ĐẶT VẤN ĐỀ Xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên là một trong 11 xã trên toàn quốc đƣợc Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng lựa chọn thực hiện đề án “Chƣơng trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới thời ký đấy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”. Sau hơn 3 năm triển khai chƣơng trình xây dựng nông thôn mới, tuy kết quả thực hiện thí điểm xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Thanh Chăn còn thấp so với 10 xã thí điểm còn lại của cả nƣớc, nhƣng kết quả mà xã Thanh Chăn đạt đƣợc đã thật sự tạo tiền đề thuận lợi cho kinh tế của địa phƣơng phát triển. Các mô hình thủy lợi, nƣớc sạch triển khai trên xã Thanh Chăn là một điển hình. Đƣợc triển khai xây dựng từ năm 2009, với tổng mức kinh phí đầu tƣ trên 16 tỉ đồng, đến nay xã Thanh Chăn đã xây dựng đƣa vào sử dụng 2 công trình cung cấp nƣớc sạch gồm Huổi Bẻ và Huổi Cƣởm, với tổng sức chứa 500 m3.
Tuy nhiên, do diện tích tự nhiên của xã là đồi núi chiếm tỷ lệ cao, địa hình phức tạp, có độ dốc lớn nên vào mùa khô hạn, lƣợng nƣớc giếng vẫn không đáp ứng đƣợc nhu cầu sử dụng của ngƣời dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh. Do nhu cầu sử dụng nƣớc cho sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và tƣới tiêu hoa màu ngày càng tăng, nên lƣợng nƣớc cung cấp không đủ gây thiếu nƣớc sinh hoạt, sản xuất bị ảnh hƣởng vào mùa khô. Do đó dự án xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ tại khu vực xã là hết sức cần thiết và cấp bách. Với sức chứa tối đa khoảng 3 triệu m3, công trình này có khả năng đáp ứng đƣợc nguồn nƣớc sinh hoạt cho trên 2.
Không những 100% hộ dân ở Thanh Chăn mà một bộ phận không nhỏ ngƣời dân thuộc khu C4, xã Thanh Hƣng lân cận cũng đƣợc sử dụng nguồn nƣớc này. Hồ chứa Huổi Bẻ đƣợc xây dựng và đƣa vào sử dụng, xã Thanh Chăn sẽ giải quyết đƣợc vấn nạn thực tế thiếu nƣớc trong mùa khô hanh, nguồn nƣớc không hợp vệ sinh đang tồn tại từ nhiều năm qua đối với ngƣời dân trong xã. Bên cạnh những lợi ích mà dự án mang lại thì việc xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ cũng sẽ gây những tác động xấu đến môi trƣờng tự nhiên và kinh tế - xã hội của khu vực. Do vậy cần phải đánh giá, dự đoán và phân tích các tác động do hoạt động của dự án đến tài nguyên, môi trƣờng và phát triển kinh tế - xã hội.
Từ đó đƣa ra những đề xuất các biện pháp giảm thiểu các các động tiêu cực và chƣơng trình giám 1 sát môi trƣờng. Tạo cơ hội cho cộng đồng tham gia vào quá tình gia quyết định về các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực và bảo vệ tài nguyên, môi trƣờng. Bằng những kiến thức đã học, em chọn đề tài “Đánh giá tác động môi trường của Dự án xây dựng hồ chứa nước Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên” làm khóa luận tốt nghiệp. Đề tài này sẽ giúp em củng cố đƣợc những kiến thức đã học ở nhà trƣờng và những kiến thức thực tế.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Phân tích, đánh giá, dự báo những tác động của dự án gây ra cho môi trƣờng khu vực, bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị, thi công và vận hành. - Đề xuất các giải pháp hạn chế các tác động tiêu cực của dự án xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU - Mô tả sơ lƣợc về Dự án xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên; - Tìm hiểu, điều tra, thu thập và phân tích số liệu hện trạng môi trƣờng khu vực dự án: Xã Thanh Chăn; - Phân tích, đánh giá, dự báo những tác động của dự án gây ra cho môi trƣờng qua 3 giai đoạn: Giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn thi công và giai đoạn vận hành; - Đề xuất các giải pháp giảm thiểu, khắc phục tác động tiêu cực của dự án và ứng phó với sự cố môi trƣờng; - Đề xuất chƣơng trình quản lý và giám sát môi trƣờng; - Kết luận và kiến nghị phù hợp. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Phương pháp điều tra khảo sát thực địa: Điều tra, khảo sát hiện trạng tài nguyên môi trƣờng, lấy mẫu đất, nƣớc, đánh giá nhanh một số chỉ tiêu chất lƣợng nƣớc ngoài hiện trƣờng.
- Phương pháp lập bảng kiểm tra: Đây là phƣơng pháp cơ bản để đánh giá ĐTM, bảng kiểm tra thể hiện mối quan hệ giữa các hoạt động của dự án với các thông số môi trƣờng có khả năng chịu tác động của dự án. Bảng kiểm tra tốt sẽ bao quát đƣợc toàn bộ các vấn đề môi trƣờng của dự án, từ đó cho phép đánh giá sơ bộ mức độ tác động và định hƣớng các tác động cơ bản nhất. 2 - Phương pháp điều tra xã hội học: Điều tra phỏng vấn các hộ dân bị ảnh hƣởng trong cùng dự án, lãnh đạo địa phƣơng vùng hƣởng lợi. - Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý các số liệu phân tích khí tƣợng, thủy văn, môi trƣờng và kinh tế - xã hội, chất lƣợng môi trƣờng khu vực thực hiện đánh giá tác động để phục vụ cho đề tài.
- Phương pháp tư vấn chuyên gia: Thông qua các cuộc họp, buổi tiếp xúc lấy ý kiến chuyên gia về việc đề xuất các viện pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực của dự án. - Phương pháp so sánh: Đánh giá tác động bằng cách so sánh với các tiểu chuẩn do Bộ Tài nguyên và môi trƣờng ban hành về chất lƣợng đất, nƣớc, tiếng ồn, không khí và các tiêu chuẩn môi trƣờng có liên quan khác. - Phương pháp đánh giá tải lượng các chất ô nhiễm: Gồm: Khí thải, chất thải rắn, nƣớc thải do WTO hƣớng dẫn: Phƣơng pháp tính toán phát thải; Khí thải từ phƣơng tiện giao thông và thiết bị thi công; Chất thải rắn sinh hoạt và xây dựng; Nƣớc thải sinh hoạt và xây dựng. - Phương pháp tính chi phí - lợi ích: Sử dụng các kết quả phân tích các tác động môi trƣờng của dự án, từ đó đi sâu vào mặt kinh tế môi trƣờng.
Ngoài ra phƣơng pháp còn phân tích các chi phí và lợi ích mà những biến đổi về tài nguyên và môi trƣờng do dự án tạo nên. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU * Đối tƣợng nghiên cứu: Dự án xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. * Phạm vi nghiên cứu: Dự kiến phạm vi vùng khảo sát lập báo cáo ĐTM là vùng ảnh hƣởng của dự án thuộc địa phận xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. - Phạm vi không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu các tộng động của dự án đến các yếu tố môi trƣờng và yếu tố kinh tế - xã hội của xã Thanh Chăn.
- Phạm vi về thời gian: Đề tài tập trung đánh giá hoạt động của dự án đến các yếu tố môi trƣờng và yếu tố kinh tế - xã hội của xã Thanh Chăn trong 3 giai đoạn của dự án, đó là: - Giai đoạn chuẩn bị; - Giai đoạn thi công; - Giai đoạn vận hành. * Thờ gian nghiên cứu: Từ ngày 13/02/1017 đến ngày 13/05/2017 * Địa điểm nghiên cứu: Xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. 3 PHẦN 2: NỘI DUNG Chƣơng I: MÔ TẢ TÓM TẮT DỰ ÁN 1. Tên dự án Dự án xây dựng hồ chứa nƣớc Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
Địa điểm: Xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên 1. Đại diện chủ đầu tƣ Ban Quản lý Dự án chuyên ngành Nông nghiệp và PTNT - Ngƣời đại diện: Ông Nguyễn Đức Đặng ; Chức vụ: Giám đốc - Địa chỉ: Số 672 – Tổ 1 – Phƣờng Tân Thanh – Thành phố Điện Biên Phủ - Điện thoại: 0230. Các nội dung chủ yếu của dự án 1. Vị trí thực hiện dự án Dự án xây dựng hồ chƣa nƣớc Huổi Bẻ xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên đƣợc xây dựng tại khu vực khe suối Huổi Bẻ thuộc xã Thanh Chăn, cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ 5km về phía Tây Nam theo quốc lộ 279 Điện Biên – Tuần Giáo.
- Phía Bắc giáp: Xã Thanh Yên; - Phía Nam giáp: Xã Thanh Xƣơng; - Phía Đông giáp: Xã Thanh Hƣng; - Phía Tây: Là vùng đồi núi, giáp với vùng biên giới nƣớc Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Vị trí cụm đầu mối có tọa độ: 21021’ vĩ độ Bắc 102057’ kinh độ Đông 1. Nhiệm vụ của dự án - Làm tăng khả năng cấp nƣớc cho phát triển nông nghiệp, góp phần vào việc giữ ổn định lƣơng thực, nâng cao sản lƣợng lúa của xã Thanh Chăn; - Cấp nƣớc tự chảy cho 298 ha lúa, cấp nguồn nƣớc tƣới cho 500 ha hoa màu và cây công nghiệp của toàn xã Thanh Chăn và các xã lân cận; 4 - Tạo nguồn cấp nƣớc sinh hoạt cho 100% hộ dân trong khu vực xã Thanh Chăn và một bộ phận không nhỏ dân thuộc khu C4, xã Thanh Hƣng; - Cải tạo cảnh quan môi trƣờng cho khu vực dự án. Quy mô công trình * Cấp công trình: - Cấp công trình: Cấp III - Cấp kênh và công trình trên kênh: Cấp V - Loại công trình: Công trình thuỷ lợi * Tiêu chuẩn thiết kế: - Mức đảm bảo tƣới: P = 75% - Tần suất lũ thiết kế: P = 1% - Tần suất lũ kiểm tra: P = 0,2% - Cấp động đất: Cấp 8 (thang 12 cấp) * Hình thức đầu tƣ: Xây dựng mới 1.
Các thông số kỹ thuật chủ yếu của công trình Các thông số kỹ thuật chủ yếu của dự án đƣợc thể hiện trong bảng sau: Bảng 1.