TRUNG TÂM GIA PHƯỚC HƯNG Đào tạo Ngoại ngữ - Tin học – Bồi dưỡng nghiệp vụ - Giáo dục Kỹ năng sống và Dạy nghề Văn phòng: Số 476 – 478, Trần Hưng Đạo, P.Sóc Trăng, ST Điện thoại: 0299.vn – Email: giaphuochungcenter@gmail.com TAØI LIEÄU ÑAØO TAÏO NGHEÀ LƯU HÀNH NỘI BỘ NĂM 2024 LỜI NÓI ĐẦU Trong thời đại chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, máy tính đã trở thành công cụ không thể thiếu trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Do đó, kiến thức và kỹ năng về lắp ráp, cài đặt, bảo trì máy tính và mạng đã trở thành các kỹ năng thiết yếu cho mọi người. Với các kỹ năng, kiến thức được trang bị từ tài liệu này, học viên sẽ tự tin hơn trong việc sử dụng, quản lý và bảo trì hệ thống máy tính. Đồng thời, những kiến thức này còn giúp học viên dễ dàng tiếp cận các công nghệ mới, nâng cao hiệu suất công việc và giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong khi sử dụng máy tính một cách chủ động.
Trước khi bắt đầu thực hiện biên soạn tài liệu này, Ban biên tập của Trung tâm Gia Phước Hưng đã tham khảo nhiều tài liệu từ các nguồn uy tín, bao gồm sách hướng dẫn của một số công ty sản xuất máy tính nổi tiếng như Intel, Samsung, MSI, Microsoft, Asus. Đồng thời, chúng tôi cũng tiếp cận và nghiên cứu các tài liệu từ các trường đại học, cao đẳng có uy tín, cũng như tham khảo thông tin từ các diễn đàn công nghệ nổi tiếng và ý kiến đóng góp từ các giảng viên, giáo viên chuyên ngành Công nghệ thông tin. Từ những tài liệu phong phú và đa dạng này, chúng tôi đã chọn lọc kỹ lưỡng và cập nhật thêm các thông tin mới nhất để hoàn thành quyển tài liệu này. Hy vọng rằng, sẽ đáp ứng được mục đích đề ra là cung cấp kiến thức thực tiễn, giúp học viên tự tin và chủ động trong việc thiết lập, vận hành và khắc các sự cố của máy tính thường gặp.
Mặc dù chúng tôi đã hết sức nghiêm túc và đầu tư công sức để biên soạn tài liệu này, nhưng trong quá trình thực hiện khó tránh khỏi những sai sót. Do đó, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phản hồi từ các giảng viên, học viên và những người sử dụng tài liệu này. Mọi ý kiến quý báu sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn nữa, đảm bảo cung cấp những kiến thức chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho người học. Tài liệu “LẮP RÁP, CÀI ĐẶT, BẢO TRÌ MÁY TÍNH VÀ MẠNG” do Trung tâm Gia Phước Hưng tông hợp biên soạn gồm 06 mô đun, với 20 bài học: - MÔ ĐUN 01: HIỂU BIẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN: Cung cấp kiến thức nền tảng về công nghệ thông tin và truyền thông.
- MÔ ĐUN 02: CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH: Khám phá chi tiết các linh kiện phần cứng và phần mềm của máy tính. - MÔ ĐUN 03: XÂY DỰNG HỆ THỐNG PHẦN CỨNG CHO MÁY TÍNH: Hướng dẫn lựa chọn và lắp ráp các linh kiện phần cứng để xây dựng hệ thống máy tính hoàn chỉnh, cân bằng. - MÔ ĐUN 04: CÀI ĐẶT PHẦN MỀM CHO MÁY TÍNH: Cách cài đặt hệ điều hành, driver và các phần mềm ứng dụng cần thiết. - MÔ ĐUN 05: BẢO TRÌ VÀ XỬ LÍ MỘT SỐ LỖI CƠ BẢN CỦA MÁY TÍNH: Các kỹ năng cần thiết để bảo trì máy tính và xử lý các lỗi thường gặp của máy tính.
- MÔ ĐUN 06: MẠNG LAN VÀ INTERNET: Thiết lập và quản trị hệ thống mạng LAN, internet cùng với các giải pháp bảo mật cơ bản. Tháng 08, năm 2024 NHÓM BIÊN TẬP – TỔNG HỢP TRUNG TÂM ĐÀO TẠO GIA PHƯỚC HƯNG i MỤC LỤC Trang LỜI NÓI ĐẦU i MỤC LỤC ii MÔ ĐUN 01: HIỂU BIẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN (CNTT) CƠ BẢN 1 BÀI 01: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH 2 I. Khái niệm về thông tin 2 2. Đơn vị đo thông tin 2 3.
Quá trình xử lí thông tin 3 4. Xử lý thông tin bằng máy tính điện tử 3 II. BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ 3 1. Biểu diễn số trong các hệ đếm 3 2.
Biểu diễn thông tin trong máy tính điện tử 5 BÀI 02: CÁC ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG 6 I. MỘT SỐ ỨNG DỤNG CÔNG VÀ ỨNG DỤNG TRONG KINH DOANH 6 1. Thương mại điện tử 6 2. Ngân hàng điện tử 7 3.
Chính phủ điện tử 7 4. Đào tạo và học tập trực tuyến 8 5. Đào tạo từ xa 10 6. Làm việc từ xa 11 7.
Hội nghị trực tuyến 12 II. MỘT SỐ ỨNG DỤNG PHỔ BIẾN ĐỂ LIÊN LẠC, TRUYỀN THÔNG 13 1. Thư điện tử 13 2. Dịch vụ tin nhắn ngắn và nhắn tin tức thời 14 3.
Đàm thoại qua giao thức Internet 14 4. Cộng đồng trực tuyến 18 III. TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VÀ CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ 18 1. Trang thông tin điện tử 18 2.
Cổng thông tin điện tử 19 BÀI 03: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN KHI SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 20 I. An toàn lao động 20 1. Vấn đề cơ xương khớp 20 2. Chấn thương lặp đi lặp lại 20 3.
Vấn đề thị giác 21 4. Vấn đề đau đầu 21 5. Vấn đề béo phì 21 6. Rồi loạn căng thẳng 21 II.
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 21 1. Tái tạo các thiết bị máy tính 21 2. Bảo vệ môi trường 23 III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN PHÁP LUẬT TRONG SỬ DỤNG CNTT 24 1.
Phần mềm miễn phí (freeware) 25 3. Phần mềm chia sẻ (shareware) 26 ii 4. Phần mềm mã nguồn mở (open software) 26 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CUỐI MÔ ĐUN 01 27 PHẦN I. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 27 PHẦN II.
CÂU HỎI MỞ (TỰ LUẬN/THẢO LUẬN NHÓM) 30 MÔ ĐUN 02:CẤU TRÚC TỔNG QUÁT CỦA MÁY TÍNH 31 GIỚI THIỆU MÔ ĐUN 02 31 BÀI 04: PHẦN CỨNG CỦA MÁY TÍNH 32 I. MÁY VI TÍNH VÀ THIẾT BỊ CẦM TAY THÔNG MINH 32 1. Máy tính xách tay (Notebook computers) 33 3. Các thiết bị di động (Mobile devices) 34 II.
PHẦN CỨNG MÁY TÍNH 35 1. Khối hệ thống máy tính (Computer System Unit) 35 2. Bộ xử lý trung ương (CPU) 36 3. Bộ nhớ trong 37 b.
Bộ nhớ ngoài 38 4. Các thiết bị nhập 38 a. Cần điều khiển (Joystick) 40 5. Các thiết bị xuất 40 a.
Cổng kết nối (Port) 46 III. HIỆU NĂNG MÁY TÍNH 50 1. Tốc độ của bộ xử lý trung tâm (CPU) 51 2. Dung lượng và tốc bộ nhớ RAM 51 3.
Tốc độ Bộ xử lý đồ họa 52 5. Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu năng 52 BÀI 05: PHẦN MỀM CỦA MÁY TÍNH 53 I. TỔNG QUAN VỀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH 53 1. Khái niệm phần mềm máy tính 53 2.
Phần mềm hệ thống (Operating System Software) 55 a. Hệ điều hành (operating system) 55 b. Chương trình tiện ích (utility programs) 63 3. Phần mềm ứng dụng 63 a.
Phần mềm xử lý văn bản 63 b. Phần mềm bảng tính 64 c. Phần mềm cơ sở dữ liệu 64 d. Phần mềm trình chiếu 65 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CUỐI MÔ ĐUN 02 67 PHẦN I.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 67 PHẦN II. CÂU HỎI MỞ (TỰ LUẬN/THẢO LUẬN NHÓM) 69 PHẦN III. BÀI TẬP THỰC HÀNH 70 MÔ ĐUN 03: XÂY DỰNG HỆ THỐNG PHẦN CỨNG CHO MÁY TÍNH 71 iii GIỚI THIỆU MÔ ĐUN 3 71 BÀI 06: LỰA CHỌN HỘP MÁY TÍNH VÀ BỘ NGUỒN (CASE VÀ PSU) 72 I. Chức năng của hộp máy tính 72 2.
Các loại case thông dụng 72 a. Mid Tower - Case máy tính phổ biến nhất 73 c. Ultra Tower / Super Tower 74 3. Cách chọn case máy tính phù hợp 75 II.
BỘ NGUỒN MÁY VI TÍNH (PSU) 75 1. Chức năng của PSU 75 a. Nguyên lý hoạt động của PSU 76 2. Các tiêu chí lựa chọn PSU 78 a.
Hãng sản xuất 78 b. Hiệu suất chuyển đổi 79 d. Kích thước 79 e. Dạng dây kết nối 80 BÀI 07: LỰA CHỌN BO MẠCH CHỦ VÀ BỘ VI XỬ LÝ TRUNG TÂM (MAINBOARD 81 VÀ CPU) I.
BO MẠCH CHỦ (Mainboard, Motherboard) 81 1. Chức năng của Mainboard 81 2. Phân loại Mainboard theo kích thước, kiểu dáng (Form) 81 a. Form ATX mở rộng (E-ATX) 83 c.
Form Micro ATX (mATX) 84 d. Các thành phần của Mainboard: 86 a. Đế cắm bộ xử lý (Socket) 90 c. Khe cắm mở rộng PCIE (Peripheral Component Interconnect Express) 91 d.
Khe cắm SATA (Serial Advanced Technology Attachment - Serial ATA) 92 e. Khe cắm RAM 94 g. Các cổng kết nối bên ngoài Mainboard 101 j. Các cổng kết nối bên trong Mainboard 107 4.
Các lưu ý khi chọn Mainboard 107 II. BỘ VI XỬ LÝ TRUNG TÂM (CPU - Center Processor Unit) 108 1. Cấu tạo và chức năng của CPU 108 2. Nguyên lý hoạt động của CPU 109 3.
Các thông số kỹ thuật của CPU 110 a. Chân cắm CPU 110 b. Tốc độ xung nhịp CPU 111 c. Bộ nhớ đệm CPU (Cache CPU) 114 f.
Độ rộng thanh ghi của CPU 115 iv g. Bộ vi xử lý đồ họa tích hợp (GPU onboard) 116 h. Các tính năng công nghệ của CPU 116 a. Công nghệ siêu phân luồng (Hyper Threading) 116 b.
Đồ họa tích hợp 117 c. Công nghệ Intel® Turbo Boost Max 3. Các tính năng dành riêng cho máy tính xách tay 118 III. BỘ TẢN NHIỆT CHO MÁY TÍNH 118 1.
Tầm quan trọng của tản nhiệt cho máy tính 118 2. Cách giữ mát cho CPU và CPU máy tính 119 3. Cách giữ mát cho phần cứng khác 119 4. Tầm quan trọng của luồng không khí 119 a.
Luồng không khí dương và bụi bẩn 120 b. Luồng không khí lý tưởng 120 5. Các yếu tố tản nhiệt khác cần cân nhắc 121 6. Tản nhiệt bằng chất lỏng và tản nhiệt bằng không khí 121 a.
Bộ tản nhiệt bằng không khí 122 b. Tản nhiệt bằng chất lỏng 123 c. So sánh tản nhiệt bằng chất lỏng và tản nhiệt bằng không khí 123 BÀI 08: LỰA CHỌN BỘ NHỚ TRUY CẬP NGẪU NHIÊN VÀ BỘ NHỚ LƯU TRỮ 126 (RAM VÀ STORAGE) I. BỘ NHỚ TRUY CẬP NGẪU NHIÊN (RAM - Random Access Memory) 126 1.
Nguyên lý hoạt động của RAM 126 2. Sự tương thích của RAM với bo mạch chủ và CPU 126 3. RAM kênh đôi (Dual-Channel RAM) 130 6. Độ trễ/ thời gian của RAM (Memory Timings) 130 II.
Đĩa cứng truyền thồng HDD (Hard Disk Drive) 131 a. Ưu và nhược điểm của HDD 131 b. Các thông số kỹ thuật chính của HDD 132 c. Chuẩn giao tiếp của HDD: 132 2.
Đĩa thể rắn SSD (Solid State Drive) 132 a. Ưu và nhược điểm của SSD 133 b. Các thông số kỹ thuật chính của SSD 133 c. Các chuẩn SSD phổ biến hiện nay 133 3.
So sánh HDD và SSD 136 4.