết hợp các phƣơng pháp giảng dạy; Kết hợp học tập trực tuyến và dạy học truyền thống (F2F). Ở Việt Nam, Blended learning còn là một khái niệm khá mới, chƣa đƣợc nghiên cứu nhiều. Tác giả Nguyễn Văn Hiền có đƣa ra một khái niệm gần giống là “Học tập hỗn hợp” để chỉ hình thức kết hợp giữa cách học trên lớp với học tập có sự sử dụng công nghệ, học tập qua internet [4].

Tác giả Nguyễn Danh Nam cũng đƣa ra một quan điểm cho rằng: Sự kết hợp giữa E-learning với lớp học truyền thống trở thành một giải pháp tốt, nó tạo thành một mô hình 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đào tạo gọi là “Blended Learning” [10]. Để phù hợp với môi trƣờng học tập, trình độ học sinh và khả năng Công nghệ thông tin và Truyền thông ở Việt Nam, chúng tôi cho rằng Blended Learning là sự kết hợp “hữu cơ”, bổ sung lẫn nhau giữa hình thức tổ chức dạy học trên lớp F2F dƣới sự hƣớng dẫn của giáo viên và hình thức tổ chức dạy học qua mạng E-learning với tính tự giác của học sinh thành một thể thống nhất, trong đó các phƣơng pháp dạy học đƣợc vận dụng mềm dẻo để tận dụng tối đa ƣu điểm của Công nghệ thông tin và Truyền thông nhằm mang lại hiệu quả học tập tốt nhất. Đặc điểm của dạy học hỗn hợp B-Learning là một mô hình tổ chức dạy học hết sức linh hoạt, áp dụng những PPDH tiên tiến và vận dụng hiệu quả những tiện ích mà công nghệ đem lại. Nền tảng của phƣơng pháp B-Learning tạo thành dựa trên những ƣu điểm của giáo dục truyền thống F2F và giáo dục dựa trên máy tính thay vì sử dụng một cách riêng lẻ.

Đặc điểm cơ bản của B-Learning phản ánh giá trị giáo dục của thế kỷ 21: Cung cấp một phƣơng pháp mới để học tập và giảng dạy. B-Learning khá linh hoạt về thời điểm và nơi diễn ra các hoạt động dạy và học, để có thể phù hợp nhất với từng nội dung, cách tổ chức vì việc học vừa diễn ra trên lớp vừa diễn ra thông qua internet. HS có thể chủ động thời gian học thay vì có một thời gian cố định. Cách chỉ dẫn nhƣ thế nào có thể khiến HS chủ động tự học.

HS nhận ra đƣợc vai trò chủ đạo của mình, GV cần để hoạt động của HS là chính, từ đó HS sẽ tích cực tham gia vào hoạt động học trên lớp “thật” và trên lớp học “ảo”. Ngoài kiến thức về chuyên môn, HS còn đƣợc hình thành và phát triển những kỹ năng khác. Tạo ra dạy học kỹ thuật số. Sử dụng các phƣơng pháp tiên tiến sao phù 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hợp với mỗi một nội dung dạy, thích hợp với từng đối tƣợng học và khả năng tiếp nhận tri thức của HS.

B-Learning kế thừa những ƣu điểm của học trực tuyến E-Learning. B- Learning có thể hỗ trợ ngƣời học tiếp nhận tri thức với tốc độ nhanh nhất đạt hiệu quả cao. Khả năng ghi nhớ kiến thức của ngƣời học sẽ tăng lên thông qua tính năng tƣơng tác của nó. Ngƣời học có thể truy cập từ bất cứ một máy tính nào ở bất cứ đâu trên thế giới, với chi phí rất thấp để tham gia lớp học “ảo”, thảo luận, trao đổi và tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập.

B – learning sẽ giúp tận dụng tối đa lợi ích mà phƣơng tiện công nghệ mang lại.