ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ************* PHẠM HỮU TÂN ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG RỪNG TRỒNG VÀ HIỆU QUẢ MỘT SỐ LOÀI CÂY TRỒNG CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN DƢƠNG TỈNH TUYÊN QUANG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP Thái Nguyên 2015 e ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ************* PHẠM HỮU TÂN ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG RỪNG TRỒNG VÀ HIỆU QUẢ MỘT SỐ LOÀI CÂY TRỒNG CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN DƢƠNG TỈNH TUYÊN QUANG Chuyên ngành : Lâm học Mã số ngành: 60620201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Trần Thị Thu Hà Thái Nguyên, năm 2015 e i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, đầy đủ, rõ nguồn gốc và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Các thông tin, tài liệu tham khảo sử dụng trong luận văn này đều đã đƣợc ghi rõ nguồn gốc. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện cho luận văn này đã đƣợc cảm ơn.
Tôi xin chịu trách nhiệm trƣớc Hội đồng bảo vệ luận văn, trƣớc phòng quản lý sau đại học và nhà trƣờng về các thông tin, số liệu trong đề tài. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015 Ngƣời viết cam đoan e ii LỜI CẢM ƠN Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân và được sự nhất trí của Ban chủ nhiệm khoa Sau Đại học - trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên tôi tiến hành nghiên cứu tại Huyện Sơn Dương – Tỉnh Tuyên Quang. Để thực hiện đề tài “Đánh giá thực trạng rừng trồng và hiệu quả một số loài cây trồng chính trên địa bàn huyện Sơn Dương - tỉnh Tuyên Quang”. Sau thời gian làm việc nghiêm túc, đến nay bản luận văn của tôi đã hoàn thành.
Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Cô giáo hướng dẫn PGS.TS Trần Thị Thu Hà là người đã tận tâm hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo phòng quản lý đào tạo Sau đại học, khoa Lâm nghiệp những người đã truyền thụ cho tôi những kiến thức và phương pháp nghiên cứu quý báu trong thời gian tôi theo học tại trường. Và cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc nhất tới gia đình và bạn bè.những người luôn quan tâm chia sẻ và tạo mọi điều kiện giúp đỡ trong thời gian tôi học tập và nghiên cứu vừa qua. Do lần đầu làm quen với nghiên cứu khoa học, nên bản luận văn không tránh được những thiếu sót.
Vì vậy, tôi kính mong được sự đóng góp ý kiến quý báu của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp để bản luận văn của tôi thêm phong phú và hoàn thiện hơn. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Thái Nguyên, tháng năm 2015 Tác giả luận văn e iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.
iv DANH MỤC BẢNG BIỂU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa của đề tài.3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Điều kiện tƣ nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội .18 Chƣơng 2 NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 21 Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.
kết quả thực trạng rừng trồng của một số loài cây trồng rừng chủ yếu tại huyện Sơn Dƣơng. kết quả diện tích đất lâm nghiệp huyện Sơn Dƣơng. Loài cây trồng chính ở huyện Sơn Dƣơng. Tình hình sinh trƣởng và phát triển của một số loài cây trồng chính .29 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
Tài liệu tiếng Việt .57 e iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT : D1.3 Đƣờng kính ngang ngực D1.3tb : Đƣờng kính ngang ngực trung bình Dt : Đƣờng kính tán Dttb : Đƣờng kính tán trung bình Hvn : Chiều cao vút ngọn Hvntb : Chiều cao vút ngọn trung bình Ni : Tần số thực nghiệm NXB : Nhà xuất bản OTC : Ô tiêu chuẩn TB : Trung bình e v DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Diện tích đất rừng huyện Sơn Dƣơng chia theo các xã. Thống kê kết quả trồng rừng huyện Sơn Dƣơng giai đoạn 2011-2014 .3: Tổng hợp diện tích rừng trồng hiện có trên địa bàn huyện Sơn Dƣơng – tỉnh Tuyên Quang. Đặc điểm sinh trƣởng rừng trồng Keo và Bạch đàn tại khu vực nghiên cứu.
Kết quả tính toán tăng trƣởng và trữ lƣợng lâm phần. Thống kê thu nhập và chi phí mô hình Keo lai trồng ở Sơn Dƣơng. Kết quả tính toán các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế mô hình rừng trồng Keo lai. Thống kê thu nhập và chi phí mô hình Keo tai tƣợng trồng ở Sơn Dƣơng.
Kết quả tính toán các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế mô hình rừng trồng Keo tai tƣợng. Tổng hợp các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế của các mô hình rừng trồng sản xuất. Công lao động tạo ra từ các mô hình rừng trồng sản xuất.11: Ảnh hƣởng của mật độ của lâm phần đến sinh trƣởng Keo.12: Kết quả phân tích đất dƣới tán rừng Keo. Tóm tắt các biện pháp kỹ thuật áp dụng xây dựng các mô hình rừng trồng sản xuất.
Tính cấp thiết của đề tài Rừng là một tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá có khả năng tự tái tạo khi đƣợc khai thác, lợi dụng đúng mức. Tuy nhiên, do áp lực dân số và nhu cầu lâm sản ngày càng tăng con ngƣời đã khai thác rừng ồ ạt, vƣợt quá khả năng tự điều khiển của rừng nên cân bằng trong hệ sinh thái bị phá vỡ, làm ảnh hƣởng nghiêm trọng đến môi trƣờng sống. Việt Nam là một trong những nƣớc nằm trong tình trạng trên, đặc biệt sau ngày thống nhất đất nƣớc. Do nhu cầu lâm sản cho tái thiết và phát triển kinh tế - xã hội tăng đã dẫn đến tài nguyên rừng bị tàn phá nặng nề.
Từ năm 1945 đến năm 1995, diện tích rừng bị mất gần 6 triệu ha, đồng thời trữ lƣợng cũng bị suy giảm nghiêm trọng khả năng bảo vệ môi trƣờng diễn ra thƣờng xuyên với mức độ ngày càng lớn. Theo chiến lƣợc phát triển Lâm nghiệp của chính phủ đến năm 2020 diện tích rừng trồng cho sản xuất của Việt Nam tăng từ 2.65 triệu ha năm 2010 lên 4. Để đạt đƣợc mục tiêu đó cần nghiên cứu nhằm giải quyết vấn đề: làm thế nào để phát triển kinh tế - xã hội nhƣng không làm suy thoái môi trƣờng sống? Trong sản xuất lâm nghiệp, vấn đề trên đƣợc giải quyết bằng các mô hình sản xuất hợp lý, điều đó có nghĩa là hiệu quả kinh tế và sinh thái có tầm quan trọng nhƣ nhau trong kinh doanh rừng. Về kinh tế - xã hội, mô hình sản xuất lâm nghiệp phải đem lại thu nhập về lâm sản cao và ổn định, giải quyết việc làm cho nhân dân địa phƣơng, đầu tƣ hợp lý và đƣợc ngƣời dân chấp nhận.
Đổng thời, mô hình cũng có khả năng bảo vệ nguồn nƣớc, duy trì độ phì của đất, bảo vệ đa dạng sinh học. Sơn Dƣơng là huyện phía Nam của tỉnh Tuyên Quang, với tổng diện tích đất Lâm nghiệp lớn 45.211,36 ha chiếm 57,38 % tổng diện tích đất tự nhiên của toàn huyện. Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên tƣơng đối thuận lợi cho việc phát triển Nông Lâm Nghiệp. Vì thế hằng năm diện tích rừng trồng tập trung không ngừng tăng lên, nâng độ che phủ của rừng từ 49 % năm 2010 lên 53 % năm 2013.
Với tiềm năng và lợi thế là rừng trồng đặc biệt là các rừng Keo và Bạch đàn đã góp phần thu e 2 hút các doanh nghiệp trực tiếp đầu tƣ xây dựng các nhà máy chế biến Lâm sản trên địa bàn. Điển hình là nhà máy giấy An Hòa hằng năm tiêu thụ nguồn gỗ chế biến bột giấy và giấy rất lớn trên 650.000 tấn/năm, từ đó đã tạo nên thị trƣờng hết sức hấp dẫn, thu hút các đơn vị, cá nhân và doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tham gia đầu tƣ trồng rừng. Thực hiện chủ trƣơng lớn của Chính phủ và định hƣớng quy hoạch phát triển kinh tế của tỉnh Tuyên Quang, huyện Sơn Dƣơng xác định kinh tế Lâm nghiệp là ngành kinh tế mũi nhọn và then chốt, vì thế việc tái cơ cấu sản xuất và kinh doanh nhằm nâng cao năng suất và chất lƣợng rừng trồng là việc làm có ý nghĩa chiến lƣợc quan trọng trong giai đoạn tới. Với mục tiêu đó, để có cơ sở khoa học và có tính thực tế cao góp phần khắc phục một số những tồn tại, thực hiện tốt Đề án tái cơ cấu Ngành lâm nghiệp nói chung và định hƣớng phát triển kinh tế từ rừng của tỉnh Tuyên Quang, huyện Sơn Dƣơng nói riêng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá thực trạng rừng trồng và hiệu quả một số loài cây trồng chính trên địa bàn huyện Sơn Dương - tỉnh Tuyên Quang”.
Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá thực trạng rừng trồng và hiệu quả các mô hình rừng trồng tại huyện Sơn Dƣơng - tỉnh Tuyên Quang. - Đề xuất đƣợc các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của rừng trồng tại huyện Sơn Dƣơng - tỉnh Tuyên Quang. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Một số số loài cây trồng chính trên địa bàn huyện Sơn Dƣơng. Huyện Sơn Dƣơng có 2 mô hình phổ biến và đang có xu hƣớng phát triển mạnh trong những năm tới đó là: + Mô hình rừng trồng rừng Keo lai tuổi 6 + Mô hình rừng trồng Keo tai tƣợng tuổi 8 - Giới hạn nghiên cứu: + Địa điểm: Huyện Sơn Dƣơng – tỉnh Tuyên Quang e 3 + Nội dung: Đánh giá thực trạng rừng trồng và hiệu quả của một số loài cây trồng chính trên địa bàn huyện Sơn Dƣơng - tỉnh Tuyên Quang.
Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập và nghiên cứu khoa học: Qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài này sẽ giúp tôi làm quen đƣợc với việc nghiên cứu khoa học, bên cạnh đó còn giúp tôi củng cố đƣợc lƣợng kiến thức chuyên môn đã học, có thêm cơ hội kiểm chứng những lý thuyết đã học trong nhà trƣờng đúng theo phƣơng châm học đi đôi với hành. Qua quá trình học tập nghiên cứu đề tài, tôi đã tích lũy thêm đƣợc nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế về các biện pháp kỹ thuật lâm sinh. Đây sẽ là những kiến thức rất cần thiết cho quá trình nghiên cứu, học tập và làm việc của tôi sau này.